Τρίτη, 14 Αυγούστου 2018

Παρεμβάσεις αισθητικής αναβάθμισης στο Βαλτινό



Μια παρέμβαση αισθητικής αναβάθμισης, που τελικά πέτυχε τον στόχο της και ομόρφυνε τον χώρο, έγινε στο κοιμητήριο Βαλτινού.
Η πρόσοψη της κεντρικής εισόδου ανακαινίστηκε, στοκαρίστηκε, βάφτηκε και άλλαξε εντελώς η όψη της. Στην δε αψίδα της εισόδου αναγράφτηκε, με ωραία, βυζαντινού τύπου γραφή, επιγραφή που φέρει τις λέξεις: «Κοιμητήριο Βαλτινού».


Ανάλογες εργασίες αναβάθμισης και αποκατάστασης έγιναν και στον παρακείμενο κοιμητηριακό ναΐσκο, με αποτέλεσμα ο χώρος να αναβαθμιστεί αισθητικά στο σύνολό του.
Οι εργασίες ανακαίνισης, επισκευών και συντήρησης έγιναν από τους συγχωριανούς ελαιοχρωματιστές, Βασίλειο Κ. Νάκα και Ηλία Χ. Κλιάκου.
Ενώ το έργο, χρηματοδοτήθηκε από το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο, του Ιερού Ναού Αγίου Αθανασίου Βαλτινού.




Δευτέρα, 13 Αυγούστου 2018

Σαν παραμύθι Ν2 «Η ευγνωμοσύνη του δάσους»


Του Θανάση Ζαμπακά

Παρασκευή απόγευμα στο χωριό.
Ξεκίνησα από το σπίτι μου προς την εκκλησία για τον εσπερινό- τον Μεγάλο Παρακλητικό Κανόνα της Παναγίας.
Λίγο πιο πάνω στη γειτονιά, ακούω φωνές παιδικές, τρεχαλητά, γέλια…
-«Γεια σου Τάκη, ήρθαν τα παιδιά;»
-«Ναι, ναι», απαντάει η γυναίκα του, η Ελένη, με ένα βλέμμα γεμάτο ικανοποίηση, χαρά και θαυμασμό!
-«Καλώς τα δεχτήκατε!»
-«Ευχαριστούμε!»
-«Ε! ξενιτεμένα παλληκάρια, καλώς ορίσατε!», είπα.
-«Ευχαριστούμε καλώς σας βρήκαμε!!!»
Παραπάνω, ο Θανάσης, μετανάστης χρόνια τώρα κι αυτός, ήρθε με την οικογένειά του, με άδεια και περιποιούνταν την αυλή του σπιτιού του.
-«Καλησπέρα Θανάση, καλώς ήρθατε!»
-«Καλησπέρα, καλώς σας βρήκαμε!»
Αυτές είναι από τις καλύτερες στιγμές της ζωής του χωριού, να ’ρχονται οι ξενιτεμένοι, κατά την άδειά τους, και να ανταμώνουμε τον Αύγουστο, στο πανηγύρι της Παναγίας.
Να, πιο πάνω κι ο Κώστας με την γυναίκα του, που καλοδέχτηκαν τον γιο τους και την νύφη τους, από την Γερμανία και ετοιμάζονταν τώρα για το γάμο.
-«Καλησπέρα, γεια σας, καλώς δεχτήκατε, τον Γιώργο και τη νύφη! Να σας ζήσουν!»
-«Ευχαριστούμε πολύ και στα παιδιά σου!» αντευχήθηκαν.
Πιο πέρα άλλοι καθάριζαν τις αυλές τους, άλλοι έκοβαν τα χορτάρια κι  άλλοι έβαφαν τα κράσπεδα και ετοιμάζονταν για το πανηγύρι μας, το πανηγύρι της Παναγίας.
Το χωριό, έλαμπε από καθαριότητα. Καθαρισμένοι οι δρόμοι, φρεσκοβαμμένα με ασβέστη, τα πεζοδρόμια, ασπρισμένα τα δέντρα και όλα με την συμβολή του δήμου και την προσφορά της εθελοντικής εργασίας των κατοίκων του χωριού.
Έφτασα στην εκκλησία που ήταν κατάμεστη από πιστούς. Μέσα σε κατανυκτική ατμόσφαιρα, ο πατήρ Κων/νος Ζαχαράκης, αυτός ο Άγιος Ιερέας της ενορίας μας, έψελνε μαζί με τους ψαλτάδες το «Δεύτε προσκυνήσουμε» και το «Υπέρ Αγία Θεοτόκε σώσον ημάς… Διασώσον από κινδύνων τους δούλους σου Θεοτόκε»…
Πήγα, έπιασα κι εγώ το πόστο στο ψαλτήρι και μετείχα στην λειτουργία του Εσπερινού.
Την άλλη μέρα, το μεσημεράκι, μες στη γλυκιά ραστώνη, ανηφόρισα για το ξωκλήσι της Παναγίας.
Έφτασα στο δάσος της Παναγίας, που κι αυτό ήταν περιποιημένο και έτοιμο να υποδεχτεί τους προσκυνητές. Να εκεί, φέτος και το νέο καμπαναριό, δίπλα στο ξωκλήσι να φαντάζει σαν αγέρωχος και ψηλόσωμος φύλακας.


Προχωρώντας στο δάσος, έφτασα κάτω από τον μεγάλο δέντρο. Γοητευμένος και ευχαριστημένος από την υπέροχη ηρεμία και θέα, κάθισα και ακούμπησα να ξαποστάσω στον Μέλιγο και να απολαύσω τη δροσιά και τη θέα του δάσους.
Κάποια στιγμή ανάμεσα στα τιτιβίσματα των πουλιών, άκουσα φωνές και φασαρία και μια στεντόρεια φωνή από το μεγάλο δέντρο, τον γέρο Μέλιγο να λέει.
-«Ε! Ε! ησυχία, ησυχία. Είστε όλοι εδώ;»
-«Ναι-Ναι», απάντησε ένα ζευγάρι μελισσουργών, πηδώντας από, κλαδί σε κλαδί.
-«Ναι, παρών», είπε από τα χαμόκλαδα και ένας κότσυφας.
Εκεί χαμηλά στο γρασίδι έδωσαν την παρουσία τους κι ο σκαντζόχοιρος, η χελώνα, η βερβερίτσα, ο λαγός και πολλά άλλα ζώα, έντομα και πουλιά.
-«Λοιπόν ακούστε», είπε ο γέρο Μέλιγος, «έχω νέα να σας πω.»

