«Το λευκό δαντελένιο φόρεμα» (της Ρούλας Σταυρέκα)

 

Εκείνα τα καλοκαίρια στο χωριό, όταν η μέρα ξεκινούσε με τον ήλιο να ροδίζει τα χωράφια και να φέγγει στα κεραμίδια, περίμενα πάντα τον Αύγουστο σαν γιορτή.

Γιατί τότε ερχόταν ο θείος Θανάσης με τη θεία και τα ξαδέρφια μου από τη Γερμανία, με το κόκκινο, γυαλιστερό αυτοκίνητό τους που έλαμπε σαν ξένοιαστη υπόσχεση στη σκόνη του χωματόδρομου.

Όταν έφταναν, όλοι μαζευόμασταν στο σπίτι του παππού Γιώργου και της γιαγιάς Φωτεινής. Καθόμασταν στη μεγάλη αυλή, κάτω από την κληματαριά, με καρπούζι και παγωμένο νερό από την τουλούμπα, κι εγώ δεν χόρταινα να κοιτάζω την ξαδέρφη μου. Εκείνη φορούσε ένα μακρύ, λευκό, δαντελένιο φόρεμα και κόκκινα γοβάκια, με τα ξανθά της μαλλιά να πέφτουν σαν χρυσά κύματα στην πλάτη της. Έμοιαζε με πριγκίπισσα, σαν αυτές που έβλεπα στα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας, κι εγώ με το φτωχικό μου φουστανάκι ένιωθα σαν σταχτοπούτα, μα δεν με ένοιαζε πολύ, μόνο ήθελα να της το λέω συνέχεια: «Τι όμορφο που είναι το φόρεμά σου, ξαδέρφη! Τι όμορφα παπούτσια!»

Ο θείος με άκουγε και χαμογελούσε. Μια μέρα, την ώρα που έπαιζα ξυπόλυτη με τα άλλα παιδιά, με φώναξε κοντά του. Άνοιξε το καπό του αυτοκινήτου κι έμεινα με το στόμα ανοιχτό. Ήταν γεμάτο παπούτσια, κάθε λογής και χρώματος, τα έφερναν για να τα μοιράσουν σε συγγενείς και γνωστούς. «Έλα, διάλεξε, πάρε όποιο θες», μου είπε. Η καρδιά μου χτυπούσε τόσο δυνατά που νόμιζα θα την ακούσει όλο το χωριό. Εκείνος διάλεξε ένα ζευγάρι άσπρα πέδιλα με κόκκινα λουράκια και μου τα έδωσε κρυφά, να μην με δουν τα άλλα παιδιά.

Τα πήρα και έτρεξα στο σπίτι, τα άφησα με προσοχή δίπλα στο μαξιλάρι μου, σαν θησαυρό, κι έτρεξα πάλι πίσω να παίξω.

Μα από εκείνη τη στιγμή, ήθελα και το φόρεμα. Τις νύχτες, όταν ξάπλωνα στο κρεβάτι, έκλεινα τα μάτια και φανταζόμουν πως το φοράω, πως στριφογυρίζω με τα πέδιλα, πως γίνομαι κι εγώ σαν την ξαδέρφη, πριγκίπισσα.

Κι όταν ήρθε η μέρα που θα έφευγαν, πήγαμε να τους αποχαιρετήσουμε. Ο θείος κρατούσε στα χέρια του το λευκό δαντελένιο φόρεμα και ένα ροζ. Η ξαδέρφη ήρθε δίπλα του και το ζήτησε. «Όχι, το θέλω εγώ!» φώναξα με τόλμη που δεν ήξερα πως είχα. Ο θείος με κοίταξε και μου το έδωσε. Έφυγα τρέχοντας, με το φόρεμα στην αγκαλιά, χωρίς να κοιτάξω πίσω, μην τύχει και η ξαδέρφη μου αλλάξει γνώμη.

Στο σπίτι, φόρεσα το φόρεμα με τα πέδιλα και όταν γύρισε ο πατέρας μου από τη δουλειά, έτρεξα κοντά του, στριφογυρίζοντας με χαρά. «Κοίτα, πατέρα!» του φώναξα και στριφογύρισα, να δει το φόρεμα να ανοίγει σαν άσπρο σύννεφο γύρω μου. Εκείνος με κοίταξε με μάτια που έλαμπαν. «Πω, πω, τι όμορφη που είσαι, σαν λαφίνα! Νυφούλα σκέτη!» είπε και γέλασε με εκείνο το γέλιο που έκανε την καρδιά μου να πετάει.

Η μάνα, βέβαια, είπε πως το φόρεμα ήταν μακρύ και θα το πήγαινε στη μοδίστρα να το κοντύνει. Έκλαιγα, της έλεγα πως το ήθελα όπως ήταν, γιατί έτσι το φόρεσε η ξαδέρφη μου και έτσι το ήθελα κι εγώ. Εκείνη δεν με άκουσε και το κόντυνε. Από τότε δεν το ξαναφόρεσα, γιατί δεν ήταν πια το φόρεμα του ονείρου μου. Όμως εκείνη τη μέρα, έστω για λίγο, ήμουν πριγκίπισσα.

Εκείνα τα χρόνια ήμασταν φτωχά παιδιά. Πολλά παιδιά στο χωριό είχαν μόνο ένα παντελόνι ή φορούσαν φουστάνια μπαλωμένα, μα κανείς μας δεν γελούσε τον άλλον. Ξέραμε πως οι γονείς μας έπρεπε να αγοράσουν σπόρους, να ταΐσουν τα ζώα, να βγάλουν το ψωμί της μέρας. Το ντύσιμο ήταν πολυτέλεια.

Κι όμως, από αυτά τα παιδιά που είχαν μόνο ένα παντελόνι κι ένα πουκάμισο, κάποια κατάφεραν να γίνουν δάσκαλοι, γιατροί, άνθρωποι με γνώση και αξία.

Γιατί τα ρούχα δεν κάνουν τον άνθρωπο, ο άνθρωπος κάνει τα ρούχα. Και το λευκό δαντελένιο φόρεμα, για μια στιγμή, έκανε ένα κορίτσι στο χωριό να νιώσει πως μπορεί να ονειρεύεται.

Ρούλα Σταυρέκα

ΠΛΑΤΑΝΙ

 

Ένα ρωμαλέο δέντρο είναι η εν δυνάμει εφεδρική σκεπή, που μας πραΰνει με τη σκιά του μέσα στο θαμπό καλοκαίρι. Τον υπόλοιπο καιρό το δέντρο είναι πάλι εκεί, αλλά μεταβάλλεται από σκεπή σε σκέπη με την ειδικότερη πλέον έννοια της καθολικής έγνοιας και προστασίας. Δέντρο καταφύγιο βλέμματος, λοιπόν, και δέντρο αναπαυτήριο ψυχής. Χαιρέτωσαν όλα τα πυκνόφυλλα και βαθύσκιωτα δέντρα. Επειδή στην άλω τους καταφεύγουμε παντελώς ηττημένοι.

Του Ηλία Κεφάλα

Ο εθελοντής Στέργιος Σταμούλης και το πόστο του Δεκαπενταύγουστου

 

Κάθε Δεκαπενταύγουστο, στο πανηγύρι της Παναγίας στο χωριό, ο Στέργιος Σταμούλης στέκεται πιστός στο πόστο του, εκεί στον δρόμο που οδηγεί στον χώρο της Παναγίας, για να ρυθμίσει την κυκλοφορία και το παρκάρισμα των αυτοκινήτων. Με το καπέλο του αστυνομικού στο κεφάλι, το φωσφοριζέ γιλέκο με τις διακριτικές ρίγες επάνω από το ανοιχτό πουκάμισό του και με τη σφυρίχτρα στο στόμα, διευκολύνει τους επισκέπτες που έρχονται στο πανηγύρι για να προσκυνήσουν, φροντίζοντας να μη δημιουργείται χάος και σύγχυση.

