Το πλίθινο σπίτι του παππού

 

Θυμάμαι ακόμα τη μυρωδιά από το χώμα όταν το βράδυ δρόσιζαν οι τοίχοι. Το σπίτι του παππού ήταν πλίθινο, με χοντρούς τοίχους και χωμάτινο πάτωμα. Το είχε χτίσει ο παππούς μου με τα ίδια του τα χέρια. Έριχνε τον πηλό με το άχυρο στα καλούπια, τα άφηνε στον ήλιο, κι έπειτα τους τοίχους τους έχτιζε σιγά-σιγά. Μετά – αργότερα,  όταν ήρθε το ρεύμα στο χωριό –  το σοφάτισε, το μπογιάτισε και το έβαλε ηλεκτρική εγκατάσταση.

Η γιαγιά κάθε πρωί άναβε την φωτιά με κλαδάκια και άχυρα. Πάνω στο πυρομάχι έβραζε το νερό, μαγείρευε φαΐ, κι εμείς τα παιδιά, καθόμασταν γύρω από τη φωτιά, να ζεστάνουμε τα χέρια. Δεν είχαμε πολλά, μα είχαμε αγάπη και ψωμί που μύριζε αληθινό. Το βράδυ στρώναμε τα στρώματα κάτω, κι άκουγες τον άνεμο να σφυρίζει στις κεραμίδες.

Και όταν έβρεχε όλο το χωριό μοσχοβολούσε χώμα. Το σπίτι «ανέπνεε»- έμπαζε λίγο πίσω, σαν να ’χε ψυχή. Αυτό το σπίτι ήταν ολόκληρη η ζωή μας, ριζωμένη στο χώμα του Βαλτινού.  

Το καλοκαίρι καθόμασταν στη μικρή αυλή κάτω από την σκαμνιά και τη γκορτσιά. Ο ήλιος έκαιγε, αλλά οι τοίχοι κρατούσαν το σπίτι δροσερό, σαν κελάρι. Η γιαγιά έφερνε νερό απ’ τη βρύση με το γκιούμι. Καθόταν στο σκαμνί και έπλεκε η καθάριζε φασόλια. Εμείς τα παιδιά παίζαμε με το χώμα - φτιάχνοντας λόφους και ποτάμια, λες και συνεχίζαμε την τέχνη του πηλού που ’χε χτίσει το σπίτι.

Τα βράδια μαζεύονταν η γειτονιά. Οι άντρες μιλούσαν για τις σοδειές, οι γυναίκες αντάλλασσαν συνταγές και νέα. Κάποιος άρχιζε ένα τραγούδι και ακολουθούσαν κι άλλοι. Το φεγγάρι έριχνε το φως του στους τοίχους, και τότε το πλίθινο σπίτι έμοιαζε ζωντανό - σαν να άκουγε, σαν να θυμόταν μαζί μας.

Με τα χρόνια ο παππούς κι η γιαγιά έφυγαν. Το χωριό άρχισε να αδειάζει. Άλλοι  έφυγαν για τις πόλεις, άλλοι για το εξωτερικό. Το σπίτι έμεινε πίσω, μόνο. Μια σκεπή  μισογκρεμισμένη, τα πλιθιά του σκαμμένα απ’ τη βροχή. 

Βρέθηκε μια οικογένεια μεταναστών από την Αλβανία, το νοίκιασαν, το επιδιόρθωσαν και το ξανάδωσαν ζωή.

Κάθε φορά που περνάω απ’ έξω στέκομαι μπροστά του κι αισθάνομαι σαν παιδί. Αρκεί να ακουμπήσω τον τοίχο, κι είναι σαν να ξαναπιάνω το χέρι του παππού.

Δ.Τ.

ΑΣΦΟΔΕΛΟΙ

 

Πλησιάζω να θαυμάσω τις ανοιξιάτικες κουτσουπιές που φωτίζουν τα καταπράσινα ριζά του βουνού και, να, μπροστά μου ξεπροβάλλει μια πληθώρα ανθισμένων ασφοδέλων. Έτρεξαν να μου κόψουν τη θέα και να προλάβουν την προσήλωσή μου στα μαβιά δέντρα, στρέφοντάς την κατά το μέρος τους. Οι συνειρμοί λειτούργησαν αμέσως. Οι ασφόδελοι με το πιο ψεύτικο λευκό τους ένδυμα, που παραπέμπει στο πιο απόμακρο μαύρο που μπορεί ποτέ να υπάρξει, αμέσως μ’ αιχμαλώτισαν. Παρατήρησα το γεγονός αυτό με μια μικρή έκπληξη και το σημείωσα μέσα μου: Από ένα σημείο, δηλαδή, του βίου μας και μετά οι ασφόδελοι υπάρχουν δίπλα σε κάθε πεζοπορία μας, επισκιάζουν κάθε απόπειρα αναψυχής.

Ω ανοικτά λιβάδια, πλημμυρισμένα με ξερακιανούς ασφόδελους μέχρι εκεί πέρα μακριά, στο όριο που δεν θέλουμε να το πούμε, φυτρώνετε και ανθίζετε μόνο και μόνο για να μας θλίβετε και να μας ναρκώνετε με λησμονιά.

Του Ηλία Κεφάλα

Τα παλιά πλίνθινα σπίτια του Βαλτινού

 

Τα παλιά πλίνθινα σπίτια του Βαλτινού αποτελούν χαρακτηριστικό δείγμα παραδοσιακής λαϊκής αρχιτεκτονικής και είναι στενά συνδεδεμένα με την αγροτική ζωή του παρελθόντος. Κατασκευασμένα κυρίως τον 19ο και τις αρχές του 20ου αιώνα, αυτά τα σπίτια φτιάχνονταν με απλά, φυσικά υλικά που υπήρχαν άφθονα στην περιοχή: χώμα, άχυρο, νερό και ξύλο.

Η πλίνθος - δηλαδή το πλιθάρι – ήταν το βασικό δομικό στοιχείο. Πρόκειται για άψητο πηλό αναμεμειγμένο με άχυρο, τον οποίο οι κάτοικοι έπλαθαν και άφηναν να στεγνώσει στον ήλιο. Τα πλίθινα σπίτια χτίζονταν πάνω σε πέτρινη βάση (ζώνη), που τα προστάτευε από τη υγρασία του εδάφους. Οι τοίχοι ήταν χοντροί, προσφέροντας δροσιά το καλοκαίρι και ζεστασιά το χειμώνα.

