Επίτιμο Μέλος του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός» o Θεόδωρος Νημάς

 

Προχθές Τετάρτη και ώρα 6 μ.μ. στην κεντρική αίθουσα εκδηλώσεων του μεγάρου του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός» (Πλατεία Καρύτση, Αθήνα) πραγματοποιήθηκε η τελετή υποδοχής των νέων επιτίμων μελών αυτού, μεταξύ των οποίων και του Τρικαλινού φιλολόγου και δρος ιστορίας της εκπαιδεύσεως κ. Θεοδώρου Νημά. Στην απόφασή της η Εφορεία του Φ.Σ. Παρνασσού να τιμήσει τον

κ. Νημά αναφέρει: «Εις την απόφασιν ταύτην ήχθη η Εφορεία επιθυμούσα αφ’ ενός μεν όπως τιμήση το εν Ελλάδι και διεθνώς ανεγνωρισμένον έργον Σας, αφ’ ετέρου δε όπως προβάλη Υμάς ως υπόδειγμα Επιστήμονος και Ανθρώπου».

Μετά τους χαιρετισμούς του προέδρου του Φ.Σ.Π. καθηγητή Πανεπιστημίου κ. Βασ. Κωνσταντινόπουλου και του γεν. γραμματέα κ. Μ. Φωκά επακολούθησε η Laudatio («Εγκώμιο») και η επίδοση τιμητικών διπλωμάτων και μεταλλίων στα νέα επίτιμα μέλη, κατόπιν δε η αντιφώνηση αυτών.

Μετά το πέρας της εκδηλώσεως παρατέθηκε δεξίωση στο φουαγιέ του Φ.Σ. «Παρνασσός».

Η ΑΝΤΙΦΩΝΗΣΗ ΤΟΥ κ. Θ. ΝΗΜΑ:

«Κύριε Πρόεδρε, Κυρίες και Κύριοι, Είναι πολύ μεγάλη τιμή για μένα η ανακήρυξή μου ως επιτίμου μέλους του ιστορικού και πολύδραστου Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός». Ευχαριστώ θερμώς την Εφορεία του και ιδιαίτερα τον πρόεδρό της καθηγητή κ. Βασίλειο Κωνσταντινόπουλο που προέβη στη σχετική εισήγηση. Ευχαριστώ και όλους εσάς που παρευρίσκεστε απόψε εδώ και με τιμάτε με την παρουσία σας. Το να μιλήσω εγώ για τον «Παρνασσό» θα είναι σαν να κομίζω «γλαύκα εις Αθήνας».

Με την ευκαιρία της τιμής που μου γίνεται απόψε, θεωρώ υποχρέωσή μου να αναφερθώ επιγραμματικά σε εκείνους που με βοήθησαν και καθόρισαν την πνευματική μου πορεία.

Πρώτα πρώτα στους φιλολόγους καθηγητές μου στο Α΄ Γυμνάσιο Αρρένων Τρικάλων κ. Κων/νο Γιοντζή, ο οποίος, εκτός των όσων σπουδαίων μού μετέδωσε με την διδασκαλία του, με ενθάρρυνε τότε και μετέφρασα εμμέτρως την τραγωδία «Οιδίπους Τύραννος» του Σοφοκλέους, και τον αείμνηστο Αθανάσιο Μαγουλιώτη, ο οποίος μου ενεφύσησε την αγάπη προς την αρχαία ελληνική γραμματεία.

Δεύτερον, στους καθηγητές μου στη Φιλοσοφική Σχολή Θεσσαλονίκης αειμνήστους

Απόστολο Βακαλόπουλο, ο οποίος με το μειλίχιο ύφος του μου έμαθε να εμβαθύνω στην ιστορική έρευνα, τον Γρηγόρη Σηφάκη, που μαζί με την αγάπη προς την αρχαία ελληνική γραμματεία με βοήθησε να ασχοληθώ και με την λαογραφική έρευνα, τον Εύδοξο Τσολάκη, χάρη στον οποίο γνώρισα την παντελώς άγνωστη για μένα βυζαντινή γραμματεία, καθώς και τον Κάρολο Μητσάκη, ο οποίος μου είχε αναθέσει να καταγράψω τα βιβλία της βιβλιοθήκης του, αποκτώντας έτσι μια σχετική εμπειρία ως προς την ταξινόμηση των βιβλίων, όταν κατόπιν ανέλαβα την οργάνωση σχολικών, και όχι μόνον, βιβλιοθηκών.

Την αγάπη μου στη λαογραφία και τη μουσική καταγραφή των δημοτικών τραγουδιών της Θεσσαλίας οφείλω επίσης στον αείμνηστο μεγάλο Ελβετό λαογράφο και μουσικολόγο Samuel Baud-Bovy, ο οποίος έγραψε σχετική μελέτη με βάση τα ηχογραφημένα τραγούδια της Συλλογής μου και στήριξε τις σχετικές έρευνές μου.

Θα ήταν παράλειψή μου, αν δεν μνημόνευα τον πρώην Έφορο Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Θεσσαλίας και κατόπιν καθηγητή του Παν/μίου Θεσ/νίκης κ. Νίκο Νικονάνο, ο οποίος το καλοκαίρι του 1972 με είχε προσλάβει ως βοηθό σε ανασκαφές στη Θεσσαλία και με δίδαξε πολλά σχετικά με την αρχαιολογική έρευνα.

Άφησα τελευταίον τον αείμνηστο καθηγητή του Παν/μίου Αθηνών και επί πολλά έτη πρόεδρο του «Παρνασσού» Ιωάννη Μαρκαντώνη, ο οποίος ήταν ο επιβλέπων της Συμβουλευτικής Επιτροπής και ο εισηγητής της Εξεταστικής Επιτροπής της διδακτορικής μου διατριβής. Ήταν εκείνος που με έφερε πρώτη φορά σε τούτη την αίθουσα. Του χρωστώ πολλά, όπως και στους προαναφερθέντες, οι οποίοι πάντα με τιμούσαν με την αγάπη και την φιλία τους, και όταν τους προσκάλεσα, μέσω του Φιλολογικού, Ιστορικού, Λογοτεχνικού Συνδέσμου Τρικάλων, του γνωστού με τα αρχικά Φ.Ι.ΛΟ.Σ., ήρθαν στα Τρίκαλα και ετίμησαν το βήμα του.

Δεν πρέπει όμως να παραλείψω την αγρότισσα Μάνα μου Βασιλική, η οποία, εκτός της μητρικής αγάπης που μου έδωσε και εργάστηκε σκληρά για να σπουδάσει τα τρία παιδιά της, υπήρξε και πολύτιμος λαογραφικός θησαυρός.

