Θηλιές μνήμης στο κατώφλι του χρόνου

 

Στη φωτογραφία, μια γυναίκα κάθεται έξω από το σπίτι της, στο κατώφλι του χωριού και του χρόνου. Το σώμα της ελαφρώς σκυμμένο, τα μάτια χαμηλωμένα, τα χέρια σταθερά και υπομονετικά. Το βελονάκι κινείται αργά, σχεδόν τελετουργικά, πλέκοντας όχι μόνο θηλιές από νήμα, αλλά μνήμες, σχέσεις και σιωπές.

Στα χωριά, το πλέξιμο δεν ήταν απλώς εργασία, ήταν ρυθμός ζωής. Άρχιζε την ημέρα, στο φως του ήλιου, στην αυλή ή στο πεζούλι, και συνεχιζόταν το βράδυ, γύρω από το τραπέζι ή τη λάμπα. Εκεί, ανάμεσα σε κουβάρια και εργόχειρα, ξετυλίγονταν και οι συζητήσεις, τα νέα του χωριού, τα βάσανα της χρονιάς, τα μικρά σχόλια για την επικαιρότητα, οι ελπίδες και οι φόβοι. Το πλέξιμο γινόταν αφορμή συνάντησης, χώρος κοινός, όπου η σιωπή δεν ήταν μοναξιά αλλά συντροφιά.

Το βελονάκι, απλό εργαλείο με έναν μικρό γαντζάκι στην άκρη, ένωνε θηλιές και δημιουργούσε ύφασμα, όπως ένωνε και τους ανθρώπους. Κάθε πόντος είχε υπομονή, κάθε σειρά απαιτούσε συγκέντρωση. Κι αυτή η επαναληπτική κίνηση ηρεμούσε τον νου, μείωνε το άγχος, έδινε στο σώμα και στην ψυχή έναν σταθερό ρυθμό. Ήταν μια σιωπηλή μορφή διαλογισμού, μια καθημερινή άσκηση γαλήνης.

Τα νήματα, βαμβακερά, μάλλινα ή ακριλικά, έφταναν στα σπίτια σε κουβάρια ή μπάλες, με τη χάρτινη ετικέτα να μαρτυρά τη μάρκα, το βάρος, το μήκος, τη σύσταση, το χρώμα. Όμως, μόλις έφευγε η ετικέτα, το νήμα έχανε την εμπορική του ταυτότητα και αποκτούσε ανθρώπινη, γινόταν δαντέλα για το τραπέζι, κουβέρτα για το παιδί, ρούχο για την προίκα. Κάθε εργόχειρο κουβαλούσε χρόνο ζωής, φροντίδα και προσδοκία.

Η γυναίκα της φωτογραφίας δεν βιάζεται. Το πλέξιμό της είναι αντίσταση στη φθορά και στη βιασύνη. Μέσα από τις θηλιές, συνεχίζει μια παράδοση που λειτουργεί κοινωνικά, που προσφέρει διέξοδο και αίσθηση κοινότητας. Το βελονάκι της δεν φτιάχνει μόνο ύφασμα, κρατά ενωμένο έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι είχαν χρόνο να είναι μαζί, να μιλούν, να σιωπούν και να δημιουργούν με τα χέρια τους νόημα.