«Η στιγμή που θυμήθηκες τη ζωή». (Διήγημα του Δημήτρη Τσιγάρα)

 Ένα διήγημα για τη στιγμή που ξεχνάς τους κανόνες – και θυμάσαι τη ζωή.

Ήταν αρχές του Αυγούστου, όταν ο καύσωνας είχε φτάσει στο αποκορύφωμά του. Ο ήλιος έκαιγε ανελέητα τα κεραμίδια των σπιτιών και τα φύλλα στα δέντρα έμοιαζαν να ψιθυρίζουν προσευχές για μια στάλα δροσιάς. Στη μικρή μας πόλη, τα μεσημέρια αυτά είχαν μια παράξενη σιγή - σαν να κρατούσε όλος ο κόσμος την ανάσα του, περιμένοντας κάτι να σπάσει τη στασιμότητα.

Η κόρη μου, έγκυος στον ένατο μήνα στο δεύτερό της παιδί, μου τηλεφώνησε μαζί με την τρίχρονη εγγονή μου. «Να πάμε μια βόλτα κάπου που να έχει δροσιά; Ένα καφέ, λίγο παιχνίδι, να ξεσκάσουμε;»

Δεν ήθελα πολλά. Ένα βλέμμα στην Εύα, που με κοίταξε με εκείνα τα στρογγυλά, γεμάτα ζωή μάτια, και ήμουν έτοιμος.

«Πάμε στο Φρούριο», πρότεινα. «Έχει σκιά, ωραίο αναψυκτήριο. Και μια λιμνούλα - για τα μάτια μας, όχι για μπάνιο.»

Ανεβήκαμε με το αυτοκίνητο, και σε λίγα λεπτά βρισκόμασταν κάτω από το ιστορικό ρολόι του κάστρου των Τρικάλων, σ’ έναν από τους πιο γραφικούς και παλιούς χώρους της πόλης. Το αναψυκτήριο ήταν σχεδόν άδειο, η λιμνούλα έλαμπε στον ήλιο και τα σιντριβάνια της χόρευαν χαρούμενα πάνω στην επιφάνεια του νερού. Δεν είχε πολύ βάθος - είκοσι εκατοστά το πολύ - μα ήταν αρκετό για να μαγέψει ένα παιδί.

Καθίσαμε σ’ ένα τραπέζι κοντά στη λιμνούλα, κάτω από τη σκιά ενός πλατάνου. Η κόρη μου έγειρε στην καρέκλα, κουρασμένη μα ευτυχισμένη. Η Εύα όμως δεν κρατιόταν. Πλησίασε το νερό και με κοίταξε με βλέμμα παρακλητικό.

«Παππού, πάμε στη λιμνούλα! Να δω το σιντριβάνι από κοντά!»

Περπατήσαμε χέρι-χέρι μέχρι την εξέδρα στη μέση της λιμνούλας, μια χαμηλή τσιμεντένια κατασκευή, ασφαλής, με κάγκελα ολόγυρα. Η Εύα γύριζε γύρω-γύρω, τραγουδούσε, κουνούσε το καπέλο της στον αέρα.

Ώσπου φύσηξε ένα παιχνιδιάρικο αεράκι. Το καπέλο της πέταξε απ’ το κεφάλι και έπεσε στο νερό, λίγο πιο έξω από τα κάγκελα.

Η Εύα το κοίταξε σοβαρή, με βλέμμα που έλεγε: «Παππού, τώρα είναι η ώρα σου».

Γονάτισα. Τέντωσα το χέρι. Τίποτα. Δεν το έφτανα. Εκείνη με έδειξε με το δάχτυλο, με την αυθεντία που μόνο τα τρίχρονα κατέχουν:

«Πιάσ’ το!»

Μια παράξενη δύναμη με κυρίευσε. Μια ορμή που δεν ήταν της ηλικίας μου. Ήταν κάτι παλιό, παιδικό. Ίσως ήταν το παιδί που ήμουν εγώ κάποτε και ζήλευε λίγο τη χαρά της Εύας. Πριν καλά-καλά το καταλάβω, σκαρφάλωσα στο κάγκελο και... ναι, με ρούχα και παπούτσια... έπεσα μέσα στη λιμνούλα.

Η αίσθηση; Δροσιά. Ελευθερία. Αναστάτωση. Γέλιο. Κρατούσα το καπέλο σαν τρόπαιο. Η Εύα ούρλιαζε από ενθουσιασμό.

«Θέλω κι εγώωωω!»

Κι εγώ, χωρίς δεύτερη σκέψη, την άρπαξα από τη μέση και την έβαλα κι εκείνη μέσα. Την κρατούσα σφιχτά. Γελούσε, πιτσιλούσε, φώναζε «είμαστε δελφίνια!» και χοροπηδούσε. Σταγόνες παντού. Μια σκηνή γιορτής.

Ώσπου...

Ένας κύριος, με ύφος αυστηρό, το βλέμμα του «εδώ-δεν-είναι-παιδική-χαρά» - πλησίασε.

«Κύριε, απαγορεύεται το μπάνιο! Δεν το βλέπετε; Υπάρχουν κανόνες!»

Τον κοίταξα βρεγμένος μέχρι τον αστράγαλο, με το παντελόνι κολλημένο στο σώμα. Του χαμογέλασα με ειλικρίνεια:

«Δεν κάνουμε μπάνιο. Παίζουμε.»

Δεν γέλασε. Έφυγε. Είπα μέσα μου: άντε, τον ξεφορτωθήκαμε. Συνεχίσαμε το παιχνίδι.

Όμως η πραγματικότητα, εκείνη η αδυσώπητη κυρία με τα χαρτιά της και τους νόμους της, είχε άλλα σχέδια.

Σε λίγα λεπτά, φάνηκαν δύο αστυνομικοί. Σοβαροί, ευγενικοί. Ο ένας νεαρός, ο άλλος λίγο μεγαλύτερος. Ο νεαρός κρατούσε σημειωματάριο.

«Καλησπέρα σας. Μπορείτε να βγείτε λίγο έξω, παρακαλώ;»

Βγήκα κρατώντας την Εύα στην αγκαλιά. Οι αστυνομικοί ρώτησαν ευγενικά, μα με σοβαρότητα, τι είχε συμβεί. Τους εξήγησα τα πάντα - πώς έπεσε το καπέλο, πώς μπήκα στην πισίνα, πώς θέλησα να της δώσω λίγη χαρά μέσα στη ζέστη.

Κοίταξαν ο ένας τον άλλον. Ο ένας σημείωσε τα στοιχεία μου. Ο άλλος ρώτησε τον υπεύθυνο αν επιθυμούσε να υποβάλει μήνυση.

Μας κοίταξε για λίγο. Σιώπησε. Και μετά... ένα χαμόγελο - αχνό, μα ειλικρινές.

«Όχι, όχι. Δεν έγινε κάτι. Ήταν… μια παιδικότητα.»

Οι αστυνομικοί έφυγαν. Μου έδωσαν το σημειωματάκι τους για «παν ενδεχόμενο». Εγώ γύρισα στο τραπέζι. Η κόρη μου με κοίταξε άφωνη. Και μετά γέλασε.

«Μπαμπά… έχεις ξεφύγει τελείως!»

Της χαμογέλασα. Έριξα μια ματιά στη μικρή. Είχε ξαπλώσει στην καρέκλα και κοιτούσε τον ουρανό. Τα μαλλιά της ήταν βρεγμένα και γεμάτα ήλιο.

Ίσως κάποτε η Εύα να μην θυμάται τα λόγια μου. Αλλά θα θυμάται εκείνη τη στιγμή. Που ο παππούς της έκανε το απίθανο, όχι γιατί έπρεπε, αλλά γιατί ήθελε.

Γιατί μερικές φορές, για να δώσεις χαρά σ’ ένα παιδί, πρέπει να γίνεις ξανά παιδί. Να βγεις απ’ τον ρόλο σου. Να μπεις στην πισίνα με τα ρούχα. Να ξεχάσεις την ηλικία σου, τους κανόνες, τους φόβους. Να βραχείς. Να γελάσεις.