Ο Στέργιος τους δείχνει τα σημεία πού μπορούν να παρκάρουν το αυτοκίνητό τους, τούς χαμογελά για να νιώσουν πως κάποιος τους περιμένει και τους υποδέχεται. Κι ακούραστος, με τον ήλιο ή το απογευματινό αγέρι να του καίει το πρόσωπο, στέκει εκεί μέχρι να νυχτώσει, μέχρι να φύγουν και οι τελευταίοι, μέχρι να τελειώσει το πανηγύρι.

Ίσως να είναι το δικό του τάμα στην Παναγία. Ίσως να είναι η ανάγκη του να προσφέρει στην κοινότητα, στο χωριό που μεγάλωσε και αγαπά, σε αυτούς που έρχονται από μακριά για να νιώσουν για λίγο την ανθρωπιά που κρύβει η γιορτή και η συνάντηση. Γιατί οι άνθρωποι που κρατούν όρθια την κοινότητα είναι αυτοί που δεν φαίνονται στις φωτογραφίες του πανηγυριού με τα φώτα και τα γλέντια, αλλά εκείνοι που στέκονται λίγο πιο δίπλα, με ένα καπέλο, ένα γιλέκο και μια σφυρίχτρα, για να διευκολύνουν τον δρόμο των άλλων.

Έτσι και ο Στέργιος Σταμούλης, κάθε χρόνο, με χαμόγελο και υπομονή, γίνεται κομμάτι της ζωντανής παράδοσης του χωριού, τιμώντας την Παναγία και την κοινότητα, προσφέροντας με σιωπηλή συνέπεια αυτό που για εκείνον είναι ίσως το πιο απλό και πολύτιμο: την υπηρεσία του στον τόπο του.

Ο Γιώργος και η περήφανη ψαριά

 

Ο Γιώργος Ριζαργιώτης ξύπνησε νωρίς εκείνο το πρωινό, με τον ήλιο να ανατέλλει αργά πάνω από τη θάλασσα και το αλμυρό αεράκι να του υπόσχεται μια καλή ψαριά. Με το παλιό του καπέλο και τον εξοπλισμό του, κατευθύνθηκε στον ψαρότοπο. Ώρες αργότερα, με τον ήλιο να καίει πια δυνατά, γύρισε στην προκυμαία φορτωμένος.

Άδειασε τα ψάρια πάνω στο τσιμεντένιο δάπεδο, κι αμέσως σχηματίστηκε ένας ασημένιος σωρός που λαμπύριζε κάτω από το φως. Γονατιστός, με προσεκτικές κινήσεις, άρχισε να τα ξεχωρίζει: τα μεγαλύτερα για τηγάνι, τα μικρότερα για σούπα, κι όσα περίσσευαν για τους φίλους και τους γείτονες. Στο πρόσωπό του φαινόταν η ικανοποίηση – αυτή η σιγουριά του ανθρώπου που ξέρει την τέχνη του και την αγαπά.

Ο Γιώργος δεν είναι απλώς ψαράς· είναι αφηγητής του ποταμού και της θάλασσας. Κάθε κύμα, κάθε πέτρα και κάθε αμμουδιά έχει να του πει μια ιστορία, κι εκείνος ξέρει να την ακούει. Κι όταν τον ρωτάνε για την ψαριά του, χαμογελάει με το γνώριμο καμάρι και λέει: «Ο ποταμός κι η θάλασσα δίνει σε όποιον τους σέβεται».

Μια ιστορική φωτογραφία από την επίσκεψη του Γεωργίου Βʹ στα Τρίκαλα (1936/37)

 

Μια σπάνια και ιστορικής σημασίας φωτογραφία που ήρθε στο φως φαίνεται να αποτυπώνει την επίσκεψη του βασιλιά Γεωργίου Βʹ στα Τρίκαλα, το φθινόπωρο του 1936 ή 1937. Η σκηνή εκτυλίσσεται στο κέντρο της πόλης, μπροστά από την παλιά γέφυρα του Ληθαίου ποταμού και με φόντο την κεντρική πλατεία, σε μια ατμόσφαιρα πανηγυρική και τελετουργική.

Στο κέντρο της φωτογραφίας δεσπόζει μια διακοσμητική αψίδα με την επιγραφή «ΚΑΛΩΣ ΗΛΘΕΣ ΒΑΣΙΛΕΥ», συνοδευόμενη από το βασιλικό μονόγραμμα και στέμμα. Η πόλη είναι στολισμένη, ενώ η υποδοχή περιλαμβάνει παραταγμένα αγήματα, άνδρες με επίσημη ενδυμασία — πιθανότατα δημοτικούς ή κρατικούς αξιωματούχους — και νεαρές γυναίκες με αρχαιοπρεπή ενδύματα, ενδεικτικά της αισθητικής του Μεσοπολέμου και του ιδεολογικού κλίματος της εποχής.

Η επίσκεψη αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο των περιοδειών που πραγματοποιούσε ο Γεώργιος Βʹ στην επαρχία, με στόχο την ενίσχυση του θεσμού της μοναρχίας και τη στήριξη του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου υπό τον Ιωάννη Μεταξά. Παρότι δεν εντοπίζεται σχετική αναφορά στις επίσημες αρχειακές πηγές για επίσκεψη του βασιλιά στα Τρίκαλα εκείνα τα χρόνια, το εικονιζόμενο σκηνικό ανταποκρίνεται πλήρως στις γνωστές τελετουργικές πρακτικές υποδοχής του μονάρχη στις επαρχιακές πόλεις.

Η φωτογραφία προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για την τοπική ιστορία των Τρικάλων: από την αστική αρχιτεκτονική της εποχής και την ενδυμασία, μέχρι τις ιδεολογικές προβολές και την τελετουργική δημόσια εικόνα του κράτους κατά τον Μεσοπόλεμο. Αποτελεί, έτσι, σημαντικό τεκμήριο μιας λιγότερο γνωστής, αλλά κρίσιμης ιστορικής περιόδου για την πόλη και τη χώρα.

Ξεκίνησαν οι εργασίες για τη νέα πεζογέφυρα στον Άγιο Κωνσταντίνο!

 

Μια σημαντική παρέμβαση βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη στην καρδιά της πόλης των Τρικάλων. Η παλιά πεζογέφυρα στον Άγιο Κωνσταντίνο αποξηλώνεται και τη θέση της θα πάρει μια νέα, πέτρινη γέφυρα, που θα αποκαταστήσει την ιστορική συνέχεια του τόπου και θα αναβαθμίσει αισθητικά και λειτουργικά το σημείο.

Η νέα κατασκευή θα πληροί όλες τις σύγχρονες προδιαγραφές για την ασφαλή διέλευση των πεζών, ενώ με την επιλογή της πέτρας αποδίδεται φόρος τιμής στο παλαιό γεφύρι του 18ου αιώνα, που ένωνε τις δύο όχθες του ποταμού, δίπλα στον ιστορικό ναό του Αγίου Κωνσταντίνου.

Το αυθεντικό γεφύρι ήταν δίτοξο, με μήκος 30 μέτρα και ύψος 5,5 μέτρα, και εμφανίζεται σε παλιές φωτογραφίες της πόλης. Ανατινάχθηκε από τους Άγγλους το 1941 και τα τελευταία του ίχνη χάθηκαν μετά τη διευθέτηση της κοίτης. Από τότε, στη θέση του διαδέχτηκαν ένα ξύλινο (1949) και ένα τσιμεντένιο γεφύρι (1960), που πλέον φτάνει στο τέλος του κύκλου του.

Το σημείο, ήδη άκρως επισκέψιμο τουριστικά, αναδεικνύεται ακόμα περισσότερο, καθώς η νέα γέφυρα θα δένει αρμονικά με τα ιστορικά μνημεία της περιοχής: Μουσείο Τσιτσάνη, Δίδυμο Οθωμανικό Λουτρό, ναοί Αγίου Κωνσταντίνου και Αγίου Ελευθερίου, Κουρσούμ Τζαμί.