Η στέγη ήταν συνήθως ξύλινη με κεραμίδια, και πολλές φορές ενισχυόταν με καλάμια. Το εσωτερικό των σπιτιών ήταν λιτό, με κάποιους κύριους χώρους στο ισόγειο και κάποια δωμάτια στον επάνω όροφο που εξυπηρετούσαν τις βασικές ανάγκες της οικογένειας.

Αν και σήμερα πολλά από αυτά τα σπίτια έχουν εγκαταλειφθεί ή γκρεμιστεί, εξακολουθούν να έχουν ιστορική και πολιτιστική αξία. Αποτελούν ζωντανή μαρτυρία της παραδοσιακής ζωής και της σχέσης του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον.

Η καθημερινή ζωή μέσα στα παλιά πλίθινα σπίτια του Βαλτινού ήταν λιτή αλλά γεμάτη ουσία, δεμένη με τη φύση και τους ρυθμούς της αγροτικής ζωής. Τα σπίτια συνήθως αποτελούνταν από έναν κεντρικό χώρο - τη «σάλα» - όπου συγκεντρώνονταν η οικογένεια, μαγείρευαν, έτρωγαν και κοιμούνταν, ειδικά τους χειμερινούς μήνες. Συχνά υπήρχε κι ένα μικρότερο δωμάτιο ή σοφίτα για ύπνο ή αποθήκευση. Η φωτιά στο τζάκι ήταν το κέντρο του σπιτιού - προσέφερε ζεστασιά και ήταν ο χώρος μαγειρέματος.

Οι γυναίκες ασχολούνται με το νοικοκυριό, την ύφανση, την παρασκευή ψωμιού και τη φροντίδα των παιδιών, ενώ οι άντρες εργάζονταν τους αγρούς ή ασχολούνταν με τα ζώα. Όλα τα μέλη της οικογένειας συμμετείχαν σε καθημερινές εργασίες, όπως το άλεσμα, το κουβάλημα νερού από τη βρύση ή το μάζεμα καυσόξυλων.

Η Νάσια Ριζαργιώτη στη σκηνή της Ανδρομέδας

Η συγχωριανή μας, Νάσια Ριζαργιώτη, ο Βαλάντης Σωτηρίου και ο Κώστας Παπαθανασίου επιστρέφουν στη σκηνή της «Ανδρομέδας» το Σάββατο 17 Μαΐου 2025, στις 22:00, για την τελευταία μουσική βραδιά για την φετινή σεζόν. Σε αυτή την ξεχωριστή εμφάνιση, την παρέα θα συμπληρώσει ο επίσης συγχωριανός μας, Σωτήρης Σταυρέκας στα κρουστά, προσθέτοντας νέο χρώμα και δυναμισμό στη βραδιά. Το πρόγραμμα θα κινηθεί σε αγαπημένα μονοπάτια, γεμάτα μελωδίες και στιγμές που ενώνουν το παλιό με το σύγχρονο, μέσα σε μια ατμόσφαιρα χαράς και γιορτής. Σας περιμένουν για να κλείσετε μαζί αυτή την όμορφη σεζόν με τραγούδια που έχετε αγαπήσει και νέες μουσικές εκπλήξεις!

Σάββατο, 17/5/2025, 22:00
Φωνή: Νάσια Ριζαργιώτη
Πιάνο: Βαλάντης Σωτηρίου
Μπουζούκι/Κιθάρα: Κώστας Παπαθανασίου
Κρουστά: Σωτήρης Σταρεύκας
Διεύθυνση: Στουρνάρα 10, Τρίκαλα
Τηλ. Κρατήσεων: 6977580754
Είσοδος: 6 ευρώ

Η περιπέτεια ενός πελαργού

 Διήγημα του Δημήτρη Τσιγάρα

Ήταν ένα ήσυχο απόγευμα στο Βαλτινό, στην άκρη εκεί, όπου οι ποταμοί σμίγουν με τα λιβάδια και ο ουρανός είναι γεμάτος φτερουγίσματα. Ο ήλιος έγερνε γλυκά προς τον Κόζιακα, όταν τα δύο αδέρφια, ο Αντώνης και η Ντίνα, έπαιζαν στον Κάναλο, κοντά στην παλιά αποθήκη του παππού τους. Έτρεχαν ξυπόλητα στο γρασίδι, γελώντας με τις μικρές τους ανακαλύψεις - έναν σκαντζόχοιρο, μια φωλιά μυρμηγκιών, και μία παλιά ρόδα ποδηλάτου που έγινε… πύργος κάστρου!

Ξαφνικά, ακούστηκε ένας περίεργος ήχος - κάτι σαν σπάσιμο και ταυτόχρονα ένα «φλαπ!» στον αέρα. Τα παιδιά σήκωσαν το βλέμμα τους και είδαν έναν μεγάλο πελαργό να πέφτει από ψηλά, με τα φτερά του ανοιχτά, αλλά ακίνητα. Ένα καλώδιο του ρεύματος περνούσε λίγο πιο πέρα, φάνηκε πως είχε ακουμπήσει εκεί κατά λάθος.

Ο πελαργός προσγειώθηκε βαριά, κοντά σε μια συστάδα θάμνων. Τα παιδιά έτρεξαν κοντά του. Ο Αντώνης γονάτισε δίπλα του προσεκτικά. Ήταν ζωντανός, αλλά το ένα του φτερό έτρεμε και το ράμφος του ήταν μισόκλειστο.

«Πρέπει να το βοηθήσουμε!» είπε ο Αντώνης, που είχε δει μια εκπομπή στην τηλεόραση για τη Διάσωση Άγριων Ζώων. Χωρίς να χάσουν χρόνο, έτρεξαν στην αποθήκη πήραν ένα παλαιό σεντόνι, ένα σχοινί και το κουτί με τα εργαλεία του παππού τους. Με προσοχή, τύλιξαν τον πελαργό και τον έβαλαν μέσα σε μία πρόχειρη φωλιά από κουρέλια και άχυρα, μέσα στο υπόστεγο. Ήξεραν ότι έπρεπε να τον κρατήσουν ήρεμο και να μην του δώσουν νερό.