Και να χαρείς τόσο... που να σε πλησιάσει ακόμη κι ο νόμος. Και να σε συγχωρέσει.
Γιατί εκείνη τη μέρα, έστω και για λίγο, τόλμησες κάτι απλό και αληθινό: να ζήσεις.

 

 

Ιστορικές μορφές του χωριού. Χρυσόστομος Χριστάκος ή Βαγγελός (1926–1973).

 Ένας άνθρωπος του αγώνα, της πίστης και της αξιοπρέπειας

Ο Χρυσόστομος Χριστάκος, γνωστός στους συγχωριανούς του ως Βαγγελός, γεννήθηκε το 1926 στο Βαλτινό Τρικάλων, ένα χωριό που ανέθρεψε γενιές ανθρώπων απλών, δουλευτάδων αλλά και αγωνιστών. Από μικρό παιδί, διακρίθηκε για το ανήσυχο πνεύμα του και την έντονη κοινωνική του ευαισθησία. Δεν βολεύτηκε ποτέ στα «πρέπει» και στα «έτσι είναι ο κόσμος». Οραματιζόταν έναν τόπο δικαιότερο, ανθρώπινο, χωρίς εκμετάλλευση και καταπίεση.

Η νεανική του δράση, καθώς εντάχθηκε στο ΕΑΜ ΕΛΑΣ στα 17 του μόλις χρόνια, τον έφερε κοντά σε μεγάλες μορφές της Εθνικής Αντίστασης. Στα 20 του χρόνια, βρέθηκε δίπλα στον Άρη Βελουχιώτη, στον πυρήνα των αποφάσεων, εκεί όπου γραφόταν Ιστορία. Η Γενική Συνέλευση που πραγματοποιήθηκε στις 7 Ιουνίου 1945 στο δάσος της Μουτσιάρας, καταγράφει ένα συγκλονιστικό περιστατικό, όπως αναφέρεται στο βιβλίο του Γιώργου Αρ. Καραγιώργου «Άρης Βελουχιώτης – Ανηφορικοί Δρόμοι Μετά τη Βάρκιζα». Ο νεαρός ΕΠΟΝίτης από το Βαλτινό, με τις καίριες ερωτήσεις και τους στοχασμούς του, εντυπωσίασε τον πρωτοκαπετάνιο, ο οποίος δεν δίστασε να τον συγχαρεί δημόσια.

Ο Χρυσόστομος Χριστάκος - Βαγγελός με τον συναγωνιστή του, συνθέτη, Μίκη Θεοδωράκη.

Αυτό το πνεύμα αναζήτησης και αντίστασης δεν τον εγκατέλειψε ποτέ. Ο Χρυσόστομος Χριστάκος αφιέρωσε τη ζωή του σε κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες, χωρίς να αναζητά ανταλλάγματα. Πολιτεύτηκε με ήθος και πίστη στις ιδέες του. Κατέβηκε υποψήφιος σε τρεις εκλογικές αναμετρήσεις: στις 29 Οκτωβρίου 1961 με το Π.Α.Μ.Ε., και στις 3 Νοεμβρίου 1963 και 16 Φεβρουαρίου 1964 με την Ε.Δ.Α., χωρίς να εκλεγεί. Όμως η πολιτική του δράση δεν εξαντλήθηκε στην κάλπη· ήταν ακατάπαυστη, ριζωμένη στον καθημερινό του αγώνα, στην παρουσία του στον λαό, στη συνεπή του στάση.

Η διαδρομή του δεν ήταν εύκολη. Διωγμοί, βασανιστήρια, εξορίες. Κέρκυρα, Μακρόνησος, Αίγινα, Λέρος – κι άλλοι τόποι καταναγκασμού και βουβής αγωνίας. Παντού, η ίδια απαίτηση: να υπογράψει δήλωση μετανοίας, να απαρνηθεί τις ιδέες του, να λυγίσει. Δεν υπέγραψε ποτέ. Ούτε μία φορά. Κράτησε το βλέμμα του καθαρό και τη συνείδησή του όρθια, ό,τι κι αν του κόστιζε αυτό. Και του κόστισε πολλά. Μα δεν μετάνιωσε.

Γιατί για τον Χρυσόστομο –όπως τον έλεγαν οι δικοί του άνθρωποι– η στράτευση στην υπόθεση της κοινωνικής δικαιοσύνης ήταν ζήτημα αγάπης. Αγάπη για τον άνθρωπο, για τον τόπο του, για τη ζωή. Ονειρεύτηκε έναν κόσμο δίχως εκμετάλλευση, όπου ο καθένας θα έχει τη θέση και την αξία του· έναν κόσμο πιο δίκαιο, πιο φωτεινό, πιο ελεύθερο.

Στην προσωπική του ζωή, παντρεύτηκε την Ευαγγελία Παπαλαζάρου από το Διπόταμο, μια γυναίκα που στάθηκε σύντροφος σε όλα: στη χαρά, στην εξορία, στην αβεβαιότητα. Μαζί απέκτησαν δύο παιδιά, τον Στέφανο και την Άννα, αφήνοντάς τους όχι μόνο ένα όνομα, αλλά κυρίως μια παρακαταθήκη αγώνα και ήθους.

Ο Χρυσόστομος Χριστάκος πέθανε την 1η Ιουνίου 1973, σε ηλικία μόλις 47 ετών, αφού η υγεία του είχε κλονιστεί από τους πολλαπλούς τραυματισμούς του στα χρόνια της εξορίας. Μα δεν έσβησε. Γιατί άνθρωποι σαν αυτόν δεν σβήνουν· φωτίζουν. Η μνήμη του μένει ζωντανή μέσα από τις πράξεις του, τους αγώνες του και την αμετακίνητη αξιοπρέπειά του. Δεν φοβήθηκε το κόστος, δεν πρόδωσε ποτέ τα ιδανικά του, δεν συμβιβάστηκε.

Κι αν η Ιστορία ξεχνά καμιά φορά τα «μικρά» ονόματα, είναι γιατί δεν ξέρει πώς να μετρήσει το μέγεθός τους. Ο Χρυσόστομος Χριστάκος από το Βαλτινό, αυτός ο γυμνασιόπαιδας που κάποτε εντυπωσίασε τον Άρη, ήταν και παραμένει ένας από εκείνους που κράτησαν την έννοια του αγώνα ζωντανή. Όχι για το παρελθόν. Για το μέλλον.

«Η γειτονιά που μας μεγάλωσε» (της Ρούλας Σταυρέκα)

 

Η γειτονιά μας έμοιαζε με μια μικρή αυλή που χωρούσε όλον τον κόσμο. Τα σπίτια ήταν τόσο κοντά που άκουγες το βράσιμο του καφέ της γειτόνισσας κι έβλεπες τον ατμό να ανεβαίνει στο μισάνοιχτο παράθυρό της. Κι εμείς, παιδιά τότε, τρέχαμε ξυπόλητοι στα σοκάκια του Βαλτινού, κυνηγώντας ο ένας τον άλλον, λες και δεν υπήρχε αύριο.

Ο Γιώργος, ο αδερφός μου, δεν αποχωριζόταν ποτέ τη Λουκία. Κάθε πρωί, πριν καλά καλά ανοίξει τα μάτια του, άκουγε τη φωνή της από το παράθυρο: «Γιωργάκη, έλα να παίξουμε!». Κι αυτός, με το ψωμί και το κομμάτι τυρί στο χέρι, έτρεχε να τη βρει. Καθόντουσαν στις τσιμεντόπλακες, έτρωγαν και γελούσαν, μιλώντας για τα όνειρά τους: πως όταν μεγαλώσουν, θα ταξιδέψουν μαζί με ποδήλατο μέχρι το ποτάμι ή θα αγοράσουν έναν σκύλο να τους φυλάει τις περιπέτειες.

Μπαινοβγαίναμε στα σπίτια ο ένας του άλλου χωρίς να χτυπάμε πόρτες, κι όταν έβγαινε η μυρωδιά του φρεσκοψημένου ψωμιού από το φούρνο, η μάνα της Λουκίας έκοβε πάντα ένα κομμάτι για όλους. Τότε που υπήρχαν λίγα, αλλά έφταναν για πολλούς.