Κυριακή, 12 Αυγούστου 2018

ΠΑΠΠΟΥ



Βρέχει
Και δεν σε νοιάζει τίποτα παππού
Τα ρούχα σου δεν κρατάνε τα νερά
Η λάσπη σκαρφάλωσε στα μάτια σου
Πλημμύρισαν τα χωράφια μας
Ζήτημα να ᾽χουμε εφέτος καρπούς
Ο άνεμος ρίχνει τ᾽ άνθη της κερασιάς
Το σκουλίκι τρυπάει την πατάτα
Η ντομάτα σαπίζει στο θερμοκήπιο
Το σιτάρι τελειώνει και σήμερα
Να το ταβάνι στάζει τρυπημένο
Κι εσύ –που ᾽σαι;– για τίποτα δεν νοιάζεσαι
Δεν βλαστημάς με οργή
Δεν κλωτσάς πέρα τούς κουβάδες
Δεν καρφώνεις βιαστικά τους τσίγγους
Δεν ακούς την φασαρία γύρω σου
Και συγχώρεσέ με πια – φτάνει
Δεν σε παρασκοτίζω άλλο παππού
Ησύχασε μέσα στην μαύρη ανεμελιά σου
Ρούφα την ακατάπαυστη βροχή
Σφίξε τα τρύπια κόκαλά σου
Κάπως θα τα βολέψουμε κι εμείς εδώ
Οι αδέξιοι

Του Ηλία Κεφάλα (ανέκδοτο)

Σάββατο, 11 Αυγούστου 2018

ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ & ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΒΑΛΤΙΝΟΥ Μέρος Δεύτερο



Συνεχίζοντας την καταγραφή και αποτύπωση του ναού της Παναγίας Βαλτινού, ύστερα από επιτόπια επίσκεψή μας, στον ναό, τον Ιούνιο του 2018, και σε συνεργασία με τον καθηγητή, θεολόγο, φιλόλογο, ερευνητή και συγγραφέα εκκλησιαστικών θεμάτων, Δημήτριο Γ. Καλούσιο παρουσιάζουμε παρακάτω τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά στοιχεία που συνθέτουν την φυσιογνωμία, την κτιριακή συγκρότηση, την ιστορία και την αρχιτεκτονική δομή του ναού.
Στην έκτη ζώνη ζωγραφίζονται εικοσιπέντε (25) εικονίδια. Πρόκειται για παλιές χειροποίητες ξυλόγλυπτες παραστάσεις (Αγιογραφίες) του τέμπλου, οι οποίες ανήκουν στον 18ο αιώνα.
Κατά σειρά από βόρεια είναι:
  Προφήτης Ηλίας         Προφήτης Αβακούμ      Προφήτης Μωυσής

Προφήτης Δαβίδ                Άβελ                        Ανδρέας

Βαρνάβας                  Μάρκος                  Ματθαίος

Παρασκευή, 10 Αυγούστου 2018

ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ & ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΒΑΛΤΙΝΟΥ



Σε συνεργασία με τον καθηγητή, θεολόγο, φιλόλογο, ερευνητή και συγγραφέα εκκλησιαστικών θεμάτων, Δημήτριο Γ. Καλούσιο και ύστερα από επιτόπια επίσκεψή μας, στον ναό της Παναγίας Βαλτινού, τον Ιούνιο του 2018, έγινε μια καταγραφή και μεθοδική αποτύπωση, στον χώρο και στον χρόνο, όλων εκείνων των χαρακτηριστικών στοιχείων που συνθέτουν την φυσιογνωμία, την κτιριακή συγκρότηση, την ιστορία και την αρχιτεκτονική δομή του ναού.
Από αυτή την καταγραφή προέκυψαν τα εξής στοιχεία:
Η κτιριακή συγκρότηση της Παναγίας Βαλτινού αποτελείται:
α) Από τον ναό της Κοίμησης της Θεοτόκου
β) Τις παρακείμενες τουαλέτες (ανδρών και γυναικών).
γ) Το κτίριο των μαγειρείων (βοηθητικός χώρος - μαγειρείο) διαστάσεων 10 μέτρα μήκος και 5 μέτρα πλάτος.
δ) Την εξέδρα τελετών (τσιμεντένια 2Χ4 μέτρα εμβαδόν και 60 εκατοστά ύψος.
ε) Το μεταλλικό κωδονοστάσιο (μεταφέρθη εκ Βαλομανδρίου).
O ναός της Παναγίας.
Είναι κτισμένος με πέτρα η οποία είναι επικαλυμμένη με σοβά. Είναι διαστάσεων 14,5 μέτρα μήκος και 7,5 μέτρα πλάτος.
Το δε πάχος των τοίχων είναι 70 cm.
Στην ανατολική πλευρά του ναού υπάρχουν 3 κόγχες. Η κεντρική είναι τρίπλευρη. Κάθε πλευρά έχει ένα τυφλό τόξο. Η μεσαία της κεντρικής κόγχης έχει διπλή σχισμή, η οποία εξωτερικά καλύφθηκε από το σοβάτισμα, ενώ εσωτερικά είναι εμφανής. Οι δύο μικρές κόγχες είναι απλές τρίπλευρες.
Στη νότια πλευρά υπάρχει η κεντρική είσοδος με το επιστέγαστρο (μεταγενέστερης κατασκευής) και τέσσερα παράθυρα.
Στη δυτική πλευρά του ναού υπάρχει μια άλλη είσοδος.
Στην βόρεια (πίσω) πλευρά υπάρχουν τρία παράθυρα. Δύο χαμηλά και ένα άλλο (φεγγίτης) ψηλότερα.
Η στέγη. Η στέγη είναι αμφικλινή (σαμαρωτή) με κεραμίδια ευρωπαϊκού τύπου. 
Το εσωτερικό του ναού. 
Ο ναός είναι τρίκλιτος. Κάθε σειρά κλίτους έχει τρεις κολόνες. Το κεντρικό κλίτος είναι ημικυκιλινδρικό ενώ τα πλάγια κλίτη είναι οριζόντια. Στο εσωτερικό του ναού δεν υπάρχουν τοιχογραφίες.
Στις δύο πλευρές του ναού υπάρχουν τα στασίδια ενώ τους τοίχους του ναού διακοσμούν κάποιες σύγχρονες φορητές εικόνες.
Η οροφή. Στην οροφή ο φορητός Παντοκράτορας φέρει την επιγραφή: Δια χειρός Δημητρίου Χρ. Χήρα Α^ΟΔ 1974.
Το δάπεδο. Το δάπεδο είναι επιστρωμένο με μαρμάρινα πλακάκια. 
Το τέμπλο. Το τέμπλο είναι παλιό ξυλόγλυπτο με χαμηλούς ανάγλυφους χρωματισμούς με χρυσαφί σε βάθος κόκκινο. 


Φιλοτεχνήθηκε κατά το τέλος του 18ου αιώνα. Πρόκειται για το παλιό τέμπλο του ναού Αγίου Αθανασίου Βαλτινού, όπου το 1954, όταν εκεί έγινε το καινούργιο τέμπλο αυτό μεταφέρθηκε στο ξωκλήσι της Παναγίας.