Η Ντίνα, που κατάλαβε ότι χρειάζονταν βοήθεια από κάποιον μεγαλύτερο, έτρεξε στο κοντινό σπίτι του θείου της, του Κώστα που ήταν θηροφύλακας και του εξήγησε τι είχε συμβεί.

Μέχρι να φτάσουν η Ντίνα με τον θείο της, ο Αντώνης είχε δώσει ήδη όνομα στον πελαργό: τον είπε Ήλιο, επειδή τον είδαν να πέφτει λίγο πριν δύσει ο ήλιος.

Ο θείος τους που ήταν έμπειρος θηροφύλακας, και ήταν εκπαιδευμένος για ανάλογες περιπτώσεις, έδωσε τις πρώτες βοήθειες στον πελαργό και υποσχέθηκε στα παιδιά ότι θα ζήσει και θα γίνει καλά και πως θα τον ξαναδούν να πετά.

Μερικές εβδομάδες αργότερα, όταν ο ήλιος ξαναπλησίαζε τη δύση, η Ντίνα και ο Αντώνης στέκονταν στο ίδιο σημείο με τα γόνατα γεμάτα χόρτα και σκόνη. Ένα λευκό φτερό γλίστρησε από τον ουρανό, κι ένας γνώριμος πελαργός έκανε ένα μεγάλο κύκλο πάνω από τα κεφάλα τους. Ένας ελαφρύς ήχος – σαν ευχαριστώ – χάθηκε στον άνεμο.

«Ο Ήλιος γύρισε!» Φώναξε η Ντίνα.

Κι έτσι, ο πελαργός που χτυπήθηκε από το ρεύμα δεν έμεινε απλώς μια ιστορία. Έγινε ανάμνηση, μάθημα και φίλος - για δύο παιδιά που έμαθαν ότι η φροντίδα για τους αδύναμους ξεκινά από την καρδιά.

Ενέργεια καθαρισμού και ευπρεπισμού κοινοτικών χώρων από τον Δήμο

 

Ο Δήμος Τρικκαίων, ανταποκρινόμενος στις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας, μετά από αίτημα του Προέδρου της Τοπικής Κοινότητας κ. Βάιου Τσιγάρα, και με αίσθημα ευθύνης για την ποιότητα ζωής των κατοίκων, προχώρησε σε οργανωμένη δράση καθαρισμού, κοπής χόρτων και ευπρεπισμού των κοινοτικών χώρων του χωριού μας.

Οι παρεμβάσεις περιλάμβαναν τον καθαρισμό από σκουπίδια και μπάζα, την αποψίλωση υπερβολικής βλάστησης και την κοπή χόρτων σε κοινόχρηστους χώρους, όπως πλατείες πεζοδρόμια πάρκα και γήπεδα. Παράλληλα, έγινε φροντίδα του πράσινου και αποκατάσταση της αισθητικής εικόνας του οικισμού.

Η ενέργεια αυτή συμβάλλει ουσιαστικά τόσο στην αναβάθμιση του δημόσιου χώρου όσο και στη βελτίωση της καθημερινότητας των κατοίκων, ενώ προάγει τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια.

Η σιωπή που μίλησε: Ένας στοχασμός για τη Μουσική

 

Η μουσική είναι η πιο άυλη από τις τέχνες, κι όμως η πιο αισθητή. Δεν τη βλέπεις, δεν την αγγίζεις, μα σε διαπερνά. Είναι γλώσσα χωρίς λέξεις, συναίσθημα χωρίς πρόσωπο, μνήμη χωρίς εικόνα. Όταν όλα σιωπούν, η μουσική συνεχίζει να μιλά – πιο καθαρά, πιο ανθρώπινα.

Σε στιγμές μοναξιάς γίνεται παρέα, σε στιγμές χαράς, ύμνος, στον πόνο, παρηγοριά. Μοιάζει με τον εσωτερικό διάλογο της ψυχής, σαν να ήταν πάντα εκεί και απλώς περίμενε να τη θυμηθούμε. Δεν χρειάζεται μετάφραση – μιλά την καθολική γλώσσα της καρδιάς.

Ίσως η δύναμή της να πηγάζει από τη σιωπή. Η μουσική δεν είναι μόνο οι νότες, αλλά και τα κενά ανάμεσά τους. Όπως και στη ζωή, η σημασία δεν βρίσκεται μόνο στις στιγμές που «παίζουμε», αλλά και σε αυτές που «ακούμε».

Μέσα στον θόρυβο του κόσμου, η μουσική είναι υπενθύμιση πως ο άνθρωπος ακόμα δημιουργεί, ακόμα αισθάνεται, ακόμα ονειρεύεται.

Οι υποσταθμοί της ΔΕΗ

 

Οι υποσταθμοί της ΔΕΗ που αποτελούνται από δυο στύλους και περιλαμβάνουν μετασχηματιστές είναι κεντρικά σημεία στην υποδομή του ηλεκτρικού δικτύου, καθώς παίζουν καθοριστικό ρόλο στην αναδιανομή της ηλεκτρικής ενέργειας.

Τέτοιοι υποσταθμοί της ΔΕΗ στον οικισμό του Βαλτινό υπάρχουν τρεις. Ένας στην είσοδο του χωριού, ένας στο Δημοτικό Σχολείο και ένας στον ναό του Αγίου Αθανασίου Βαλτινού.

Αυτοί οι υποσταθμοί, συνήθως γνωστοί και ως «διπλοί υποσταθμοί» χρησιμοποιούνται για την ασφαλή και αξιόπιστη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας από τα δίκτυα υψηλής τάσης σε δίκτυα χαμηλότερης τάσης που τροφοδοτούν τα σπίτια και τις βιομηχανίες.

