Εορτασμός της Εθνικής Επετείου της 28ης Οκτωβρίου στο Βαλτινό

 

Με σύμμαχο την καλοκαιρία και με κάθε επισημότητα, γιορτάστηκε στο Βαλτινό την Τρίτη 28 Οκτωβρίου 2025 η Εθνική Επέτειος του «Όχι» του 1940. Το χωριό τίμησε, όπως κάθε χρόνο, τους ήρωες του έπους της Αλβανίας και όλους όσοι αγωνίστηκαν για την ελευθερία και την αξιοπρέπεια της πατρίδας.

Οι εκδηλώσεις απόδοσης τιμής ξεκίνησαν το πρωί με τον εκκλησιασμό και τη δοξολογία στον Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου Βαλτινού, παρουσία των μαθητών, των εκπαιδευτικών, των τοπικών αρχών και πλήθους πιστών. Μετά το πέρας της δοξολογίας, όλοι κατευθύνθηκαν στην κεντρική πλατεία του χωριού, στο χώρο του Ηρώου, όπου τελέστηκε η καθιερωμένη επιμνημόσυνη δέηση από τον πατέρα Δωρόθεο και τον πατέρα Αλέξανδρο Αγγελόπουλο.

Ακολούθησε η κατάθεση στεφάνων από τους εκπροσώπους των τοπικών αρχών, των σχολείων, των φορέων και των συλλόγων του Βαλτινού. Οι μαθητές, οι καθηγητές και οι διευθυντές των σχολείων έδωσαν το παρόν με σεβασμό και συγκίνηση, ενώ πλήθος κόσμου κατέκλυσε την πλατεία για να αποτίσει φόρο τιμής στους πεσόντες.

Η εκδήλωση συνεχίστηκε με ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς από τα χορευτικά τμήματα του Γυμνασίου και του Λυκείου Βαλτινού, τα οποία απέσπασαν το θερμό χειροκρότημα των παρευρισκομένων. Με ζωντάνια και λεβεντιά, οι νέοι του χωριού ανέδειξαν μέσα από το χορό το πνεύμα και την ψυχή του ελληνισμού.

Οι εορτασμοί κορυφώθηκαν με τη μαθητική παρέλαση στην κεντρική οδό του Βαλτινού. Οι μαθητές και οι μαθήτριες, κρατώντας περήφανα τη γαλανόλευκη, παρέλασαν με καμάρι μπροστά στους γονείς, τους δασκάλους τους κατοίκους του χωριού, καθώς και των γύρω χωριών σε μια συγκινητική εκδήλωση εθνικής μνήμης και ενότητας.

Η ημέρα έκλεισε με χαμόγελα, εθνική περηφάνια και την υπόσχεση ότι το Βαλτινό θα συνεχίσει να τιμά με σεβασμό τις θυσίες του ελληνικού λαού και τις αξίες της ελευθερίας και της ειρήνης.

Ακολουθεί φωτορεπορτάζ.

Το Βαλτινό της Αντίστασης και της Αλληλεγγύης – Μια άγνωστη ιστορία του 1941

 

Το πρωινό της 28ης Οκτωβρίου 1940, οι χωρικοί του Βαλτινού, ετοιμάζονταν για τη Δευτεριάτικη αγορά των Τρικάλων. Η είδηση της κήρυξης του πολέμου τούς βρήκε μπροστά στο ραδιόφωνο, να ακούνε τον Εθνικό Ύμνο και το έκτακτο ανακοινωθέν: «Αγωνιστείτε δια την πατρίδα, τας γυναίκας, τα παιδιά σας και τας ιεράς μας παραδόσεις. Νυν υπέρ πάντων αγών». Τα λόγια αυτά, βαριά και ιερά, πάγωσαν τους χωρικούς. «Έχομε πόλεμο!» φώναζαν, σταυρώνοντας τα χέρια και κοιτώντας τον ουρανό.

Μέσα σε λίγες μέρες η επιστράτευση ξεκίνησε. Οι νέοι του χωριού ετοιμάζονταν να παρουσιαστούν στις μονάδες τους, ενώ ολόκληρη η κοινότητα βυθίστηκε σ’ ένα μείγμα ενθουσιασμού και αγωνίας. Από το ραδιόφωνο και τις τοπικές εφημερίδες έφταναν νέα για τις μάχες στα βουνά της Ηπείρου και της Αλβανίας. Οι ελληνικές νίκες γέμιζαν περηφάνια τις καρδιές, μα οι απώλειες δεν άργησαν να έρθουν. Στις εφημερίδες των Τρικάλων δημοσιεύονταν τα ονόματα των πρώτων πεσόντων, ανάμεσά τους και Τρικαλινοί στρατιώτες.

Αρχές του 1941, η καμπάνα της εκκλησίας του Βαλτινού ήχησε χαρμόσυνα για την κατάληψη της Κλεισούρας. Η χαρά, ωστόσο, δεν κράτησε πολύ. Τον Απρίλιο, ο ουρανός των Τρικάλων μαύρισε από τα γερμανικά αεροπλάνα. Οι βομβαρδισμοί σκόρπισαν τον πανικό και οι κάτοικοι εγκατέλειψαν την πόλη αναζητώντας καταφύγιο στα χωριά. Λίγες μέρες μετά, οι Γερμανοί καταλάμβαναν τα Τρίκαλα, ενώ η συνθηκολόγηση έφερε την Κατοχή. Η πείνα έκανε γρήγορα την εμφάνισή της, απειλώντας ζωές και αξιοπρέπεια.

Μέσα σ’ αυτή τη σκοτεινή περίοδο, το Βαλτινό έγραψε τη δική του φωτεινή σελίδα. Όταν οι αρχές συγκρότησαν εφορίες για τη συγκέντρωση τροφίμων, με σκοπό τη λειτουργία συσσιτίων και την αποτροπή του λιμού, οι κάτοικοι του χωριού στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων. Παρέδωσαν μέρος της παραγωγής τους και, επιπλέον, διενήργησαν έρανο μεταξύ τους, συγκεντρώνοντας 2.000 οκάδες σίτου που παρέδωσαν στις τοπικές εφορίες. Μια πράξη αυταπάρνησης και ανθρωπιάς, την ώρα που οι ίδιοι στερούνταν τα βασικά.

Δεν ήταν αυτονόητο, σε καιρό πείνας, να προσφέρει κανείς το σιτάρι του. Η απόφαση αυτή δεν υπαγορεύτηκε από φόβο ή υποχρέωση, αλλά από συνείδηση. Οι κάτοικοι του Βαλτινού, με τη στάση τους, απέδειξαν ότι η αληθινή γενναιότητα δεν βρίσκεται μόνο στα πεδία των μαχών, αλλά και στην αλληλεγγύη προς τον συνάνθρωπο.

Η συγκινητική αυτή πράξη δεν πέρασε απαρατήρητη. Στις 9 Σεπτεμβρίου 1941, η εφημερίδα Αναγέννησις δημοσίευσε δημόσιο έπαινο του τότε Νομάρχη Τρικάλων, Σάββα Χώτζη, ο οποίος εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς τους κατοίκους του Βαλτινού, χαρακτηρίζοντας τη χειρονομία τους «μεστή αγνών αισθημάτων αλληλεγγύης».