Αγαπητέ Πρόεδρε του Παρνασσού, συμφοιτητά μου Βασίλη, εσύ ακολούθησες επιτυχώς πανεπιστημιακή σταδιοδρομία, εγώ όχι, αν και μου το είχαν προτείνει δύο καθηγητές μου, ο Εύδοξος Τσολάκης και ο Κάρολος Μητσάκης. Δεν το μετάνιωσα. Θα ασφυκτιούσα αν είχα περιοριστεί σε ένα αντικείμενο. Προτίμησα το λίγο απ’ όλα και την ζωή στα όμορφα Τρίκαλα και στην γύρω φύση με τα βουνά και τα ποτάμια της. Μπορώ να πω ότι δεν θα «φύγω» με τον «πιο τρανό καημό» του μεγάλου μας ποιητή Κωστή Παλαμά, που «σκυφτός μεσ’ στα βιβλία» δεν χάρηκε τα πράσινα βουνά και την όμορφη πλάση. Σας ευχαριστώ όλους».

 ΜΙΚΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ «ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ»

Ο Φιλολογικός Σύλλογος Παρνασσός ιδρύθηκε το 1865 από τους αδελφούς Λάμπρου (ένας εκ των οποίων, ο Σπυρίδων, διετέλεσε και πρωθυπουργός της Ελλάδος), με σκοπό να ενώσει όλες τις πνευματικές δυνάμεις και να βοηθήσει στην πνευματική άνοδο του λαού. Η επιλογή του ονόματος «Παρνασσός» παραπέμπει στην πνευματική κορυφή. Ο Φ.Σ. «Παρνασσός» γρήγορα αναδείχτηκε ως το πνευματικό κέντρο της χώρας και δικαίως χαρακτηρίστηκε ως η πρώτη Ακαδημία των Γραμμάτων και των Τεχνών του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους, αφού η Ακαδημία Αθηνών ιδρύθηκε μόλις το 1926.

Από το ιστορικό βήμα του Παρνασσού, το οποίο διατηρείται, έχουν μιλήσει προσωπικότητες διεθνούς και παγκοσμίου κύρους όπως ο Ουίνστον Τσώρτσιλ, ο Κλεμανσώ, ο Σλήμαν και ο ιδρυτής των πρώτων Ολυμπιακών αγώνων Πιέρ ντε Κουμπερντέν. Εκεί είχαν το πνευματικό τους «στέκι» οι μεγάλοι πνευματικοί μας δημιουργοί, όπως ο Κωστής Παλαμάς, ο Γεώργιος Δροσίνης, ο Γεώργιος Σουρής και πολλοί άλλοι. Εκτός των πνευματικών δραστηριοτήτων ο Φ.Σ. Παρνασσός έδειξε έντονο ενδιαφέρον για τα προβλήματα που απασχολούσαν την ελληνική κοινωνία και παρενέβαινε στα δημόσια πράγματα της χώρας. Η βιβλιοθήκη του περιλαμβάνει 57.000 τίτλους και 80.000 τόμους εξαιρετικών και σπανιότατων βιβλίων.

 

Η «Δημόσια Ιστορία», η Ιστορική – Συλλογική Μνήμη και η διαχείριση του Παρελθόντος

 

Του  Ηλία  Γιαννακόπουλου, Φιλολόγου

Επ’ ευκαιρία της πετυχημένης εκδήλωσης-διάλεξης του Φ.Ι.ΛΟ.Σ Τρικάλων με ομιλητή τον καθηγητή Χάρη Αθανασιάδη που ανέπτυξε το θέμα: «Συλλογική Μνήμη και Δημόσια Ιστορία», Τρίκαλα, 8 Δεκεμβρίου 2023.

«Ούτως αταλαίπωρος τοις πολλοίς η ζήτησις της αλήθειας. Και επί τα ετοίμα μάλλον τρέπονται» (Θουκυδίδου Ιστορίαι,1.20.3).

Ο Θουκυδίδης αναφερόμενος στη μέθοδο που ακολούθησε στην καταγραφή όσων συνέβησαν στον Πελοποννησιακό Πόλεμο διατυπώνει τη θέση πως οι άνθρωποι επιδεικνύουν μία απροθυμία στην αναζήτηση της ιστορικής αλήθειας και γι' αυτό τρέπονται προς  ό,τι βρίσκουν έτοιμο.

Η αναζήτηση και η αποδοχή της ιστορικής αλήθειας συνιστά ένα τα κορυφαία ζητούμενα κάθε ανθρώπου στο βαθμό που αυτή συμβάλλει καθοριστικά όχι μόνον στη δόμηση της ατομικής και εθνικής ταυτότητάς του αλλά και στη σχέση του με το παρελθόν. Μία σχέση που διαμορφώνει καθοριστικά και τη διαχείρισή του αφού η άποψη που έχουμε για όσα συνέβησαν στον παρελθόντα χρόνο συγκροτεί και τη γενικότερη βιοθεωρία μας ως ανθρώπων και πολιτών.

Όλοι αναρωτιόμαστε αν η γνώση και η απότοκη γνώμη που έχουμε για το ιστορικό μας παρελθόν είναι έγκυρη ή προϊόν ημιμάθειας ή ακόμη και κάποιας κρατικής προπαγάνδας μέσα από τη σχολική διδασκαλία της ιστορίας.

Δεν είναι λίγες οι φορές που γινόμαστε αποδέκτες μιας διαφορετικής καταγραφής και ερμηνείας των ιστορικών γεγονότων από πηγές που ποικίλλουν (εφημερίδες, πρόσωπα, αρχαιολογικά ευρήματα και κείμενα, μνημεία, τηλεόραση, συζητήσεις με φίλους μας, επίσκεψη σε ένα μουσείο…). Τότε είναι που αρχίζουμε να υποψιαζόμαστε την πλάνη μας, την ημιμάθειά μας ή ακόμη κι αρχίζουμε να αμφισβητούμε την ιστορική γνώση των σχολικών και πανεπιστημιακών μας χρόνων.

Τρανταχτό παράδειγμα όλων των παραπάνω τα ιστορικά στοιχεία που παρουσιάστηκαν από τις  επετειακές εκδηλώσεις για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821, τα 100 χρόνια από την Μικρασιατική καταστροφή ή ακόμη και τα 2500 χρόνια από τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας (480 π.χ). Κάποια από αυτά τα στοιχεία όχι μόνον συμπλήρωσαν τις ελλιπείς, έτσι κι αλλιώς γνώσεις μας γι αυτά τα γεγονότα, αλλά και αποδόμησαν ως ένα σημείο τις παραδοσιακές ερμηνείες γι αυτά.