Οι υποσταθμοί με δύο στύλους έχουν μια ιδιαίτερη διάταξη, στην οποία οι δύο στύλοι περιέχουν ανεξάρτητους μετασχηματιστές. Ο κάθε μετασχηματιστής αναλαμβάνει τη λειτουργία της μείωσης της τάσης της ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να μπορεί να μεταδοθεί σε μεγάλες αποστάσεις χωρίς απώλειες. Στην περίπτωση της ΔΕΗ, αυτή η διάταξη προσφέρει αρκετά πλεονεκτήματα, όπως η αύξηση της αξιοπιστίας του δικτύου, καθώς σε περίπτωση βλάβης σε έναν από τους μετασχηματιστές, ο δεύτερος μπορεί να αναλάβει το σύνολο της φόρτισης μέχρι να αποκατασταθεί η βλάβη.

Οι μετασχηματιστές, οι οποίοι είναι το πιο σημαντικό στοιχείο του υποσταθμού, βασίζονται σε τεχνολογίες που εξασφαλίζουν τη σταθερότητα και την ασφάλεια της διαδικασίας μεταφοράς ενέργειας. Αυτές οι μονάδες λειτουργούν με τέτοιο τρόπο ώστε η ηλεκτρική ενέργεια να μεταφέρεται από το δίκτυο υψηλής τάσης (με χαρακτηριστικά ρεύματος που δεν είναι συμβατά για οικιακή χρήση) σε χαμηλότερη τάση κατάλληλη για οικιακή ή βιομηχανική κατανάλωση.

Η συντήρηση αυτών των υποσταθμών είναι κρίσιμη για την αποφυγή πιθανών βλαβών και διακοπών στην παροχή ρεύματος, καθώς και για την επιμήκυνση της διάρκειας ζωής των μετασχηματιστών και των άλλων εξαρτημάτων. Οι υποσταθμοί με δυο στύλους και μετασχηματιστές είναι επομένως αναγκαίοι για την ασφαλή και αποτελεσματική λειτουργία του ηλεκτρικού δικτύου και τη διατήρηση της σταθερότητας της παροχής ενέργειας στους καταναλωτές.

Διαβάζοντας μια φωτογραφία «Στην άκρη του Αιγαίου»

 

Σε αυτή τη φωτογραφία τέσσερις μορφές στέκονται ενωμένες, σαν μια οικογενειακή σφραγίδα απέναντι στον ορίζοντα.

Ο πατέρας, ο Γιώργος, κρατάει σφιχτά στην αγκαλιά του τα τρία του παιδιά – Τον Λάμπρο, τον Κώστα και την Μαρία – τρίδυμα, πια στην τρίτη δεκαετία της ζωής τους, κι όμως ακόμη παιδιά για εκείνον.

Η κόρη ξεχωρίζει στο προσκήνιο με το κόκκινο πανωφόρι της – ένα έντονο, ζεστό χρώμα που φέρνει μια αίσθηση ζωής και εσωτερικής φλόγας μέσα στο γαλάζιο και το γκρι του ουρανού και της θάλασσας. Στέκει κοντά στον πατέρα της, με ένα χαμόγελο μισό, σχεδόν συγκρατημένο, σαν να παλεύει ανάμεσα στη συγκίνηση και τη δύναμη που απαιτεί η στιγμή.

Ο πατέρας, δίπλα της με το ίδιο σπασμένο χαμόγελο, είναι η στήλη που τους ενώνει. Στο βλέμμα του καθρεφτίζεται η υπερηφάνεια, η κόπωση της διαδρομής, μα και μια βαθιά γαλήνη. Τα χέρια του απλώνονται σαν προστατευτικός θόλος γύρω από τα παιδιά του, κι ας είναι πια ενήλικοι – θα είναι πάντα το κέντρο τους.

Τα δυο αγόρια, ντυμένα σπορ πιο λιτά, στέκουν αμφότερα με σοβαρότητα. Ίσως είναι μια έκφραση σεβασμού προς τον πατέρα, ή ένα αίσθημα συλλογισμού, σαν να σκέφτονται κάτι που δεν ειπώθηκε, μα είναι παρόν. Η στάση τους σταθερή, χωρίς επιτήδευση, σαν να δείχνει ότι ο δεσμός αυτός είναι αυτονόητος, βαθύς, χωρίς λόγια.

Πίσω τους ο ορίζοντας απλώνεται πάνω από τη θάλασσα του Λαυρίου – απέραντος, ανοιχτός, όπως κι ο χρόνος που έρχεται.

Η φύση δεν κραυγάζει  εδώ, μα συνοδεύει διακριτικά την ανθρώπινη ιστορία. Ίσως είναι αναμνηστική φωτογραφία. Ίσως μια αυθόρμητη στιγμή, αλλά στον φακό παγιδεύτηκε κάτι πιο βαθύ: η διαχρονική δύναμη της οικογένειας, η παρουσία του πατέρα ως ρίζα (ργιώτης) και των παιδιών ως κλώνων που άνθισαν, ο καθένας διαφορετικά, μα από τον ίδιο κορμό.

Η φωτογραφία αν και στατική, αφήνει μια αίσθηση κίνησης: της ζωής που προχώρησε, των ρόλων που άλλαξαν, αλλά και της αγάπης που επιμένει, αθόρυβα και δυνατά.

Εικόνες του χωριού «Το φαγητό της Παναγίας»

 

Κάθε Δεκαπενταύγουστο, το ξωκλήσι της Παναγίας ανασαίνει λιβάνι και δροσιά πρωινή. Κρυμμένο ανάμεσα σε πανύψηλα δέντρα και θάμνους, φορτωμένο τάματα και προσευχές, περιμένει τους ανθρώπους του – όσους ξέρουν να σιγοβράζουν τη μνήμη και να ανακατεύουν τη σιγή.

Στο ειδικό μαγειρείο, πλάι στο εκκλησάκι, καμιά δεκαριά άντρες - άλλοι γερόντια με σκυφτούς ώμους, άλλοι νέοι που ακόμα μυούνται τα μυστικά της φωτιάς - στέκονται γύρω από καζάνια θεόρατα. Η μυρωδιά από το κρέας και το κριθαράκι στροβιλίζεται στον αέρα, ζεσταίνοντας τον τόπο όπως το θυμίαμα την ψυχή. Ανακατεύουν ρυθμικά με ξύλινες κουτάλες, σχεδόν τελετουργικά, λες και η μαγειρική είναι προσευχή και το φαγητό ευλογία.

Η γεύση δεν είναι συνταγή, είναι ανάμνηση, είναι υπόσχεση, είναι σιωπηλός όρκος πως τίποτα δεν θα χαθεί όσο υπάρχει φωτιά.

