Στον
θεσσαλικό κάμπο, καταμεσής του θέρους, ο αγρότης έχει τελειώσει το αλώνισμα. Το
άχυρο, πολύτιμο απομεινάρι του θερισμού, έχει μαζευτεί και στοιβαχτεί στο
καλαμωτό κάρο. Δίπλα του η γυναίκα του, συνοδοιπόρος στον καθημερινό αγώνα, κι
εκεί μπροστά τα δυο γαϊδουράκια, ζεμένα στον ξύλινο ζυγό, περιμένουν το
πρόσταγμα για τον δρόμο της επιστροφής.
Δεν
είναι ένας απλός δρόμος αυτός. Είναι ο δρόμος του κάματου. Ο δρόμος που οδηγεί
από το αλώνι στο σπίτι, από το χωράφι στον αχυρώνα, από τον μόχθο της ημέρας
στην ασφάλεια της αυλής. Κάθε άχυρο που φορτώθηκε στο κάρο είναι κι ένα
μικρό απόθεμα για τον χειμώνα, μια υπόσχεση πως τα ζωντανά θα έχουν τροφή και
το νοικοκυριό θα μπορέσει να σταθεί όρθιο.
Κι
όμως, μέσα σε όλη αυτή την κούραση, η φωτογραφία έχει μια παράξενη γαλήνη. Ο
άνθρωπος στέκεται μπροστά, σχεδόν χαμογελαστός. Σαν να ξέρει πως η ζωή, όσο
δύσκολη κι αν είναι, έχει τη δική της ομορφιά όταν την κοιτάς μέσα από τα απλά
της πράγματα. Η γυναίκα κάθεται στο καλαμωτό, τα γαϊδουράκια βαδίζουν αργά και
πίσω τους απλώνεται ο γνώριμος θεσσαλικός τόπος, λουσμένος στο φως του
καλοκαιριού.
Τα
ψηλά δέντρα μοιάζουν να φυλάνε τη διαδρομή. Η σκόνη του δρόμου σηκώνεται απαλά
κάτω από τα πόδια των ζώων και το άχυρο, σωστός μικρός λόφος πάνω στο κάρο,
μοσχοβολάει ήλιο και θερισμένο χωράφι. Είναι μια εικόνα που σήμερα μοιάζει
σχεδόν παραμυθένια, μα κάποτε ήταν η καθημερινότητα των ανθρώπων του κάμπου.
Ήταν
το καλοκαίρι των αλωνιών, των γαϊδουριών και των ξύλινων κάρων. Το καλοκαίρι
που οι άνθρωποι δούλευαν από το χάραμα ως το σούρουπο και γνώριζαν την αξία του
ψωμιού, του άχυρου, του καρπού και μιας στάμνας δροσερό νερό. Ήταν μια ζωή
σκληρή, μα δεμένη με τη γη και τους κύκλους της.
Κοιτάζοντας
σήμερα αυτή τη φωτογραφία, βλέπουμε τους παλιούς ανθρώπους του θεσσαλικού
κάμπου. Βλέπουμε τους παππούδες και τις γιαγιάδες μιας ολόκληρης γενιάς που
έζησε με λιγότερα, μα ίσως με βαθύτερη συναίσθηση της αξίας των πραγμάτων.
Βλέπουμε έναν κόσμο που δεν υπάρχει πια.
Και
ίσως αυτό είναι που κάνει τη φωτογραφία τόσο συγκινητική.
Γιατί
ο χρόνος προχώρησε. Τα κάρα χάθηκαν, τα γαϊδουράκια έφυγαν από τους δρόμους, τα
αλώνια σώπασαν και τα χέρια που φόρτωναν το άχυρο στο καλαμωτό κάρο έγιναν
ρυτίδες, μνήμη και ιστορία.
Έμεινε
όμως η φωτογραφία.
Έμεινε
εκείνη η καλοκαιρινή διαδρομή, κάπου στο Μικρό Κεφαλόβρυσο, από το αλώνι στο σπίτι, με το κάρο φορτωμένο και
τη ζωή ολόκληρη στοιβαγμένη πάνω του. Έμεινε το χαμόγελο του ανθρώπου, η
παρουσία της γυναίκας του, ο αργός βηματισμός των ζώων και το άπλετο φως ενός
θεσσαλικού καλοκαιριού.
Μια
εικόνα απλή, καθημερινή και παλιά.
Μα
όσο περνούν τα χρόνια, τόσο περισσότερο καταλαβαίνουμε πως οι πιο απλές εικόνες
είναι εκείνες που στο τέλος γίνονται οι πιο πολύτιμες μνήμες.
