Η Χαρόντισσα (Του χάρου η μάνα)

 

Ποιός έχει πέτρινη καρδιά και θέλει να μ’ ακούσει;

Θα πω τραγούδι θλιβερό και παραπονεμένο.

Μηδέ από χήρα τ’ άκουσα, μήτε από παντρεμένη!

Του χάρου η μάνα το ’λεγε, το ’σερνε μοιρολόγι:

 

-Έχ' τε παιδιά να κρύψετε, αδέρφια να φυλάξτε;

Γιατί έχω γιο κυνηγητή, γιατί έχω γιο κουρσάρο,

σέρνει στιλέτα δίκοπα, σπαθιά ξεγυμνωμένα,

στιλέτα ’χει για τις καρδιές, σπαθιά για τα κεφάλια!

 

Οπ’ εύρει τρεις, παίρνει τους δυο και οπ’ εύρει δυο, τον έναν

κι οπ’ εύρει έναν μοναχό κι αυτόν δεν τον αφήνει!...

-Μα νάτος, που ξαγνάντεψε στο μαύρο καβαλάρης,

μαύρος είναι, μαύρα φοράει, μαύρο είν’ τ’ άλογό του!...

 

Της δημοτικής μας παράδοσης. Αφιερωμένο στα παιδιά και στους άμαχους της Παλαιστίνης και του Ισραήλ.

Απόσπασμα από το «επάγγελμα πόρνη» της Λίλης Ζωγράφου

 

Αν ξαναγινόμουν είκοσι χρόνων θα ξεκινούσα από τις κορφές των βουνών, αντάρτης, ληστής, πειρατής, ν’ ανοίξω τα μάτια εκείνων που δέχονται αδιαμαρτύρητα τη μοίρα τους, όσο και κείνων που εθελοτυφλούν.

Όχι, η επανάστασή μου δε θα στρεφόταν κατά του κατεστημένου και του συστήματός του, αλλά εναντίον εκείνων που το ανέχονται. Θα σκότωνα, θα τσάκιζα την κακομοιριά, την υποταγή, την ταπεινοφροσύνη.

Η γη έτσι κι αλλιώς δε χωρά άλλους ταπεινούς και καταφρονεμένους. Όπως δε χωρά άλλα φερέφωνα προκάτ επανάστασης.

Η ζωή γίνηκε πια πάρα πολύ απάνθρωπη για να την καλουπώνουμε σε σχήματα, δε μας ανήκει καν, όπως δε μας ανήκει τίποτα, από τη γη που κατοικούμε ως τα πρόσωπά μας.

Το Σύστημα αποχαλινωμένο καλλιεργεί σκόπιμα την ασυνειδησία, την αγριότητα, το χάος, καταλύοντας το σεβασμό για τον ανθρώπινο παράγοντα. Δεν άφησε τίποτα ανεκμετάλλευτο, από το “χάσμα των γενιών” που αποκόβει τους ανθρώπους μεταξύ τους και ετοιμάζει τους αυριανούς παιδιά-καταδότες του Χίτλερ, ως την κατάργηση της οικογένειας.

Ο άνθρωπος βγαίνει στο σφυρί. Για να μη βρίσκει το Σύστημα καμιά αντίδραση και να μπορέσει αύριο να βγάλει ελεύθερα στο σφυρί και τις πατρίδες.

Το «Λαογραφικό Μουσείο» του Λάμπρου Τσιούκα στο Διαλεκτό

 του Δημήτρη Τσιγάρα

Μια τεράστια, σε μέγεθος, σε αριθμό αντικειμένων, αλλά και σε ποιότητα και σπανιότητα, λαογραφική συλλογή,  που όμοιά της δεν έχει γνωρίσει ο λαϊκός πολιτισμός της υπαίθρου, βρίσκεται στο χωριό Διαλεκτό Τρικάλων.

Ο θησαυρός αυτός βρίσκεται στοιβαγμένος στο κτήριο της αποθήκης σιτηρών του Αναστασίου Αβέρωφ, ο οποίος υπήρξε μεγάλος κτηματίας (Τσιφλικάς) και πολιτικός, (ο γιός του ήταν ο γνωστός Ευάγγελος Αβέρωφ Τοσίτσας).