Το βλέμμα τους είναι σοβαρό αλλά γαλήνιο. Καθένας γνωρίζει καλά τον ρόλο του: ο ένας προσέχει τη φωτιά, ο άλλος δοκιμάζει το αλάτι, ο τρίτος ρίχνει το κριθαράκι με μέτρο, «όπως το ’κανε κι ο παππούς του», όπως λένε με περηφάνια. Δεν μιλούν πολύ, μόνο κάτι ψιθυριστές κουβέντες, ένα αστείο που σκάει χαμηλόφωνο, ένα νεύμα.

Το καζάνι αυτό δεν βράζει μόνο φαγητό. Βράζει μνήμες, κοινότητα, δέσιμο. Κάθε χρόνο, την ίδια μέρα, οι ίδιοι άνθρωποι - κι αν λείψει κάποιος, τον μνημονεύουν με τσιπουράκι στην άκρη του τραπεζιού. Το φαγητό θα φαγωθεί αργότερα στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας, μα εδώ, δίπλα στη φωτιά, χτίζεται η ουσία του πανηγυριού.

Κι όταν φτάσει η ώρα και η καμπάνα σημάνει πανηγύρι, το φαγητό θα μοιραστεί στους ανθρώπους, όπως παλιά με γέλια, με χορούς με γυαλισμένα μάτια. Μα εδώ, μπροστά στα καζάνια, έχει ήδη τελεστεί το πιο αληθινό θαύμα - η παράδοση που δεν φωνάζει, μα ανασαίνει.

 

Φιλικοί αγώνες ανάμεσα σε ομάδες Ακαδημιών Ποδοσφαίρου

 

Την Κυριακή που πέρασε, οι νεαροί ποδοσφαιριστές της Ακαδημίας Βαλτινού είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε μια σειρά φιλικών παιχνιδιών με αντίστοιχες ομάδες της Φήκης. Οι αγώνες πραγματοποιήθηκαν στις εγκαταστάσεις του Βαλτινού, σε ένα όμορφο και αθλητικό κλίμα, με κύριο στόχο την απόκτηση εμπειριών και τη βελτίωση των δεξιοτήτων των παιδιών μέσα από το παιχνίδι.

Οι ομάδες όλων των ηλικιακών κατηγοριών έδωσαν τον καλύτερό τους εαυτό, με έντονο πάθος, ενθουσιασμό και αθλητικό πνεύμα. Οι μικροί αθλητές έδειξαν σημαντικά στοιχεία προόδου, τόσο σε ατομικό όσο και σε ομαδικό επίπεδο, γεγονός που επιβεβαιώνει την αποτελεσματικότητα της προπονητικής δουλειάς που γίνεται καθημερινά.

Οι γονείς και οι φίλοι που παρακολούθησαν τους αγώνες, εμψύχωναν θερμά τα παιδιά, δημιουργώντας μια ευχάριστη και ενθαρρυντική ατμόσφαιρα. Τέτοιες δραστηριότητες ενισχύουν τη συνοχή της ακαδημίας και ενδυναμώνουν τους δεσμούς ανάμεσα στους αθλητές, τους προπονητές, και τις οικογένειές τους.

Η Ακαδημία Ποδοσφαίρου Βαλτινού θα συνεχίσει να διοργανώνει παρόμοιες δράσεις, με στόχο την ολοκληρωμένη αθλητική και παιδαγωγική ανάπτυξη των παιδιών, προάγοντας τις αξίες του ευ  αγωνίζεστε και της συνεργασίας.

ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΜΜΕΤΡΙΑ

 

Παρατηρώ την πυκνή συστάδα δέκα περίπου μικρών πλατανιών και θαυμάζω τη συμμετρία του ωοειδούς σχήματος που συνέχει τα εξωτερικά κλαδιά τους και μάλιστα με γεωμετρική ακρίβεια. Τα εσωτερικά κλαδιά αραιώνουν με φυσικό τρόπο για να μη διαγκωνίζονται και τα εξωτερικά ξέρουν πάντα πόσο να μεγαλώσουν, ώστε να μη διασαλευθεί η εικόνα της σχηματικής συνοχής. Τα δέντρα έχουν πάντα μέσα στο μυαλό τους το σχήμα που θα πάρουν μεγαλώνοντας. Ω πάνσοφη φύση, ξέρεις πάντα να προγραμματίζεις κάθε επέκτασή σου, να θεσπίζεις κανόνες και όρια και όλα να τα τηρείς. Και η πιο πολύτιμη γνώση σου είναι πάντα η σύζευξη της οργανικής και ανόργανης ανάπτυξης με την αισθητική προβολή τους. Ω ατελείωτη και ω δυναμική, ω παγγενέτειρα φύση.

Του Ηλία Κεφάλα

Οι χελιδονοφωλιές

 

Κάθε άνοιξη, όταν το ουρανός μαλάκωνε κι η γη μύριζε σπόρο και βροχή, τα χελιδόνια γύριζαν. Ερχόταν αθόρυβα, σαν σκέψη που δεν ειπώθηκε ποτέ, με τα φτερά τους γεμάτα από το χρώμα μακρινών θαλασσών. Κανείς δεν τα καλούσε, κι όμως πάντα ήξεραν να επιστρέφουν. Ξαναέβρισκαν το παλιό σπίτι, το ίδιο γείσο, το ίδιο άδειο περβάζι κάτω απ’ το παράθυρο. Κι εκεί, με λάσπη, άχυρο και επιμονή, ξανάχτιζαν τις φωλιές τους.

Η γιαγιά έλεγε πως όπου φώλιαζε χελιδόνι, έμενε και μία ευχή. Δεν έπρεπε να περιορίζουμε ποτέ τη φωλιά τους - ήταν σαν να πειράζαμε την καρδιά του σπιτιού. Κι ολόκληρο το χωριό το ήξερε. Τα παιδιά σωπαίναν όταν τα έβλεπαν να πετούν ψηλά, κι οι μεγάλοι άφηναν σταγόνες νερό σε πήλινα πιατάκια, δίπλα από τις αυλές. Ήταν μια συμφωνία σιωπηλή, σαν υπόσχεση παλιά.