Πέμπτη, 9 Αυγούστου 2018

Ο κατά Σωκράτη ορισμός του μορφωμένου ανθρώπου



Λέγεται πως όταν ρωτήθηκε ο Σωκράτης για να δώσει τον ορισμό του μορφωμένου ανθρώπου, δεν ανέφερε τίποτα για τη συσσώρευση γνώσεων.
«Η μόρφωση», είπε, «είναι θέμα συμπεριφοράς». Ποιους ανθρώπους θεωρώ μορφωμένους;
1. Πρώτα απ’ όλους αυτούς που ελέγχουν δυσάρεστες καταστάσεις, αντί να ελέγχονται από αυτές…
2. Αυτούς που αντιμετωπίζουν όλα τα γεγονότα με γενναιότητα και λογική…
3. Αυτούς που είναι έντιμοι σε όλες τους τις συνδιαλλαγές
4. Αυτούς που αντιμετωπίζουν γεγονότα δυσάρεστα και ανθρώπους αντιπαθείς καλοπροαίρετα…
5. Αυτούς που ελέγχουν τις απολαύσεις τους…
6. Αυτούς που δεν νικήθηκαν από τις ατυχίες & τις αποτυχίες τους…
7. Αυτούς που δεν έχουν φθαρεί από τις επιτυχίες και την δόξα τους…».

Τετάρτη, 8 Αυγούστου 2018

Το Ειρηνοδικείο του Βαλτινού, το 1883



Το Βαλτινό μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους αποτέλεσε έδρα Ειρηνοδικείου. Την ύπαρξη του Ειρηνοδικείου στο Βαλτινό καθώς και το όνομα του Ειρηνοδίκη, μας το επιβεβαιώνουν μια σειρά ντοκουμέντων, από διατάγματα και από δημοσιεύματα εφημερίδων της εποχής.
Στο διάταγμα που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 264/1883, φαίνεται η απόφαση ορισμού του Υπουργού Δικαιοσύνης Λ. Γ. Ράλλη, για τη σύσταση Ειρηνοδικείου, Δευτέρας τάξεως στο χωριό Βαλτινό. Το διάταγμα έχει ως εξής:
«ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α΄
ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
Έχοντες υπ’ όψει τον από 22 Ιουνίου 1882 ΑΝΕ νόμον περί Ειρηνοδικείων και ειδικών πταισματοδικείων, τα από 31 Μαρτίου ε. ε. διάταγμα περί της εις δήμους διαιρέσεως των επαρχιών Τρικάλων και Καλαμπάκας και τας αποτίσεις της ολομελείας του εν Τρικκάλοις Πρωτοδικείου.
Προτάσει του Ημετέρου επί της Δικαιοσύνης Υπουργού, αποφασίσαμεν και διατάσσομεν.
Η δικαιοδοσία των εν ταις επαρχίαις Τρκκάλων και Καλαμπάκας Ειρηνοδικείων ορίζεται κατά δήμους ως εξής:
Β) Εις το Ειρηνοδικείον Βαλτσιών, δευτέρας τάξεως, έδραν έχον το χωρίον Βαλτσινό, υπάγεται ο δήμος Πιαλίων.
Εν Αθήναις τη 5 Ιουλίου 1883.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Ο Υπουργός Της Δικαιοσύνης
Λ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ»


Την ύπαρξη του Ειρηνοδικείου στο Βαλτινό την διαβάζουμε σταχυολογώντας την εφημερίδα «ΤΡΙΚΑΛΑ της 12ης – Μαΐου – 1883, όπου σε σχόλιό της κάνει αναφορά για την επικείμενη επιθεώρηση του εισαγγελέα στο ειρηνοδικείο του Βαλτινού. Η είδηση έχει ως εξής:
«Ο εντάυθα ικανώτατος και δραστήριος εισαγγελεύς κ. Ι. Βερέτας ήρξατο από της προχθές δευτέρας της επιθεωρήσεως των υπό την δικαιοδοσίαν του ειρηνοδικείων. Και πρώτον μεν επιθεώρησε το εν Τσιοτίου ειρηνοδικείον, σήμερον δε μεταβαίνει εις Βαλτσινόν και εκείθεν εις τους ορεινούς δήμους.
Συνετόν και άξιον επαίνων το τοιούτον μέτρον».


Στην εφημερίδα «ΟΙ ΕΡΓΑΤΑΙ» της 24 - Μαρτίου -1884 σταχυολογήσαμε την είδηση που αναφέρεται στον θάνατο του ειρηνοδίκη του Βαλτινού. Η είδηση έχει ως εξής:

Τρίτη, 7 Αυγούστου 2018

«Ο Δεκαπενταύγουστος». Μνήμες από τη ζωή στο χωριό


Του Χάρη Αγγελή

Το πανηγύρι, που το περίμεναν τα παιδιά όλο το καλοκαίρι, άρχιζε την παραμονή το βράδυ και γινότανε πέρα στο εξωκκλήσι της Παναγίας.
Εκείνη την ημέρα, την παραμονή το απόγευμα οι γελαδάρηδες έδεναν τα γελάδια νωρίτερα, δυο αξιάλες ήλιο πριν να βασιλέψει. Έβαζαν τα καλά τους και δρόμο για την Παναγία...
Εκεί μαζεύονταν άνθρωποι κι από τα γύρω χωριά. Άλλοι με γομάρια κι άλλοι με τα κάρα. Άπλωναν τα στρωσίδια κάτω από τα πανύψηλα δέντρα και έμειναν εκεί όλη τη νύχτα. Οι ταβερνιάρηδες είχαν έτοιμες τις καρέκλες και τα τραπέζια από τ’ απόγευμα. Η εξέδρα για τα όργανα και την ντιζέζα ήταν κι αυτή στημένη. Οι ασετιλίνες και τα λουξ κρεμασμένα στα δέντρα έκαναν τη νύχτα μέρα. Κοκορέτσια και αρνιά στις σούβλες μοσχοβολούσαν τον τόπο. Κολόνες από πάγο μέσα στα βαρέλια πάγωναν τις μπύρες τα κρασιά και τα αναψυκτικά. Οι ψιλικατζήδες, οι καραμελάδες, άπλωναν την πραμάτεια τους και περίμεναν τους πανηγυριστές. Οι Παγωτατζήδες με ΕΒΓΑ παγωτά και κασάτα έπιαναν το πόστο τους.