Αν στα παραπάνω γεγονότα προστεθούν κι άλλα που αγγίζουν τη νεότερη ιστορία μας, όπως ο εμφύλιος πόλεμος 1946-49, η συμφωνία για τη Βόρεια Μακεδονία και φυσικά για την ταυτότητα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, τότε θα καταλάβουμε πόσο η κοινή γνώμη είναι δύσπιστη προς  την σχολική και ακαδημαϊκή εκδοχή της ιστορίας μας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αποδοχή της «φρόνιμης» στάσης του Μεταξά στην Μικρασιατική καταστροφή και η αποδοχή πως το μεγάλο «ΟΧΙ» της 28ης Οκτωβρίου του 1940 ειπώθηκε από τον Μεταξά και έγινε αποδεκτό με ενθουσιασμό από τον Ελληνικό Λαό, άσχετα αν κάποιοι υψηλά ιστάμενοι στρατιωτικοί συμβούλεψαν να φανούμε πραγματιστές.

Η παραπάνω διαπίστωση δεν στοχεύει στην δικαίωση του δικτάτορα Μεταξά, αλλά να καταδείξει το μέγεθος της επιλεκτικής προβολής από τα σχολεία και τα επίσημα κρατικά ιδρύματα της ιστορικής αλήθειας. Τότε είναι που ο πολίτης στέκεται μετέωρος και αναζητά από μόνος του την άλλη ιστορική αλήθεια που επιμελώς ή από σκοπιμότητα ή από έλλειψη επαρκών ιστορικών στοιχείων αποκρύπτεται από τα δημόσια ιδρύματα.

Η περίπτωση του «Κρυφού Σχολείου» είναι επίσης ενδεικτική. Ακόμη και σήμερα προστατεύεται ο μύθος του, ενάντια στην ιστορική αλήθεια.

Στο σημείο αυτό είναι που επιστρέφουμε στη Θουκυδίδεια ιστορική μέθοδο, αλλά και στην «Δημόσια Ιστορία» που φιλοδοξεί ως νέος κλάδος ή τομέας της ιστορίας να αποκαλύψει ή και να μας διδάξει κάποια «ιστορικά απόκρυφα» του εθνικού μας παρελθόντος.

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ – ΒΙΩΜΑΤΑ – ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ 3ον Ο,ΤΙ ΘΥΜΑΜΑΙ … Στο Πανεπιστήμιο

 Του Ευαγγέλου Σ. Στάθη

Όπως σας έλεγα την προηγούμενη φορά, δύσκολα χρόνια τα γυμνασιακά, πέτρινα χρόνια. Σάμπως  και στο Πανεπιστήμιο ήταν καλύτερα τα πράγματα;

Δυο τρεις φοιτητές στο ίδιο δωμάτιο, για να μας έρχεται φθηνότερο το νοίκι. Ό ένας ήθελε το φως αναμμένο, για να μελετήσει, ο άλλος όχι. «Σβήσε το φως! Σβήσε το φως!». Ο ένας να κοιμηθεί, ο άλλος να ακούσει μουσική. Σήμερα οι φοιτητές νοικιάζουν γκαρσονιέρες και δυάρια διαμερίσματα, και επιπλωμένα μάλιστα. Ακούς εκεί!!!

Ζέστη δεν είχαμε ούτε στα χρόνια των πανεπιστημιακών μας σπουδών. Τα βιβλία λιγοστά, γιατί δεν είχαμε λεφτά από τα  σπίτια μας να τα αγοράσουμε. Κι έτσι πάλι στα αναγνωστήρια περνούσα αρκετές ώρες. Εκεί διάβαζα και ζεσταινόμουνα κιόλας. Το σπίτι όπου καθόμουνα ήταν κοντά στο Πανεπιστήμιο και έτσι βολευόμουνα καλά.

Το φαγητό λιγοστό να μην ξοδεύομαι, εκτός όταν τρώγαμε το μεσημεριανό φαγητό στο εστιατόριο της Σχολής. Το βράδυ στα εστιατόρια έξω ή σε κανένα γυροπιτάδικο ή κανένα σουβλάκι. Ήταν στη μόδα τότε η ολίγη μερίδα. «Ολίγη φασολάδα στον φιλόσοφο!!!», φώναζε ο σερβιτόρος. Φιλόσοφους μας έλεγαν, γιατί ήμασταν φοιτητές στη Φιλοσοφική Σχολή. «Γκαρσόν! ολίγη μακαρονάδα, ολίγη φέτα και 4 ψωμιά». Χορταίνεις με αυτά; Χορταίνεις, άμα αφήσεις και τη φαντασία σου λίγο να καλπάσει αλλού και να ξεχαστείς. 

Γράμματα όμως μάθαμε πολλά, πολλά  και καλά, γιατί η Σχολή ήταν καλή και νέα στη λειτουργία της. Ιδρύθηκε το 1964. Τότε  πέτυχα και εγώ. Ήμουν δηλαδή από τους νεοεισαχθέντες φοιτητές. Οι καθηγητές μας ήταν πάρα πολύ καλοί. Είχαν πολύ μεράκι κι αυτοί. Τους αγαπούσαμε και τους σεβόμασταν πολύ.

 Οι κοπέλλες, οι φοιτήτριες, όταν τους χαιρετούσαν, έσκυβαν τη μέση, έτσι όπως σκύβουμε όταν χαιρετάμε τους ιερωμένους ή τους γεροντοτέρους. Και εμείς τα αγόρια κάναμε λίγο το σχήμα αυτό, αυτήν την υπόκλιση. Αλλά και αυτοί μας αγαπούσαν πολύ και μας καμάρωναν, γιατί ήμασταν οι πρώτοι φοιτητές τους στην νέα Σχολή. Μπορώ να πω ότι μας σέβονταν κι εκείνοι. Έτσι, με αυτήν τη σχέση μας, δασκάλου και μαθητή,  μάθαμε πολλά και καλά γράμματα. Εμείς, εκείνοι οι πρώτοι φοιτητές τότε και οι πρώτοι καθηγητές, ανεβάσαμε το κύρος και το πνευματικό επίπεδο της Σχολής τόσο ψηλά, και την κάναμε πολύ γνωστή αργότερα.