Οι γείτονες ήταν οικογένεια. Όταν αρρώσταινε η μάνα, η κυρά-Γεωργία έφερνε ζεστό χαμομήλι. Όταν έλειπε ο πατέρας στη δουλειά, η γειτόνισσα μάς πρόσεχε να μη φύγουμε από την αυλή και χαθούμε στα χωράφια. Η γιαγιά καθόταν στη γωνία με το πλεκτό της και μας έριχνε βλέμματα γεμάτα στοργή, έτοιμη να μας μαλώσει αν ξεμακραίναμε.

Μα θυμάμαι σαν χθες τη μέρα που η σόμπα πετρελαίου έβγαλε σπίθες. Έκανε έναν περίεργο θόρυβο, και πριν προλάβω να φωνάξω, η φωτιά τινάχτηκε έξω, κοκκινίζοντας το ντεπόζιτο. Έτρεξα με κομμένη ανάσα να ειδοποιήσω τη μάνα, κι εκείνη, με μάτια που άστραφταν από τον τρόμο, μου φώναξε να πάρω τον Γιώργο έξω. Τον άρπαξα, βγήκα ξυπόλητη στο δρόμο, φωνάζοντας: «Καίγεται το σπίτι! Καίγεται η μάνα μου!»

Οι γείτονες έτρεξαν πριν καταλάβουμε καλά τι έγινε. Ο κυρ-Παντελής με τη γυναίκα του έφεραν μια σκάφη με νερό, έκλεισαν τα μπουριά, και η φωτιά έσβησε, αφήνοντας μόνο καψαλισμένα τα χέρια της μάνας. Την άλλη μέρα, ο πατέρας ξήλωσε τη σόμπα και ξανάβαλε την ξυλόσομπα, λέγοντας πως «τα πετρέλαια είναι διαβολεμένα πράγματα».

Μα δεν ήταν μόνο οι φωτιές που δοκιμάζανε την οικογένεια. Εκείνη τη χρονιά, ο πατέρας έπεσε από τη σκαλωσιά στην οικοδομή πάνω σε ένα μεταλλικό βαρέλι. Χτύπησε άσχημα, και για δυο μήνες τον χάσαμε από το σπίτι. Ευτυχώς η κλινική ήταν κοντά και τον πρόλαβαν. Όταν γύρισε, πιο αδύναμος αλλά ζωντανός, η γειτονιά τον καλωσόρισε σαν ήρωα. Κι ας γκρίνιαζε ο ιδιοκτήτης για το στραβωμένο βαρέλι, η γειτονιά έφερε φαγητά, φρούτα, ακόμα και ζεστά πανιά για τις πληγές του, δείχνοντας πως ό,τι κι αν γινόταν, κανείς δεν ήταν μόνος.

Κι έτσι ήταν εκείνα τα χρόνια. Με γέλια παιδιών το πρωί, με μάτια που κοίταζαν ανήσυχα το απόγευμα, με σόμπες που ζέσταιναν το βράδυ και καρδιές που ζέσταιναν ο ένας τον άλλον κάθε μέρα.

Κι αν τώρα οι δρόμοι εκείνης της γειτονιάς είναι πιο ήσυχοι, κι οι φωνές μας χάθηκαν στα χρόνια που κύλησαν, κάθε που κλείνω τα μάτια, βλέπω τον Γιώργο να τρέχει με το κομμάτι ψωμί στο χέρι, τη Λουκία να τον φωνάζει από το παράθυρο, τη μάνα να χαμογελάει ενώ τα χέρια της μοσχοβολούν ψωμί και καμένα ξύλα, κι εμάς, παιδιά ακόμα, να γελάμε δυνατά χωρίς να μας νοιάζει τίποτε.

Γιατί τότε μάθαμε τι θα πει να μοιράζεσαι, να κρατάς το χέρι του άλλου όταν καίγεται το σπίτι, να περιμένεις τον πατέρα να γυρίσει από το νοσοκομείο, να βγάζεις το καλύτερο κομμάτι ψωμί για τον φίλο σου, να ανοίγεις την καρδιά σου δίχως φόβο.

Κι αν χαθήκαμε, κι αν οι δρόμοι μάς πήραν αλλού, αυτή η γειτονιά μένει πάντα μέσα μας. Σαν υπόσχεση πως, αν κάποτε ξαναβρεθούμε όλοι μαζί, θα γελάσουμε όπως τότε, θα γίνουμε ξανά παιδιά, κι έστω για μια μέρα, θα παίξουμε ξανά στην αυλή της καρδιάς μας, εκεί όπου ήμασταν πραγματικά ελεύθεροι και αληθινοί.

Ρούλα Σταυρέκα

Βαλτινό: Ξεκίνησαν οι προετοιμασίες για το πανηγύρι της Παναγίας!

 

Στο πλαίσιο του εορτασμού του Δεκαπενταύγουστου, άρχισαν οι απαραίτητες προετοιμασίες για το καθιερωμένο πανηγύρι της Παναγίας του Βαλτινού, που κάθε χρόνο συγκεντρώνει πλήθος επισκεπτών στο όμορφο δάσος της περιοχής.

Η Τοπική Κοινότητα, σε συνεργασία με τον Δήμο Τρικκαίων, προχώρησε σε εκτεταμένες εργασίες καθαρισμού από βάτα και πυκνή βλάστηση, καθώς και στη διάνοιξη καναλιών απορροής σε δρόμους και σημεία που οδηγούν προς το δάσος της Παναγίας.

Όπως δήλωσε ο Πρόεδρος της Κοινότητας, Βάιος Τσιγάρας, οι παρεμβάσεις έγιναν με ειδικά μηχανήματα και φορτηγά του Δήμου, με στόχο τόσο την ασφαλή πρόσβαση των επισκεπτών στο χώρο όσο και την ενίσχυση της αντιπλημμυρικής προστασίας της περιοχής ενόψει του χειμώνα.

Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν εργασίες για τη βελτίωση της αισθητικής του τοπίου, ενισχύοντας την ιερότητα και τη φυσική ομορφιά του χώρου που φιλοξενεί κάθε χρόνο τη μεγάλη θρησκευτική και πολιτιστική εκδήλωση του τόπου μας.

Το πανηγύρι πλησιάζει… και το Βαλτινό ετοιμάζεται να υποδεχτεί με τιμή και σεβασμό την Παναγία και όλους εσάς!

Ο πλανόδιος κινηματογράφος της δεκαετίας του ’60-’70: Όταν η μαγεία του σινεμά ταξίδευε στο Βαλτινό

 

Σε μια εποχή χωρίς τηλεόραση, ίντερνετ ή κινητά, ο ερχομός του πλανόδιου κινηματογράφου στο Βαλτινό ήταν ένα από τα πιο πολυαναμενόμενα γεγονότα του καλοκαιριού. Ήταν η στιγμή που το καφενείο μεταμορφωνόταν σε υπαίθρια αίθουσα προβολής και η κοινότητα ζούσε συλλογικά μια εμπειρία πολιτισμού, διασκέδασης και κοινωνικότητας.

Ο πλανόδιος κινηματογραφιστής –συχνά με ένα παλιό φορτηγάκι και ένα μεγάφωνο που αντηχούσε βραχνά στους χωματόδρομους του χωριού– διαλαλούσε το πρόγραμμά του λίγες ώρες πριν. Το γεγονός γινόταν θέμα συζήτησης, προετοιμασίας και ανυπομονησίας, ιδίως για τα παιδιά και τους νέους.

Την ώρα της προβολής, οι κάτοικοι έφερναν από το σπίτι ξύλινες καρέκλες, μαξιλαράκια και ζακέτες – τα καλοκαίρια τότε ήταν ακόμα δροσερά. Οι πορτοκαλάδες από το καφενείο έδιναν γεύση στο βράδυ και το πλήθος που συγκεντρωνόταν δημιουργούσε μια ατμόσφαιρα γιορτής. Ο χώρος έξω από το καφενείο μετατρεπόταν σε νυφοπάζαρο· τα αγόρια και τα κορίτσια έκαναν τις πρώτες δειλές βόλτες, τα πρώτα βλέμματα, ίσως και τα πρώτα φλερτ.