Χαρτζιλίκι δεν υπήρχε, το πολύ καμιά δραχμή για κανένα μπισκότο ή ένα τρίτο παγωτού. Όμως παρά τις στερήσεις αυτές οι ψυχές των παιδιών ήταν πλουσιότατες. Θα έβλεπαν τις ντιζέζες δωρεάν. Έπιαναν κάτω από τη σανιδένια εξέδρα και κοίταζαν τις γυναίκες. Οι ντιζέζες, συνήθως είχαν βραχνιασμένες φωνές. Έκαναν φασαρία με το ντέφι, και δημιουργούσαν κέφι με τα χέρια, με τα πόδια και τα κουνήματά τους.
Κατά το βράδυ λοιπόν, η «συμμορία» των παιδιών είχε πολλά να κάνει. Έπρεπε να ρημάξει με το κλέψιμο τους ψιλικαντζήδες. Δυο τρεις ακουμπούσαν στον πάγκο τάχα να διαλέξουν ή να ρωτήσουν: «πόσο κάνει αυτό;» και οι άλλοι έβαζαν τα χέρια κάτω από τα πόδια τους κι άρπαζαν ότι έπιανε το χέρι. Την άλλη μέρα δαχτυλίδια, σταυρουδάκια, σκουλαρίκια στόλιζαν τα σώματα των αγοριών. Ενώ φούσκωναν τις τσέπες με μπισκότα και καραμέλες. Οι ανταλλαγές των διπλών κλεψιμαίικων ισορροπούσαν την δυναμική της ομάδας και φαίνονταν σαν να τους είχε φωτίσει η νονά τους με στολίδια τον Δεκαπενταύγουστο.
Απ την άλλη τα ερωτικά πειράγματα ήταν στο φόρτε τους και έφερναν φασαρίες. Δεν μάλωναν μόνο τα μικρά παιδιά, μάλωναν και οι μεγάλοι. Γροθιές, μπουκάλια σπασμένα, κεφάλια ματωμένα ήταν στην «νυχτερινή διάταξη».

Δευτέρα, 6 Αυγούστου 2018

Οδηγίες Προστασίας από Δασικές Πυρκαγιές




Συμβουλές από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας
Αν βρίσκεστε στην ύπαιθρο
Μην καίτε σκουπίδια ή ξερά χόρτα και κλαδιά κατά τους θερινούς μήνες.
Μην ανάβετε υπαίθριες ψησταριές στα δάση ή σε χώρους που υπάρχουν ξερά χόρτα το καλοκαίρι.
Αποφύγετε εργασίες που ενδέχεται να προκαλέσουν πυρκαγιά (π.χ. ηλεκτροκολλήσεις, χρήση τροχού ή άλλου εργαλείου που δημιουργεί σπινθήρες).
Μην πετάτε αναμμένα τσιγάρα.
Μην αφήνετε τα σκουπίδια στο δάσος. Υπάρχει κίνδυνος ανάφλεξης.
Σεβαστείτε τα απαγορευτικά πρόσβασης σε περιόδους υψηλού κίνδυνου.


 Αν το σπίτι σας βρίσκεται μέσα ή κοντά σε δάσος
Δημιουργείστε μια αντιπυρική ζώνη γύρω από το σπίτι καθαρίζοντας σε ακτίνα τουλάχιστον 10 μέτρων τα ξερά χόρτα και φύλλα, τις πευκοβελόνες και τα κλαδιά.
Κλαδέψτε τα δένδρα μέχρι το ύψος των 3 μέτρων, ανάλογα με την ηλικία και την κατάστασή τους.
Απομακρύνετε τα ξερά κλαδιά από τα δένδρα και τους θάμνους.
Μην αφήνετε τα κλαδιά των δένδρων να ακουμπούν στους τοίχους, τη στέγη και τα μπαλκόνια του σπιτιού. Κλαδέψτε τα αφήνοντας απόσταση τουλάχιστον 5 μέτρων από το σπίτι.
Αραιώστε τη δενδρώδη βλάστηση έτσι ώστε τα κλαδιά του ενός δένδρου να απέχουν τουλάχιστον 3 μέτρα από τα κλαδιά του άλλου. Για ακόμη μεγαλύτερη προστασία απομακρύνουμε τη δενδρώδη και θαμνώδη βλάστηση γύρω από το κτίσμα σε απόσταση τουλάχιστον 10 μέτρων εφόσον οι εργασίες καθαρισμού της φυσικής βλάστησης που επιβάλλονται για την προστασία των κτιρίων δεν προσκρούουν σε καμία περίπτωση στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας.

Κυριακή, 5 Αυγούστου 2018

ΓΙΑΓΙΑ



Η γιαγιά μου ήταν ένας αεικίνητος σκελετός
Αδύνατη με ψιχαλιστό κορμί σαν την βροχή
Κι ανάερη σαν το κουδούνισμα των ελαφρών κοκάλων
 
Πρόβαινε με χαμένες όλες τις αισθήσεις της
Πλην της ευέξαπτης αφής
Και κυβερνούσε αφανώς το σπιτικό της
Αντέχοντας δέκα θανάτους νεαρών βλαστών
Και υπερέχοντας παρ’ όλη την υποταγή της
 
Σε δύναμη του βλοσυρού παππού

Φορτωμένη –διηγιόταν–το πρόχειρο γεύμα
Από σκορδάτο κουρκούτι κι ένα λαγήνι με νερό
Πήγε καταμεσήμερο του Ιουνίου
Να στρώσει τραπέζι στον παππού που θέριζε
Έκαιγε ο ήλιος και πεζοπορούσε
Και το χωράφι μια ώρα δρόμος μακριά
Κι όταν έφτασε κατάκοπη με τα μαύρα σκουτιά της
Και στάθηκε στην άκρη του θερισμένου χωραφιού
Πέρα στην άλλη άκρη ο παππούς σκυμμένος θέριζε

Δεν τον φώναξε
Κι ας την έζωσαν οι πόνοι με τα κρυφά μαχαίρια τους
 
Δεν τον φώναξε
Κι ας διπλώθηκε στα δυο πνίγοντας την κραυγή της

Ξεγέννησε μόνη της το σαπισμένο έμβρυο
Το έθαψε με τα χέρια της στο ματωμένο χώμα
Έσκισε το πουκάμισό της δέθηκε
Κι ύστερα πήρε το δρεπάνι στα κοκαλένια χέρια της

Δεν τον φώναξε
Κουβάλησε το ψωμί θερίζοντας
Μέχρι πέρα στην άλλη άκρη που θέριζε ο παππούς

Του Ηλία Κεφάλα (ανέκδοτο)