Οι Γιαννιώτες πάλι μας αγκάλιασαν κι αυτοί με πολλή αγάπη και πολύ καμάρι. Μας έλεγαν φιλόσοφους, γιατί η Σχολή μας λεγόταν Φιλοσοφική. Περάσαμε λοιπόν στο Πανεπιστήμιο πολύ καλά από άποψη σπουδών. Και από άποψη κοινωνικών σχέσεων και καλής φιλίας καλά περάσαμε. Μέχρι και σήμερα ακόμα  πολλοί κρατάμε τις σχέσεις μας αυτές και επικοινωνούμε τακτικά ως σήμερα.

Αρκετά όμως με τα μαθητικά και τα πανεπιστημιακά. Τώρα γυρίζω πάλι στην ιστορία μου και θα σας μιλήσω για το χωριό μου το Βαλτινό. Όμως λίγη υπομονή και θα τα πούμε την επόμενη φορά.

Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ

 

Η νύχτα βάθαινε κι ήταν ο τόπος των κρυφών ονείρων. Δεκέμβριος. Μόλις ο πάγος αφυπνίστηκε και ράγισε το τζάμι, ξύπνησα και σηκώθηκα παραδομένος στη θέα του χιονιού. Τα μεσάνυχτα φωσφόριζαν απλωμένα. Θυμάμαι πως γοητεύτηκα και φωτογράφισα κατάλευκο το νεαρό δεντράκι κι ύστερα τύπωσα το στιγμιότυπο που έμοιαζε με ψέμα. Τι πυρετός υπνοβασίας. Έβαλα τη φωτογραφία στο τραπέζι και ξανακοιμήθηκα. Το πρωί άνοιξα το παράθυρο κι έψαξα στην αυλή να βρω το χιόνι που έπεφτε τη νύχτα, αλλ’ όμως δεν βρήκα τίποτα που κάπως το γεγονός να μαρτυρά. Γύρισα μέσα και κοίταξα στο τραπέζι και να η φωτογραφία έστεκε εκεί γεμάτη χιονισμένο φως. Τότε κατάλαβα πως ό,τι φωτογράφισα μέσα τη νύχτα ήταν μονάχα το όνειρο.

Του Ηλία Κεφάλα

Νέο γκράφιτι κοσμεί την γωνία των οδών Ασκληπιού και Καποδιστρίου, στην πόλη των Τρικάλων

 

Ακόμη ένα graffiti καλαίσθητο και εντυπωσιακό, κοσμεί και χαρίζει χρώμα στο γκρίζο των πολυκατοικιών της πόλης των Τρικάλων. Αυτή τη φορά είναι οι τοίχοι των δύο πολυκατοικιών στη συμβολή των οδών Ασκληπιού και Καποδιστρίου, που απέκτησαν χρώμα και μάλιστα, με συμβολικό περιβαλλοντικό περιεχόμενο καθώς το graffiti έχει ως θεματολογία την αλλαγή της φύσης και την ενεργειακή ουδετερότητα στα Τρίκαλα του 2030. Απεικονίζεται ένας φυσιοδίφης να παρατηρεί με κιάλια τη βίδρα στον απέναντι τοίχο.

Το νέο γκράφιτι επιμελήθηκε ο Τρικαλινός καλλιτέχνης Αλέξανδρος Κισκίνης μαζί με τον γνωστό ανά το πανελλήνιο Simple G. Την εργολαβία του έργου είχε ο κ. Σουλιώτης.

Τα μνημεία Ηρώα της Δημοτικής Ενότητας Κόζιακα

 

Σχεδόν σε κάθε χωριό του νομού Τρικάλων υπάρχει ένα ηρώο, το οποίο αποτελεί το επίκεντρο των εορταστικών εκδηλώσεων, (εθνικών εορτών και επετείων, με κατάθεση στεφάνων και λουλουδιών, με απαγγελίες ποιημάτων και με λόγους). Τα ηρώα συνήθως είναι τοποθετημένα είτε σε κεντρικό σημείο του χωριού ή κοντά στα σημαντικά κτήρια της πολιτικής και θρησκευτικής ζωής, και της ιστορίας του τόπου, όπως στην κεντρική πλατεία, στον περίβολο του κοινοτικού καταστήματος, της εκκλησίας ή του δημοτικού σχολείου.

Παρακάτω παρουσιάζονται τα μνημεία.- ηρώα των χωριών της Δημοτικής Ενότητας Κόζιακα και γίνεται μια αναφορά στους ποικίλους συμβολισμούς και στα νοήματα που αποδίδονται.

Ηρώον Πρίνους

Το μνημείο βρίσκεται στην κεντρική πλατεία του χωριού. Πρόκειται για μια επιτύμβια συμπαγή ορθογώνια παραλληλόγραμμη μαρμάρινη πλάκα, στην πρόσοψη της οποίας υπάρχει ένα εγχάρακτο στεφάνι δάφνης, σύμβολο ειρήνης, δόξας και τιμής και από κάτω αναγράφεται η φράση: «ΓΙ ΑΥΤΟΥΣ ΠΟΥ ΕΠΕΣΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΡΟΣ ΜΙΜΗΣΗ». Η επιτύμβια πλάκα είναι τοποθετημένη πάνω σε ένα τετράγωνο βάθρο, και όλο μαζί εδράζεται πάνω σε μια τετράγωνη μαρμάρινη πλακόστρωτη εξέδρα. Πάνω στην εξέδρα, από δεξιά και αριστερά, υπάρχουν δύο διακοσμητικές συμπαγείς μαρμάρινες πλάκες, τραπεζοειδούς σχήματος, οι οποίες πλαισιώνουν το μνημείο, και για την πρόσβαση σ’ αυτό, υπάρχει μπροστά ένα σκαλοπάτι.

Ηρώον Ανταλλάξιμων

Το μνημείο ηρώων του Ανταλλάξιμων βρίσκεται στον προαύλιο χώρο του ιερού ναού αγίου Αποστόλου Θωμά του χωριού. Πρόκειται για μια ορθογώνια παραλληλεπίπεδη, μαρμάρινη επιτύμβια στήλη, τοποθετημένη σε ένα μαρμάρινο βάθρο, και όλο μαζί εδράζεται πάνω σε μια τετράγωνη μαρμάρινη εξέδρα. Στην πρόσοψη της επιτύμβιας στήλης, υπάρχει ανάγλυφη αναπαράσταση, μιας ολόσωμης γυναικείας μορφής να κρατάει στο δεξί της χέρι τον ιστό με την ελληνική σημαία. Η εικόνα παραπέμπει στην ενσαρκωμένη μορφή της ιδέας της Ελευθερίας, η οποία, κρατώντας τη σημαία της Επανάστασης μας διδάσκει ότι η Ελευθερία δεν είναι πάντοτε ένα δεδομένο αγαθό και η κατάκτησή της απαιτεί ομοψυχία, ενότητα, αλλά και θυσίες και ενίοτε ακόμη και ανθρώπινες ζωές. Στην πρόσοψη του βάθρου αναγράφεται ο στίχος του Κάλβου: «ΘΕΛΕΙ ΑΡΕΤΗ ΚΑΙ ΤΟΛΜΗ Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ». 