Κάθε φορά που άκουγες το πρώτο του τιτίβισμα μέσα απ’ τη φωλιά, έναν ψίθυρο ζωής που γεννιόταν ξανά, ήξερες πως η άνοιξη είχε πράγματι φτάσει - κι ας μην είχε ανθίσει ακόμη η ροδιά στην άκρη του δρόμου.

Αξέχαστες μορφές του χωριού «Ο Αχιλλέας»

 

Σε μια γωνιά του χωριού, σχεδόν ξεχασμένος από τον χρόνο και τους ανθρώπους, ζούσε ο αλησμόνητος Αχιλλέας. Ένας φτωχός – φτωχός στην όψη, μα πλούσιος σε καρτερία και σιωπηλή αξιοπρέπεια. Δεν είχε στέγη δική του, μονάχα έναν παλιό τοίχο να γέρνει πίσω τις νύχτες, όταν η ψύχρα κατέβαινε από τον Κόζιακα και έσφιγγε τη μοναξιά σαν δεύτερο ρούχο.

Τον έλεγαν ζητιάνο, μα δεν ζητιάνευε με πονηριά. Το χέρι του δεν απλωνόταν επιτακτικά, αλλά με σεμνότητα – σαν να απολογούνταν που υπήρχε. Ένα κομμάτι ψωμί, λίγη σούπα, έναν καφέ, μια λέξη ανθρώπινη. Αυτά γύρευε. Κι όταν του τα ’διναν, έγερνε ελαφρά το κεφάλι και μουρμούριζε έναν ψίθυρο ευγνωμοσύνης, σαν προσευχή.

Περνούσε ανάμεσα στα σπίτια αθόρυβος, με βλέμμα που δεν προκαλούσε, αλλά θύμιζε. Θύμιζε τη φθορά, τη λησμονιά, την αλήθεια που όλοι αποφεύγουμε: πως η ζωή δεν χαρίζεται, μα δοκιμάζει. Κι εκείνος, φτωχός μα ακέραιος, άντεχε τις δοκιμασίες της με μια σπάνια, σχεδόν ιερή υπομονή.

Ο Αχιλλέας Ζυγογιάννης είχε γεννηθεί το 1936 στο Ρίζωμα Τρικάλων, και έζησε ανέστιος και περιπλανώμενος στους δρόμους μέχρι τον θάνατό του.

Η βασανισμένη του καρδούλα έπαψε να χτυπά ένα πρωινό του Δεκέμβρη, του 1994, και πέθανε στο Βαλτινό, σε ηλικία 58 ετών.

Ο Αχιλλέας ήταν ένας άνθρωπος που δεν άφησε πίσω του περιουσίες, μα μια σιωπηλή παρακαταθήκη: πως και χωρίς τίποτα, μπορείς να κρατάς τον εαυτό σου ολόκληρο.

Οι οκτώ νεράιδες

 

Ένα τρυφερό και υπέροχο μήνυμα, που έλαβα από μια συγχωριανή μας, που ζει στην Αθήνα, και με συγκίνησε βαθιά, θεωρώ ότι αξίζει να το μοιραστώ με όλους τους συγχωριανούς, και γι’ αυτό το δημοσιεύω στην Εφημερίδα μας. Με αφορμή την προηγούμενη ανάρτηση (Το Βαλτσινιώτικο παραμύθι), η συγχωριανή μας έστειλε ένα μήνυμα γεμάτο νοσταλγία, μνήμες, και εμπειρίες από τα νεανικά της χρόνια στο χωριό. Το μήνυμα παρατίθεται παρακάτω:

«Καλημέρα Δημήτρη! Πολύ ωραίο το παραμύθι. Όμως η νεράιδα του δάσους είχε και οκτώ πιο μικρές «νεράιδες». Οκτώ κοπέλες του χωριού που κάθε μέρα με τα πόδια ή με τα ποδήλατα πήγαιναν στο δάσος, άναβαν τα καντήλια στο ξωκκλήσι, κάθονταν στην σκιά των δέντρων, και γέμιζε το δάσος με τα γέλια τους, τις ιστορίες τους, όλα τα μυστικά τους... Κάθε μέρα άνοιγαν την πόρτα στο ξωκκλήσι και εκείνο έμοιαζε χαρούμενο γιατί οι οκτώ νεράιδες ήταν χαρούμενα κορίτσια. Τώρα μοιάζει μελαγχολικό στα μάτια μας, ίσως να περιμένει εκείνα τα κορίτσια που γέμιζαν το δάσος με τα γέλια τους. Να ξέρεις Δημήτρη, ήμασταν οκτώ κορίτσια, μετά έφυγε η μία πήγε Καστοριά, η Λουκία, και μείναμε επτά κορίτσια.  Την παρέα που είχαμε, τα αγόρια του χωριού, την ονόμασαν «η θρυλική επτάδα». Ήμασταν όλοι φίλοι καλοί, όλοι μαζί πάνω στον «Λάκη», στο μαγαζί χορεύαμε, διασκεδάζαμε. Όλοι μαζί παρέα. Τι να σου πρωτογράψω! Τις πλάκες μεταξύ μας; Δεν μας άγγιζαν τα άσχημα λόγια που έλεγαν, κάποιοι για εμάς την επτάδα, στο χωριό. Εμείς ξέραμε ότι όλα ήταν κακοπροαίρετα σχόλια. Περάσαμε μια εποχή πολύ όμορφη! Ελεύθερη! Γεμάτη από Γέλια! Χαρά! Ανεξαρτησία! Τα τραγούδια από το τζουκμπόξ, στην ψησταριά του Καστρακίδα..., έτσι τη λέγαμε τότε... Τι ωραία τραγούδια ακούγαμε… Η βόλτα στον δρόμο… Όλα αυτά τα έχω γράψει σε ένα τετράδιο. Μια όμορφη και υπέροχη ζωή περάσαμε εκείνα τα χρόνια...!»

Αγαπητή μου συγχωριανή

Θα ήθελα να σε ευχαριστήσω από καρδιάς για το υπέροχο μήνυμά σου. Ήταν πραγματικά ένα ταξίδι στο χρόνο, γεμάτο μνήμες, νοσταλγία και εμπειρίες που μετέφερες με τόση ζεστασιά και ειλικρίνεια.