Με σεβασμό στο παρελθόν και βλέμμα στο μέλλον, το νέο γεφύρι θα αποτελέσει σύμβολο σύνδεσης: της ιστορίας με το σήμερα, του πολιτισμού με την καθημερινότητα, της πόλης με τον εαυτό της.

Τα στασίδια του Αγίου Αθανασίου Βαλτινού: Μνήμη, στήριγμα και τιμή στους παλιούς

 

Στον ιερό ναό του Αγίου Αθανασίου Βαλτινού, τα στασίδια αποτελούν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και λιτά στοιχεία της εσωτερικής του διαρρύθμισης, αλλά και της μακραίωνης εκκλησιαστικής μας παράδοσης. Τα στασίδια είναι ξύλινα, αναδιπλούμενα καθίσματα, τοποθετημένα στις πλευρές του ναού, κυρίως κατά μήκος των τοίχων, και έχουν σχεδιαστεί με τέτοιον τρόπο ώστε να προσφέρουν στήριξη στους πιστούς κατά τη διάρκεια της ορθοστασίας, ιδιαίτερα στις μακρές και κατανυκτικές λειτουργίες των μεγάλων εορτών.

Η χρήση των στασιδιών, πέρα από πρακτική, είναι και συμβολική: αποτελούν χώρο ησυχίας, περισυλλογής και προσευχής. Οι παλαιότεροι του χωριού, οι οποίοι έχουν αφήσει βαθύ αποτύπωμα στην κοινότητα, συνηθίζουν να κάθονται εκεί — όχι από προνόμιο, αλλά από ανάγκη και τιμή. Τα στασίδια αυτά, απλά στην κατασκευή τους, στέκουν αγέρωχα στο χρόνο, κουβαλώντας τις μνήμες, τους ψιθύρους και τις δοξολογίες γενεών πιστών.

Στη φωτογραφία διακρίνονται οι αείμνηστοι Βασίλειος Στάθης και Γεώργιος Γούσιας, καθισμένοι στα στασίδια του ναού, αποπνέοντας μια γαλήνια σοβαρότητα και μια ήρεμη δύναμη. Ήταν άνθρωποι της πίστης, της απλότητας και της καθημερινής αξιοπρέπειας. Οι μορφές τους, ακουμπισμένες στα ξύλινα στηρίγματα, θυμίζουν πως η εκκλησία δεν είναι μόνο χώρος λατρείας αλλά και ζωντανό κοινοτικό κύτταρο, που στηρίζεται στις μορφές αυτών των ανθρώπων.

Τα στασίδια του Αγίου Αθανασίου Βαλτινού, όπως και οι ψυχές που τα τίμησαν με την παρουσία τους, αποτελούν ένα μικρό αλλά πολύτιμο κεφάλαιο της τοπικής μας ιστορίας.

«Η στιγμή που θυμήθηκες τη ζωή». (Διήγημα του Δημήτρη Τσιγάρα)

 Ένα διήγημα για τη στιγμή που ξεχνάς τους κανόνες – και θυμάσαι τη ζωή.

Ήταν αρχές του Αυγούστου, όταν ο καύσωνας είχε φτάσει στο αποκορύφωμά του. Ο ήλιος έκαιγε ανελέητα τα κεραμίδια των σπιτιών και τα φύλλα στα δέντρα έμοιαζαν να ψιθυρίζουν προσευχές για μια στάλα δροσιάς. Στη μικρή μας πόλη, τα μεσημέρια αυτά είχαν μια παράξενη σιγή - σαν να κρατούσε όλος ο κόσμος την ανάσα του, περιμένοντας κάτι να σπάσει τη στασιμότητα.

Η κόρη μου, έγκυος στον ένατο μήνα στο δεύτερό της παιδί, μου τηλεφώνησε μαζί με την τρίχρονη εγγονή μου. «Να πάμε μια βόλτα κάπου που να έχει δροσιά; Ένα καφέ, λίγο παιχνίδι, να ξεσκάσουμε;»

Δεν ήθελα πολλά. Ένα βλέμμα στην Εύα, που με κοίταξε με εκείνα τα στρογγυλά, γεμάτα ζωή μάτια, και ήμουν έτοιμος.

«Πάμε στο Φρούριο», πρότεινα. «Έχει σκιά, ωραίο αναψυκτήριο. Και μια λιμνούλα - για τα μάτια μας, όχι για μπάνιο.»

Ανεβήκαμε με το αυτοκίνητο, και σε λίγα λεπτά βρισκόμασταν κάτω από το ιστορικό ρολόι του κάστρου των Τρικάλων, σ’ έναν από τους πιο γραφικούς και παλιούς χώρους της πόλης. Το αναψυκτήριο ήταν σχεδόν άδειο, η λιμνούλα έλαμπε στον ήλιο και τα σιντριβάνια της χόρευαν χαρούμενα πάνω στην επιφάνεια του νερού. Δεν είχε πολύ βάθος - είκοσι εκατοστά το πολύ - μα ήταν αρκετό για να μαγέψει ένα παιδί.

Καθίσαμε σ’ ένα τραπέζι κοντά στη λιμνούλα, κάτω από τη σκιά ενός πλατάνου. Η κόρη μου έγειρε στην καρέκλα, κουρασμένη μα ευτυχισμένη. Η Εύα όμως δεν κρατιόταν. Πλησίασε το νερό και με κοίταξε με βλέμμα παρακλητικό.

«Παππού, πάμε στη λιμνούλα! Να δω το σιντριβάνι από κοντά!»

Περπατήσαμε χέρι-χέρι μέχρι την εξέδρα στη μέση της λιμνούλας, μια χαμηλή τσιμεντένια κατασκευή, ασφαλής, με κάγκελα ολόγυρα. Η Εύα γύριζε γύρω-γύρω, τραγουδούσε, κουνούσε το καπέλο της στον αέρα.

Ώσπου φύσηξε ένα παιχνιδιάρικο αεράκι. Το καπέλο της πέταξε απ’ το κεφάλι και έπεσε στο νερό, λίγο πιο έξω από τα κάγκελα.

Η Εύα το κοίταξε σοβαρή, με βλέμμα που έλεγε: «Παππού, τώρα είναι η ώρα σου».

Γονάτισα. Τέντωσα το χέρι. Τίποτα. Δεν το έφτανα. Εκείνη με έδειξε με το δάχτυλο, με την αυθεντία που μόνο τα τρίχρονα κατέχουν:

«Πιάσ’ το!»

Μια παράξενη δύναμη με κυρίευσε. Μια ορμή που δεν ήταν της ηλικίας μου. Ήταν κάτι παλιό, παιδικό. Ίσως ήταν το παιδί που ήμουν εγώ κάποτε και ζήλευε λίγο τη χαρά της Εύας. Πριν καλά-καλά το καταλάβω, σκαρφάλωσα στο κάγκελο και... ναι, με ρούχα και παπούτσια... έπεσα μέσα στη λιμνούλα.

Η αίσθηση; Δροσιά. Ελευθερία. Αναστάτωση. Γέλιο. Κρατούσα το καπέλο σαν τρόπαιο. Η Εύα ούρλιαζε από ενθουσιασμό.

«Θέλω κι εγώωωω!»

Κι εγώ, χωρίς δεύτερη σκέψη, την άρπαξα από τη μέση και την έβαλα κι εκείνη μέσα. Την κρατούσα σφιχτά. Γελούσε, πιτσιλούσε, φώναζε «είμαστε δελφίνια!» και χοροπηδούσε. Σταγόνες παντού. Μια σκηνή γιορτής.

Ώσπου...

Ένας κύριος, με ύφος αυστηρό, το βλέμμα του «εδώ-δεν-είναι-παιδική-χαρά» - πλησίασε.

«Κύριε, απαγορεύεται το μπάνιο! Δεν το βλέπετε; Υπάρχουν κανόνες!»

Τον κοίταξα βρεγμένος μέχρι τον αστράγαλο, με το παντελόνι κολλημένο στο σώμα. Του χαμογέλασα με ειλικρίνεια:

«Δεν κάνουμε μπάνιο. Παίζουμε.»