Σάββατο, 4 Αυγούστου 2018

Ο Άγιος Αύγουστος... μέσα από τη ματιά του Καζαντζάκη



Ο Αύγουστος ήταν για μένα, όταν ήμουν παιδί, κι είναι ακό­μα, ο πιο αγαπημένος μου μήνας· αυτός φέρνει, μαθές, τα στα­φύλια και τα σύκα, τα πεπόνια, τα καρπούζια· τον ονομάτισα Άγιον Αύγουστο· αυτός ο προστάτης μου, έλεγα, σε αυτόν θα κάνω την προσευκή μου· όταν θέλω τίποτα, από αυτόν θα το ζητώ, κι αυτός θα το ζητήσει από το Θεό, κι ο Θεός θα μου το δώσει. Και μια φορά πήρα νερομπογιές και τον ζωγράφισα: έμοιαζε πολύ του παππού μου του χωριάτη· τα ίδια κόκκινα μάγουλα, το ίδιο φαρδύ χαμόγελο, μα ήταν ξυπόλυτος μέσα σ’ ένα πατητήρι και πατούσε σταφύλια, και τα πόδια του ως τα γόνατα κι ως πάνω στα μεριά τα ’χα ζωγραφίσει κόκκινα από το μούστο· κι είχα στεφανώσει το κεφάλι του με κληματόφυλλα. Όμως κάτι του ’λειπε· μα τι; τον κοίταξα καλά καλά και του ’βαλα δυο κέρατα στο κεφάλι, ανάμεσα στα κληματόφυλλα, γιατί το μαντίλι που φορούσε ο παππούς μου έκανε δεξά και ζερβά δυο μεγάλους κόμπους σαν κέρατα.


Από τη στιγμή που τον ζωγράφισα και στερέωσα το πρό­σωπο του, στερεώθηκε και μέσα μου η εμπιστοσύνη μου σε αυτόν, και κάθε χρόνο τον περίμενα να ’ρθει, να τρυγήσει τ’ αμπέλια της Κρήτης, να πατήσει τα σταφύλια και να κάμει το θάμα του, να βγάλει από τα σταφύλια κρασί. Γιατί, θυμούμαι, το μυστήριο τούτο με τυράννησε πολύ - πως μπορεί να γίνει το σταφύλι κρασί· μονάχα ο Άγιος Αύγουστος μπορούσε να κάμει ένα τέτοιο θάμα· κι έλεγα: «Αχ, να τύχαινε να τον συναπαντήσω μια μέρα στο αμπέλι που είχαμε απόξω από το Μεγάλο Κάστρο και να τον ρωτήσω να μου πει το μυστικό.» Τι ’ναι το θάμα τούτο δεν καταλάβαινα. Η αγουρίδα γίνεται σταφύλι, το σταφύλι γίνεται κρασί, το κρασί το πίνουν οι άνθρωποι και μεθούνε, γιατί μεθούνε; όλα αυτά μου φαίνουνταν μυστήρια φοβερά, και μια φορά που ρώτησα τον πατέρα μου, αυτός μάζεψε τα φρύ­δια: «Μη φυτρώνεις εκεί που δε σε σπέρνουν!» μου αποκρίθηκε...

Παρασκευή, 3 Αυγούστου 2018

Όχι! Δεν φταίμε όλοι μας!


Του Στέφανου Βαγγελού

Όχι! Δεν φταίμε όλοι μας! Δεν βάλαμε όλοι φωτιές.
Δεν μπαζώσαμε ούτε χτίσαμε όλοι ρέματα.
Δεν μπήκαμε όλοι στον πειρασμό για ένα αυθαίρετο μέσα ή έξω από το δάσος ή οπουδήποτε αλλού. Δεν υψώσαμε όλοι μάντρες κλείνοντας στους άλλους το δρόμο για τη θάλασσα.
Δεν χτίσαμε όλοι παράνομα σε αιγιαλούς.
Δεν κάναμε όλοι τα στραβά μάτια για να χτίζει ο καθένας όπου θέλει.
Δεν σκεφτήκαμε όλοι να λαδώσουμε υπαλλήλους του Δήμου ή της πολεοδομίας για να αποκτήσουμε "ένα κεραμίδι στο κεφάλι μας" καταπατώντας δημόσια γη.
Δεν περάσαμε όλοι από τα βουλευτικά γραφεία για να νομιμοποιήσουμε παρανομίες.
Δεν κάναμε όλοι, ως τοπικοί άρχοντες, τα χατίρια φίλων, συγγενών και ψηφοφόρων για να επανεκλεγούμε.
Δεν μοιράσαμε όλοι υποσχέσεις για αντιπλημμυρικά έργα, αντιπυρικές ζώνες προστασίας και υδατοδεξαμενές που μετά τις εκλογές τις ξεχάσαμε.
Δεν αποφασίσαμε όλοι μαζί τη μεγάλη μείωση των κονδυλίων για τη δασοπυρόσβεση την τελευταία δεκαετία.
Δεν συμφωνήσαμε όλοι μας για τη μετακίνηση χιλιάδων πυροσβεστών και αστυνομικών στα ιδιωτικά αεροδρόμια της Freiport και της Hohtif αποδυναμώνοντας τις υπηρεσίες της κρατικής πολιτικής προστασίας.
Δεν χαρίσαμε όλοι εμείς καμένες εκτάσεις σε επιχειρηματικά συμφέροντα.
Δεν αποφύγαμε όλοι εμείς έναν σύγχρονο στρατηγικό σχεδιασμό προστασίας της συλλογικής ασφάλειας σε κάθε θεομηνία λαμβάνοντας υπόψη την ένταση των θεομηνιών λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Δεν λειτουργούμε όλοι με βάση το ατομικό συμφέρον του βολέματος.
Δεν συγκαλύψαμε όλοι και δεν ανεχτήκαμε όλοι την αυθαιρεσία του ατόμου σε βάρος του κοινωνικού συνόλου.
Δεν κλείνουμε όλοι το στόμα μας όταν χρειάζεται να διεκδικήσουμε για το συλλογικό όφελος!
Δεν είμαστε όλοι ίδιοι! Δεν είμαστε όλοι μέρος μιας αγέλης.
Προσοχή στην παγίδα τους! Είναι άλλο η ατομική ευθύνη που πολλοί δεν διαθέτουν και άλλο η ενοχοποίηση μιας ολόκληρης κοινωνίας! Η τεχνική της γενίκευσης των ευθυνών αποσκοπεί στην κάλυψη των αιτιών που δημιουργούν τραγωδίες. Το "φταίμε όλοι μας" είναι επικίνδυνο, γιατί ταυτίζει τους ενόχους με τους αθώους, τα θύματα με τους θύτες. Καλλιεργεί τη νοοτροπία ότι “όλοι είμαστε ίδιοι και δεν μπορεί να αλλάξει κάτι”. Η συλλογική ενοχή οδηγεί στη σιωπή και επιτρέπει στα μεγάλα συμφέροντα να δράσουν ανεμπόδιστα. Έτσι γινόταν πάντα. Μετά την καταστροφή αναλαμβάνουν δράση οι κερδοσκόποι! 