Η μαγεία άρχιζε μόλις έπεφτε το σκοτάδι. Τα μηχανήματα στήνονταν μπροστά στα μάτια των παιδιών, που παρακολουθούσαν με περιέργεια, ήθελαν να βοηθήσουν, να μάθουν, να συμμετάσχουν. Ο χώρος της προβολής οριοθετούνταν πρόχειρα με λευκά πανιά, για να αποτρέψουν τους «τζαμπατζήδες» από τις πίσω γωνιές. Κι όμως, τα παιδιά πάντα έβρισκαν τρόπους να τρυπώσουν και να ζήσουν τη μαγεία του σινεμά σαν «λαθρεπιβάτες της φαντασίας».

Οι ταινίες που προβάλλονταν ανήκαν κυρίως στο μελόδραμα και την κοινωνική τραγωδία της εποχής: «Μάνα, γιατί με γέννησες», «Οι άντρες δεν ξέρουν να αγαπούν» και παρόμοια έργα με πρωταγωνιστές όπως ο Νίκος Ξανθόπουλος και η Μάρθα Βούρτση. Ήταν ταινίες που μιλούσαν στη λαϊκή ψυχή, αναπαριστούσαν τον πόνο, τη φτώχεια, την αδικία και το όνειρο, φέρνοντας συγκίνηση και δάκρυα σε ένα κοινό που συχνά ταυτιζόταν βαθιά με τους ήρωες της οθόνης.

Ένας από τους ανθρώπους που σφράγισαν εκείνη την εποχή ήταν και ο πλανόδιος κινηματογραφιστής Αθανάσιος Πολυμερόπουλος. Ηλεκτρολόγος στο επάγγελμα, άνθρωπος του μόχθου και της επιμονής, γύριζε από χωριό σε χωριό, φωτίζοντας με τους προβολείς του τα καφενεία και τις πλατείες της ελληνικής υπαίθρου. Δεν ήταν μόνο μεταφορέας εικόνων· ήταν φορέας πολιτισμού, αγωγός συναισθήματος, σύνδεσμος ανάμεσα στον κόσμο του χωριού και την τέχνη του σινεμά.

Ο διαβατικός κινηματογράφος της μεταπολεμικής Ελλάδας ήταν κοινωνικό γεγονός, εργαλείο διαπαιδαγώγησης και γέφυρα με έναν κόσμο ευρύτερο, πιο μακρινό, πιο ονειρικό. Και πάνω απ’ όλα, ήταν μια συλλογική εμπειρία, μια γιορτή του βλέμματος, της συγκίνησης και της κοινότητας.

Σε μια εποχή όπου η οθόνη έγινε προσωπική και η εμπειρία μοναχική, η ανάμνηση του πλανόδιου σινεμά παραμένει πολύτιμη: ως μαρτυρία μιας άλλης Ελλάδας και ως μνήμη εκείνων των καλοκαιρινών βραδιών που το φως της προβολής ένωνε ψυχές.

Το Φως Πριν το Πανηγύρι

 

Την ώρα αυτή, τη μεταίχμια, τη στιγμή που ο ήλιος γέρνει αργά πίσω από τον Κόζιακα, κάτι ανείπωτο απλώνεται στο δάσος της Παναγίας στο Βαλτινό. Οι σκιές των δέντρων μακραίνουν σιωπηλά, γίνονται νήματα φωτός και σκότους που πλέκουν έναν αόρατο χορό πάνω στο χορτάρι και στο μαλακό χώμα. Η πρασινάδα –δροσερή, γεμάτη άνοιξη– λάμπει απαλά, σαν να θέλει να κρατήσει για λίγο ακόμη την αγκαλιά του ήλιου.

Κι αυτό το φως... δεν είναι πια το φως της ημέρας. Είναι το φως του αποχαιρετισμού. Γλυκό, υπομονετικό, με μια σοφία που μόνο το σούρουπο γνωρίζει. Δεν βιάζεται να χαθεί· αποσύρεται ευγενικά, σαν να κάνει τόπο στη γαλήνη της νύχτας που πλησιάζει. Το δάσος γίνεται ναός. Κάθε κορμός, κάθε σκιά, κάθε ακτίνα, σαν λιτανεία που υμνεί το πέρασμα του χρόνου.

Και μέσα σ’ αυτή την ιερή στιγμή, κάτι αρχίζει να ψιθυρίζεται στην ψυχή. Ένας εσωτερικός παλμός, σαν προσμονή. Όχι μόνο για τη νύχτα που έρχεται, αλλά και για το πανηγύρι που προμηνύεται. Η φύση προετοιμάζει τον εαυτό της – και μαζί της κι εμείς – για μια συνάντηση. Μια γιορτή που δεν είναι μόνο ανθρώπινη, μα και κοσμική. Γιατί εδώ, στο δάσος της Παναγίας, δεν γιορτάζονται μόνο οι άνθρωποι· γιορτάζει και το φως, το χώμα, το δέντρο, ο ουρανός.

Η στιγμή αυτή, μικρή και αθόρυβη, γίνεται αιώνια. Σαν να κρατάει όλο το μυστήριο της ζωής: πώς κάτι τελειώνει για να αρχίσει κάτι άλλο. Κι ο ήλιος, σαν παλιός φίλος, μας το θυμίζει – όχι με λόγια, αλλά με φως.

Έτσι στέκεται το Βαλτινό, λίγο πριν τη νύχτα, λίγο πριν το πανηγύρι: με τα μάτια στραμμένα στη δύση και την καρδιά έτοιμη να χτυπήσει στον ρυθμό της γιορτής.

Πώς προκύπτουν τα ονόματα των αλόγων;

 

Τα ονόματα των αλόγων δεν δίνονται τυχαία. Συνδέονται με την παράδοση, τον χαρακτήρα, την εμφάνιση και την ψυχή του κάθε ζώου, δημιουργώντας έναν δεσμό ανάμεσα στο άλογο και τον άνθρωπο που το φροντίζει.

1. Ανάλογα με το φύλο:
Συχνά τα θηλυκά παίρνουν τρυφερά ή λυρικά ονόματα, όπως Αστραπή, Νεφέλη, Λευκή, Ρόζα, ενώ τα αρσενικά ονόματα έχουν δύναμη ή περηφάνια, όπως Μαύρος, Κεραυνός, Αετός, Στρατηγός.

2. Ανάλογα με το χρώμα:
Πολλά ονόματα συνδέονται με το χρώμα του αλόγου:
– Ένα κατάμαυρο άλογο μπορεί να λέγεται Καράς, Σκιά ή Νύχτα.
– Ένα λευκό άλογο μπορεί να ονομαστεί Χιονάτη ή Άσπρος.

– Ένα άλογο με γκρίζο χρώμα μπορεί να ονομαστεί Ψαρής.

– Ένα καφετί μπορεί να πάρει το όνομα Κανέλα, Φουντούκης ή Χάλκινος.

– Ένα με κοκκινωπό τρίχωμα μπορεί να ονομαστεί Ντορής.
Έτσι, το όνομα γίνεται η πρώτη εικόνα που έρχεται στο μυαλό όταν το βλέπεις να τρέχει στα λιβάδια.

3. Ανάλογα με τον χαρακτήρα:
Κάποια άλογα δείχνουν από μικρά το πείσμα ή τη δύναμή τους, κι έτσι παίρνουν ονόματα όπως Θύελλα, Ορμητικός, Φλόγα. Άλλα, πιο ήρεμα και γλυκά, μπορεί να λέγονται Γαλήνη, Ήρεμος, Καλή.

4. Ανάλογα με την ιστορία ή τον συμβολισμό:
Πολλά άλογα παίρνουν ονόματα που παραπέμπουν σε μυθικούς ίππους ή γνωστά άλογα της Ιστορίας: Βουκεφάλας (το άλογο του Μεγάλου Αλεξάνδρου), Πήγασος, Ξάνθος, αλλά και ονόματα που έχουν μέσα τους μια υπόσχεση για ταξίδια και ελευθερία, όπως Οδοιπόρος, Ταξιδευτής.