Δεν γέλασε. Έφυγε. Είπα μέσα μου: άντε, τον ξεφορτωθήκαμε. Συνεχίσαμε το παιχνίδι.

Όμως η πραγματικότητα, εκείνη η αδυσώπητη κυρία με τα χαρτιά της και τους νόμους της, είχε άλλα σχέδια.

Σε λίγα λεπτά, φάνηκαν δύο αστυνομικοί. Σοβαροί, ευγενικοί. Ο ένας νεαρός, ο άλλος λίγο μεγαλύτερος. Ο νεαρός κρατούσε σημειωματάριο.

«Καλησπέρα σας. Μπορείτε να βγείτε λίγο έξω, παρακαλώ;»

Βγήκα κρατώντας την Εύα στην αγκαλιά. Οι αστυνομικοί ρώτησαν ευγενικά, μα με σοβαρότητα, τι είχε συμβεί. Τους εξήγησα τα πάντα - πώς έπεσε το καπέλο, πώς μπήκα στην πισίνα, πώς θέλησα να της δώσω λίγη χαρά μέσα στη ζέστη.

Κοίταξαν ο ένας τον άλλον. Ο ένας σημείωσε τα στοιχεία μου. Ο άλλος ρώτησε τον υπεύθυνο αν επιθυμούσε να υποβάλει μήνυση.

Μας κοίταξε για λίγο. Σιώπησε. Και μετά... ένα χαμόγελο - αχνό, μα ειλικρινές.

«Όχι, όχι. Δεν έγινε κάτι. Ήταν… μια παιδικότητα.»

Οι αστυνομικοί έφυγαν. Μου έδωσαν το σημειωματάκι τους για «παν ενδεχόμενο». Εγώ γύρισα στο τραπέζι. Η κόρη μου με κοίταξε άφωνη. Και μετά γέλασε.

«Μπαμπά… έχεις ξεφύγει τελείως!»

Της χαμογέλασα. Έριξα μια ματιά στη μικρή. Είχε ξαπλώσει στην καρέκλα και κοιτούσε τον ουρανό. Τα μαλλιά της ήταν βρεγμένα και γεμάτα ήλιο.

Ίσως κάποτε η Εύα να μην θυμάται τα λόγια μου. Αλλά θα θυμάται εκείνη τη στιγμή. Που ο παππούς της έκανε το απίθανο, όχι γιατί έπρεπε, αλλά γιατί ήθελε.

Γιατί μερικές φορές, για να δώσεις χαρά σ’ ένα παιδί, πρέπει να γίνεις ξανά παιδί. Να βγεις απ’ τον ρόλο σου. Να μπεις στην πισίνα με τα ρούχα. Να ξεχάσεις την ηλικία σου, τους κανόνες, τους φόβους. Να βραχείς. Να γελάσεις.

Και να χαρείς τόσο... που να σε πλησιάσει ακόμη κι ο νόμος. Και να σε συγχωρέσει.
Γιατί εκείνη τη μέρα, έστω και για λίγο, τόλμησες κάτι απλό και αληθινό: να ζήσεις.

 

 

Ιστορικές μορφές του χωριού. Χρυσόστομος Χριστάκος ή Βαγγελός (1926–1973).

 Ένας άνθρωπος του αγώνα, της πίστης και της αξιοπρέπειας

Ο Χρυσόστομος Χριστάκος, γνωστός στους συγχωριανούς του ως Βαγγελός, γεννήθηκε το 1926 στο Βαλτινό Τρικάλων, ένα χωριό που ανέθρεψε γενιές ανθρώπων απλών, δουλευτάδων αλλά και αγωνιστών. Από μικρό παιδί, διακρίθηκε για το ανήσυχο πνεύμα του και την έντονη κοινωνική του ευαισθησία. Δεν βολεύτηκε ποτέ στα «πρέπει» και στα «έτσι είναι ο κόσμος». Οραματιζόταν έναν τόπο δικαιότερο, ανθρώπινο, χωρίς εκμετάλλευση και καταπίεση.

Η νεανική του δράση, καθώς εντάχθηκε στο ΕΑΜ ΕΛΑΣ στα 17 του μόλις χρόνια, τον έφερε κοντά σε μεγάλες μορφές της Εθνικής Αντίστασης. Στα 20 του χρόνια, βρέθηκε δίπλα στον Άρη Βελουχιώτη, στον πυρήνα των αποφάσεων, εκεί όπου γραφόταν Ιστορία. Η Γενική Συνέλευση που πραγματοποιήθηκε στις 7 Ιουνίου 1945 στο δάσος της Μουτσιάρας, καταγράφει ένα συγκλονιστικό περιστατικό, όπως αναφέρεται στο βιβλίο του Γιώργου Αρ. Καραγιώργου «Άρης Βελουχιώτης – Ανηφορικοί Δρόμοι Μετά τη Βάρκιζα». Ο νεαρός ΕΠΟΝίτης από το Βαλτινό, με τις καίριες ερωτήσεις και τους στοχασμούς του, εντυπωσίασε τον πρωτοκαπετάνιο, ο οποίος δεν δίστασε να τον συγχαρεί δημόσια.

Ο Χρυσόστομος Χριστάκος - Βαγγελός με τον συναγωνιστή του, συνθέτη, Μίκη Θεοδωράκη.

Αυτό το πνεύμα αναζήτησης και αντίστασης δεν τον εγκατέλειψε ποτέ. Ο Χρυσόστομος Χριστάκος αφιέρωσε τη ζωή του σε κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες, χωρίς να αναζητά ανταλλάγματα. Πολιτεύτηκε με ήθος και πίστη στις ιδέες του. Κατέβηκε υποψήφιος σε τρεις εκλογικές αναμετρήσεις: στις 29 Οκτωβρίου 1961 με το Π.Α.Μ.Ε., και στις 3 Νοεμβρίου 1963 και 16 Φεβρουαρίου 1964 με την Ε.Δ.Α., χωρίς να εκλεγεί. Όμως η πολιτική του δράση δεν εξαντλήθηκε στην κάλπη· ήταν ακατάπαυστη, ριζωμένη στον καθημερινό του αγώνα, στην παρουσία του στον λαό, στη συνεπή του στάση.

Η διαδρομή του δεν ήταν εύκολη. Διωγμοί, βασανιστήρια, εξορίες. Κέρκυρα, Μακρόνησος, Αίγινα, Λέρος – κι άλλοι τόποι καταναγκασμού και βουβής αγωνίας. Παντού, η ίδια απαίτηση: να υπογράψει δήλωση μετανοίας, να απαρνηθεί τις ιδέες του, να λυγίσει. Δεν υπέγραψε ποτέ. Ούτε μία φορά. Κράτησε το βλέμμα του καθαρό και τη συνείδησή του όρθια, ό,τι κι αν του κόστιζε αυτό. Και του κόστισε πολλά. Μα δεν μετάνιωσε.

Γιατί για τον Χρυσόστομο –όπως τον έλεγαν οι δικοί του άνθρωποι– η στράτευση στην υπόθεση της κοινωνικής δικαιοσύνης ήταν ζήτημα αγάπης. Αγάπη για τον άνθρωπο, για τον τόπο του, για τη ζωή. Ονειρεύτηκε έναν κόσμο δίχως εκμετάλλευση, όπου ο καθένας θα έχει τη θέση και την αξία του· έναν κόσμο πιο δίκαιο, πιο φωτεινό, πιο ελεύθερο.

Στην προσωπική του ζωή, παντρεύτηκε την Ευαγγελία Παπαλαζάρου από το Διπόταμο, μια γυναίκα που στάθηκε σύντροφος σε όλα: στη χαρά, στην εξορία, στην αβεβαιότητα. Μαζί απέκτησαν δύο παιδιά, τον Στέφανο και την Άννα, αφήνοντάς τους όχι μόνο ένα όνομα, αλλά κυρίως μια παρακαταθήκη αγώνα και ήθους.