Πέμπτη, 2 Αυγούστου 2018

Πρόσθετες συντηρήσεις και επισκευές στο Γυμνάσιο Βαλτινού



Με το ποσό των 417.000€ ο Δήμος Τρικκαίων συντηρεί και επισκευάζει διδακτήρια και σχολικές αυλές. Εν όψει της νέας σχολικής χρονιάς και επιπροσθέτως της συνεχούς αναβάθμισης των διδακτηρίων, ο Δήμος Τρικκαίων εντάχθηκε στο πρόγραμμα ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ ΙΙ και συγκεκριμένα στο σκέλος για «Επισκευή, συντήρηση σχολικών κτιρίων & αύλειων χώρων και λοιπές δράσεις».
Το Πρόγραμμα, αφορά την εκτέλεση έργων επισκευής, συντήρησης σχολικών κτιρίων και των αύλειων τους χώρων. Στόχος, είναι η βελτίωση των υποδομών της Α/βαθμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης του Δήμου Τρικκαίων και η αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών στον τομέα της εκπαίδευσης.
Μεταξύ των διδακτηρίων που θα τύχουν παρεμβάσεων, είναι και του Γυμνασίου Βαλτινού.
Οι εργασίες που θα γίνουν είναι:
– εξασφάλιση & βελτίωση της πρόσβασης των μαθητών (κατασκευή εξωτερικών ραμπών ΑΜΕΑ είσοδο, εσωτερικών ραμπών για την πρόσβαση σε αίθουσες εντός των κτιρίων, προμήθεια και τοποθέτηση προστατευτικών κιγκλιδωμάτων, διαγραμμίσεις διαβάσεων και απαγόρευσης στάθμευσης, καθώς και η προμήθεια και τοποθέτηση κατάλληλης κατακόρυφης σήμανσης.
–  οδική ασφάλεια (κατασκευή ανισόπεδων διαβάσεων σε επιτρεπόμενες θέσεις  με την απαιτούμενη κατά περίπτωση διαμόρφωση κρασπέδων και πεζοδρομίων, θα τοποθετηθούν «σαμαράκια» και «μάτια γάτας» για την επιβράδυνση των οχημάτων).
– εργασίες επισκευής και συντήρησης των υποδομών (εσωτερικοί και εξωτερικοί χρωματισμοί, τμηματική αντικατάσταση φθαρμένων κουφωμάτων και υαλοπινάκων και  εργασίες στεγάνωσης σε χώρους με προβλήματα υγρασίας).
– αύλειοι χώροι (θα αποκατασταθούν όπου απαιτείται οι φθορές του υφιστάμενου ασφαλτικού /τσιμεντοστρωμένου δαπέδου, και θα  επισκευαστούν κατεστραμμένα τμήματα περίφραξης).

Τετάρτη, 1 Αυγούστου 2018

Η Αλίκη στην Χώρα των Θαυμάτων



Απόσπασμα από την Μουσικο-θεατρικο-χορευτική καλοκαιρινή εκδήλωση της ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΧΟΡΟΥ ΤΕΡΨΙΣ, στο Πνευματικό Κέντρο Τρικάλων, στις 16 Ιουνίου 2018.
«Η Αλίκη στην Χώρα των Θαυμάτων: Η Επιστροφή» (βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Λιούις Κάρολ), αποτελεί ένα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας παιδικής λογοτεχνίας. Περιγράφει με λεπτή φαντασία και παιδικό αυθορμητισμό τις περιπέτειες ενός κοριτσιού, της Αλίκης, η οποία μετά την πτώση της σε μία λαγότρυπα, περιπλανιέται σε ένα φανταστικό κόσμο.
Στη συγκεκριμένη παράσταση παρουσιάστηκε  ένα μίγμα πρόζας και βέβαια χορού, μπλεγμένα μεταξύ τους με μοναδικό τρόπο, δημιουργώντας έτσι μία ατμόσφαιρα ονειρική, βγαλμένη από παραμύθι. Το χορευτικό μέρος περιελάμβανε ρυθμούς Latin, Hip-Hop, Dancehall, Break Dance, Oriental, Salsa, Σύγχρονο και Zumba. 


Έλαβαν μέρος οι ηθοποιοί:
Βίκυ Ιακωβάκη, Λίνα Μαργώνη και Ελένη Τέγου
Μελοποίηση: Δημήτρης Τσιγάρας
Ενορχήστρωση-Πιάνο: Νατάσα Παπαστάθη
Φωνή: Κώστας Στάθης
Φλάουτο: Στέλλα Αναστασοπούλου
Τσέλο: Δέσποινα Μητούλα
Η ηχογράφηση έγινε από τον Αποστόλη Γούσιο στο Balanced Studio. 


Απομεσήμερο χρυσό, κι όλοι μαζί τρελή παρέα
στη βάρκα που γλιστράει απαλά
μπήκαμε για να πάμε βόλτα μακρινή κι ωραία,
χεράκια άμαθα κρατάνε τα κουπιά,
χεράκια που αγωνίζονται του κάκου
να οδηγήσουνε την περιπλάνησή μας κάπου.

Τρίτη, 31 Ιουλίου 2018

Μια φωτογραφία, χίλιοι συνειρμοί



Ξεφυλλίζοντας ένα από τα αρχειακά άλμπουμ, με παλιές φωτογραφίες του Βαλτινού στάθηκα και παρατήρησα μια φωτογραφία του 1978, που εικονίζει την επίσκεψη βουλευτή στο χωριό. Οι διάφορες σκέψεις, συσχετισμένες απ’ την διαδικασία της μνημονικής ανάκλησης ήταν αναμενόμενες.
Τότε που η παρουσία ενός βουλευτή (ειδικά κυβερνητικού) σε ένα χωριό έμοιαζε σαν ... κοσμοϊστορικό γεγονός.
Ο εγχώριος κομματάρχης κανόνιζε τα πάντα στην εντέλεια, ενημερώνοντας τον κόσμο για την άφιξη του βουλευτή και οι κάτοικοι τον υποδέχονταν με την αίσθηση και την ελπίδα ότι θα ενδιαφέρονταν για τα τοπικά προβλήματα. Ο βουλευτής, έφθανε στο χωριό και με οικειότητα, άρχιζε τις χειραψίες, τα χαμόγελα και μοίραζε υποσχέσεις για λύσεις στα προβλήματα του τόπου.
Φαίνεται πως, η επένδυση στην αφέλεια και στην καλοπροαίρετη διάθεση των ανθρώπων, υπήρξε ανέκαθεν ασφαλής και αποδοτική για τους πολιτικούς.
Συνειρμικά μου ήρθαν στο νου και οι περιγραφικότατοι στίχοι του Θωμά Μπακαλάκου στο τραγούδι «Ήρθε ο βουλευτής στο χωριό».
«Ήρθε ο βουλευτής στο χωριό,
βόλτες από κει και από δω
μοιράζει υποσχέσεις στους αγρότες,
θα σας γλιτώσουμε από τη δυστυχία,
νερό θα φέρουμε θα φτιάξουμε σχολεία
κι όσο για τα φτωχά κορίτσια σας γαμπρούς εμείς θα βρούμε.

