Τα γκιούμια του πρωινού φωτός

Την ώρα που οι γυναίκες του χωριού μεταφέρουν το γάλα στο γαλατάδικο, ο ήλιος απλώνει ένα απαλό φως πάνω στη γη, σαν να θέλει να ευλογήσει τον κόπο τους. Η Γεωργία και η Βασιλική έχουν ήδη τελειώσει το άρμεγμα, οι αγελάδες τους, ήμερες και οικόσιτες, στάθηκαν υπομονετικά στον αχυρώνα, όπως κάθε πρωί. Γέμισαν τα γκιούμια με το ζεστό γάλα, τα σήκωσαν με τη γνώριμη κίνηση της συνήθειας και βιάστηκαν να τα παραδώσουν στον γαλατά, πριν η μέρα πάρει μπρος και σκορπίσει ξανά τους χωριανούς στα πολλά μεροκάματα της ζωής.

Εκείνα τα χρόνια, τότε που οι κάτοικοι του Βαλτινού κρατούσαν ακόμη μια βαθιά σχέση με τη γη και τα ζωντανά τους, το γάλα ήταν καρπός της καθημερινής φροντίδας, της έγνοιας και της αντοχής. Στα σπίτια υπήρχαν αγελάδες και πρόβατα, γουρούνια και πουλερικά, κι ο καθένας συμπλήρωνε τον βιοπορισμό του με ό,τι μπορούσε να παράξει. Η ζωή ήταν λιτή, μα όχι φτωχή, είχε ήχους και μυρωδιές, ρυθμούς και καθήκοντα που όλοι αναγνώριζαν.

Κοιτάζοντας τη Γεωργία και τη Βασιλική στη φωτογραφία, κανείς βλέπει κάτι περισσότερο από δύο γυναίκες με γκιούμια στα χέρια. Βλέπει την αξιοπρέπεια μιας εποχής που δεν φωνασκεί αλλά υπάρχει, αθόρυβη και καθαρή όπως το πρωινό φως. Βλέπει την αλληλεγγύη των ανθρώπων του τόπου, που δούλευαν μαζί, μοιράζονταν τη γη, τα βάρη, τις χαρές και τις έγνοιες τους.

Ίσως τελικά αυτή η εικόνα να μας θυμίζει πως τα πιο πολύτιμα πράγματα δεν είναι ποτέ θορυβώδη. Είναι οι ήσυχες κινήσεις, οι καθημερινές τελετουργίες, οι άνθρωποι που κουβαλούν τον κόσμο τους όχι με λόγια, αλλά με τα χέρια τους, με τον κόπο τους, με την καρδιά τους.

Μια δόξα που αγκαλιάζει το χωριό

 

Ύστερα από τη φθινοπωρινή μπόρα, όταν ο αέρας σαν να καθαρίζει όχι μόνο τον τόπο αλλά και τις σκέψεις, υψώνεται πάνω από το Βαλτινό ένα ουράνιο τόξο, λεπτό, τρυφερό, σχεδόν ψίθυρος φωτός. Η Μαρία-Χριστίνα Βότσιου το συνέλαβε τη στιγμή ακριβώς που γεννιόταν μέσα από τα σύννεφα, σαν μια αόρατη δόξα που απλώνει το στεφάνι της πάνω από το χωριό.

Τα δέντρα, ακόμη ντυμένα με το κιτρίνισμα του φθινοπώρου, μοιάζουν να σκύβουν για να το υποδεχτούν. Οι δρόμοι, υγροί από τη βροχή, αντανακλούν τη σιωπή πριν ξαναρχίσει ο ρυθμός της ζωής. Κι όμως, στο βάθος αυτής της εικόνας, υπάρχει κάτι περισσότερο από χρώμα: υπάρχει υπόσχεση.

Γιατί το ουράνιο τόξο δεν είναι ποτέ μόνο ένα φυσικό φαινόμενο. Είναι το πρώτο σημάδι πως ό,τι βαραίνει αργά ή γρήγορα υποχωρεί, πως κάθε μπόρα, όσο κι αν σκοτεινιάζει, κάποια στιγμή φτάνει στο τέλος της. Είναι μια λεπτή ζώνη αισιοδοξίας, ένας ψίθυρος ότι το ευοίωνο δεν χάνεται, απλώς περιμένει τη στιγμή του.

Στο Βαλτινό, όπου οι εποχές κουβαλούν ακόμα τη σοφία τους με τρόπο πατροπαράδοτο, το ουράνιο τόξο στέκει σαν στεφάνι ευλογίας. Σαν να λέει πως η φύση γνωρίζει να γειώνει και να υψώνει ταυτόχρονα, να πενθεί και να ελπίζει, να σκουπίζει τη λύπη με τη βροχή για να αφήσει τον ουρανό να μιλήσει.

Και ίσως αυτό να είναι το δώρο της στιγμής: η υπενθύμιση ότι, ακόμη κι όταν ο κόσμος θολώνει, κάπου πάνω από τα σύννεφα προετοιμάζεται μια γέφυρα από φως. Μια γέφυρα που δεν ενώνει τόπους, μα καρδιές, που δεν δείχνει πορεία, αλλά διάθεση. Μια δόξα που αγκαλιάζει το χωριό, σημάδι ότι η ζωή, όπως ο ουρανός, ξέρει να ξανανοίγει.