Ο Χρυσόστομος Χριστάκος πέθανε την 1η Ιουνίου 1973, σε ηλικία μόλις 47 ετών, αφού η υγεία του είχε κλονιστεί από τους πολλαπλούς τραυματισμούς του στα χρόνια της εξορίας. Μα δεν έσβησε. Γιατί άνθρωποι σαν αυτόν δεν σβήνουν· φωτίζουν. Η μνήμη του μένει ζωντανή μέσα από τις πράξεις του, τους αγώνες του και την αμετακίνητη αξιοπρέπειά του. Δεν φοβήθηκε το κόστος, δεν πρόδωσε ποτέ τα ιδανικά του, δεν συμβιβάστηκε.

Κι αν η Ιστορία ξεχνά καμιά φορά τα «μικρά» ονόματα, είναι γιατί δεν ξέρει πώς να μετρήσει το μέγεθός τους. Ο Χρυσόστομος Χριστάκος από το Βαλτινό, αυτός ο γυμνασιόπαιδας που κάποτε εντυπωσίασε τον Άρη, ήταν και παραμένει ένας από εκείνους που κράτησαν την έννοια του αγώνα ζωντανή. Όχι για το παρελθόν. Για το μέλλον.

«Η γειτονιά που μας μεγάλωσε» (της Ρούλας Σταυρέκα)

 

Η γειτονιά μας έμοιαζε με μια μικρή αυλή που χωρούσε όλον τον κόσμο. Τα σπίτια ήταν τόσο κοντά που άκουγες το βράσιμο του καφέ της γειτόνισσας κι έβλεπες τον ατμό να ανεβαίνει στο μισάνοιχτο παράθυρό της. Κι εμείς, παιδιά τότε, τρέχαμε ξυπόλητοι στα σοκάκια του Βαλτινού, κυνηγώντας ο ένας τον άλλον, λες και δεν υπήρχε αύριο.

Ο Γιώργος, ο αδερφός μου, δεν αποχωριζόταν ποτέ τη Λουκία. Κάθε πρωί, πριν καλά καλά ανοίξει τα μάτια του, άκουγε τη φωνή της από το παράθυρο: «Γιωργάκη, έλα να παίξουμε!». Κι αυτός, με το ψωμί και το κομμάτι τυρί στο χέρι, έτρεχε να τη βρει. Καθόντουσαν στις τσιμεντόπλακες, έτρωγαν και γελούσαν, μιλώντας για τα όνειρά τους: πως όταν μεγαλώσουν, θα ταξιδέψουν μαζί με ποδήλατο μέχρι το ποτάμι ή θα αγοράσουν έναν σκύλο να τους φυλάει τις περιπέτειες.

Μπαινοβγαίναμε στα σπίτια ο ένας του άλλου χωρίς να χτυπάμε πόρτες, κι όταν έβγαινε η μυρωδιά του φρεσκοψημένου ψωμιού από το φούρνο, η μάνα της Λουκίας έκοβε πάντα ένα κομμάτι για όλους. Τότε που υπήρχαν λίγα, αλλά έφταναν για πολλούς.

Οι γείτονες ήταν οικογένεια. Όταν αρρώσταινε η μάνα, η κυρά-Γεωργία έφερνε ζεστό χαμομήλι. Όταν έλειπε ο πατέρας στη δουλειά, η γειτόνισσα μάς πρόσεχε να μη φύγουμε από την αυλή και χαθούμε στα χωράφια. Η γιαγιά καθόταν στη γωνία με το πλεκτό της και μας έριχνε βλέμματα γεμάτα στοργή, έτοιμη να μας μαλώσει αν ξεμακραίναμε.

Μα θυμάμαι σαν χθες τη μέρα που η σόμπα πετρελαίου έβγαλε σπίθες. Έκανε έναν περίεργο θόρυβο, και πριν προλάβω να φωνάξω, η φωτιά τινάχτηκε έξω, κοκκινίζοντας το ντεπόζιτο. Έτρεξα με κομμένη ανάσα να ειδοποιήσω τη μάνα, κι εκείνη, με μάτια που άστραφταν από τον τρόμο, μου φώναξε να πάρω τον Γιώργο έξω. Τον άρπαξα, βγήκα ξυπόλητη στο δρόμο, φωνάζοντας: «Καίγεται το σπίτι! Καίγεται η μάνα μου!»

Οι γείτονες έτρεξαν πριν καταλάβουμε καλά τι έγινε. Ο κυρ-Παντελής με τη γυναίκα του έφεραν μια σκάφη με νερό, έκλεισαν τα μπουριά, και η φωτιά έσβησε, αφήνοντας μόνο καψαλισμένα τα χέρια της μάνας. Την άλλη μέρα, ο πατέρας ξήλωσε τη σόμπα και ξανάβαλε την ξυλόσομπα, λέγοντας πως «τα πετρέλαια είναι διαβολεμένα πράγματα».

Μα δεν ήταν μόνο οι φωτιές που δοκιμάζανε την οικογένεια. Εκείνη τη χρονιά, ο πατέρας έπεσε από τη σκαλωσιά στην οικοδομή πάνω σε ένα μεταλλικό βαρέλι. Χτύπησε άσχημα, και για δυο μήνες τον χάσαμε από το σπίτι. Ευτυχώς η κλινική ήταν κοντά και τον πρόλαβαν. Όταν γύρισε, πιο αδύναμος αλλά ζωντανός, η γειτονιά τον καλωσόρισε σαν ήρωα. Κι ας γκρίνιαζε ο ιδιοκτήτης για το στραβωμένο βαρέλι, η γειτονιά έφερε φαγητά, φρούτα, ακόμα και ζεστά πανιά για τις πληγές του, δείχνοντας πως ό,τι κι αν γινόταν, κανείς δεν ήταν μόνος.

Κι έτσι ήταν εκείνα τα χρόνια. Με γέλια παιδιών το πρωί, με μάτια που κοίταζαν ανήσυχα το απόγευμα, με σόμπες που ζέσταιναν το βράδυ και καρδιές που ζέσταιναν ο ένας τον άλλον κάθε μέρα.

Κι αν τώρα οι δρόμοι εκείνης της γειτονιάς είναι πιο ήσυχοι, κι οι φωνές μας χάθηκαν στα χρόνια που κύλησαν, κάθε που κλείνω τα μάτια, βλέπω τον Γιώργο να τρέχει με το κομμάτι ψωμί στο χέρι, τη Λουκία να τον φωνάζει από το παράθυρο, τη μάνα να χαμογελάει ενώ τα χέρια της μοσχοβολούν ψωμί και καμένα ξύλα, κι εμάς, παιδιά ακόμα, να γελάμε δυνατά χωρίς να μας νοιάζει τίποτε.

Γιατί τότε μάθαμε τι θα πει να μοιράζεσαι, να κρατάς το χέρι του άλλου όταν καίγεται το σπίτι, να περιμένεις τον πατέρα να γυρίσει από το νοσοκομείο, να βγάζεις το καλύτερο κομμάτι ψωμί για τον φίλο σου, να ανοίγεις την καρδιά σου δίχως φόβο.

Κι αν χαθήκαμε, κι αν οι δρόμοι μάς πήραν αλλού, αυτή η γειτονιά μένει πάντα μέσα μας. Σαν υπόσχεση πως, αν κάποτε ξαναβρεθούμε όλοι μαζί, θα γελάσουμε όπως τότε, θα γίνουμε ξανά παιδιά, κι έστω για μια μέρα, θα παίξουμε ξανά στην αυλή της καρδιάς μας, εκεί όπου ήμασταν πραγματικά ελεύθεροι και αληθινοί.

Ρούλα Σταυρέκα

Βαλτινό: Ξεκίνησαν οι προετοιμασίες για το πανηγύρι της Παναγίας!

 

Στο πλαίσιο του εορτασμού του Δεκαπενταύγουστου, άρχισαν οι απαραίτητες προετοιμασίες για το καθιερωμένο πανηγύρι της Παναγίας του Βαλτινού, που κάθε χρόνο συγκεντρώνει πλήθος επισκεπτών στο όμορφο δάσος της περιοχής.