Στο πρόσωπο των ανθρώπων του Βαλτινού τιμήθηκε ολόκληρη η έννοια της λαϊκής ευαισθησίας και της συλλογικής αξιοπρέπειας. Η πράξη τους αποτελεί διαχρονικό μάθημα ήθους και κοινωνικής ευθύνης.

Γιατί οι ήρωες δεν είναι μόνο εκείνοι που κρατούν όπλα, είναι κι εκείνοι που, μέσα στο σκοτάδι της πείνας και της κατοχής, κρατούν άσβεστο τον πυρσό της ανθρωπιάς. Και το Βαλτινό υπήρξε τότε ένας τέτοιος πυρσός φωτός.

Όταν ο Χορός Νίκησε τον Πόλεμο

 

Σε μιαν εποχή που όλα γύριζαν γύρω από την ανάγκη για επιβίωση, κάποιος βρήκε το θάρρος να στήσει πανηγύρι. Το Βαλτινό του 1946 δεν είχε ακόμη προλάβει να επουλώσει τις πληγές του πολέμου, κι όμως, ο Ευάγγελος Βότσιος και η Παρασκευή Καθαρανάση αποφάσισαν ότι η ζωή έπρεπε να συνεχιστεί - και να συνεχιστεί με γλέντι.

Η φωτογραφία αυτή δεν είναι απλώς ανάμνηση ενός γάμου. Είναι μαρτυρία ενός ολόκληρου κόσμου που πίστευε πως η χαρά δεν είναι πολυτέλεια, αλλά χρέος απέναντι στους ζωντανούς και τους νεκρούς. Βλέπεις τα πρόσωπα και διακρίνεις κάτι βαθύτερο από τη συγκίνηση της στιγμής: μια συλλογική αναπνοή, μια κοινότητα που δεν στέκεται πλάι στο ζευγάρι απλώς ως καλεσμένη, αλλά ως εγγυήτρια της ίδιας της πράξης του γάμου.

Οι οργανοπαίχτες στο κέντρο -ο βιολάτορας, ο κλαριντζής, οι λαουτιέρηδες- δεν είναι διασκεδαστές, είναι λειτουργοί ενός άτυπου μυστηρίου. Όπως ο ιερέας ευλογεί με λιβάνι, έτσι εκείνοι ευλογούν με νότες. Πίσω τους, άντρες και γυναίκες σε στολές που κουβαλούν αιώνες ιστορίας: μεσοφόρια υφαντά, ποδιές με κεντίδια, μαντήλια σφιγμένα στο μέτωπο, ζώνες και γιλέκα - ρούχα που δεν φοριούνται απλώς, αλλά δηλώνουν τόπο, οικογένεια, μονοπάτι ζωής.

Δεν χαμογελούν όλοι, όχι γιατί δεν χαίρονται, αλλά γιατί ξέρουν πως η φωτογραφία δεν είναι παιχνίδι. Εκείνη τη στιγμή, ποζάρουν με το βάρος της μαρτυρίας. Σαν να λένε: «Ήμασταν εδώ. Σταθήκαμε όρθιοι. Κι όταν ο κόσμος φλέγονταν, εμείς χορέψαμε.»

Ίσως αυτό να είναι τελικά το βαθύτερο νόημα του γάμου - όχι η ένωσης δύο ανθρώπων, αλλά η υπενθύμιση ότι η ζωή έχει πείσμα. Ότι μέσα στα ερείπια μπορεί να ακουστεί ένα κλαρίνο. Κι ότι σε ένα χωριό της Θεσσαλίας, λίγο μετά τη λαίλαπα της ιστορίας, αποφάσισαν να βγάλουν μια φωτογραφία, για να θυμούνται οι επόμενοι πως κάποτε, εκεί, γεννήθηκε ξανά η ελπίδα.

Ανάμεσα στο Παλιό και στο Καινούργιο

 

Ανάμεσα σ’ έναν ψυχρό τοίχο πολυκατοικίας και το παλιό γαλάζιο σπίτι του Βαρουσιού, προβάλλει το ρολόι του κάστρου των Τρικάλων - σύμβολο του χρόνου που ενώνει και χωρίζει εποχές.

Το βλέμμα το συναντά απρόσμενα, σαν να θέλει να θυμίσει πως ο χρόνος δεν είναι μόνο αυτός που μετράει τα λεπτά, αλλά κι εκείνος που φυλάει τις μνήμες.

Το παλιό, με τα κεραμίδια και τις αναρριχώμενες κληματαριές, στέκει πεισματικά, κουβαλώντας ψίθυρους και μνήμες. Το καινούργιο, καθαρό και άψυχο, επιβάλλεται σιωπηλά, δίχως ακόμα να έχει αποκτήσει ψυχή. Ανάμεσά τους, το ρολόι σημαίνει πως τίποτε δεν μένει ακίνητο, ο χρόνος κυλά, μα η μνήμη επιμένει. Στη συνύπαρξή τους καθρεφτίζεται η πόλη - ανάμεσα σε αυτό που υποχωρεί κι εκείνο που γεννιέται. Κι όσο το ρολόι συνεχίζει να χτυπά, θυμίζει πως η αληθινή αντοχή δεν βρίσκεται στο τσιμέντο, αλλά σε ό,τι αρνείται να ξεχαστεί.

Φωτογραφία: Δημήτρης Τσιγάρας

Μπροστά εκείνη, πίσω εγώ — κι ανάμεσά μας η αγάπη

 

Σήμερα, του Αγίου Δημητρίου, δεν αποζητώ μεγάλες γιορτές ούτε τυπικές ευχές. Το μόνο δώρο που ζητώ -και ήδη το έχω στα χέρια μου- είναι η παρουσία της εγγονής μου.

Όσο τη βλέπω να προχωρά μπροστά μου, γεμάτη σιγουριά και αθωότητα, συνειδητοποιώ πως εκείνη ανοίγει τον δρόμο, κι εγώ, που θα ’πρεπε να οδηγώ, γίνομαι τώρα ο ακόλουθός της. Με οδηγεί σε μια σχέση ζωής που ποτέ δεν φαντάστηκα. Ούτε στα πιο τολμηρά μου όνειρα δεν θα μπορούσα να προβλέψω πόσο βαθιά και αληθινά θα με συγκινούσε αυτός ο ρόλος.

Η Εύα για μένα είναι καθρέφτης μέλλοντος και γέφυρα με το παρελθόν μου. Μαζί της ξαναγίνομαι παιδί, χωρίς να χάνω την εμπειρία των χρόνων μου. Γελώ όπως τότε, αλλά με την επίγνωση του τώρα. Κι έτσι κάθε στιγμή μαζί της γίνεται θησαυρός.

Σήμερα νιώθω ευγνωμοσύνη. Όχι για τα χρόνια που πέρασαν, αλλά για τα λεπτά που ζούμε τώρα. Γιατί η αληθινή γιορτή δεν είναι στο ημερολόγιο - είναι στο βλέμμα ενός παιδιού που σε εμπιστεύεται χωρίς όρους.

Κι αν έχω μια ευχή για τη γιορτή μου, είναι απλή: να συνεχίσουμε να περπατάμε έτσι - εκείνη μπροστά, εγώ από πίσω, και ανάμεσά μας να ανθίζει η πιο απρόσμενη ευτυχία της ζωής μου.