Γεια και χαρά σας βρε πατριώτες
και εμέ οι παππούδες μου ήταν αγρότες γεια σας».

Ήρθε ο βουλευτής στο χωριό
βόλτες από κει και από δω
μοιράζει υποσχέσεις στους αγρότες,
θα γίνει αύξηση τιμής των προϊόντων,
θα αυξηθούν και οι συντάξεις των γερόντων,
νοσοκομεία θα σας χτίσουμε οι εκλογές ζυγώνουν»...

Δεν ξέρω από τότε μέχρι σήμερα πόσο έχει αλλάξει αυτή η νοοτροπία, πάντως λίγο πολύ, έτσι λειτούργησε το πολιτικό-πελατειακό σύστημα για πολλά χρόνια στη χώρα μας.
Για την ιστορία της υπόθεσης, στην φωτογραφία διακρίνονται από αριστερά οι αείμνηστοι: Ανδρέας Καραθανάσης,  Αθανάσιος Γουλόπουλος,  Χρήστος Καραθανάσης,  Παύλος Ριζαργιώτης, ο κ. Νίκος Παπακώστας (όρθιος), Αντώνιος Βότσιος,  Ευθύμιος Καραθανάσης (όρθιος), ο ακόλουθος του Βουλευτή (…),  Ευάγγελος Βότσιος, ο Βουλευτής (...),  Δημήτριος Πέτρου, Γεώργιος Καραθανάσης, Χριστόφορος Καραθανάσης,  Σωτήριος Στάθης και Κων/νος Χασιώτης.

Δευτέρα, 30 Ιουλίου 2018

Αποκατάσταση κατεστραμμένων τμημάτων οδοστρώματος και στο Βαλτινό



Ο Δήμος Τρικκαίων διακηρύσσει ανοικτή διαδικασία για την επιλογή αναδόχου κατασκευής του έργου: «Αποκατάσταση κατεστραμμένων τμημάτων οδοστρώματος των Δ.Ε.  Καλλιδένδρου, Κόζιακα, Παραληθαίων, Παληοκάστρου, Φαλώρειας, Εστιαιώτιδας, και Μ. Καλυβίων». 
Τις οδούς που θα αποκατασταθούν έχουν υποδείξει στην Υπηρεσία οι Πρόεδροι και τα Τοπικά Συμβούλια των Τοπικών Κοινοτήτων των Δημοτικών Ενοτήτων, ανάλογα με τις ανάγκες που προέκυψαν, όπως αναφέρονται στην υπ΄αριθμ. 190/5-3-2018 Απόφαση Περιφερειάρχη Θεσσαλίας με θέμα «Κήρυξη περιοχών των Δήμων της Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων – Περιφέρειας Θεσσαλίας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας λόγω έντονων καιρικών φαινομένων (έντονες βροχοπτώσεις, πλημμύρες, κατολισθήσεις) από την 26-2-2018».
Στον Β΄ τομέα θα γίνει αποκατάσταση κατεστραμμένων ασφαλτοστρώσεων σε οδούς των Τ.Κ. Βαλτινού, Πρίνους, και Προδρόμου και τσιμεντοστρώσεις σε οδούς εντός των οικισμών του Ξυλοπάροικου και του Γενεσίου. Όλες οι εργασίες θα γίνουν με βάση τα συμβατικά τεύχη και τις ισχύουσες προδιαγραφές όπως αυτές αναφέρονται και στην Τεχνική Συγγραφή Υποχρεώσεων. Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται στο ποσό των 100.000,00 € συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. και η χρηματοδότησή του θα γίνει από το πρόγραμμα Υπουργείου Εσωτερικών.

Κυριακή, 29 Ιουλίου 2018

Νέα συγχωριανή Ιατρός, η Χρύσα Αγγελή




Ευχαρίστως πληροφορηθήκαμε ότι επιτυχώς ολοκλήρωσε τις σπουδές της στην Ιατρική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης και η συγχωριανή μας, Χρύσα Αθ. Αγγελή.
Η νέα επιστήμονας ορκίστηκε την Τετάρτη 25 Ιουλίου 2018 και έλαβε το πτυχίο της, παρουσία των υπερήφανων γονιών της, Αθανασίου και Βίκης Αγγελή, λοιπών συγγενών και φίλων. 
Η νέα επιστήμονας ετοιμάζεται πια για ειδικότητα και καριέρα. Ευχόμαστε ολοψύχως συγχαρητήρια και καλή σταδιοδρομία.


Σάββατο, 28 Ιουλίου 2018

Έλαβε το πτυχίο της και ορκίστηκε η Ιατρός Αγορή Π. Ριζαργιώτη


Με τη φράση του Ουίνστον Τσώρτσιλ, χαραγμένη στο νου της, «Αυτό δεν είναι το τέλος. Δεν είναι καν η αρχή του τέλους. Ίσως είναι το τέλος της αρχής», η συγχωριανή μας Αγορή Ριζαργιώτη, έλαβε το πτυχίο της και ορκίστηκε την Τετάρτη 25 Ιουλίου 2018, παρουσία καθηγητών, συγγενών και φίλων, κατά την τελετή της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. 
Η αποφοίτηση είναι ένα από τα πιο σημαντικά ορόσημα στη ζωή ενός ανθρώπου.



Στο τέλος αυτού του ταξιδιού, στο τέλος αυτής της αρχής, οι γονείς και οι συγγενείς της Αγορής Ριζαργιώτη βρέθηκαν δίπλα της και μοιράστηκαν με ικανοποίηση και περηφάνια την χαρά της κατάκτησής της. Καμάρωσαν, είδαν και ένοιωσαν την αντανάκλαση της σιγουριάς στο χαμογελαστό πρόσωπο της Αγορής.
Η εφημερίδα μας συγχαίρει την νέα επιστήμονα και την οικογένειά της και εύχεται καλή σταδιοδρομία.