Η αφήγησή σου μας μετέδωσε κάτι πολύτιμο - έναν τρόπο να δούμε το παρελθόν όχι μόνο ως ιστορία, αλλά ως ζωντανή εμπειρία γεμάτη συναισθήματα, πρόσωπα και στιγμές που αξίζει να κρατάμε μέσα μας. Τα λόγια σου με συγκίνησαν και με έκαναν να σκεφτώ πόσο σημαντικό είναι να μοιραζόμαστε τις αναμνήσεις μας.

Σε ευχαριστώ που μοιράστηκες αυτό το κομμάτι της ζωής σου μαζί μου. Είναι τιμή μου.

Με εκτίμηση και θερμές ευχές.

Δημήτρης Τσιγάρας

Βαλτσινιώτικο Παραμύθι – «Βαλτιμοίρα, η Δρυάδα του δάσους»

 

Μια φορά και έναν καιρό, βαθιά μέσα σε ένα παλιό καταπράσινο δάσος, υπήρχε ένα μικρό, πέτρινο ξωκλήσι. Ήταν αφιερωμένο στην Παναγία των Δέντρων και λίγοι ήξεραν την ιστορία του. Ακόμα λιγότεροι γνώριζαν πως το προστάτευε μια Δρυάδα - το πνεύμα ενός αρχαίου δένδρου, που είχε γεννηθεί την ίδια μέρα με το ξωκλήσι.

Η Δρυάδα λεγόταν Βαλτιμοίρα. Το κορμί της ήταν φτιαγμένο από φύλλα φτελιάς, και τα μαλλιά της έλαμπαν σαν πρωινή δροσιά. Όταν περπατούσε, τα λουλούδια άνθιζαν και τα πουλιά κελαηδούσαν πιο γλυκά. Η αποστολή της ήταν να κρατά το δάσος ζωντανό και το ξωκλήσι ασφαλές από κάθε σκοτεινή απειλή.

Οι κάτοικοι του κοντινού χωριού ανέβαιναν στο ξωκλήσι κάθε Πρωτομαγιά για να ανάψουν ένα κερί και να ευχαριστήσουν τη φύση. Δεν έβλεπαν ποτέ τη Βαλτιμοίρα, μα πάντα έβρισκαν τα μονοπάτια καθαρά, τα λουλούδια ανθισμένα και το εκκλησάκι στολισμένο με αγριολούλουδα.

Μια χρονιά, όμως, ένας ξυλοκόπος αποφάσισε να κόψει το ιερό δέντρο πίσω απ’ το ξωκλήσι. Δεν πίστευε στα παλιά παραμύθια και δεν ήξερε πως ήταν το δέντρο της Δρυάδας. Μόλις το τσεκούρι του άγγιξε τον κορμό, σκοτείνιασε ο ουρανός και ο άνεμος άρχισε να ουρλιάζει. Ο άντρας πάγωσε, και μπροστά του εμφανίστηκε η Βαλτιμοίρα, λυπημένη μα περήφανη.

«Αν πέσω εγώ, θα πέσει και το ξωκλήσι, και μαζί του όλη η ομορφιά του δάσους», του είπε. «Διάλεξε: ξύλα για μία φωτιά η ζωή για γενιές ακόμα».

Ο ξυλοκόπος, τρομαγμένος και ντροπιασμένος, έπεσε στα γόνατα. Ζήτησε συγγνώμη και υποσχέθηκε να φυτέψει δέκα δέντρα για κάθε χρόνο που θα ζούσε. Η Βαλτιμοίρα τον συγχώρεσε, αλλά από τότε φάνηκε μόνο άλλη μία φορά - όταν το χωριό κινδύνεψε από πυρκαγιά, κι εκείνη κάλεσε τη βροχή για να το σώσει.

Το ξωκλήσι ακόμα στέκι στο δάσος, ήσυχο, τυλιγμένο στο πράσινο. Και λένε πως αν πας εκεί μόνος και αφήσεις ένα λουλούδι στη βάση του ιερού δέντρου, μπορεί να ακούσεις τον ψίθυρο της Βαλτιμοίρας, να σε ευχαριστεί που δεν την ξέχασες.

Η Πρωτομαγιάτικη εκδήλωση του Συλλόγου, στην πλατεία του χωριού.

 

Την Πρωτομαγιά, το απόγευμα, η πλατεία του χωριού μας γέμισε ζωή, χρώματα και παραδοσιακούς ήχους σε μια εκδήλωση αφιερωμένη στην άνοιξη, την αναγέννηση της φύσης και την πλούσια λαϊκή μας παράδοση. Κάτοικοι και επισκέπτες κάθε ηλικίας συγκεντρώθηκαν για να γιορτάσουν με παραδοσιακούς χορούς, τραγούδια και παλιά έθιμα που ζωντανεύουν μέσα από τις γενιές.

Η εκδήλωση ξεκίνησε με χορευτικά συγκροτήματα του Συλλόγου, με παραδοσιακές φορεσιές που παρουσίασαν χορούς από όλη την Ελλάδα. Ο ήχος του κλαρίνου πλημμύρισε την πλατεία ενώ ο κόσμος συμμετείχε με παλαμάκια και τραγούδι, δημιουργώντας μια ζεστή και εορταστική ατμόσφαιρα.

Το αποκορύφωμα της βραδιάς ήταν το κάψιμο της καλύβας, ένα παλιό έθιμο που συμβολίζει τη μετάβαση από το χειμώνα στην άνοιξη και την απομάκρυνση του κακού. Μια πρόχειρη κατασκευή από ξύλα και κλήδονα πυρπολήθηκε πανηγυρικά, ενώ γύρω της χορεύτηκαν κυκλικοί χοροί με συνοδεία τραγουδιών και ευχών για υγεία και προκοπή.

Η Μαγιοπούλα

 

Μέσα στην ανοιξιάτικη λιακάδα, η Μαγιοπούλα, η Βάσω, στέκεται σαν εικόνα βγαλμένη από παραμύθι. Φοράει ένα μαγιάτικο στεφάνι πλεγμένο με αγριολούλουδα, που στεφανώνει τα μακριά της μαλλιά και ακτινοβολεί χρώματα και φρεσκάδα. Το βλέμμα της είναι γλυκό φωτεινό σαν τον Μάη, και το χαμόγελο της ζεστό, γεμάτο τρυφερότητα και ελπίδα.