Δ.Τ.

Η κάμερα του Βαλτινού: Ζωντανό παράθυρο στον θεσσαλικό ουρανό

 

Το Βαλτινό Τρικάλων απέκτησε το δικό του «παράθυρο» προς τον κόσμο, μέσα από τη λειτουργία μετεωρολογικής κάμερας, η οποία καταγράφει σε ζωντανή μετάδοση (live stream) τις καιρικές συνθήκες και το τοπίο του χωριού. Η εγκατάσταση και λειτουργία της κάμερας πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το meteolive.gr, ενώ η Τοπική Κοινότητα Βαλτινού ανέλαβε τη φιλοξενία του εξοπλισμού και τη στήριξη της προσπάθειας.

Η κάμερα προσφέρει συνεχή ενημέρωση για την τοπική θερμοκρασία, την υγρασία, τους ανέμους και τη γενική εικόνα του καιρού, καθιστώντας την ιδιαίτερα χρήσιμη τόσο για τους κατοίκους όσο και για τους επισκέπτες της περιοχής. Παράλληλα, λειτουργεί και ως προβολή του φυσικού κάλλους του Βαλτινού, με φόντο τα Τρίκαλα και τον θεσσαλικό κάμπο, καθώς η εικόνα μεταδίδεται σε πραγματικό χρόνο μέσω διαδικτύου.

Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ψηφιακής ανάδειξης των χωριών της Θεσσαλίας, συμβάλλοντας στη σύνδεση της παράδοσης με τη σύγχρονη τεχνολογία και στην καλύτερη παρακολούθηση των καιρικών φαινομένων που επηρεάζουν τη γεωργία και την καθημερινή ζωή.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τον κανονισμό του meteolive.gr, δεν επιτρέπεται η αποθήκευση ή η αναπαραγωγή της εικόνας από τις κάμερες του δικτύου σε άλλα μέσα χωρίς την έγκριση του ιδιοκτήτη της κάμερας.

Η κάμερα του Βαλτινού, πέρα από τεχνολογικό εργαλείο, αποτελεί πλέον και ένα σύμβολο ανοιχτότητας, ενημέρωσης και εξωστρέφειας για την κοινότητα, συνδέοντας το χωριό με τον ευρύτερο κόσμο – μέσα από τον ουρανό της Θεσσαλίας.

Ο Χρόνος και τα Δώδεκα Παιδιά του

 

Κάποτε, στους τοίχους των σχολικών αιθουσών, ανάμεσα σε πορτρέτα ηρώων και γεωγραφικούς χάρτες της Ελλάδας, υπήρχε κι εκείνος ο πολύχρωμος, μαγικός κύκλος του χρόνου. Ο χάρτης των εποχών, που μιλούσε στα παιδιά χωρίς λόγια. Ένα ημερολόγιο ζωής, ζωγραφισμένο με απλότητα, όπου οι μήνες είχαν πρόσωπο και κάθε εποχή το δικό της φως.

Στον παλιό αυτό χάρτη, ο χρόνος δεν ήταν αφηρημένη έννοια, ήταν ζωντανός. Είχε χέρια, κρατούσε ένα ρολόι και γύρω του στροβιλίζονταν τα δώδεκα «παιδιά» του –οι μήνες– καθένας με τις δουλειές, τις χαρές και τις γιορτές του. Ήταν μια μικρή εγκυκλοπαίδεια της ζωής του τόπου: ο Δεκέμβρης με τα Χριστούγεννα και τα τζάκια, ο Μάρτης με τους χαρταετούς και την Ανάσταση, ο Αύγουστος με τα στάχυα και τη θάλασσα, ο Σεπτέμβρης με τα σχολικά τετράδια και τα τρυγημένα αμπέλια.

Μέσα από τις εικόνες του, τα παιδιά μάθαιναν τους μήνες και τις γιορτές, καθώς και τον ρυθμό της φύσης και του ανθρώπου. Έβλεπαν πώς ο χειμώνας έδενε το χωράφι, πώς η άνοιξη ξυπνούσε τη γη, πώς το καλοκαίρι πρόσφερε καρπούς, και πώς το φθινόπωρο μάζευε τους κόπους όλων. Ήταν ένα μάθημα οικολογίας πριν ακόμη ειπωθεί η λέξη, μια γνώση εμπειρική, κυκλική, ανθρώπινη.

Τώρα, ο χάρτης αυτός ζει μόνο στις μνήμες, σε πατάρια σχολείων, σε φωτογραφίες ξεθωριασμένες, ή στα βλέμματα όσων θυμούνται. Μα όποιος τον αντικρίσει, νιώθει να ξυπνά μέσα του η παιδική βεβαιότητα πως ο κόσμος είχε κάποτε ρυθμό και νόημα.

Ήταν ο καιρός που οι εποχές είχαν πρόσωπο, που ο χρόνος είχε καρδιά, και που το σχολείο μας μάθαινε όχι μόνο γράμματα, μα πώς να ζούμε μέσα στον κύκλο της ζωής.

Απεβίωσε η συγχωριανή Μαρία Ν. Βότσιου

 

Απεβίωσε η συγχωριανή Μαρία Βότσιου, σύζυγος Σπυρίδωνα Λάππα, την Παρασκευή 24-10-2025 σε ηλικία 58 ετών.

Η Μαρία Βότσιου του Νικολάου και της Λεμονιάς γεννήθηκε στο Βαλτινό το 1967. Παντρεύτηκε με τον Σπυρίδωνα Λάππα και κατοικούσε στην Φήκη.

Η εξόδιος ακολουθία θα γίνει το Σάββατο 25/10/2025 και ώρα 12:30 μ.μ., στον Ι.Ν. Αγίου Αθανασίου Βαλτινού. Παρακαλούνται οι συγγενείς και φίλοι όπως προσέλθουν και συνοδεύσουν την εκφορά της.

Σημ. Η σορός θα μεταφερθεί στον Ι.Ν. Αγίου Αθανασίου Βαλτινού Τρικάλων το Σάββατο 25/10/2025 και ώρα 12:00 μ.

Έλαβε αθλητική αναγνώριση ο Α.Ο. Βαλτινού

 

Μία σημαντική εξέλιξη έχουμε για το ποδοσφαιρικό σωματείο του ΑΟ Βαλτινού, που έλαβε την πολυπόθητη αθλητική αναγνώριση της Γενικής Γραμματείας αθλητισμού, έπειτα από συντονισμένες κινήσεις των διοικούντων.

Μάλιστα, πολύ σύντομα αναμένεται να τελειώσει θετικά και το θέμα της εισόδου του ΑΟΒ στο μητρώο της ΓΓΑ, κάτι που σημαίνει ότι η ομάδα θα έχει κλείσει οριστικά όλα τα ανοιχτά μέτωπα.

H «αθλητική αναγνώριση» σημαίνει ότι η Γενική Γραμματεία Αθλητισμού (ΓΓΑ) αναγνωρίζει επίσημα το σωματείο ως νόμιμη και ενεργή αθλητική οντότητα. Αυτό επιτρέπει στο σωματείο να λειτουργεί με κανονικότητα, να συμμετέχει σε επίσημους αγώνες και πρωταθλήματα, να λαμβάνει κρατική ή άλλου είδους υποστήριξη και γενικά να θεωρείται επίσημο μέλος της αθλητικής κοινότητας.