Πέμπτη, 26 Ιουλίου 2018

Λέξεις του τόπου μας, από το Γλωσσάρι Ιδιώματος Δυτικής Θεσσαλίας και ευρύτερης περιοχής αυτής. ΚΑΠΑ



Του Ευαγγέλου Στάθη Φιλολόγου
Συνεχίζοντας την παρουσίαση μέρους από το λεκτικό – γλωσσολαογραφικό υλικό που αφορά τον τόπο μας, και το οποίο έχει καταγραφεί στο βιβλίο μου με τίτλο: «Γλωσσάρι ιδιώματος Δυτικής Θεσσαλίας και ευρύτερης περιοχής αυτής», γίνεται μια επιλογή λέξεων που αρχίζουν από το γράμμα Κ και παρουσιάζονται παρακάτω με αλφαβητική σειρά:


καβάκι  του ουδ. ουσ. η λεύκα
καβούκι  του ουδ. ουσ. 1) το όστρακο ορισμένων ερπετών (της χελώνας, του κάβουρα)  2) το περίβλημα όπου αναπτύσσονται οι σπόροι των οσπρίων ή και άλλων καρπών: γιμάτις καβούκια είνι οι φασουλιές φέτου  3) μεταφ. στη φράση κλείσκι στου καβούκι τ’ (κλείστηκε στο σπίτι του, απομονώθηκε) 
καβουτσούκι  του ουδ. ουσ. πληθ. τα καβουτσούκια· παπούτσι από καουτσούκ· είναι αδιάβροχο και ανθεκτικό στη βροχή και στα λασπόνερα, αλλά ανθυγιεινό, ιδίως το καλοκαίρι· παλιά το φορούσαν όλοι οι γεωργοί και οι κτηνοτρόφοι· θεωρούνταν ευτελές υπόδημα και δήλωνε φτώχεια: τότι ζούσαμι καλά κι ας φουρούσαμι καβουτσούκια
κάγκαένας  αόρ. αντων. κάγκαένας κάγκαμίνια κάγκαένα· κανένας, ουδείς
κάδη  η θηλ. ουσ. ξύλινο δοχείο σε διάφορα μεγέθη και σχήματα (κυρίως στρογγυλό) που χρησιμοποιείται για διάφορες γεωργοκτηνοτροφικές χρήσεις: πάτσαμι σταφύλια στην κάδη – αλάτσα του κρέας κι το ’βαλα στην κάδη – πήρα κάδη  για του τυρί
καδρόνι  του ουδ. ουσ. τετράπλευρο ξύλινο δοκάρι διάφορων διαστάσεων για διάφορες χρήσεις, κυρίως για τις στέγες των οικοδομών· μεταφ. στη φράση σαν αρπάξου κανα καδρόνι  απού καταή, θα ιδείς πού θα φτάεις  (για απειλή σε κάποιον)
καένας  αόρ. αντων. καένας καμίνια καένα· κανένας, κάποιος: γίνκαν τα καρπούζια; ε, γίνιτι απού καένα
καζάνας  η αρσ. ουσ. 1) ο καζανοκέφαλος, αυτός που έχει χοντρό κεφάλι: σιγά την ουμουρφχιά που έχει, εα ένας καζάνας είνι 2) ο ξεροκέφαλος: α, ρε καζάνα, πόσις βουλές θελτς να στου που (πω) να του καταλάβς;
καλαστάω   ρ. μεταβ. αόρ. καλάστσα· καλαστχιώμι αόρ. καλαστήτχα: χαιρετώ κάποιον εγκάρδια με φράσεις και χειρονομίες πολύ ευγενικές: πουλύ τιμιτική νύφη  ούλοι  τς καλαστάει, μι την καλημέρα κι την καλησπέρα στου στόμα τς είνι
καλημάνα  βλ. λ. γκαλιαμάνα
καλιακούδα  η θηλ. ουσ.  πληθ. οι καλιακούδις κι τα καλακούδγια 1) η καλιακούδα, η κάργια, το γνωστό πουλί με τα μαύρα φτερά 2) μεταφ. για γυναίκα που μιλάει πολύ (φλύαρη) ή δυνατά: σταμάτα κι συ, μαρ’ καλιακούδα
κάλισους  επίθ. η κάλισους η κάλισα του κάλισου· λέγεται για τα πρόβατα που έχουν κάτασπρο τρίχωμα, μαύρα αυτιά και δυο βούλες μαύρες στα μάτια τους που είναι γαλανά· είναι όμορφο πρόβατο, γι’αυτό λέγεται και για όμορφο άνθρωπο: ένας κάλισους, ψλος μι μαύρα μαλλιά
καλκάνας  η αρσ. ουσ. λέγεται  για κάποιον που έχει παχύ, χοντρό σβέρκο
καλότχια  η θηλ. ουσ.  πληθ. οι καλότχις· κακό πνεύμα, ξωτικό, νεράιδα· τα πνεύματα αυτά τα έλεγαν καλότ(υ)χες κατ’ ευφημισμό (για καλόπιασμα). Οι άνθρωποι της υπαίθρου τις φαντάζονταν πολύ όμορφες, με ξανθά μαλλιά, ασπροντυμένες και καλοχτενισμένες. Περιπλανιόνταν κοντά σε ποτάμια, βρύσες, πηγάδια, κοντά σε αλώνια και σε τόπους με πολλά δέντρα· εκεί κυκλοφορούσαν τις νύχτες, χορεύοντας και τραγουδώντας εξαίσια. Σε αυτές αποδίδονταν ασθένειες και παθήματα ανθρώπων

Τετάρτη, 25 Ιουλίου 2018

Ρημαγμένοι κήποι (Το σπίτι γέμισε με λύπη)




Το σπίτι γέμισε με λύπη
και με σταχτή πικρό καπνό.
Φεύγεις και ρήμαξαν οι κήποι
χωρίς γαλάζιο ουρανό.

Το σπίτι γέμισε με νύχτα
κι απ’ το βοριά κι απ’ το νοτιά.
Ποιος θα σηκώσει απ’ την καρδιά μου
ετούτη την πικρή φωτιά;

Το σπίτι γέμισε μ’ αστέρια
και με τ’ Αυγούστου τα πουλιά.
Ρίζωσ’ η λύπη στ’ άδεια χέρια.
πικρό ποτάμι τα φιλιά.

Τα Βαλτσινιώτικα


Έτσι κι αλλιώς κι αλλιώτικα
εδώ στα Βαλτσινιώτικα
θα λέμε τον καημό μας,
τα βάσανα, τις πίκρες μας,
τα ωραία απ’ το χωριό μας.

Η Μπαλάντα της γιαγιάς
Της Σώτιας Τσώτου
Ξανάδα απόψε τη γιαγιά στο παραθύρι της
να αποκοιμιέται ακουμπισμένη στο ψαλτήρι της,
τα παραμύθια της μας γλυκοσεργιανάγανε
πάντα οι καλοί, στο τέλος, τους κακούς νικάγανε.

Στις γειτονιές με κυνηγούσε με το πλέξιμο
να μην ιδρώσω στο παιχνίδι και στο τρέξιμο
κι απ’ το εμποράκι της γωνιάς μου ’παιρνε πράματα
τόπια και βόλους κι όλων των παιδιών τα θάματα.

Κόσμος του ονείρου, κόσμος όμορφος που χάθηκε,
χάρτινε κόσμε, παιδικέ, αποκριάτικε.

επικοινωνιστε μαζι μας