Η Τοπική Κοινότητα, σε συνεργασία με τον Δήμο Τρικκαίων, προχώρησε σε εκτεταμένες εργασίες καθαρισμού από βάτα και πυκνή βλάστηση, καθώς και στη διάνοιξη καναλιών απορροής σε δρόμους και σημεία που οδηγούν προς το δάσος της Παναγίας.

Όπως δήλωσε ο Πρόεδρος της Κοινότητας, Βάιος Τσιγάρας, οι παρεμβάσεις έγιναν με ειδικά μηχανήματα και φορτηγά του Δήμου, με στόχο τόσο την ασφαλή πρόσβαση των επισκεπτών στο χώρο όσο και την ενίσχυση της αντιπλημμυρικής προστασίας της περιοχής ενόψει του χειμώνα.

Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν εργασίες για τη βελτίωση της αισθητικής του τοπίου, ενισχύοντας την ιερότητα και τη φυσική ομορφιά του χώρου που φιλοξενεί κάθε χρόνο τη μεγάλη θρησκευτική και πολιτιστική εκδήλωση του τόπου μας.

Το πανηγύρι πλησιάζει… και το Βαλτινό ετοιμάζεται να υποδεχτεί με τιμή και σεβασμό την Παναγία και όλους εσάς!

Ο πλανόδιος κινηματογράφος της δεκαετίας του ’60-’70: Όταν η μαγεία του σινεμά ταξίδευε στο Βαλτινό

 

Σε μια εποχή χωρίς τηλεόραση, ίντερνετ ή κινητά, ο ερχομός του πλανόδιου κινηματογράφου στο Βαλτινό ήταν ένα από τα πιο πολυαναμενόμενα γεγονότα του καλοκαιριού. Ήταν η στιγμή που το καφενείο μεταμορφωνόταν σε υπαίθρια αίθουσα προβολής και η κοινότητα ζούσε συλλογικά μια εμπειρία πολιτισμού, διασκέδασης και κοινωνικότητας.

Ο πλανόδιος κινηματογραφιστής –συχνά με ένα παλιό φορτηγάκι και ένα μεγάφωνο που αντηχούσε βραχνά στους χωματόδρομους του χωριού– διαλαλούσε το πρόγραμμά του λίγες ώρες πριν. Το γεγονός γινόταν θέμα συζήτησης, προετοιμασίας και ανυπομονησίας, ιδίως για τα παιδιά και τους νέους.

Την ώρα της προβολής, οι κάτοικοι έφερναν από το σπίτι ξύλινες καρέκλες, μαξιλαράκια και ζακέτες – τα καλοκαίρια τότε ήταν ακόμα δροσερά. Οι πορτοκαλάδες από το καφενείο έδιναν γεύση στο βράδυ και το πλήθος που συγκεντρωνόταν δημιουργούσε μια ατμόσφαιρα γιορτής. Ο χώρος έξω από το καφενείο μετατρεπόταν σε νυφοπάζαρο· τα αγόρια και τα κορίτσια έκαναν τις πρώτες δειλές βόλτες, τα πρώτα βλέμματα, ίσως και τα πρώτα φλερτ.

Η μαγεία άρχιζε μόλις έπεφτε το σκοτάδι. Τα μηχανήματα στήνονταν μπροστά στα μάτια των παιδιών, που παρακολουθούσαν με περιέργεια, ήθελαν να βοηθήσουν, να μάθουν, να συμμετάσχουν. Ο χώρος της προβολής οριοθετούνταν πρόχειρα με λευκά πανιά, για να αποτρέψουν τους «τζαμπατζήδες» από τις πίσω γωνιές. Κι όμως, τα παιδιά πάντα έβρισκαν τρόπους να τρυπώσουν και να ζήσουν τη μαγεία του σινεμά σαν «λαθρεπιβάτες της φαντασίας».

Οι ταινίες που προβάλλονταν ανήκαν κυρίως στο μελόδραμα και την κοινωνική τραγωδία της εποχής: «Μάνα, γιατί με γέννησες», «Οι άντρες δεν ξέρουν να αγαπούν» και παρόμοια έργα με πρωταγωνιστές όπως ο Νίκος Ξανθόπουλος και η Μάρθα Βούρτση. Ήταν ταινίες που μιλούσαν στη λαϊκή ψυχή, αναπαριστούσαν τον πόνο, τη φτώχεια, την αδικία και το όνειρο, φέρνοντας συγκίνηση και δάκρυα σε ένα κοινό που συχνά ταυτιζόταν βαθιά με τους ήρωες της οθόνης.

Ένας από τους ανθρώπους που σφράγισαν εκείνη την εποχή ήταν και ο πλανόδιος κινηματογραφιστής Αθανάσιος Πολυμερόπουλος. Ηλεκτρολόγος στο επάγγελμα, άνθρωπος του μόχθου και της επιμονής, γύριζε από χωριό σε χωριό, φωτίζοντας με τους προβολείς του τα καφενεία και τις πλατείες της ελληνικής υπαίθρου. Δεν ήταν μόνο μεταφορέας εικόνων· ήταν φορέας πολιτισμού, αγωγός συναισθήματος, σύνδεσμος ανάμεσα στον κόσμο του χωριού και την τέχνη του σινεμά.

Ο διαβατικός κινηματογράφος της μεταπολεμικής Ελλάδας ήταν κοινωνικό γεγονός, εργαλείο διαπαιδαγώγησης και γέφυρα με έναν κόσμο ευρύτερο, πιο μακρινό, πιο ονειρικό. Και πάνω απ’ όλα, ήταν μια συλλογική εμπειρία, μια γιορτή του βλέμματος, της συγκίνησης και της κοινότητας.

Σε μια εποχή όπου η οθόνη έγινε προσωπική και η εμπειρία μοναχική, η ανάμνηση του πλανόδιου σινεμά παραμένει πολύτιμη: ως μαρτυρία μιας άλλης Ελλάδας και ως μνήμη εκείνων των καλοκαιρινών βραδιών που το φως της προβολής ένωνε ψυχές.

Το Φως Πριν το Πανηγύρι

 

Την ώρα αυτή, τη μεταίχμια, τη στιγμή που ο ήλιος γέρνει αργά πίσω από τον Κόζιακα, κάτι ανείπωτο απλώνεται στο δάσος της Παναγίας στο Βαλτινό. Οι σκιές των δέντρων μακραίνουν σιωπηλά, γίνονται νήματα φωτός και σκότους που πλέκουν έναν αόρατο χορό πάνω στο χορτάρι και στο μαλακό χώμα. Η πρασινάδα –δροσερή, γεμάτη άνοιξη– λάμπει απαλά, σαν να θέλει να κρατήσει για λίγο ακόμη την αγκαλιά του ήλιου.

Κι αυτό το φως... δεν είναι πια το φως της ημέρας. Είναι το φως του αποχαιρετισμού. Γλυκό, υπομονετικό, με μια σοφία που μόνο το σούρουπο γνωρίζει. Δεν βιάζεται να χαθεί· αποσύρεται ευγενικά, σαν να κάνει τόπο στη γαλήνη της νύχτας που πλησιάζει. Το δάσος γίνεται ναός. Κάθε κορμός, κάθε σκιά, κάθε ακτίνα, σαν λιτανεία που υμνεί το πέρασμα του χρόνου.

Και μέσα σ’ αυτή την ιερή στιγμή, κάτι αρχίζει να ψιθυρίζεται στην ψυχή. Ένας εσωτερικός παλμός, σαν προσμονή. Όχι μόνο για τη νύχτα που έρχεται, αλλά και για το πανηγύρι που προμηνύεται. Η φύση προετοιμάζει τον εαυτό της – και μαζί της κι εμείς – για μια συνάντηση. Μια γιορτή που δεν είναι μόνο ανθρώπινη, μα και κοσμική. Γιατί εδώ, στο δάσος της Παναγίας, δεν γιορτάζονται μόνο οι άνθρωποι· γιορτάζει και το φως, το χώμα, το δέντρο, ο ουρανός.

