ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ Α. ΝΗΜΑ, δ.φ.
Ο αειθαλής καθηγητής Θεοδόσης Π. Τάσιος
είναι γνωστός και καταξιωμένος όχι μόνο στο Πανελλήνιο αλλά και διεθνώς για το υψηλού επιπέδου έργο του, αλλά και ως
δασκάλου στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και ως πνευματικού ανθρώπου γενικότερα.
Συχνά παρεμβαίνει στα δημόσια πράγματα και εκφέρει με παρρησία τη γνώμη του,
γραπτώς και προφορικώς. Γεννήθηκε το 1930 στην Καστοριά, όπου υπηρετούσε ο
πατέρας του, αλλά η καταγωγή του είναι από την Καλαμπάκα. Έχω την τύχη να με τιμά με την φιλία του και
να μου χαρίζει τα βιβλία του. Προσφάτως έγινα αποδέκτης του νέου περισπούδαστου
συγγράμματός του, το οποίο φέρει τον τίτλο «Αρχαία
Ελληνική Στρατιωτική Τεχνολογία», αποτελείται
δε από 447 σελίδες μεγάλου σχήματος (26×20) και έχει εκδοθεί από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
το 2025. Το έργο αυτό είναι καρπός δεκαετούς,
έρευνας, μελέτης και σχεδιασμού.
Στον Πρόλογό
του ο κ. Τάσιος επισημαίνει ότι πλέον έχει ακυρωθεί «η παλαιότερη
ανιστόρητη άποψη πως τάχα οι Αρχαίοι Έλληνες δεν είχαν να επιδείξουν σπουδαία
επιτεύγματα στην Τεχνολογία, ενώ συμβαίνει το αντίθετο, ήτοι η Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία, από τη
Μυκηναϊκή έως και την Ελληνιστική Εποχή, θεωρείται ως θεμέλιο του Ελληνικού
Πολιτισμού. Τα γιγαντιαία εγγειοβελτιωτικά έργα και οι τεράστιοι θόλοι των
Μυκηναίων, μαζί με την αξεπέραστη επί αιώνες πεντηκόντορό τους, η γένεση της
Επιστήμης στην Ιωνία μέσω της Τεχνολογίας, η κορύφωση της Σχολής της
Αλεξανδρείας επί τέσσερις αιώνες, με τα Αυτόματα και την εφαρμοσμένη Χημεία
της, το επιβεβαιώνουν.
Αυτήν την Ιστορία παρουσιάζει με συστηματική και
επιστημονική δεοντολογία ο κ. Τάσιος στο περισπούδαστο αυτό σύγγραμμά του.
Ξεκινά με συνοπτική παρουσίαση των σχετικών ευρημάτων της διεθνούς
βιβλιογραφίας, συνεχίζει με εκτεταμένη παρουσίαση των σχετικών με το θέμα
χωρίων των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων και ολοκληρώνει τη μελέτη του με την δική
του συμβολή στη διερεύνηση ορισμένων αμφισβητουμένων θεμάτων και παραθέτει
σχετικούς δικούς του μαθηματικούς υπολογισμούς.
Δίνει απαντήσεις στο πώς ήταν κατασκευασμένα τα
πλοία των Ελλήνων που νίκησαν τους Πέρσες στη Σαλαμίνα. Στο γιατί δεν σκίζονταν
από τα δόρατα οι μυκηναϊκές ασπίδες που ήσαν φτιαγμένες από βοϊδοτόμαρο. Στο
πώς κατασκευάζονταν οι πολυώροφοι αυτοκινούμενοι πολιορκητικοί πύργοι και οι
καταπέλτες, καθώς και στο τί ακριβώς ήταν το «υγρόν πυρ». Σ’ αυτά και άλλα
ερωτήματα περί της Στρατιωτικής Τεχνολογίας των αρχαίων Ελλήνων απαντά το εν
λόγω βιβλίο.
Μελετώντας προσεκτικά τις αρχαίες γραπτές πηγές
-κείμενα και εικόνες- ο συγγραφέας Θεοδόσης Τάσιος, μηχανικός και αρχαιομαθής,
περιγράφει τα αμυντικά και επιθετικά όπλα των αρχαίων Ελλήνων από τη Μυκηναϊκή
έως την Ελληνιστική περίοδο: τείχη, τάφρους, αναχώματα, καταπέλτες,
πολιορκητικούς πύργους, ξίφη, τόξα, δόρατα, ασπίδες και πανοπλίες. Επίσης
πολεμικά πλοία, φράγματα λιμένων, γεφυρώσεις ποταμών κ.ά. Συγχρόνως όμως εξηγεί
τον τρόπο κατασκευής και λειτουργίας τους, βάσει μαθηματικών υπολογισμών ή και
σύγχρονων πειραμάτων.
Αυτή η διπλή προσέγγιση, λεπτομερής ανασύσταση και
κριτική-επιστημονική ανάλυση των αρχαίων πηγών, και μαζί, κριτική διερεύνηση
της αποδοτικότητας των σχετικών τεχνολογιών, καθιστά μοναδικό το εν λόγω
βιβλίο, όχι μόνο στην ελληνική αλλά και στη διεθνή βιβλιογραφία, στο οποίο
εκτός των σχετικών περιγραφών και αναλύσεων περιλαμβάνονται και 250 εικόνες,
κυρίως σχεδιασμένες από τον Θ. Τάσιο.
Αναλυτικά, το βιβλίο, μετά την Εισαγωγή (σσ.
15-18), διαιρείται σε οκτώ (8) ενότητες. Ειδικότερα:
Στην Εισαγωγή του επισημαίνει τις αιτίες συγκρούσεων (και πολέμων) μεταξύ των αρχαίων πόλεων, όπως συνοριακές διαφορές, καθώς και τους πολέμους με τους εισβολείς «βαρβάρους» (π.χ. Πέρσες) ή ακόμα και τον ρόλο ορισμένων φιλοδόξων αρχηγών πόλεων, οι οποίοι από ατομικό συμφέρον παρέσυραν τους λαούς τους σε πολεμικές περιπέτειες. Επομένως οι πόλεμοι συνέβαλαν στην ανάπτυξη της στρατιωτικής τεχνολογίας.