Στο κείμενό σου φαίνεται ότι:

1.      Ο ΑΟ Βαλτινού πέτυχε αυτή την αναγνώριση έπειτα από προσπάθειες των διοικούντων.

2.      Η είσοδος στο μητρώο της ΓΓΑ είναι το επόμενο βήμα, που ουσιαστικά «κλείνει όλα τα ανοιχτά μέτωπα», δηλαδή τα διοικητικά ή νομικά θέματα για την πλήρη νομιμοποίηση της ομάδας.

Με λίγα λόγια, η «αθλητική αναγνώριση» είναι το πρώτο επίσημο σκαλοπάτι για να θεωρείται το σωματείο πλήρως νόμιμο και αναγνωρισμένο από το κράτος.

Tι ακριβώς δίνει και τι δικαιώματα αποκτά ένα σωματείο με αυτή την αναγνώριση.

1. Νομιμοποίηση του σωματείου

Με την αναγνώριση:

·         Το σωματείο θεωρείται νόμιμο και αναγνωρισμένο από το κράτος.

·         Μπορεί να συμμετέχει επίσημα σε πρωταθλήματα και αγώνες, χωρίς νομικά προβλήματα.

2. Εγγραφή στο μητρώο σωματείων της ΓΓΑ

·         Το σωματείο μπορεί να εγγραφεί στο επίσημο μητρώο της ΓΓΑ.

·         Η εγγραφή αυτή είναι προϋπόθεση για να λάβει οποιαδήποτε κρατική υποστήριξη ή επιχορήγηση.

3. Οικονομικά και διοικητικά δικαιώματα

Με την αναγνώριση:

·         Μπορεί να λαμβάνει επιχορηγήσεις από το κράτος ή την τοπική αυτοδιοίκηση.

·         Δικαιούται να κάνει αθλητικές δραστηριότητες και διοργανώσεις χωρίς νομικά εμπόδια.

·         Διευκολύνεται η έκδοση αδειών ή εγγράφων για τις εγκαταστάσεις και τις αθλητικές ομάδες του σωματείου.

4. Συμμετοχή στην επίσημη αθλητική κοινότητα

·         Η ομάδα μπορεί να συμμετέχει σε εθνικά πρωταθλήματα, κύπελλα και διοργανώσεις υπό την αιγίδα της ΓΓΑ και των ομοσπονδιών.

·         Αποκτά δικαίωμα ψήφου ή εκπροσώπησης σε γενικές συνελεύσεις και συντονιστικά όργανα της ομοσπονδίας ή των ενώσεων.

5. Αναγνώριση για τους αθλητές

·         Οι αθλητές του σωματείου θεωρούνται επίσημα μέλη αναγνωρισμένου σωματείου, γεγονός που τους επιτρέπει να συμμετέχουν σε επίσημους αγώνες και πρωταθλήματα.

·         Δίνει δυνατότητα συμμετοχής σε προγράμματα ανάπτυξης αθλητών ή επιχορηγήσεις για εκπαίδευση/κατάρτιση.

Συμπέρασμα:
Η αθλητική αναγνώριση δεν είναι απλώς μια τυπική διαδικασία. Είναι το «πράσινο φως» για πλήρη λειτουργία και συμμετοχή σε επίσημο επίπεδο, με όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που έχει ένα αναγνωρισμένο σωματείο. Στην περίπτωση του ΑΟ Βαλτινού, αυτό σημαίνει ότι πλέον η ομάδα μπορεί να λειτουργεί ολοκληρωμένα και να συμμετέχει κανονικά σε όλες τις αθλητικές δραστηριότητες.

Η σπουδαία συγχωριανή μας σοπράνο Nίνα Κουφοχρήστου με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών τιμά τον Οδυσσέα Ελύτη

 

Η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών τιμά τον μεγάλο Έλληνα ποιητή και Νομπελίστα Οδυσσέα Ελύτη. Με αφορμή τα 30 χρόνια από τον θάνατό του, παρουσιάζει στο Μέγαρο Μουσικής το σπουδαίο μουσικό έργο Το Μονόγραμμα του Γιώργου Κουρουπού.

Συμμετέχει η συγχωριανή λυρική τραγουδίστρια Νίνα Κουφοχρήστου, γνωστή για την καριέρα της στις όπερες της Γερμανίας, θα εμφανιστεί μεθαύριο στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών για μία σημαντική συναυλία.

Η καταπληκτική σοπράνο ενθουσιάζει το κοινό με τις εμφανίσεις της στην Ευρώπη με πληθώρα ρόλων του οπερατικού ρεπερτορίου.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΥΡΟΥΠΟΣ (γεν. 1942)
Το Μονόγραμμα, σκηνική καντάτα σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη

ΣΟΛΙΣΤ:  Τάσης Χριστογιαννόπουλος | βαρύτονος
Νίνα Κουφοχρήστου | υψίφωνος

ΜΟΥΣΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Βύρων Φιδετζής
Συμμετέχει η Χορωδία του Δήμου Αθηναίων, σε διδασκαλία του Σταύρου Μπερή.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Παρασκευή 24 Οκτωβρίου, 20.30
ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ – ΑΙΘΟΥΣΑ ΧΡΗΣΤΟΣ ΛΑΜΠΡΑΚΗ

Τιμές εισιτηρίων: 25€, 20€, 15€ και 8€ (εκπτωτικό)
Online αγορά εδώ
Στις 19.30 θα πραγματοποιηθεί εισαγωγική ομιλία για τους κατόχους εισιτηρίων.

Ηλίας Κεφάλας - "Η φωνή μας βγαίνει από τα χορταράκια του εδάφους"

 

Στην «Καθημερινή» της Τετάρτης 22 Οκτωβρίου 2025, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Νίκος Βατόπουλος συνομιλεί με τον ποιητή Ηλία Κεφάλα σε μια εκ βαθέων συνέντευξη για την ποίηση, τη φύση και τον άνθρωπο. Ο λόγος του Κεφάλα, νηφάλιος και στοχαστικός, διασώζει την ουσία μιας ποιητικής παράδοσης που συνδέει τον άνθρωπο με τον φυσικό και ηθικό του κόσμο. Από τον Μέλιγο των Τρικάλων, εκεί όπου ζει και δημιουργεί, ο ποιητής μιλά για την πορεία του έργου του, την έννοια της καθαρότητας, της ελευθερίας και της αρμονίας μέσα στο φυσικό οικοσύστημα και την ψυχή του ανθρώπου.

Ακολουθεί απόσπασμα από τη συνομιλία:

[....]