Η στιγμή αυτή, μικρή και αθόρυβη, γίνεται αιώνια. Σαν να κρατάει όλο το μυστήριο της ζωής: πώς κάτι τελειώνει για να αρχίσει κάτι άλλο. Κι ο ήλιος, σαν παλιός φίλος, μας το θυμίζει – όχι με λόγια, αλλά με φως.

Έτσι στέκεται το Βαλτινό, λίγο πριν τη νύχτα, λίγο πριν το πανηγύρι: με τα μάτια στραμμένα στη δύση και την καρδιά έτοιμη να χτυπήσει στον ρυθμό της γιορτής.

Πώς προκύπτουν τα ονόματα των αλόγων;

 

Τα ονόματα των αλόγων δεν δίνονται τυχαία. Συνδέονται με την παράδοση, τον χαρακτήρα, την εμφάνιση και την ψυχή του κάθε ζώου, δημιουργώντας έναν δεσμό ανάμεσα στο άλογο και τον άνθρωπο που το φροντίζει.

1. Ανάλογα με το φύλο:
Συχνά τα θηλυκά παίρνουν τρυφερά ή λυρικά ονόματα, όπως Αστραπή, Νεφέλη, Λευκή, Ρόζα, ενώ τα αρσενικά ονόματα έχουν δύναμη ή περηφάνια, όπως Μαύρος, Κεραυνός, Αετός, Στρατηγός.

2. Ανάλογα με το χρώμα:
Πολλά ονόματα συνδέονται με το χρώμα του αλόγου:
– Ένα κατάμαυρο άλογο μπορεί να λέγεται Καράς, Σκιά ή Νύχτα.
– Ένα λευκό άλογο μπορεί να ονομαστεί Χιονάτη ή Άσπρος.

– Ένα άλογο με γκρίζο χρώμα μπορεί να ονομαστεί Ψαρής.

– Ένα καφετί μπορεί να πάρει το όνομα Κανέλα, Φουντούκης ή Χάλκινος.

– Ένα με κοκκινωπό τρίχωμα μπορεί να ονομαστεί Ντορής.
Έτσι, το όνομα γίνεται η πρώτη εικόνα που έρχεται στο μυαλό όταν το βλέπεις να τρέχει στα λιβάδια.

3. Ανάλογα με τον χαρακτήρα:
Κάποια άλογα δείχνουν από μικρά το πείσμα ή τη δύναμή τους, κι έτσι παίρνουν ονόματα όπως Θύελλα, Ορμητικός, Φλόγα. Άλλα, πιο ήρεμα και γλυκά, μπορεί να λέγονται Γαλήνη, Ήρεμος, Καλή.

4. Ανάλογα με την ιστορία ή τον συμβολισμό:
Πολλά άλογα παίρνουν ονόματα που παραπέμπουν σε μυθικούς ίππους ή γνωστά άλογα της Ιστορίας: Βουκεφάλας (το άλογο του Μεγάλου Αλεξάνδρου), Πήγασος, Ξάνθος, αλλά και ονόματα που έχουν μέσα τους μια υπόσχεση για ταξίδια και ελευθερία, όπως Οδοιπόρος, Ταξιδευτής.

5. Ανάλογα με τον ήχο ή τις κινήσεις τους:
Κάποιες φορές, το όνομα προκύπτει από τον χαρακτηριστικό καλπασμό ή τον ήχο που βγάζει το άλογο όταν χλιμιντρίζει, όπως Τραγουδιστής, Καλπαστής, Χλιμίντρι.

Το όνομα του αλόγου κουβαλά την ταυτότητα και την ψυχή του. Είναι ένας τρόπος να αναγνωρίζουμε το ζώο όχι ως απλό μέσο μεταφοράς, αλλά ως σύντροφο ζωής, με τον οποίο χτίζεται μια σχέση αμοιβαίου σεβασμού και αγάπης.

Γι’ αυτό, κάθε φορά που ακούμε το όνομα ενός αλόγου, ακούμε στην πραγματικότητα μια μικρή ιστορία: για το χρώμα του, τη φύση του, τη σχέση του με τον άνθρωπο που το φροντίζει, την ελευθερία που κουβαλά, και την άγρια ομορφιά που φυλά μέσα του.

Τα άλογα παίρνουν όνομα
απ’ άνεμο κι από φως,
απ’ τη σκιά που καλπάζει
κι από το χώμα το βρεγμένο.

Μαύρος, γιατί σαν νύχτα τρέχει,
Φλόγα, γιατί η καρδιά του καίει,
Αστραπή, γιατί σκιρτάει στο αγέρι,
Γαλήνη, γιατί κοιτά με βλέμμα γαλήνιο.

Μα κάθε όνομα κρύβει ένα χάδι,
ένα σφύριγμα, μια υπόσχεση κρυφή –
πως πάντα θα μείνουν ελεύθερα
εκεί που ο ήλιος ξημερώνει στα λιβάδια.

«Η αγκαλιά που χωράει όλη τη ζωή»

 

Στη φωτογραφία αυτή, ο χρόνος φαίνεται να σταματά για μια στιγμή γεμάτη αγάπη, νοσταλγία και σιωπηλή συγκίνηση. Η Κατερίνα Σταυρέκα, μετανάστρια στη Γερμανία εδώ και χρόνια, επιστρέφει στο χωριό για λίγες μέρες, κουβαλώντας στις αποσκευές της τη λαχτάρα να ξαναδεί τη μάνα της, να νιώσει την ανάσα της, να αγκαλιαστούν όπως τότε που ήταν παιδί.

Η αγκαλιά τους δεν είναι απλώς μια χειρονομία: είναι ένα ολόκληρο σύμπαν συναισθημάτων. Είναι ο χρόνος που πέρασε, είναι τα λόγια που δεν ειπώθηκαν, είναι οι σιωπές που καταλαβαίνουν τα πάντα. Η Κατερίνα σκύβει με τρυφερότητα πάνω στη μάνα της, την αγκαλιάζει με μια ένταση που μοιάζει να θέλει να γεφυρώσει όλες τις απουσίες, τα χρόνια που έφυγαν, τα καλοκαίρια που έλειψε, τους χειμώνες που δεν ήταν εκεί.

Η μάνα, ήρεμη, σοφή, κάθεται με τη βαρύτητα της ηλικίας και της εμπειρίας. Το βλέμμα της ήρεμο, βαθύ, κουβαλάει μέσα του δεκαετίες μόχθου, αναμονής, προσευχής. Δεν λέει πολλά – δεν χρειάζεται. Εκείνη η σιωπηλή παρουσία της, γεμάτη αποδοχή, φροντίδα και αντοχή, είναι από μόνη της μια προσευχή για όλα όσα η Κατερίνα δεν πρόλαβε να της πει.

Και δίπλα τους, μια γλάστρα. Λουλούδια μωβ, γεμάτα ζωντάνια, ανθισμένα όπως οι στιγμές που δεν ξεθώριασαν. Είναι σύμβολο ομορφιάς και ριζών. Η γλάστρα αυτή θυμίζει πως, όσο κι αν φύγεις μακριά, πάντα κάτι μένει να σε περιμένει: ένα σπίτι, μια βεράντα, μια αγκαλιά, ένα λουλούδι που ποτίζεται ακόμα με αγάπη.

Ο φακός δεν αποτύπωσε μόνο ένα στιγμιότυπο. Κατέγραψε μια ιστορία, ένα κομμάτι ζωής. Είναι η εικόνα της ξενιτιάς και της επιστροφής. Της μάνας και της κόρης. Της ρίζας και του κλαδιού. Της μνήμης που, όσα χρόνια κι αν περάσουν, ανθίζει πάντα στην αυλή του πατρικού.

Στη μνήμη του Γιώργου Τσιγάρα – Μια οικογένεια σύμβολο δύναμης και αγάπης

 

Πέρασε κιόλας ένας χρόνος από τη μέρα που ο Γιώργος Τσιγάρας έφυγε τόσο ξαφνικά και άδικα από κοντά μας, στα 26 του μόλις χρόνια. Ο ξαφνικός χαμός του βύθισε σε βαθύ πένθος όχι μόνο την αγαπημένη του οικογένεια, αλλά και ολόκληρη την τοπική κοινωνία του Βαλτινού που τον γνώρισε, τον αγάπησε και τον τίμησε όπως του άξιζε.