Δίπλα από το μνημείο ηρώων Ανταλλαξίμων υπάρχει ένα μικρότερο σε μέγεθος μνημείο,  μια ορθογώνια παραλληλεπίπεδη, μαρμάρινη επιτύμβια στήλη, τοποθετημένη σε ένα μαρμάρινο βάθρο. Στην κορυφή του μνημείου υπάρχει τοποθετημένος ένας ιστός με σταυρό στην κορυφή του. Στην πρόσοψη της στήλης υπάρχει ανάγλυφη η μορφή ενός  νεαρού ανθρώπου και κάτω ακριβώς στην πρόσοψη του βάθρου αναγράφονται εγχάρακτα τα εξής: «ΔΩΡΕΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΓΙΑΝΝΟΥΧΟΥ»

Ηρώον Γενεσίου 

Το μνημείο βρίσκεται στον προαύλιο χώρο του Δημοτικού σχολείου του χωριού. Πρόκειται για μία μαρμάρινη επιτύμβια στήλη, ορθογώνιου παραλληλεπιπέδου, σχήματος κόλουρης πυραμίδας, η οποία στηρίζεται πάνω σε ένα τετράγωνο βάθρο δύο επιπέδων και όλο μαζί εδράζεται σε μια εξέδρα (ύψους 60 εκατοστών), με δύο σκαλοπάτια. Πάνω στην στήλη υπάρχουν εγχάρακτα ένα δάφνινο στεφάνι, σύμβολο ειρήνης, δόξας και τιμής. Στη συνέχεια αναγράφονται τα ονόματα των πεσόντων ως εξής:

ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΥΠΕΡ ΠΑΤΡΙΔΟΣ

ΚΑΡΑΪΣΚΟΣ             ΣΤΕΦΑΝΟΣ

ΓΚΟΥΝΙΑΡΗΣ          ΙΩΑΝΝΗΣ

ΝΤΕΛΛΑΣ                 ΧΡΗΣΤΟΣ

ΚΑΡΑΛΗΣ                 ΚΩΝ/ΝΟΣ

ΚΑΣΚΑΝΗΣ              ΣΤΕΦΑΝΟΣ

ΖΑΜΠΡΑΣ                 ΚΩΝ/ΝΟΣ

ΚΑΡΑΪΣΚΟΣ              ΘΕΟΔΩΡΟΣ

ΝΤΕΛΛΑΣ                 ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ

ΝΤΕΛΛΑΣ                 ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ

ΚΑΡΑΪΣΚΟΣ              ΠΕΤΡΟΣ

ΓΚΟΥΝΙΑΡΗΣ          ΣΤΕΦΑΝΟΣ

ΝΤΕΛΛΑΣ                 ΘΕΟΔΩΡΟΣ

ΤΣΙΑΜΗΣ                  ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΚΑΡΑΒΑΓΓΕΛΗΣ    ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΓΕΩΡΓΟΥΛΑΣ          ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΝΤΕΛΛΑΣ                 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

 Το μνημείο κοσμείται από τον ιστό με την ελληνική σημαία, που βρίσκεται στο πλάι του.

Ηρώον Γοργογυρίου 

Το ηρώον Γοργογυρίου βρίσκεται στον προαύλιο χώρο του ναού «Γενεσίου της Θεοτόκου», του χωριού, το οποίο ανεγέρθηκε τον Ιανουάριο του 2002. Πρόκειται για μια πυραμοειδή μαρμάρινη επιτύμβια στήλη, σχήματος κόλουρης πυραμίδας, με πυραμοειδές επιστέγασμα, η οποία βασίζεται πάνω σε μια τετράγωνη μαρμάρινη βάση και όλο μαζί εδράζεται σε μια πλακόστρωτη τετράγωνη εξέδρα με τρία σκαλοπάτια. Πάνω στην πρόσοψη της στήλης είναι γραμμένα τα ονόματα των πεσόντων ως εξής:

Η ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΓΟΡΓΟΓΥΡΙΟΥ ΕΙΣ ΤΑ ΤΕΚΝΑ ΤΗΣ ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΕΝ ΠΟΛΕΜΟΙΣ

1912-1913

ΜΙΧΑΗΛ                   Ι.          ΤΣΙΟΥΚΑΣ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ            Δ.         ΤΣΙΡΚΑΣ

ΝΙΚΟΛΑΟΣ               Γ.         ΛΙΑΤΙΦΗΣ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ                             ΚΑΡΑΜΠΑΣΗΣ

ΙΩΑΝΝΗΣ                 Κ.        ΜΠΑΛΑΤΣΟΥΚΑΣ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ            Δ.         ΜΠΑΛΑΤΣΟΥΚΑΣ

1922

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ                          ΡΕΜΠΕΛΟΣ

ΣΤΕΦΑΝΟΣ               Ι.          ΑΡΓΥΡΙΟΥ

1940-1941

ΓΕΩΡΓΙΟΣ                 Ν.        ΜΠΕΗΣ

ΣΤΕΦΑΝΟΣ               Δ.         ΜΠΟΥΚΑΣ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ             Β.        ΜΠΛΑΤΣΑΣ

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ           Α.        ΧΡΙΣΤΑΝΤΩΝΗΣ

1947-1949

ΧΡΗΣΤΟΣ                  ΑΧ.     ΒΕΡΒΕΡΑΣ

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ           Β.        ΤΣΙΑΝΤΑΚΗΣ

1944-1949

ΑΛΚΙΒΙΑΔΗΣ           ΑΠ.     ΑΡΓΥΡΙΟΥ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ                 ΑΧ.     ΒΕΡΒΕΡΑΣ

ΝΙΚΟΛΑΟΣ              Δ.         ΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ             Κ.        ΓΟΥΝΑΡΗΣ

ΛΑΜΠΡΟΣ                Δ.         ΚΟΥΤΣΙΟΥΜΠΑΣ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ                 ΑΠ.     ΚΩΣΤΑΡΕΛΟΣ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ            Γ.         ΛΑΜΠΡΟΥ