- Η ποίησή σου έχει ανθρωποκεντρική διάσταση μέσα σε ένα ευρύτερο οικοσύστημα. Πώς έχει εξελιχθεί η ποίησή σου στον χρόνο; Πώς επηρεάζει ο χρόνος και τα βιώματα τον τρόπο που γράφεις;

Ύστερα από πολλές αναζητήσεις η φυσιοκρατία και η ανθρωπολογία επικρατούν στην ποίησή μου, με την έννοια ότι το κάθε ποίημα πλέον θεμελιώνεται πάνω στις πανανθρώπινες αξίες και στα κριτήρια μιας φυσικής αγνότητας και μιας κοινωνικής καθαρότητας. Η ελευθερία, η δικαιοσύνη, η ισότητα, η αξιοκρατία κλπ διέπονται μόνο από τις αυτούσιες φυσικές συνισταμένες που προτείνονται από τη μητέρα φύση, η οποία συγκροτεί και τις σταθερές εικόνες της αιώνιας ομορφιάς. Χωρίς να αρνείται ο ποιητής ότι στο ποίημα διαχέονται πάντα και πολιτικές νύξεις και νοήματα της εποχής με βαθιά κοινωνικό περιεχόμενο, εν τούτοις ο ανθρωπολογικός ψυχισμός είναι το βαθύτερο εν τι που συνέχει και ποδηγετεί την έκφραση, την εν γένει συμπεριφορά, το ήθος και τη γλώσσα. Ο άνθρωπος είναι παντού ο ίδιος, καθώς μέσα σε κάθε πολιτική απόχρωση ο εντονότερος χαρακτήρας, δηλαδή η ουσιαστική ανθρώπινη φύση, πονάει και χαίρεται, γελάει και κλαίει με τον ίδιο πάντοτε τρόπο. Έτσι η ποίηση γίνεται ταυτόχρονα οντολογική και υπαρξιακή και μέσα από την απελευθέρωση του λυρισμού εξευγενίζει τις ανθρώπινες συνθήκες της καθημερινότητας. Σταθερά αντικείμενα της ποίησης είναι η μοίρα του όντος και το περιβάλλον μέσα στο οποίο δρα κάθε μορφή ζωής, ο τρόπος που η οργανική και ανόργανη ζωή, η έλλογη και η άλογη, βιώνουν τον κόσμο και ανταποκρίνονται σ’ αυτόν ή απλώς τον υφίστανται.

- Αν θέλεις, μίλησέ μας για τον τόπο που ζεις τα τελευταία χρόνια, τη σχέση σου με την ανάγνωση και την Φύση.

Εδώ και κάμποσα χρόνια έχω επιστρέψει από την Αθήνα στον τόπο γεννήσεώς μου, στο μικρό χωριό Μέλιγος, κοντά στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας. Προσπαθώ να ζήσω μια λιτή και απλή ζωή με λίγους φίλους και πολλές περιπλανήσεις στην ευρύτερη φύση. Ο κάθε άνθρωπος ζει με τον τρόπο που σκέφτεται, θέλω να πω ότι ο προσωπικός κόσμος του καθενός βρίσκεται μέσα στο μυαλό του και αυτόν τον κόσμο τον κουβαλάει παντού. Το είπε σ’ ένα κείμενό του για μένα πολύ παραστατικά ο Αλέξης Ζήρας: «Ένας κόσμος εναρμονισμένος με τη ροή των φυσικών στοιχείων, αλλά και βυθισμένος μέσα σε μια μοιραία αντίληψη για τον κύκλο της ζωής και του θανάτου. Λυρισμός και ρομαντική αποθέωση της μεταιχμιακής κατάστασης, που καθορίζει διαρκώς την ύπαρξη: φως και σκοτάδι, ουρανός και γη, νερό και αίμα».

Μέσα σε αυτό το γενικό πλαίσιο, λοιπόν, η ζωή και η ποίησή μου παίρνουν πολλές ειδικότερες μορφές, που αγγίζουν τις ενδότερες ανθρώπινες στοχεύσεις και φέρνουν πάντα τις στιγμές της καθημερινότητας πιο κοντά στην άχρονη αιωνιότητα. Προσπαθώ. Ο μικρόκοσμος με τον μακρόκοσμο εναρμονίζονται, όταν το μπορώ, με το απλό και πολύπλοκο της φυσικής ζωής και σαν άνθρωπος ανήσυχος ισορροπώ πάνω από τη σιωπή και πάνω από τον συγκρατημένο έως λελογισμένο λόγο.

Μάνος Χατζιδάκις – Εκατό Χρόνια Μουσικής Ευγένειας

 

Σαν σήμερα, 23 Οκτωβρίου 1925, γεννήθηκε ο Μάνος Χατζιδάκις.
Φέτος συμπληρώνονται εκατό χρόνια από τη γέννηση ενός δημιουργού που δεν υπήρξε απλώς συνθέτης, αλλά ένας τρόπος να ακούμε, να σκεφτόμαστε και να αισθανόμαστε τον κόσμο. Η μουσική του δεν περιορίστηκε ποτέ σε νότες, έγινε γλώσσα ψυχής, καθρέφτης της ελληνικότητας και της ανθρώπινης ευαισθησίας.

Ο Χατζιδάκις έζησε ανάμεσα σε δύο κόσμους: τον λυρισμό και την ειρωνεία, το φως και τη σκιά, τη ρεαλιστική πόλη και το ονειρικό της αντίγραφο. Από τα λαϊκά τραγούδια των συνοικιών μέχρι τα πιάνα των ρεσιτάλ, κατάφερε να συνδέσει τον Μάρκο Βαμβακάρη με τον Μότσαρτ, τη ρεμπέτικη ψυχή με την ευρωπαϊκή αρμονία. Δεν προσπάθησε να ενώσει τα άκρα, τα συμφιλίωσε μέσα του, τα έκανε να συνομιλούν με φυσικότητα και τρυφερότητα.

Η μουσική του Μάνου Χατζιδάκι είναι βαθιά στοχαστική, σχεδόν φιλοσοφική. Μιλά για το αόρατο, για το “παιδί μέσα μας” που δεν παύει να ελπίζει. Στις μελωδίες του κατοικεί μια εσωτερική Ελλάδα – όχι αυτή των γεωγραφικών ορίων, αλλά εκείνη της ψυχής, του φωτός, της μελαγχολίας που δεν απελπίζεται. Είναι η Ελλάδα των ποιητών, των ονείρων, των απλών ανθρώπων που αγαπούν τη ζωή με σεμνότητα.

Εκατό χρόνια μετά τη γέννησή του, ο Χατζιδάκις εξακολουθεί να είναι παρών – όχι μόνο μέσα από τη μουσική του, αλλά ως στάση ζωής. Μας υπενθυμίζει πως η τέχνη δεν είναι διακόσμηση, αλλά πράξη ευγένειας, εσωτερικής αντίστασης απέναντι στη χυδαιότητα του καιρού. Μας καλεί να ξαναδούμε τον κόσμο με καθαρά μάτια, να αναζητήσουμε την ομορφιά εκεί όπου δεν φαίνεται.

Ίσως, τελικά, το έργο του να είναι μια συνεχής προσευχή για την αρμονία του ανθρώπου με τον εαυτό του και τον κόσμο. Όπως έλεγε ο ίδιος: «Η μουσική δεν είναι για να μας διασκεδάζει· είναι για να μας θυμίζει ποιοι είμαστε».

Κι αυτό, εκατό χρόνια μετά, είναι το πιο διαρκές δώρο του Μάνου Χατζιδάκι: μια μουσική που δεν γερνά, γιατί έχει μέσα της την αιώνια νεότητα της ψυχής.