5. Ανάλογα με τον ήχο ή τις κινήσεις τους:
Κάποιες φορές, το όνομα προκύπτει από τον χαρακτηριστικό καλπασμό ή τον ήχο που βγάζει το άλογο όταν χλιμιντρίζει, όπως Τραγουδιστής, Καλπαστής, Χλιμίντρι.

Το όνομα του αλόγου κουβαλά την ταυτότητα και την ψυχή του. Είναι ένας τρόπος να αναγνωρίζουμε το ζώο όχι ως απλό μέσο μεταφοράς, αλλά ως σύντροφο ζωής, με τον οποίο χτίζεται μια σχέση αμοιβαίου σεβασμού και αγάπης.

Γι’ αυτό, κάθε φορά που ακούμε το όνομα ενός αλόγου, ακούμε στην πραγματικότητα μια μικρή ιστορία: για το χρώμα του, τη φύση του, τη σχέση του με τον άνθρωπο που το φροντίζει, την ελευθερία που κουβαλά, και την άγρια ομορφιά που φυλά μέσα του.

Τα άλογα παίρνουν όνομα
απ’ άνεμο κι από φως,
απ’ τη σκιά που καλπάζει
κι από το χώμα το βρεγμένο.

Μαύρος, γιατί σαν νύχτα τρέχει,
Φλόγα, γιατί η καρδιά του καίει,
Αστραπή, γιατί σκιρτάει στο αγέρι,
Γαλήνη, γιατί κοιτά με βλέμμα γαλήνιο.

Μα κάθε όνομα κρύβει ένα χάδι,
ένα σφύριγμα, μια υπόσχεση κρυφή –
πως πάντα θα μείνουν ελεύθερα
εκεί που ο ήλιος ξημερώνει στα λιβάδια.

«Η αγκαλιά που χωράει όλη τη ζωή»

 

Στη φωτογραφία αυτή, ο χρόνος φαίνεται να σταματά για μια στιγμή γεμάτη αγάπη, νοσταλγία και σιωπηλή συγκίνηση. Η Κατερίνα Σταυρέκα, μετανάστρια στη Γερμανία εδώ και χρόνια, επιστρέφει στο χωριό για λίγες μέρες, κουβαλώντας στις αποσκευές της τη λαχτάρα να ξαναδεί τη μάνα της, να νιώσει την ανάσα της, να αγκαλιαστούν όπως τότε που ήταν παιδί.

Η αγκαλιά τους δεν είναι απλώς μια χειρονομία: είναι ένα ολόκληρο σύμπαν συναισθημάτων. Είναι ο χρόνος που πέρασε, είναι τα λόγια που δεν ειπώθηκαν, είναι οι σιωπές που καταλαβαίνουν τα πάντα. Η Κατερίνα σκύβει με τρυφερότητα πάνω στη μάνα της, την αγκαλιάζει με μια ένταση που μοιάζει να θέλει να γεφυρώσει όλες τις απουσίες, τα χρόνια που έφυγαν, τα καλοκαίρια που έλειψε, τους χειμώνες που δεν ήταν εκεί.

Η μάνα, ήρεμη, σοφή, κάθεται με τη βαρύτητα της ηλικίας και της εμπειρίας. Το βλέμμα της ήρεμο, βαθύ, κουβαλάει μέσα του δεκαετίες μόχθου, αναμονής, προσευχής. Δεν λέει πολλά – δεν χρειάζεται. Εκείνη η σιωπηλή παρουσία της, γεμάτη αποδοχή, φροντίδα και αντοχή, είναι από μόνη της μια προσευχή για όλα όσα η Κατερίνα δεν πρόλαβε να της πει.

Και δίπλα τους, μια γλάστρα. Λουλούδια μωβ, γεμάτα ζωντάνια, ανθισμένα όπως οι στιγμές που δεν ξεθώριασαν. Είναι σύμβολο ομορφιάς και ριζών. Η γλάστρα αυτή θυμίζει πως, όσο κι αν φύγεις μακριά, πάντα κάτι μένει να σε περιμένει: ένα σπίτι, μια βεράντα, μια αγκαλιά, ένα λουλούδι που ποτίζεται ακόμα με αγάπη.

Ο φακός δεν αποτύπωσε μόνο ένα στιγμιότυπο. Κατέγραψε μια ιστορία, ένα κομμάτι ζωής. Είναι η εικόνα της ξενιτιάς και της επιστροφής. Της μάνας και της κόρης. Της ρίζας και του κλαδιού. Της μνήμης που, όσα χρόνια κι αν περάσουν, ανθίζει πάντα στην αυλή του πατρικού.

Στη μνήμη του Γιώργου Τσιγάρα – Μια οικογένεια σύμβολο δύναμης και αγάπης

 

Πέρασε κιόλας ένας χρόνος από τη μέρα που ο Γιώργος Τσιγάρας έφυγε τόσο ξαφνικά και άδικα από κοντά μας, στα 26 του μόλις χρόνια. Ο ξαφνικός χαμός του βύθισε σε βαθύ πένθος όχι μόνο την αγαπημένη του οικογένεια, αλλά και ολόκληρη την τοπική κοινωνία του Βαλτινού που τον γνώρισε, τον αγάπησε και τον τίμησε όπως του άξιζε.

Σε αυτό το ταξίδι πόνου και μνήμης, η οικογένεια του Γιώργου – ο πατέρας Παναγιώτης, η μάνα Ευαγγελία και τα τρία του αδέρφια, Ανδρέας, Χρήστος και Άγγελος – στάθηκαν ο ένας δίπλα στον άλλον με αξιοπρέπεια και κουράγιο που συγκινεί. Ανέλαβαν να μετατρέψουν την απώλεια σε τιμή, τη θλίψη σε παρουσία, την απουσία σε μνήμη ζωντανή. Και αυτό ακριβώς κατάφεραν με το 1ο τουρνουά ποδοσφαίρου 7x7 που πραγματοποιήθηκε στο Βαλτινό εις μνήμη του Γιώργου, ένα αθλητικό και βαθιά ανθρώπινο αφιέρωμα που ένωσε ανθρώπους, φίλους, συγγενείς, νέους και παλιούς, με κοινό άξονα την αγάπη και τη θύμηση.

Η παρουσία της οικογένειας στην εκδήλωση ήταν συγκλονιστική. Ο Ανδρέας, αδερφός του Γιώργου, ταξίδεψε από τη Γερμανία για να είναι εκεί, μαζί με τους δικούς του. Στάθηκαν μπροστά στη μνήμη, όχι με λόγια πόνου αλλά με την πράξη της ενότητας και της ελπίδας. Με μια φανέλα που γράφει «ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ 01/08/2024», μας θύμισαν ότι ο Γιώργος μπορεί να έφυγε από τη ζωή, αλλά θα ζει για πάντα μέσα τους, και μέσα μας.

Η απώλεια είναι βαθιά, μα ο δεσμός τους ακόμα βαθύτερος. Η οικογένεια Τσιγάρα δεν λύγισε, έγινε φάρος αγάπης και μνήμης, κι εμείς στεκόμαστε στο πλευρό της, με σεβασμό, στήριξη και απέραντη εκτίμηση. Γιατί ο Γιώργος ζει σε κάθε βλέμμα τους, σε κάθε δάκρυ, σε κάθε χαμόγελο που νικά τη σιωπή του πένθους.

Αιωνία η μνήμη του Γιώργου.
Η αγάπη σας, η δύναμή του.