ΕΥΑΓΓΕΛΗ               ΑΠ.     ΛΙΑΤΙΦΗ

ΣΩΤΗΡΙΟΣ                 ΑΘ.     ΜΑΡΓΩΝΗΣ

ΣΩΤΗΡΙΟΣ                 ΑΘ.     ΜΠΑΛΑΤΣΟΥΚΑΣ

ΣΩΤΗΡΙΟΣ                 ΑΧ.     ΜΠΕΓΑΣ

ΑΧΙΛΛΕΑΣ               Κ.        ΜΠΕΗΣ

ΚΩΝ/ΝΟΣ                  Γ.         ΜΠΕΗΣ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ                 Ν.        ΣΤΑΘΗΣ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ             Γ.         ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ

ΚΩΝ/ΝΟΣ                  ΑΘ.     ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ              Κ.        ΤΣΙΑΝΤΑΚΗΣ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ             Χ.        ΤΣΙΟΥΝΗΣ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ             Ι.          ΤΣΟΥΡΚΑΝΑΣ

Δεξιά κι αριστερά του μνημείου υπάρχουν δύο ιστοί, ο ένας με την ελληνική σημαία και ο άλλος με την σημαία της ορθοδόξου εκκλησίας.

Ηρώον Ξυλοπάροικου

Στην πλατεία του χωριού Ξυλοπάροικου, υπάρχει το μνημείο των πεσόντων, το οποίο ανεγέρθηκε σύμφωνα με την εγχάρακτη χρονολογία το 1976. Πρόκειται για μια λιθόκτιστη επιτύμβια στήλη πάνω στην οποία είναι τοποθετημένη μαρμάρινη πλάκα όπου στο επάνω μέρος φέρει σταυρό περικλειόμενο με δυο κλώνους και στη συνέχεια αναγράφονται το όνομα της κοινότητας και τα ονόματα των θυμάτων του 1912 -1947.

ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΞΥΌΠΑΡΟΙΚΟΥ ΠΕΣΟΝΤΕΣ 1912-1947

ΝΙΚ.                Κ.        ΚΟΚΚΙΝΗΣ

ΔΗΜ.              ΑΔ.      ΝΤΟΓΚΑΣ

ΝΙΚ.                ΣΤ.       ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ

ΓΕΩΡΓ.           ΣΤ.       ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΩΤ.                Ν.        ΧΑΤΖΗΣ

ΗΛ.                 Κ.        ΠΑΤΟΥΚΑΣ

ΣΩΤ.                Π.        ΘΕΜΕΛΗΣ

ΛΕΩΝ             Γ.         ΜΟΚΚΑΣ

ΣΤΕΦ.             Χ.        ΜΠΙΛΙΑΛΗΣ

ΣΠΥΡ              Ι.          ΓΕΡΑΓΩΡΗΣ

ΓΕΩΡΓ.           Α.        ΜΠΙΛΙΑΛΗΣ

ΑΧΙΛ.             Ι.          ΡΕΜΠΕΛΟΣ

ΦΩΤ.               Μ.        ΤΖΕΡΕΜΕΣ

ΔΗΜ.              Ι.          ΘΕΜΕΛΗΣ

ΔΗΜ.              Ε.         ΚΑΛΑΤΖΗΣ

ΒΑΙΟΣ            Ε.         ΧΑΤΖΗΣ

ΣΤΕΦ.             Ι.          ΠΑΤΟΥΚΑΣ

ΦΩΤ.               Δ.         ΜΟΚΚΑΣ

ΑΘΑΝ.           Χ.        ΚΑΡΤΣΙΟΥΚΑΣ

ΣΤΥΛ.             ΑΘ.     ΜΠΙΛΙΑΛΗΣ

Ηρώον Προδρόμου

Το ηρώον Προδρόμου βρίσκεται στην κεντρική πλατεία του χωριού. Πρόκειται για μια μαρμάρινη επιτύμβια στήλη σχήματος κόλουρης πυραμίδας, τοποθετημένη πάνω σε ένα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο βάθρο. Την κορυφή της στήλης κοσμεί ένας ολόγλυφος ορειχάλκινος αετός με ανοιγμένα φτερά, που συμβολίζει τη δύναμη, την άγρυπνη επιτήρηση, τη γενναιότητα, την ελευθερία και την αναγέννηση. Η στήλη με το βάθρο είναι τοποθετημένα πάνω σε μια μαρμάρινη εξέδρα δύο επιπέδων. Το πάνω επίπεδο είναι κατασκευασμένο σε σχήμα (Π), με δύο σκαλοπάτια και πάνω σ’ αυτό εδράζεται το μνημείο. Το κάτω επίπεδο είναι τετράγωνο και αποτελεί την βάση και σκαλοπάτι για το επάνω επίπεδο της εξέδρας. Περιμετρικά της εξέδρας σε μια πλακόστρωτη επιφάνεια, κοσμούν και οριοθετούν το μνημείο μια σειρά από μαρμάρινοι κιονίσκοι. Στην πρόσοψη του βάθρου αναγράφεται εγχάρακτη αναθηματική επιγραφή: «ΕΓΕΝΕΤΟ ΕΝ ΕΤΕΙ 1968 ΤΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΟΣ». Στην πρόσοψη της στήλης αναγράφονται, στο πάνω μέρος ένα εγχάρακτο στεφάνι δάφνης που συμβολίζει την δόξα και την τιμή. Στη συνέχεια από κάτω ακολουθούν εγχάρακτα τα ονόματα των πεσόντων:

«ΦΟΝΕΥΘΕΝΤΕΣ 1912-1922

ΒΑΣΔΕΚΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΕΥΘ.

ΒΑΣΔΕΚΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΝΙΚ.

ΓΙΩΤΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΝΙΚ.

ΓΙΩΤΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΔΗΜ.

ΚΟΥΡΕΝΤΑΣ ΑΧΙΛΛΕΥΣ ΚΩΝ.

ΚΑΛΟΓΡΙΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΘΑΝ.

ΚΑΡΑΜΠΟΥΛΑΣ ΗΛΙΑΣ ΣΤΑΥΡΟΥ

ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΓΕΩΡ.

ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΣΤΑΥΡΟΥ

ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΗΡΑΚΛΗΣ  ΧΡΗΣΤ.

ΦΟΝΕΥΘΕΝΤΕΣ 1940-1949

ΓΙΩΤΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ  ΑΘΑΝ. ΥΠΟΛΟΧΑΓΌΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΙΩΑΝ.

ΝΤΑΣΚΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΩΝ. ΣΤΡ/ΤΗΣ

ΝΤΑΣΚΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΩΝ. ΣΤΡ/ΤΗΣ

ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΛΕΩΝ.