Εργασίες καλλωπισμού και αναδάσωσης στο Βαλτινό

 

Η Τοπική Κοινότητα Βαλτινού προχώρησε πρόσφατα σε εργασίες καλλωπισμού και διαμόρφωσης σε διάφορους χώρους του χωριού, με στόχο τη βελτίωση της αισθητικής εικόνας και της λειτουργικότητας τους. Οι παρεμβάσεις έγιναν ειδικότερα στην είσοδο του χωριού από τα Ματσουκέικα, καθώς και στην είσοδο από το Δενδροχώρι, στη θέση του κοιμητηρίου.

Ο Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας, κ. Βάιος Τσιγάρας, τόνισε ότι σύντομα αναμένεται να πραγματοποιηθεί και η αναδάσωση της περιοχής, δηλαδή η αποκατάσταση των δέντρων που κόπηκαν το 2022. Τα πλατάνια στη θέση «Πλατάνια», παραπλεύρως του κοιμητηρίου Βαλτινού, είχαν προσβληθεί από τον μύκητα «μεταχρωματικού έλκους» και κρίθηκε απαραίτητο να αφαιρεθούν για λόγους ασφάλειας και υγείας των υπόλοιπων δέντρων.

Η πρωτοβουλία της Τοπικής Κοινότητας αναμένεται να βελτιώσει την εικόνα του χωριού, να ενισχύσει την ποιότητα του περιβάλλοντος χώρου και να προσφέρει ένα πιο φιλόξενο και ασφαλές περιβάλλον για τους κατοίκους και τους επισκέπτες. Η αναδάσωση θα σηματοδοτήσει μια νέα αρχή για την περιοχή, επαναφέροντας το πράσινο και την φυσική ομορφιά που διακρίνει το Βαλτινό.

ΒΑΤΟΣ

 

Κάθομαι μπροστά στον βάτο και στο μυαλό μου συνθέτω πρόχειρα ένα χάικου:

σγουρά κεφάλια

προβάλλουν κοιμισμένα

τα βατόμουρα

Ναι, επειδή ακόμα και ο βάτος, έχει τις όμορφες στιγμές του. Το αγκαθωτό κλαδί του που προξενεί ενόχληση και αυξημένη προσοχή, όταν περνάμε δίπλα του, μας αποζημιώνει όταν ανθίζει και όταν φορτώνεται με τα κόκκινα πρώτα κι ύστερα τα μαύρα μούρα του. Τον χειμώνα τα σγουρά φύλλα του παίρνουν ένα άλικο χρώμα που μεταβάλλεται γρήγορα σε κίτρινο που λαμπυρίζει, προτού καταπέσουν κι αφήσουν γυμνό τον θάμνο σαν ένα ξερό κι εντελώς νεκρωμένο σώμα. Καίγεται δύσκολα, ακόμα και ξεραμένος. Ίσως γι’ αυτό κάποια πυριφλεγής εικόνα του βόλεψε τόσο τη γνωστή αναφορά της Παλαιάς Διαθήκης. Ας ήταν και η αγάπη μας έτσι: ένας άκαυτος βάτος. 

Του Ηλία Κεφάλα

Ο καβαλάρης του Βαλτινού

 

Η φωτογραφία αποπνέει κάτι από την παλιά ψυχή του Βαλτινού - εκείνη τη βαθιά σύνδεση του ανθρώπου με τη γη, τα ζώα και την ίδια τη ζωή. Ο καβαλάρης, περήφανος πάνω στο λευκό του άλογο, στέκει ανάμεσα στη γη και τον ουρανό. Είναι μια στιγμή που αιχμαλωτίζει την ισορροπία ανάμεσα στη δύναμη και την τρυφερότητα, στην αγριάδα και την ευγένεια.

Το άλογο, σηκωμένο στα πίσω του πόδια, εκτός από ζώο εργασίας, είναι σύντροφος, συμπαίκτης, καθρέφτης του ανθρώπινου πάθους για ελευθερία. Οι δυο τους -άνθρωπος και άλογο- μοιάζουν να συνεννοούνται χωρίς λόγια, μέσα από την κίνηση, τον ρυθμό, την ανάσα. Κι εκεί, στο ξέφωτο του χωριού, δεν παρουσιάζεται μονάχα μια επίδειξη ιππευτικών ικανοτήτων, αλλά μια τελετουργία, μια μυστική επικοινωνία με τις δυνάμεις της φύσης.

Στο Βαλτινό, τα άλογα δεν ήταν μόνο εργαλεία των αγρών. Ήταν η χαρά των παιδιών στα λιβάδια, η περηφάνια των νέων στις γιορτές, το μέσο για να διασχίσουν οι άνθρωποι τον κόσμο και τον χρόνο. Στη ράχη τους κουβαλούσαν στάχυα, όνειρα, έρωτες, προσευχές.

Ο καβαλάρης της φωτογραφίας, με το κορμί να γέρνει μπροστά, το βλέμμα να φλέγεται και το άλογο να ανασηκώνεται, μοιάζει να κρατά για μια στιγμή ολόκληρη την ψυχή του τόπου του - την ψυχή εκείνων που, μέσα στη σκόνη του χωραφιού και τον ήλιο του απογεύματος, έβρισκαν την ομορφιά στο ίδιο το βίωμα, στην απλή πράξη του να ζεις, να κινείσαι, να ανασαίνεις μαζί με τη φύση.

Έτσι, η εικόνα αυτή, καταμαρτυρεί ως μια υπόμνηση, ότι κάποτε ο άνθρωπος δεν κυριαρχούσε πάνω στα ζώα, μα συμπορευόταν.
Και ότι η ελευθερία -όπως το άλογο- δεν τιθασεύεται, μονάχα αγαπιέται.

Οι λέξεις του τόπου μας - «φέτος δεν είδαμε ηλιάτσι»

 

Κάθε τόπος κρύβει μέσα στις λέξεις του τη μνήμη, το χιούμορ και τη σοφία των ανθρώπων του. Οι ιδιωματικές εκφράσεις, οι λέξεις που δεν βρίσκονται στα λεξικά αλλά ακούγονται ακόμη στα καφενεία, στα χωράφια και στις αυλές, αποτελούν ζωντανά ίχνη της τοπικής ταυτότητας. Με τον καιρό, πολλές από αυτές τις λέξεις χάνονται - κι όμως, μέσα τους κουβαλούν έναν ολόκληρο τρόπο να βλέπεις και να ονομάζεις τον κόσμο.

Η στήλη «Οι λέξεις του τόπου μας» έρχεται να φωτίσει αυτόν τον πλούτο της ντοπιολαλιάς. Κάθε φορά θα παρουσιάζουμε και θα ερμηνεύουμε μια χαρακτηριστική λέξη ή φράση της περιοχής μας - την προέλευσή της, τη σημασία της, τη χρήση της στην καθημερινή ζωή. Θα αναζητούμε τις ρίζες της σε παλαιότερα γλωσσικά στρώματα, θα τη συγκρίνουμε με συγγενικές λέξεις άλλων τόπων και θα θυμόμαστε πώς και πότε τη χρησιμοποιούσαν οι παλιοί.

Ξεκινάμε με την λέξη «ηλιάτσι», που την ακούσαμε στο Βαλτινό.