ΦΟΥΚΑΛΙΑ Ή ΜΟΥΣΚΙΑ Ή ΒΕΡΜΠΑΣΚΑ Ή ΓΛΩΣΣΙΑ

 

Ναι, τόσα ονόματα έχουν αυτά τα χρηστικά θαμνόχορτα. Στα παιδικά μου χρόνια τα λέγαμε κυρίως φουκάλια (ρήμα: φουκαλίζω = σκουπίζω, σαρώνω) και οι γυναίκες τα μαζεύανε, αφού πέφτανε τα κατακίτρινα άνθη τους και σκληραίνανε οι πολύκλαδες αρματωσιές τους. Τότε τα στρώνανε κάτω και τα πλακώνανε με μία πέτρινη πλάκα, ώστε να πάρουν πεπλατυσμένο σχήμα. Στο τέλος τα δένανε περίτεχνα και τα χρησιμοποιούσαν για σκούπες αυλής, δηλαδή εξωτερικών χώρων ή και στάβλων. Έχω κοιμηθεί πολλά καλοκαίρια πάνω σε τέτοια φουκάλια, που τα βάζαμε ως υπόστρωμα για να αποφεύγουμε τη νυχτερινή δροσιά του χώματος. Τι έναστρες και μυστηριακές νύχτες. Τώρα κανένας δεν κοιμάται έξω στο ύπαιθρο. Όλοι κάτι φοβούνται. Το γεγονός αυτό το θυμούνται και τα βερμπάσκα ή μουσκιά ή γλωσσιά ή φουκάλια που ξεραίνονται ανενεργά στη ρίζα τους. Βρίσκονται στα αζήτητα πλέον. Όμως τι μεγαλείο η άνθισή τους. Κοιτάξτε και χαρείτε την έκρηξη της ώχρας!

Του Ηλία Κεφάλα

Στη μνήμη του Γιώργου Τσιγάρα Με συγκίνηση και μεγάλη συμμετοχή το 1ο τουρνουά ποδοσφαίρου 7x7 στο Βαλτινό

 Περισσότεροι από 150 ποδοσφαιριστές τίμησαν τον 26χρονο που έφυγε πρόωρα από τη ζωή

Με ιδιαίτερη επιτυχία και έντονη συναισθηματική φόρτιση πραγματοποιήθηκε το απόγευμα του Σαββάτου, 2 Αυγούστου 2025, στο γήπεδο του Βαλτινού, το 1ο τουρνουά ποδοσφαίρου 7x7, αφιερωμένο στη μνήμη του αδικοχαμένου Γιώργου Τσιγάρα. Ο Γιώργος έφυγε ξαφνικά από τη ζωή πριν από έναν χρόνο, σε ηλικία μόλις 26 ετών, βυθίζοντας στο πένθος την οικογένειά του και ολόκληρη την τοπική κοινωνία.

Πριν από την έναρξη των αγώνων, τελέστηκε Τρισάγιο στο κοιμητήριο του χωριού από τον εφημέριο, πατέρα Κωνσταντίνο Ζαχαράκη, παρουσία πλήθους κόσμου. Η στιγμή ήταν ιδιαίτερα φορτισμένη, με τους παρευρισκομένους να αφήνουν στον ουρανό μαύρα μπαλόνια, ως συμβολικό αντίο στον Γιώργο.

Παρούσα στην τελετή ήταν η οικογένεια του εκλιπόντος, βαθιά συγκινημένη, ενώ ο αδερφός του, Ανδρέας Τσιγάρας, ταξίδεψε από τη Γερμανία για να βρεθεί δίπλα στους δικούς του ανθρώπους σε αυτή την ξεχωριστή ημέρα.

Ακολούθησε το τουρνουά στο γήπεδο του Βαλτινού, με συμμετοχή άνω των 150 ποδοσφαιριστών από όλο τον νομό Τρικάλων. Συνολικά 16 ομάδες πήραν μέρος σε μία άρτια οργανωμένη διοργάνωση, παρά τη θερινή περίοδο και τις υψηλές θερμοκρασίες.

Οι αγώνες διεξήχθησαν σε ειδικά διαμορφωμένο γήπεδο, με δυνατές αναμετρήσεις και πλούσιο θέαμα που κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον των φιλάθλων. Στον τελικό αναμετρήθηκαν οι ομάδες «Σεισμόπληκτα» και «Αετοί», με νικήτρια την πρώτη, που σήκωσε το κύπελλο αφιερώνοντάς το στον Γιώργο. Η στιγμή κορυφώθηκε όταν, με πρωτοβουλία του αρχηγού Τόλη Τσιόβολου, οι παίκτες φώναξαν δυνατά το όνομά του.

Η οικογένεια του Γιώργου Τσιγάρα, μέσα από δημόσια δήλωσή της, ευχαρίστησε θερμά τους χορηγούς και όλους όσοι στήριξαν την εκδήλωση, καθώς και τον πρόεδρο της Κοινότητας Βαλτινού, Βάιο Τσιγάρα, για τη συνδρομή του.

Οι διοργανωτές εξέφρασαν την πρόθεσή τους το τουρνουά να καθιερωθεί ως ετήσιος θεσμός, τιμώντας τη μνήμη του Γιώργου και στέλνοντας μήνυμα αλληλεγγύης και ενότητας.

Ο Γιώργος Τσιγάρας μπορεί να έφυγε νωρίς, αλλά το πέρασμά του από τη ζωή συνεχίζει να εμπνέει και να ενώνει ανθρώπους. Το Σάββατο, στο γήπεδο του Βαλτινού, η μνήμη του μετατράπηκε σε αγάπη, πράξη και υπόσχεση για συνέχεια.

«Μνήμες από το χωριό» (Της Ρούλας Σταυρέκα)

 

Τα μεσημέρια του καλοκαιριού, όταν το χωριό έλιωνε στη ζέστη και τα τζιτζίκια φώναζαν, δίναμε ραντεβού όλες οι φίλες στο σπίτι μου. Μόλις οι γονείς έκλειναν τα παντζούρια για τον μεσημεριανό τους ύπνο, εμείς, δέκα κορίτσια στην ίδια ηλικία, τρέχαμε ξυπόλυτες στα Μπαξέδια, πίσω από το σπίτι. Εκεί παίζαμε το παιχνίδι του «κλέφτη».

Δεν ήταν πως μας έλειπαν τα καρπούζια ή οι ντομάτες. Είχαμε κι εμείς στα δικά μας μποστάνια. Μα εκείνη η λαχτάρα να τα «κλέψουμε», εκείνο το τσίμπημα στην καρδιά όταν περνούσαμε τα σύρματα και τρέχαμε σκυφτές, μας έκανε να γελάμε μέχρι να δακρύσουμε. Τρώγαμε το κατακόκκινο, παγωμένο καρπούζι με τα χέρια και το πρόσωπο λερωμένο, ανοίγαμε τα πεπόνια στη μέση και ψάχναμε να βρούμε το πιο γλυκό κομμάτι, ώσπου μας πονούσε η κοιλιά.

Ξέραμε καλά πότε έφευγε ο αγροφύλακας για το μεσημεριανό του τσιγάρο και τότε ξεχυνόμασταν σαν σπουργίτια που έβρισκαν ανοιχτό το κατώφλι. Κανένας δεν ήξερε πως η λεηλασία την έκαναν μικρά κορίτσια με ξανθές πλεξούδες και κομμένα γόνατα από τα παιχνίδια. Κάναμε συμμαχία σιωπής και καμία δεν μαρτυρούσε τίποτα.

Μετά, τρέχαμε στο χωράφι με το τριφύλλι που ήταν ψηλό και μας σκέπαζε. Ξαπλώναμε ανάσκελα και βλέπαμε τα σύννεφα που περνούσαν αργά, με την καρδιά του καρπουζιού ακόμα στο στόμα, και γελούσαμε χωρίς να ξέρουμε γιατί.

Το απόγευμα, με ένα κομμάτι ψωμί και λίγο τυρί στο χέρι, συνεχίζαμε το παιχνίδι στις γειτονιές, μέχρι να μας μαζέψει η νύχτα. Δεν κουραζόμασταν ποτέ. Τα πόδια μας ήταν πάντα μαυρισμένα από τη σκόνη και οι φωνές μας έσκιζαν την ησυχία του καλοκαιριού.

Τα βράδια, μαζευόταν ο κάτω μαχαλάς στο κοινοτικό γραφείο και στο κονάκι του Σιμή. Εκεί έμεναν δύο γεροντοκόρες, δυο αδερφές που είχαν γίνει στόχος των αθώων μας σκανταλιών. Κρυβόμασταν πίσω από τα δέντρα και τους κλέβαμε τα φρούτα από το κατώφλι τους. Κάποτε τους πετούσαμε και καμιά πέτρα στα κεραμίδια για να τις δούμε να ανοίγουν την πόρτα τρομαγμένες, και εμείς να τρέχουμε στα σκοτάδια, σχεδόν χωρίς ανάσα από το γέλιο.