ΒΑΚΚΑΣ  ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΕΩΝ.

ΜΑΝΤΑΣ  ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ ΝΙΚ.

ΓΟΥΛΑΣ ΗΛΙΑΣ ΙΩΑΝ. ΣΤΡ/ΤΗΣ

ΖΑΦΕΙΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΑΘΑΝ.

ΚΑΡΑΜΠΟΥΛΑΣ   ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΚ.

ΚΑΡΑΜΠΟΥΛΑΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΝΙΚ.

ΚΑΛΟΓΡΙΑΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΑΧΙΛ.

ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΙΩΑΝ.

ΝΤΑΣΚΑΣ ΘΩΜΑΣ ΚΩΝ.

ΒΑΣΔΕΚΗ ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΓΕΩΡ.

ΑΡΓΥΡΙΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΓΕΩΡ.

ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΑΝΤΩΝ.

ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΘΕΟΦ.

ΒΑΚΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΒΑΣ

ΑΡΓΥΡΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΗΜ.

ΚΑΡΑΔΗΜΑΣ ΔΗΜΗΤΙΟΣ ΕΥΘ.

ΚΩΝ/ΝΟΣ ΓΙΩΡΓΑΝΤΑΣ  ΚΩΝ.».

 

Από το Βιβλίο «ΜΝΗΜΕΙΑ ΗΡΩΑ ΤΩΝ ΠΕΣΟΝΤΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΤΡΙΚΑΛΩΝ» του Δημήτρη Τσιγάρα.

Το πρόγραμμα των χριστουγεννιάτικων εκδηλώσεων στην πόλη των Τρικάλων

 

Εκδηλώσεις στα Τρίκαλα, πλήθος δραστηριοτήτων και κλίμα Χριστουγέννων σε όλη την πόλη, «απλώνει» ο Δήμος Τρικκαίων.
Με τις «Πολιτιστικές Διαδρομές» από την αντιδημαρχία Πολιτισμού, Παιδείας και Αθλητισμού, ο Δήμος Τρικκαίων αξιοποιεί τοπικά σχήματα, επεκτείνεται στον χορό, τα δρώμενα, τη μουσική πολλών διαφορετικών ειδών, τους ξυλοπόδαρους, τη χριστουγεννιάτικη παρέλαση στην πόλη, τα τύμπανα, τον Αγιο Βασίλη, τις ακίνητες μορφές, τα πάρτι… Σειρά εκδηλώσεων που, όπως τόνισε ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Μιχάλης Λάππας «στόχο έχουν στο να επεκτείνουμε το κλίμα Χριστουγέννων στην πρωτεύουσα των Χριστουγέννων, προσφέροντας χαρά σε όλους τους τρικαλινούς και τους φιλοξενούμενούς μας, παράλληλα με τον Μύλο των Ξωτικών».

Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων έχει ως εξής:

Το Σάββατο 16 Δεκεμβρίου στις 12:30.

Η αγαπημένη βόλτα του Άη Βασίλη.

Ο πιστός Τάρανδος, ο φίλος του χιονάνθρωπος και ο αγαπημένος Mickey Mouse σε μια χριστουγεννιάτικη βόλτα στους πεζοδρόμους έως το παλιό ιστορικό κέντρο.

Παρασκευή 22 Δεκεμβρίου

Τρεις μέρες γιορτή!

Με μουσική λαϊκή και σύγχρονη, γνωστούς Djs και τους καλύτερους Οινοποιούς του τόπου μας στις 22, 23 και 24 Δεκεμβρίου 2023 στην Πλατεία Ρήγα Φεραίου από το μεσημέρι μέχρι τα μεσάνυχτα σε ένα Φεστιβάλ Οίνου και Μουσικής!

ώρα 11:00

● Έναρξη ΤriVino

● Μουσικό Σχολείο Τρικάλων, με κάλαντα από το σύνολο παραδοσιακής μουσικής.

13:00

● Rock συναυλία με το νεανικό συγκρότημα ΜΑRQUIS.

ώρα 17:00 – 19:00

● DJ Set Party: Eyebrow

Tassos Kontogiannis.

ώρα 19:00

● O Ξυλοπόδαρος με συνοδεία Σαξοφώνου στους κεντρικούς πεζοδρόμου.

Ο αγαπημένος Ξυλοπόδαρος παρέα με τα ξωτικά του Μύλου πειράζουν, χορεύουν και χαρίζουν χαμόγελα και χαρά σε μικρούς και μεγάλους στο κέντρο της πόλης.

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ – ΒΙΩΜΑΤΑ – ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ 2ον Ο,ΤΙ ΘΥΜΑΜΑΙ … Στο Γυμνάσιο

 Του Ευαγγέλου Σ. Στάθη

Κοπάδι από γαλιά, 1964. Σωτήρης Στάθης.

Όταν τελείωσα λοιπόν, το Δημοτικό Σχολείο, όπως σας έλεγα την προηγούμενη φορά, ο πατέρας μου δεν με άφησε να «δώσω εξετάσεις» στο Γυμνάσιο, γιατί έπρεπε, λέει, να μείνω στο χωριό να δουλεύω, γιατί ήμασταν μεγάλη οικογένεια. Τότε είχαμε και εκτρέφαμε ένα κοπάδι με γαλοπούλες, (τίκια). Ήμασταν έξι αδέρφια, 3 κορίτσια και τρία παιδιά (αγόρια), οι δυο γονείς και η ανήμπορη και γριά γιαγιά, 9 νομάτοι όλοι - όλοι. Μεγάλη «φαμπλιά».

Κοπάδι από γαλιά, 1964. Βαγγέλης Στάθης.

Να γιατί έπρεπε να μείνω στο σπίτι. Ποιος θα δουλέψει να παντρευτούν τα κορίτσια; Ήταν μεγαλύτερα από μένα τα κορίτσια και ’γω πρώτος απ’ τα αγόρια. Ήμουν ο προστάτης της οικογένειας. Έτσι ήτανε κείνα τα χρόνια. Έπρεπε ο πρώτος γιος, μεγαλώνοντας, να αναλάβει αυτός  τα ηνία της οικογένειας. Έτσι έκαναν κι οι άλλοι. Πόσα παιδιά πήγαν χαμένα έτσι! Με αυτήν λοιπόν την δοξασία και με αυτήν την λογική έμειναν ασπούδαστα πολλά παιδιά. Με κράτησε λοιπόν και μένα ο πατέρας μου στο χωριό και πάει η χρονιά χαμένη. Εγώ όμως την άλλη χρονιά, σαν να με φώτιζε ο θεός, πήγα πάλι στο Δημοτικό Σχολείο, όπου ο δάσκαλος με δέχτηκε ξανά με μεγάλη αγάπη. Δεν μου έδωσε βέβαια άλλο απολυτήριο, αλλά το περσινό. Ο πατέρας μου άργησε να καταλάβει αυτήν μου την επιστροφή στο Σχολείο, και γι’ αυτό δεν είπε τίποτε. Ήταν αυστηρός πολύ, όμως δεν ήταν και κανένας βάρβαρος ή κανένας αγροίκος, ώστε να μην καταλαβαίνει το καλό που κάνουν τα γράμματα κι οι σπουδές.  