Η λέξη «ηλιάτσι» είναι παραφθορά από σλαβικής ή αλβανικής προέλευσης λέξη (λόγω της γεωγραφικής εγγύτητας και των γλωσσικών επιρροών στη Θεσσαλία). Δεν υπάρχει ξεκάθαρη ετυμολογική ανάλυση. Ίσως πρόκειται για τοπικό ιδιωματισμό με συμβολική σημασία: π.χ. κάτι που περιμένεις να έρθει (όπως ο ήλιος), αλλά τελικά δεν «φάνηκε».

Η λέξη «ηλιάτσι» μπορεί να συνδέεται και με τον ήλιο (ίσως ποιητικά ή μεταφορικά), και να σημαίνει κάτι σαν: «το φως», «η ελπίδα», «η καλή τύχη».

Οπότε το «φέτος δεν είδαμε ηλιάτσι» μεταφράζεται και ως: Δεν είδαμε άσπρη μέρα.

Συμπέρασμα: Η λέξη «ηλιάτσι», στα Τρίκαλα, σημαίνει πιθανότατα: Καλή σοδειά, προκοπή, ή κέρδος.

Η φράση «δεν είδαμε ηλιάτσι» δηλώνει: μια χρονιά δύσκολη, χωρίς απολαβές, χωρίς τύχη, η επιτυχία.

Ο Άνεμος και τα Σακιά

 

Μια φορά κι έναν καιρό, τον παλιό καλό καιρό στο Βαλτινό, υπήρχαν δύο ειδών άνθρωποι: εκείνοι που γέμιζαν τα σακιά τους με στάρι απ’ τον κόπο τους, και εκείνοι που προτιμούσαν να κρατούν τα σακιά τους άδεια, μα φουσκωμένα απ’ τον άνεμο.

Ο άνεμος, παιχνιδιάρης και γεμάτος ιδιοτροπίες, περνούσε κάθε τόσο από το χωριό, σφυρίζοντας πότε χαρούμενα και πότε θυμωμένα. Όταν έβλεπε άδεια σακιά να κρέμονται έξω από τα σπίτια, έμπαινε μέσα τους με ορμή, τα φούσκωνε και τα τίναζε ψηλά, κάνοντάς τα να θροΐζουν σαν βασιλικές σημαίες.

Οι χωριανοί που άφηναν τα σακιά τους άδεια έβγαιναν τότε καμαρωτοί στους δρόμους. «Κοιτάξτε», έλεγαν, «πώς ανεμίζουν τα σακιά μας! Ποιος άλλος έχει τέτοια δύναμη; Ο άνεμος μας διάλεξε!»

Μα σύντομα ο άνεμος κουραζόταν. Έφευγε ξαφνικά όπως είχε έρθει, και τα άδεια σακιά έπεφταν με θόρυβο στο χώμα, άψυχα και τσακισμένα. Τότε οι χωριανοί που τα είχαν γεμίσει με στάρι περνούσαν σιωπηλά από δίπλα τους, κρατώντας στους ώμους το βάρος του κόπου τους. Τα σακιά τους δεν ανέμιζαν στον αγέρα, μα έτριζαν γεμάτα, κι ο ήχος τους ήταν βαρύς, αληθινός και τίμιος.

Ένα παιδί ρώτησε κάποτε έναν γέροντα: «Γιατί ο άνεμος φουσκώνει μόνο τα άδεια σακιά;»

Κι ο γέροντας χαμογέλασε και του είπε: «Γιατί το γεμάτο σακί δεν έχει χώρο για αυταπάτες. Και να θυμάσαι: ο άνεμος είναι σαν την έπαρση - δίνει ύψος μόνο σε ό,τι δεν έχει βάρος. Ό,τι έχει αξία, δεν χρειάζεται να φουσκώσει για να σταθεί όρθιο.»

Κι έτσι, στο χωριό έμεινε να λέγεται:
«Τα άδεια σακιά τα φουσκώνει ο αέρας, και τους ανόητους η έπαρση.»

«Το κουτί με τις εικόνες» (της Ρούλας Σταυρέκα)

 

Στο παντοπωλείο του χωριού, που λειτουργούσε και ως καφενείο, μαζεύονταν οι άντρες κάθε απόγευμα. Ήταν ο τόπος συνάντησης, το «κέντρο αποφάσεων» του μικρού κόσμου μας. Έπαιζαν χαρτιά, όχι για λεφτά — μονάχα για ένα λουκούμι. Κέρδιζε κανείς; Το ‘λεγε με καμάρι. «Ένα λουκουμάκι, παρακαλώ!» και το κέρδος του αποκτούσε άλλη βαρύτητα όταν το μοιραζόταν με την οικογένειά του.

Ο πατέρας μου, τον χειμώνα που δεν είχε δουλειά, πήγαινε σχεδόν κάθε απόγευμα. Κι όταν γύριζε σπίτι με μισό λουκούμι, μάς το πρόσφερε σαν θησαυρό. «Κέρδισα δύο λουκούμια», έλεγε γελώντας, κι ας ήταν ένα κομμένο στη μέση. Μερικές φορές έφερνε και ολόκληρα — τα είχε αγοράσει — και τότε η χαρά μας ήταν διπλή: και γλυκό, και ιστορίες από το καφενείο.

Ένα βράδυ καλοκαιρινό, μάς ανακοίνωσε κάτι ασυνήθιστο: «Θα φέρει ο Γιώργος Μπαντόλιας μια συσκευή στο καφενείο… ένα κουτί που δείχνει εικόνες. Τηλεόραση τη λένε». Το είπε κι άστραψε το βλέμμα του σαν μικρού παιδιού.

Όλο το χωριό το ‘μαθε. Όταν έφτασε το πολυπόθητο κουτί, το παντοπωλείο γέμισε κόσμο. Καρέκλες στήθηκαν έξω, τραπέζια τοποθετήθηκαν στην αυλή, παιδιά, γυναίκες, άντρες — όλοι μαζεμένοι γύρω απ’ την τηλεόραση, που έμοιαζε σχεδόν μαγική. Ήταν μικρή, ασπρόμαυρη, αλλά μας μάγεψε.

Εκείνο το πρώτο βράδυ είδαμε τη σειρά Το τζίνι και η Τζίνι, με τα μαγικά και τα γέλια της. Και αργότερα οι μεγάλοι έβλεπαν Άγνωστο Πόλεμο, σιωπηλοί, σκυφτοί σχεδόν. Η τηλεόραση δεν ήταν πια απλώς ένα κουτί — ήταν παράθυρο στον κόσμο.

Σιγά σιγά, η «μαγεία» μεταφέρθηκε στα σπίτια. Ο πατέρας μου ήταν από τους πρώτους που αγόρασε τηλεόραση. Η αυλή μας γέμισε παιδιά και γειτόνισσες, φίλους και συγγενείς. Μεγαλώσαμε σχεδόν όλοι μαζί, μια γειτονιά-οικογένεια. Η Λένα και η Λουκία, γειτονόπουλα, έρχονταν σχεδόν κάθε βράδυ. Βλέπαμε θρίλερ και καουμπόικα έργα, και μετά τις συνοδεύαμε μαζί με τον αδερφό μου στο σπίτι τους — φοβόντουσαν. Κι όταν γυρνούσαμε, τρέχαμε κι εμείς σαν παλαβοί από φόβο, λες και κάτι σκοτεινό παραμόνευε πίσω απ’ τις μουριές.