Ώσπου ένα βράδυ, εκεί που περιμέναμε στη γωνιά για να τις πειράξουμε, τις είδαμε να βγαίνουν στην αυλή φορώντας άσπρα σεντόνια. Έκαναν τα φαντάσματα, κουνώντας τα χέρια τους και ουρλιάζοντας παράξενες φωνές. Ο τρόμος πάγωσε τις φλέβες μας, και φύγαμε τρέχοντας, ουρλιάζοντας πιο δυνατά από εκείνες.

Εκείνο το βράδυ δεν ξαναγυρίσαμε ποτέ. Τις φοβηθήκαμε στ’ αλήθεια, κι ας ήταν δύο γεροντοκόρες με άσπρα σεντόνια. Μα έμεινε εκείνη η ιστορία να μας θυμίζει πως ήμασταν κάποτε ένα τσούρμο από ξυπόλυτα κορίτσια, που μέσα στο κατακαλόκαιρο, έκλεβαν καρπούζια και μυστικά, και έμαθαν για πρώτη φορά πως ακόμη και το παιχνίδι μπορεί να κρύβει φόβο και μαγεία.

 Ρούλα Σταυρέκα

Η νύχτα που φώτισε το Βαλτινό

 

Ήταν το καλοκαίρι του 1968. Ο κάμπος βούιζε από τζιτζίκια και οι γυναίκες σκούπιζαν τις αυλές τους. Στους δρόμους του χωριού, παιδιά έτρεχαν ξυπόλυτα, κυνηγώντας το σούρουπο που έπεφτε σιγά-σιγά πάνω στα κατώφλια.

Στους ξύλινους στύλους, σύρματα καινούρια περνούσαν σαν φλέβες ανάμεσα στα δέντρα. Κανείς δεν ήξερε ακριβώς πώς λειτουργούσε αυτό το ρεύμα. Άλλοι έλεγαν πως θα φέρει φως σαν του ήλιου. Άλλοι φοβόντουσαν μην καεί το σπίτι τους.

Και τότε, λίγο πριν σκοτεινιάσει για τα καλά, ακούστηκε το πρώτο «κλικ». Στο σπίτι του Μπάρμπα Πέτρου, μια λάμπα γλόμπος κρεμασμένη με σύρμα απ’ το ταβάνι, έλαμψε ξαφνικά. Τα παιδιά έτρεξαν μέσα. Γελώντας, κοιτούσαν το φως που τρεμόπαιζε. Η γιαγιά σταυροκοπιόταν:
— Παναγία μου, μας έφερε μέρα μεσάνυχτα!

Απ’ το παράθυρο, οι γείτονες έσκυβαν να δουν. Ένα-ένα τα σπίτια άναβαν. Το χωριό, που ως τότε έλαμπε μόνο από το φεγγάρι και τα λουξ, έλαμψε με φως ηλεκτρικό, καθαρό και αμίλητο. Οι άντρες βγήκαν στα σοκάκια, κοιτάζονταν μεταξύ τους, σαν να ‘λεγαν «Είδες; Τα καταφέραμε!»

Κι εκείνη τη νύχτα, στην αυλή του Μπακάλικου του μπάρμπα-Βαγγέλη, έβαλαν το ραδιόφωνο να παίξει. Πρώτη φορά ακούστηκαν τραγούδια στην πλατεία, όχι από φωνή χωριανού, μα από κουτί με καλώδια.

Μέχρι τα μεσάνυχτα, κανείς δεν ήθελε να κοιμηθεί. Οι λάμπες έμεναν αναμμένες για να πεισθούν όλοι πως το φως δεν θα φύγει μαζί με το ξημέρωμα.

Έτσι, το Βαλτινό μπήκε στη νέα εποχή. Και οι παππούδες λένε ακόμα πως εκείνη τη νύχτα, το φως έφερε μαζί του ελπίδα, μα κι έναν γλυκό φόβο για όσα θα άλλαζαν στο χωριό που, μέχρι τότε, έσβηνε το φως μόνο με το φεγγάρι.

Αύγουστος: Ο Μήνας της Σιγής και της Μνήμης

 

Ο Αύγουστος είναι ο μήνας που δεν βιάζεται. Ο χρόνος μοιάζει να σταματάει κάτω από τον ήλιο που στέκει κατακόρυφος, σχεδόν αδιάφορος για τα ανθρώπινα. Είναι ο μήνας της σιγής, του απλωμένου φωτός, της γης που σιγοψήνεται και των δρόμων που αδειάζουν. Μήνας παράδοξος: η καρδιά του καλοκαιριού, αλλά και η αρχή του τέλους του.

Δεν είναι μόνο μήνας διακοπών· είναι μήνας επιστροφών. Επιστρέφει κανείς στο πατρικό, στο χωριό, στον εαυτό του. Οι άνθρωποι συναντιούνται στις πλατείες, στα πανηγύρια, στα κοιμητήρια. Μιλούν για τους απόντες, θυμούνται, γελούν, συγκινούνται. Η μνήμη είναι πιο ζωντανή τον Αύγουστο – ίσως γιατί η σιωπή των ημερών την αφήνει να ακουστεί πιο καθαρά.

Ο Αύγουστος έχει μέσα του μια μελαγχολία που δεν είναι θλίψη, αλλά στοχασμός. Είναι το βλέμμα που χάνεται στη θάλασσα ή στον κάμπο και σκέφτεται τι πέρασε, τι χάθηκε, τι αξίζει. Είναι η ώρα που κάθεται κανείς στη σκιά μιας συκιάς ή στον ίσκιο του απογεύματος και νιώθει – όχι τόσο σκέφτεται, όσο νιώθει – τον χρόνο.

Τα σύκα ωριμάζουν σιωπηλά. Τα αμπέλια γεμίζουν. Τα στάχυα έχουν κοπεί. Κι εμείς, σαν να μαζεύουμε τους εαυτούς μας πριν την καινούρια αρχή του Σεπτέμβρη. Ό,τι δεν ειπώθηκε, ο Αύγουστος το αφήνει να ακουστεί μέσα μας. Ό,τι μας πίκρανε, το γιατρεύει το φως του δειλινού.

Αύγουστος: μήνας ιερός. Της Παναγίας, της προσμονής, της επιστροφής. Μια στάση πριν τον καινούργιο δρόμο. Ένας βαθύς αναστεναγμός της φύσης και της ψυχής.

Ένας μήνας που δεν μας ζητά τίποτα. Μόνο να μείνουμε λίγο ακίνητοι. Να ακούσουμε. Να θυμηθούμε. Να υπάρξουμε. Καλό μήνα!

Ο «Χάρτης Κοινοταρχών» του Βαλτινού

 

Ο «Χάρτης Κοινοταρχών» του Βαλτινού αποτελεί ένα ιστορικό τεκμήριο μνήμης και τιμής στους ανθρώπους που υπηρέτησαν τον τόπο τους σε δύσκολες εποχές. Η αφίσα αυτή παρουσιάζει φωτογραφικά και ονομαστικά όλους τους προέδρους που διατέλεσαν τη θητεία τους στην Κοινότητα Βαλτινού από το 1930 έως το 1998 — από τότε δηλαδή που διασώζονται επίσημα στοιχεία, καθώς πριν από το 1930 μια πυρκαγιά στο Δημοτικό Σχολείο κατέστρεψε το αρχείο της Κοινότητας, στερώντας μας κάθε τεκμηριωμένη πληροφορία για τους παλαιότερους κοινοτάρχες.

Πρόκειται για μια διαδρομή σχεδόν 70 χρόνων, όπου το χωριό πέρασε από περιόδους φτώχειας, πολέμων, εμφυλίου, μετανάστευσης και σταδιακής ανάπτυξης. Μέσα σε αυτές τις μεταβαλλόμενες ιστορικές συγκυρίες, οι πρόεδροι που απεικονίζονται στον «χάρτη» υπηρέτησαν με πενιχρά μέσα, αλλά με αίσθημα ευθύνης, προσφέροντας τις υπηρεσίες τους στην τοπική κοινωνία.