Η παρουσία της θυμίζει φύση ζωντανή- μια γυναίκα που φέρει την άνοιξη όχι μόνο στο κεφάλι της, αλλά και στην ψυχή της.

Το μαγιάτικο στεφάνι δεν είναι μόνο ένα στολίδι, είναι σύμβολο ανανέωσης, γιορτής και ζωής. Ίσως, λοιπόν, μέσα από αυτή την εικόνα, να εκφράζεται μια βαθύτερη σύνδεση με την αγνότητα των συναισθημάτων, η ανάγκη για ρομαντισμό, ή ακόμα και η νοσταλγία για πιο απλές, αληθινές στιγμές.

Είναι πράγματι, ένας «πίνακας ζωγραφικής» που συντίθεται, μέσα από τη μορφή μιας γυναίκας - ένας ύμνος στη φύση, και στην αναγέννηση που φέρνει ο Μάης!

 

Το γλέντι της Πρωτομαγιάς στο δάσος της Παναγίας Βαλτινού

 

Η Πρωτομαγιά ξημέρωσε ηλιόλουστη και γλυκιά, ιδανική για μια εξόρμηση στην εξοχή. Από νωρίς το πρωί, διάφορες παρέες είχαν αρχίσει να μαζεύονται στο κατάφυτο δάσος της Παναγίας, εκεί όπου τα δέντρα σχημάτιζαν φυσικές σκιές και τα αγριολούλουδα είχαν πλημμυρίσει το έδαφος με χρώματα και αρώματα.

Η κάθε παρέα έφερε τα δικά της καλούδια: ψησταριές, σαλάτες, παραδοσιακά φαγητά, κρασί και μουσικά όργανα. Σε λίγο, ο χώρος γέμισε γέλια, φωνές και μουσικές. Οι μικροί έτρεχαν ανάμεσα στα δέντρα πλέκοντας μαργαρίτες και παίζοντας στην κούνια ή κρυφτό, ενώ οι μεγάλοι έστρωναν τα τραπεζομάντηλα και άναβαν τα κάρβουνα.

Γύρω από τη φωτιά ξεκίνησαν τα πρώτα τραγούδια, κι η μία παρέα μετά την άλλη μπήκε στο χορό. Παραδοσιακοί χοροί, πειράγματα, και φωνές χαράς πλημμύρισαν τον αέρα. Άλλοι μάζευαν λουλούδια για να φτιάξουν στεφάνια, τα οποία φόρεσαν στα μαλλιά ή κρέμασαν στις πόρτες των αυτοκινήτων.

Το γλέντι κράτησε μέχρι αργά το απόγευμα, όταν ο ήλιος άρχισε να γέρνει πίσω από τα δέντρα και το φως έπαιρνε μια χρυσαφένια απόχρωση. Οι παρέες αποχαιρετίστηκαν με χαμόγελα, ανταλλάσσοντας φωτογραφίες και υποσχέσεις πως του χρόνου, την ίδια μέρα, θα ξαναβρεθούν όλοι εκεί – για ακόμα ένα γλέντι γεμάτο φύση, παρέα και ελληνική ψυχή.

Οι φωτογραφίες είναι της Χριστίνας - Μαρίας Βότσιου.

Κατασκευή τραπεζοπάγκων για πικνίκ, από την Κοινότητα για το δάσος της Παναγίας

 

Με πρωτοβουλία της Τοπικής Κοινότητας Βαλτινού και πνεύμα συνεργασίας, οι κάτοικοι του χωριού μας ενώθηκαν τις προηγούμενες ημέρες για να κατασκευάσουν τραπεζοπάγκους που τοποθετήθηκαν στο δάσος της Παναγίας, έναν αγαπημένο προορισμό για την Πρωτομαγιά. Η δράση αυτή οργανώθηκε με σκοπό να προσφέρει ένα πιο άνετο και φιλόξενο περιβάλλον για όλους όσοι επιλέξουν να γιορτάσουν την Άνοιξη κοντά στη φύση.

Η κατασκευή έγινε με απλά υλικά και πολύ μεράκι: ξύλο από υπεύθυνη υλοτομία, καρφιά, εργαλεία, βάψιμο, και - πάνω απ’ όλα ομαδική δουλειά. Οι εθελοντές, με χαμόγελο και ενθουσιασμό, συνέβαλαν στο έργο, αποδεικνύοντας για άλλη μία φορά τη δύναμη της συνεργασίας και της αγάπης για τον τόπο μας.

Οι νέοι τραπεζοπάγκοι τοποθετήθηκαν σε σημεία με όμορφη θέα κάτω από σκιερές δρύες και φτελιάδες, ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να ξεκουραστούν, να απολαύσουν το φαγητό τους και να συνδεθούν με τη φύση.

Η Πρωτομαγιά φέτος θα έχει ένα ακόμα λόγο για να μείνει αξέχαστη: το αποτύπωμα της κοινής προσπάθειας και της φροντίδας για το κοινό καλό.

Ο Πρόεδρος της Κοινότητας Βαλτινού κ. Βάιος Τσιγάρας, απηύθυνε ένα μεγάλο ευχαριστώ για την κατασκευή και βαφή των τραπεζοπάγκων, στους: Κώστα Σταμούλη, Αντώνη Τσιγάρα, Κωνσταντίνο Βλαχοδήμο, Σάκη Γουλόπουλο, και Βάιο Τσιγάρα του Βασιλείου, καθώς και στο Εκκλησιαστικό Συμβούλιο για τη στήριξη αυτής της πρωτοβουλίας!

Η προσφορά του χρόνου, της εργασίας και της θετικής διάθεσής σας αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση και δείχνει πως, όταν ενωνόμαστε με κοινό σκοπό μπορούμε να δημιουργήσουμε όμορφα και χρήσιμα πράγματα για όλους.

Η συμβουλή όσων εργάστηκαν έκανε το δάσος μας ακόμη πιο φιλόξενο για την πρωτομαγιά και για κάθε άλλη μέρα που θα μας φέρει κοντά στη φύση.

Σας ευχαριστούμε από καρδιάς!