Η αγαπημένη μου σειρά ήταν Το μικρό σπίτι στο λιβάδι. Δεν την έχανα ποτέ. Με συγκινούσε αυτή η απλή ζωή, η αγάπη και η ενότητα της οικογένειας. Οι γονείς που αγαπούσαν τα παιδιά τους, τα στήριζαν, κουβέντιαζαν, έλυναν τα προβλήματά τους με αγκαλιές και κουβέντα. Ήταν το δικό μου όνειρο αυτό. «Τέτοια οικογένεια θέλω να κάνω όταν μεγαλώσω», έλεγα στις φίλες μου.

Κι η δική μας οικογένεια ήταν αγαπημένη. Οι γονείς μου εργάζονταν σκληρά, δεν μας έλειψε ποτέ τίποτα. Φαγητό, ρούχα, ζέστη, χαμόγελα — όλα τα είχαμε. Η μάνα μας, μας μάθαινε να σεβόμαστε, να μη γελάμε με τα ελαττώματα των άλλων, να μην κλέβουμε, να μη χτυπάμε. «Αν κάνετε καμιά ζαβολιά και μου το πουν, θα γίνει χαμός», μας έλεγε. Κι εμείς ρωτούσαμε: «Κι αν μας χτυπήσουν εμάς;» – «Θα το πείτε σε μένα ή στη δασκάλα σας».

Μα εγώ, ήμουν λίγο ζωηρή. Αν με αδικούσαν, δεν το άφηνα έτσι. Έριχνα και καμιά... ψιλή. Μετά δεν με πείραζαν. Ήξεραν ότι δεν χαριζόμουν.

Όμως η μεγαλύτερη παρακαταθήκη που πήρα από τους γονείς μου δεν ήταν ούτε το λουκούμι του πατέρα ούτε οι τηλεοπτικές σειρές. Ήταν οι αρχές τους. Οι συμβουλές τους. Η καθημερινή τους στάση. Ήταν οι πρώτοι μου δάσκαλοι. Κι όπως περνούν τα χρόνια, όσο μεγαλώνω, τόσο πιο βαθιά καταλαβαίνω το μέγεθος αυτής της κληρονομιάς.

Σήμερα, όταν ακούω το γνώριμο ήχο του κουτιού που ανοίγει, θυμάμαι εκείνο το πρώτο καλοκαιρινό βράδυ στην αυλή του καφεπαντοπωλείου. Τότε που όλο το χωριό έγινε μια αγκαλιά γύρω από μια μικρή, ασπρόμαυρη τηλεόραση.

Και συγκινούμαι. Γιατί θυμάμαι πως κάποτε, η εικόνα δεν ήταν μόνο ό,τι έβλεπες στο γυαλί, αλλά ό,τι ένιωθες στη ψυχή.

Θεσσαλική Νηστίσιμη Λαχανόπιτα της Γιαγιάς

 

Όταν αρχίζει να δροσίζει ο Οκτώβρης και γεμίζουν οι πάγκοι με λάχανα, πράσα και σπανάκια, ξυπνάει μέσα μας η μνήμη της γιαγιάς που άπλωνε το τραπεζομάντηλο και άνοιγε φύλλο με τον πλάστη. Αυτή η νηστίσιμη θεσσαλική λαχανόπιτα είναι ό,τι πιο απλό και ταυτόχρονα πλούσιο είχε το φθινόπωρο στα χωριά: λάχανο, πράσα, κρεμμύδια, σπανάκι και λίγο ρύζι για να «δέσει» η γέμιση. Αγνό ελαιόλαδο, σπιτικό φύλλο και μπόλικη αγάπη. Αν θέλετε να μοσχομυρίσει το σπίτι… ετοιμάστε ταψί!

Υλικά

Για τη γέμιση:

1 μικρό λάχανο ψιλοκομμένο

1 μεγάλο πράσο σε ροδέλες

2-3 κρεμμύδια ξερά ψιλοκομμένα

2-3 φρέσκα κρεμμυδάκια (αν υπάρχουν)

1 ματσάκι σπανάκι (ή και βλίτα/σέσκουλα αν τα βρεις)

1 καρότο τριμμένο (προαιρετικά αλλά γλυκαίνει πολύ ωραία)

1 χούφτα σέλινο ή μάραθο ψιλοκομμένο

1 φλιτζάνι του καφέ ρύζι γλασέ ή τραχανά ξινό (παραδοσιακό τρικαλινό μυστικό)

½ φλιτζάνι ελαιόλαδο

Αλάτι, πιπέρι, λίγη πάπρικα γλυκιά

Για το φύλλο:

1 κιλό αλεύρι για όλες τις χρήσεις ή χωριάτικο

1/2 φλιτζάνι ελαιόλαδο

2 κ.σ. ξίδι ή τσίπουρο (για τραγανό φύλλο)

Χλιαρό νερό όσο πάρει

Αλάτι

(Εναλλακτικά μπορείς να χρησιμοποιήσεις έτοιμο χωριάτικο φύλλο – αλλά η γιαγιά θα σε κοιτάξει λίγο αυστηρά…)

Εκτέλεση

1. Ετοιμάζουμε τη γέμιση:

Σε μια μεγάλη κατσαρόλα ζεσταίνουμε το λάδι και σοτάρουμε κρεμμύδια και πράσο μέχρι να μαλακώσουν.

Προσθέτουμε το λάχανο και το καρότο και ανακατεύουμε μέχρι να πέσουν λίγο.

Ρίχνουμε το σπανάκι και τα υπόλοιπα χορταρικά να μαραθούν κι αυτά.

Αλατοπιπερώνουμε, προσθέτουμε πάπρικα και το ρύζι ή τον τραχανά.

Αφήνουμε να πιει τα υγρά της (δεν θέλουμε να είναι νερουλή γιατί θα μας μουσκέψει το φύλλο).

Αποσύρουμε και αφήνουμε να κρυώσει.

2. Ετοιμάζουμε το φύλλο:

Σε μια λεκάνη βάζουμε το αλεύρι, το αλάτι, το λάδι και το ξίδι.

Προσθέτουμε λίγο λίγο το νερό και ζυμώνουμε ώσπου να γίνει ζύμη λεία κι ελαστική.

Τη χωρίζουμε σε 4-6 μπάλες (ανάλογα πόσα φύλλα θέλουμε) και την αφήνουμε να ξεκουραστεί σκεπασμένη.

3. Στήνουμε την πίτα:

Ανοίγουμε το πρώτο φύλλο λεπτό και το στρώνουμε σε λαδωμένο ταψί, φροντίζοντας να περισσεύει από τα πλάγια.

Λαδώνουμε ελαφρά το φύλλο. Συνεχίζουμε με δεύτερο φύλλο.

Ρίχνουμε τη γέμιση και την απλώνουμε καλά.

Σκεπάζουμε με άλλα δύο φύλλα, λαδωμένα ανάμεσα τους.

Κλείνουμε τις άκρες. Χ χαράζουμε την πίτα (όχι μέχρι κάτω).

Ραντίζουμε με λίγο νερό ανακατεμένο με λάδι για να γίνει τραγανή.

4. Ψήσιμο:

Ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180°C για 50-60 λεπτά, μέχρι να ροδίσει καλά και να μοσχομυρίσει το σπίτι… σαν της γιαγιάς!