Η σειρά των πορτρέτων ξεκινά με τον Σταμούλη Κωνσταντίνο (1930) και φτάνει μέχρι τον Σταμούλη Δημήτριο (1991-1995), ενώ το 1998 σημειώνεται η τελευταία αναφορά ως «Δήμαρχος», δηλώνοντας τη διοικητική αλλαγή από Κοινότητα σε Δήμο, (Διοικητική μεταρρύθμιση Ι. Καποδίστριας). Στο ενδιάμεσο παρελαύνουν μορφές που άφησαν το αποτύπωμά τους σε διάφορες χρονικές στιγμές: από τους Καραθανάση Ευθύμιο του 1932, τον Κολοβελώνη Αθανάσιο της Κατοχής και του Εμφυλίου (1940-1954), μέχρι τους μεταπολεμικούς και μεταπολιτευτικούς προέδρους όπως ο Πατήλας Χρήστος (1964), ο Ψύχος Κωνσταντίνος (1968-70), ο Μπαρούτας Βασίλειος (1983), και πολλοί άλλοι.

Ο «χάρτης» αυτός δεν είναι απλώς ένα αρχείο προσώπων· είναι ένα συλλογικό πορτρέτο της πολιτικής και κοινωνικής ιστορίας του Βαλτινού, ένας καθρέφτης της εξέλιξης της τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά και των αλλαγών στις συνθήκες ζωής, στη νοοτροπία και στα πρόσωπα που σημάδεψαν τις δεκαετίες αυτές. Κάθε πρόεδρος αντιπροσωπεύει μια εποχή, με τις προκλήσεις της, τις αγωνίες της και τα μικρά ή μεγάλα έργα που έμειναν στη μνήμη των κατοίκων.

Η αφίσα αυτή είναι επομένως και ένα κάλεσμα για συλλογική αναστοχαστική μνήμη: για να θυμηθούμε, να τιμήσουμε και να εμπνευστούμε από εκείνους που υπηρέτησαν τον τόπο τους όταν οι δυνατότητες ήταν λίγες και οι απαιτήσεις πολλές. Ένα τεκμήριο που αξίζει να διασωθεί, να ψηφιοποιηθεί και να παρουσιαστεί στις επόμενες γενιές, ως ένα μικρό παράθυρο στην ιστορία του τόπου και των ανθρώπων του.

Το νέο κατάστημα της Ειρήνης Καλαμπάκα στη Φήκη – Ό,τι χρειάζεστε για το σπίτι, τον αγρό και το χωριό!

 

Μια νέα επιχειρηματική πρόταση ήρθε να καλύψει σημαντικές ανάγκες των κατοίκων της περιοχής μας. Η συγχωριανή μας Ειρήνη Καλαμπάκα, με πολυετή εμπειρία στον χώρο των σιδηρικών και των αγροτικών ειδών, άνοιξε πρόσφατα το κατάστημά της στη Φήκη Τρικάλων, προσφέροντας ποικιλία, ποιότητα και εξυπηρέτηση με χαμόγελο.

Το κατάστημα διαθέτει είδη λευκοσιδηρουργίας, σιδερικά, είδη κτηνοτροφίας, θέρμανσης, κήπου και μπάρμπεκιου, καλύπτοντας καθημερινές και εποχιακές ανάγκες κάθε νοικοκυριού, αγρότη και επαγγελματία.

Τι θα βρείτε στο κατάστημα;

• Πλήρη γκάμα σιδηρικών & εργαλείων (βίδες, μεντεσέδες, εργαλεία χειρός και πολλά άλλα)
• Είδη κήπου: λάστιχα, ποτιστικά, σκαλιστήρια, ψεκαστήρες
• Είδη κτηνοτροφίας: εξοπλισμός στάβλου, ποτίστρες, ταΐστρες
• Είδη θέρμανσης: σόμπες ξύλου, σόμπες πετρελαίου και αξεσουάρ
• Ψησταριές, σούβλες και είδη μπάρμπεκιου για γλέντια και οικογενειακές συγκεντρώσεις

Όλα τα προϊόντα διακρίνονται για την αντοχή, την ποιότητα και τις εξαιρετικά προσιτές τιμές τους, ενώ η Ειρήνη είναι πάντα πρόθυμη να σας εξυπηρετήσει με υπευθυνότητα και γνώση.

«Θέλαμε να δημιουργήσουμε έναν χώρο όπου ο καθένας – είτε αγρότης, είτε επαγγελματίας, είτε νοικοκύρης – θα μπορεί να βρίσκει ό,τι χρειάζεται, χωρίς να χάνει χρόνο και χρήμα», μας λέει η κα Ειρήνη.

Το κατάστημα βρίσκεται στο κέντρο της Φήκης Τρικάλων
Τηλέφωνα επικοινωνίας: 24310 52143 & 6981171023

Ο Σάκης, το μπουζούκι και ο καημός της πατρίδας

 

Μέσα στην αίθουσα του καταστήματός του, στη Γερμανία, καθισμένος σε ένα τραπέζι με τα τσιγάρα και το ποτό του, ο Σάκης Παπακώστας κρατά στην αγκαλιά του ένα μπουζούκι. Δεν το παίζει καλά· τα δάχτυλά του είναι άτεχνα, κουρασμένα από τα χρόνια της δουλειάς. Όμως το κρατά σαν βρέφος, με τρυφερότητα και ιερότητα. Σαν να κρατά κομμάτι από τη μάνα του, από το χώμα που τον γέννησε. Και προσπαθεί, σιγά, διστακτικά, να βγάλει μια μελωδία – όχι για να εντυπωσιάσει, αλλά για να ανασάνει.

Ο Σάκης είναι μετανάστης. Χρόνια τώρα ζει στη Γερμανία, στέλνει λεφτά πίσω, μεγαλώνει παιδιά με προφορικές αναμνήσεις και φωτογραφίες στα συρτάρια. Η πατρίδα, για εκείνον, δεν είναι τόπος πια – είναι ήχος. Και πιο πολύ απ’ όλους τους ήχους, είναι η φωνή του Καζαντζίδη. Εκείνη η φωνή που σπαράζει, που δεν τραγουδά αλλά ξεριζώνει. Δεν ξέρει να παίζει μπουζούκι, αλλά ξέρει να πονά. Και αυτό, κάποιες φορές, αρκεί.

Όταν ακουμπά τις χορδές, δεν βγαίνει μελωδία· βγαίνει ψίθυρος. Ένα είδος προσευχής. Δεν είναι μουσικός, είναι προσκυνητής. Το μπουζούκι για τον Σάκη είναι κάτι παραπάνω από όργανο· είναι παρηγοριά, σύνδεσμος, μνήμη. Είναι ένα δέντρο ριζωμένο στην καρδιά του ξεριζωμένου.

Κάποιοι μπορεί να γελούν, να λένε πως δεν πιάνει νότα. Αλλά ο Σάκης δεν παίζει για να τον ακούσουν. Παίζει για να θυμηθεί. Παίζει για να μη χαθεί. Κάθε χτύπημα στη χορδή είναι και μια ανάμνηση: ο ήλιος στη Θεσσαλία, οι Κυριακές με το ραδιόφωνο, το παράπονο του πατέρα του που δεν πήγε σχολείο, το δάκρυ της μάνας όταν τον αποχαιρέτησε την πρώτη φορά. Όλα είναι εκεί, μέσα στο άτεχνο παίξιμο, στο χαμηλό μουρμουρητό, στη φλόγα που σιγοκαίει.

Και έτσι, μέσα στη μοναξιά της ξένης χώρας, το μπουζούκι γίνεται γέφυρα. Όχι προς το παρελθόν μόνο, αλλά και προς ένα όνειρο: πως κάποτε θα γυρίσει· πως κάποτε θα μάθει να παίζει σωστά το "Υπάρχω" και να το χαρίσει στους φίλους του στο καφενείο· πως κάποτε θα πάψει να νιώθει ξένος.

Γιατί ο καημός, όταν γίνεται τραγούδι, δεν σκοτώνει. Σε κρατά ζωντανό. Και ο Σάκης, με ένα μπουζούκι στην αγκαλιά και τον Καζαντζίδη στην καρδιά, συνεχίζει να παλεύει. Όχι για να κατακτήσει τη μουσική – αλλά για να μη χάσει τον εαυτό του.