Σε αυτό το ταξίδι πόνου και μνήμης, η οικογένεια του Γιώργου – ο πατέρας Παναγιώτης, η μάνα Ευαγγελία και τα τρία του αδέρφια, Ανδρέας, Χρήστος και Άγγελος – στάθηκαν ο ένας δίπλα στον άλλον με αξιοπρέπεια και κουράγιο που συγκινεί. Ανέλαβαν να μετατρέψουν την απώλεια σε τιμή, τη θλίψη σε παρουσία, την απουσία σε μνήμη ζωντανή. Και αυτό ακριβώς κατάφεραν με το 1ο τουρνουά ποδοσφαίρου 7x7 που πραγματοποιήθηκε στο Βαλτινό εις μνήμη του Γιώργου, ένα αθλητικό και βαθιά ανθρώπινο αφιέρωμα που ένωσε ανθρώπους, φίλους, συγγενείς, νέους και παλιούς, με κοινό άξονα την αγάπη και τη θύμηση.

Η παρουσία της οικογένειας στην εκδήλωση ήταν συγκλονιστική. Ο Ανδρέας, αδερφός του Γιώργου, ταξίδεψε από τη Γερμανία για να είναι εκεί, μαζί με τους δικούς του. Στάθηκαν μπροστά στη μνήμη, όχι με λόγια πόνου αλλά με την πράξη της ενότητας και της ελπίδας. Με μια φανέλα που γράφει «ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ 01/08/2024», μας θύμισαν ότι ο Γιώργος μπορεί να έφυγε από τη ζωή, αλλά θα ζει για πάντα μέσα τους, και μέσα μας.

Η απώλεια είναι βαθιά, μα ο δεσμός τους ακόμα βαθύτερος. Η οικογένεια Τσιγάρα δεν λύγισε, έγινε φάρος αγάπης και μνήμης, κι εμείς στεκόμαστε στο πλευρό της, με σεβασμό, στήριξη και απέραντη εκτίμηση. Γιατί ο Γιώργος ζει σε κάθε βλέμμα τους, σε κάθε δάκρυ, σε κάθε χαμόγελο που νικά τη σιωπή του πένθους.

Αιωνία η μνήμη του Γιώργου.
Η αγάπη σας, η δύναμή του.

ΦΟΥΚΑΛΙΑ Ή ΜΟΥΣΚΙΑ Ή ΒΕΡΜΠΑΣΚΑ Ή ΓΛΩΣΣΙΑ

 

Ναι, τόσα ονόματα έχουν αυτά τα χρηστικά θαμνόχορτα. Στα παιδικά μου χρόνια τα λέγαμε κυρίως φουκάλια (ρήμα: φουκαλίζω = σκουπίζω, σαρώνω) και οι γυναίκες τα μαζεύανε, αφού πέφτανε τα κατακίτρινα άνθη τους και σκληραίνανε οι πολύκλαδες αρματωσιές τους. Τότε τα στρώνανε κάτω και τα πλακώνανε με μία πέτρινη πλάκα, ώστε να πάρουν πεπλατυσμένο σχήμα. Στο τέλος τα δένανε περίτεχνα και τα χρησιμοποιούσαν για σκούπες αυλής, δηλαδή εξωτερικών χώρων ή και στάβλων. Έχω κοιμηθεί πολλά καλοκαίρια πάνω σε τέτοια φουκάλια, που τα βάζαμε ως υπόστρωμα για να αποφεύγουμε τη νυχτερινή δροσιά του χώματος. Τι έναστρες και μυστηριακές νύχτες. Τώρα κανένας δεν κοιμάται έξω στο ύπαιθρο. Όλοι κάτι φοβούνται. Το γεγονός αυτό το θυμούνται και τα βερμπάσκα ή μουσκιά ή γλωσσιά ή φουκάλια που ξεραίνονται ανενεργά στη ρίζα τους. Βρίσκονται στα αζήτητα πλέον. Όμως τι μεγαλείο η άνθισή τους. Κοιτάξτε και χαρείτε την έκρηξη της ώχρας!

Του Ηλία Κεφάλα

Στη μνήμη του Γιώργου Τσιγάρα Με συγκίνηση και μεγάλη συμμετοχή το 1ο τουρνουά ποδοσφαίρου 7x7 στο Βαλτινό

 Περισσότεροι από 150 ποδοσφαιριστές τίμησαν τον 26χρονο που έφυγε πρόωρα από τη ζωή

Με ιδιαίτερη επιτυχία και έντονη συναισθηματική φόρτιση πραγματοποιήθηκε το απόγευμα του Σαββάτου, 2 Αυγούστου 2025, στο γήπεδο του Βαλτινού, το 1ο τουρνουά ποδοσφαίρου 7x7, αφιερωμένο στη μνήμη του αδικοχαμένου Γιώργου Τσιγάρα. Ο Γιώργος έφυγε ξαφνικά από τη ζωή πριν από έναν χρόνο, σε ηλικία μόλις 26 ετών, βυθίζοντας στο πένθος την οικογένειά του και ολόκληρη την τοπική κοινωνία.

Πριν από την έναρξη των αγώνων, τελέστηκε Τρισάγιο στο κοιμητήριο του χωριού από τον εφημέριο, πατέρα Κωνσταντίνο Ζαχαράκη, παρουσία πλήθους κόσμου. Η στιγμή ήταν ιδιαίτερα φορτισμένη, με τους παρευρισκομένους να αφήνουν στον ουρανό μαύρα μπαλόνια, ως συμβολικό αντίο στον Γιώργο.

Παρούσα στην τελετή ήταν η οικογένεια του εκλιπόντος, βαθιά συγκινημένη, ενώ ο αδερφός του, Ανδρέας Τσιγάρας, ταξίδεψε από τη Γερμανία για να βρεθεί δίπλα στους δικούς του ανθρώπους σε αυτή την ξεχωριστή ημέρα.

Ακολούθησε το τουρνουά στο γήπεδο του Βαλτινού, με συμμετοχή άνω των 150 ποδοσφαιριστών από όλο τον νομό Τρικάλων. Συνολικά 16 ομάδες πήραν μέρος σε μία άρτια οργανωμένη διοργάνωση, παρά τη θερινή περίοδο και τις υψηλές θερμοκρασίες.

Οι αγώνες διεξήχθησαν σε ειδικά διαμορφωμένο γήπεδο, με δυνατές αναμετρήσεις και πλούσιο θέαμα που κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον των φιλάθλων. Στον τελικό αναμετρήθηκαν οι ομάδες «Σεισμόπληκτα» και «Αετοί», με νικήτρια την πρώτη, που σήκωσε το κύπελλο αφιερώνοντάς το στον Γιώργο. Η στιγμή κορυφώθηκε όταν, με πρωτοβουλία του αρχηγού Τόλη Τσιόβολου, οι παίκτες φώναξαν δυνατά το όνομά του.

Η οικογένεια του Γιώργου Τσιγάρα, μέσα από δημόσια δήλωσή της, ευχαρίστησε θερμά τους χορηγούς και όλους όσοι στήριξαν την εκδήλωση, καθώς και τον πρόεδρο της Κοινότητας Βαλτινού, Βάιο Τσιγάρα, για τη συνδρομή του.

Οι διοργανωτές εξέφρασαν την πρόθεσή τους το τουρνουά να καθιερωθεί ως ετήσιος θεσμός, τιμώντας τη μνήμη του Γιώργου και στέλνοντας μήνυμα αλληλεγγύης και ενότητας.

Ο Γιώργος Τσιγάρας μπορεί να έφυγε νωρίς, αλλά το πέρασμά του από τη ζωή συνεχίζει να εμπνέει και να ενώνει ανθρώπους. Το Σάββατο, στο γήπεδο του Βαλτινού, η μνήμη του μετατράπηκε σε αγάπη, πράξη και υπόσχεση για συνέχεια.