Και μετά από τέτοιες αντίξοες συνθήκες πήγα στο Γυμνάσιο. Δύσκολα χρόνια τα γυμνασιακά, πέτρινα χρόνια. Παιδιά πεινασμένα, κρυωμένα, χωρίς ζέστη τον χειμώνα. Και φτωχοντυμένα ήμασταν, κυρίως εμείς τα χωριατόπαιδα. Τρεις φορές την εβδομάδα μας έστελναν τροβά απ’ το χωριό, Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή. Το είχαν με τη σειρά οι γονείς των παιδιών. Το έφερναν στα Τρίκαλα με τα γαϊδουράκια. Φορτωμένα τίγκα, τα καημένα, ως τ’ αυτιά τους. Οι μανάδες κι οι αδερφές μας προσπαθούσαν να μας στείλουν τα καλύτερα και πιο καλομαγειρεμένα φαγητά. Όσα σπίτια είχαν κορίτσια, τα φαγητά τους πρόσεχαν να είναι τα καλύτερα και οι τροβάδες οι καθαρότεροι. Γιατί όλα αυτά μαθαίνονταν στο χωριό και υπολογίζονταν πολύ για τα ανύπαντρα κορίτσια, ώστε εκτός και από πολλά άλλα  έπρεπε να είναι και περιζήτητες νύφες. Και στο σπίτι μας, δόξα τω θεώ, υπήρχαν τρία κορίτσια. Καλά λοιπόν τα φαγητά, αλλά κρύα, κρύωναν και πάγωναν ώσπου να ’ρθουν στα Τρίκαλα. Γι’ αυτό λέγαμε πότε να ’ρθει το Σαββατοκύριακο να πάμε στο χωριό, να φάμε κι εμείς λίγο ζεστό φαγάκι.

Και τα ρούχα μας κι αυτά φτωχικά, παλιά, ατημέλητα και πολλές φορές όχι πολύ καθαρά. Και δανεισμένα  πολλές φορές. Ήμουν στην έκτη τάξη Γυμνασίου και έπρεπε να παρελάσω. Πού λεφτά να ντυθώ για την παρέλαση!! Δανείστηκε  λοιπόν η μάνα μου το γαμπριάτικο σακάκι του μπάρμπα-Λία και το πουκάμισο ενός γείτονα συνομήλικού μου και πιο πλούσιου από μένα. Η μάνα μου τα κατάφερνε πολύ καλά σε τέτοια, η καημένη. Ο μπάρμπας μου αυτός είχε παντρευτεί 13 χρόνια πριν. Φανταστείτε λοιπόν πόσο φρέσκο, πόσο μοντέρνο αλλά και πόσο κομψό ήταν το σακάκι για την ηλικία μου!

Βιβλία είχαμε παλιά και μεταχειρισμένα. Τα προμηθευόμασταν από τους μαθητές της προηγούμενης τάξης. Και να πώς. Τις πρώτες μέρες της χρονιάς στην αυλή του Σχολείου στηνόταν σωστό, βιβλιοπάζαρο. Αγοράζαμε λοιπόν, μετά από παζάρεμα, τα βιβλία της νέας τάξης και πουλούσαμε, με τον ίδιο πάλι τρόπο, τα περσινά. Τα πλουσιόπαιδα τα αγόραζαν όλα ολοκαίνουργια από τα βιβλιοπωλεία. Όμορφα βιβλία, χαρτόδετα, με σκληρά στράτσινα εξώφυλλα, ραμμένα καλά, για να ανοίγουν και να διαβάζονται εύκολα. Και τα τετράδια, όμορφα κι’ αυτά.  Στο μπροστινό εξώφυλλο είχαν διάφορες ζωγραφιές και στη μέση τρία μεγάλα γράμματα, Ε ΓΛ (Ευάγγελος  Γεωργίου  Λαδόπουλος). Ήταν τα αρχικά δηλαδή γράμματα του γνωστού τότε χαρτοβιομήχανου Λαδόπουλου, που είχε μεγάλη βιομηχανία στην Πάτρα. Στο πίσω εξώφυλλο είχαν γραμμένη όλη την προπαίδεια, για να τη βλέπουν κάθε μέρα τα παιδιά και να τη μαθαίνουν «απ’ όξω κι ανακατωτά».    

Γυμνασιόπαιδα, 1963. Κωστής Κατσιούλης, Κώστας Καραθανάσης, Βαγγέλης Στάθης.

Δύσκολα χρόνια, στο Γυμνάσιο, με πολύ αντίξοες συνθήκες. Οι καθηγητές μας, αυστηροί κι αυτοί, βλοσυροί και απρόσωποι. Μας μαλώνανε, μας προσβάλλανε, μας βρίζανε και πολλές φορές μας χτυπούσανε, αν δεν ήμασταν εντάξει στις υποχρεώσεις μας.

Εντάξει, είχανε και τα καλά τους τα γυμνασιακά τα χρόνια, δεν λέω. Ήμασταν γυμνασιόπαιδα, φορούσαμε καπέλο, με χρυσοκέντητη κουκουβάγια για κορώνα, αγορασμένο απ’ τον Εβραίο τον Νεγρίν. Αυτός είχε τα καλύτερα. Είχαν κι άλλοι, ο Καμπελής, ο Ατούν, όλοι Εβραίοι. 

Κάναμε λοιπόν βόλτα στα σεργιάνια στο χωριό με τα χέρια σταυρωμένα πίσω, όπως οι μορφωμένοι, μιλούσαμε λίγο καλύτερα απ’ τους άλλους. Τέλος πάντων και καλά και κακά ήταν τα γυμνασιακά τα χρόνια.

Σάμπως  και στο Πανεπιστήμιο ήταν καλύτερα τα πράγματα;

Αλλά για το Πανεπιστήμιο θα σας μιλήσω την επόμενη φορά.