Κατά την απαλλοτρίωση της Θεσσαλικής γης, το κτήριο περιήλθε στην ιδιοκτησία του Απόστολου Καή ή Νάτσιου, ο οποίος υπήρξε και επιστάτης στο τσιφλίκι του Αναστασίου Αβέρωφ. Σήμερα το κτήριο είναι ιδιοκτησία της απογόνου, μητέρας του Λάμπρου Τσιούκα.

Στην αποθήκη αυτή λοιπόν, εδώ και πολλά χρόνια, ο Λάμπρος Τσιούκας έχει συγκεντρώσει με πολύ αγάπη και φροντίδα, αλλά και με επιστημοσύνη, ένα σπάνιο υλικό, μεγάλης λαογραφικής αξίας, που καλύπτει σχεδόν όλες τις εκφάνσεις του λαϊκού πολιτισμού και ξεπερνάει τα όρια της απλής λαογραφικής συλλογής, διεκδικώντας με αξιώσεις την προβολή της σε μουσειακούς χώρους ευρωπαϊκού επιπέδου.

Πριν από λίγο καιρό, ο Λάμπρος Τσιούκας με δέχθηκε στον χώρο του, και είχα την τύχη να με ξεναγήσει και να με αποκαλύψει την θαυμάσια λαογραφική συλλογή του, μαζί με το αξιόλογο περιεχόμενο του χαρακτήρα του και τον πλούτο της ψυχής του.

Ο Λάμπρος Τσιούκας ασχολείται από πολύ μικρός με την συλλογή αυτών των αντικειμένων, είναι ευαισθητοποιημένος με το θέμα, καταρτισμένος και βαθύς γνώστης της λαϊκής παράδοσης του τόπου.

Είναι μάλιστα, διατεθειμένος να προσφέρει όλη τη Λαογραφική Συλλογή του σε κρατικό φορέα ή Δήμο, για τη δημιουργία ενός σύγχρονου Λαογραφικού Μουσείου. Να υπάρξει δηλαδή ένας φορέας διαχείρισης και ανάδειξης της συλλογής, έτσι ώστε να αναλάβει την διαχείριση και την τήρηση  των απαραίτητων προϋποθέσεων και όρων λειτουργίας, διασφάλισης, συντήρησης και ανάδειξης του υλικού.

Οι άνθρωποι που θα το διοικούν πρέπει να κατανοούν τη σημασία που έχει η εξειδικευμένη γνώση για: α) την αποτελεσματική διαχείριση των ανθρώπινων, των οικονομικών και των πολιτισμικών πόρων και β) την προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς που διαφυλάττουν. 

Στη σύγχρονη πραγματικότητα, το λαογραφικό μουσείο δεν πρέπει να λειτουργεί ως αποθήκη, ή και ως χώρος φύλαξης αντικειμένων, ή και έργων τέχνης, αλλά πρέπει να διεκπεραιώνει το έργο της διατήρησης, της ανάδειξης και της προβολής των παραδόσεων και της πολιτιστικής κληρονομιάς ενός λαού, λειτουργώντας ως μόνιμο ίδρυμα, µη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, στην υπηρεσία της κοινωνίας και της ανάπτυξής της. Άλλωστε κύριοι στόχοι ενός μουσείου, είναι η επαφή του επισκέπτη µε το πολιτιστικό παρελθόν, η γνωριμία του µε την ιδιαίτερη πολιτιστική ταυτότητα, η ανάπτυξη των πνευματικών, ή ακόμα και των καλλιτεχνικών δεξιοτήτων του και η βελτίωση των γνώσεών του σε θέματα ιστορίας και επιστημονικής εξέλιξης.

Η Μουσειολόγος- Ιστορικός του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Δρ. Φωτεινή Λέκκα, επισκέφτηκε τον χώρο, εκτίμησε την συλλογή και έχει αποφανθεί για την αξία της, επισημαίνοντας πως: «Ο δήμος Τρικκαίων έχει στη διάθεσή του ένα σημαντικό Λαογραφικό πλούτο και στα χέρια του μία σπάνια ευκαιρία να δημιουργήσει ένα άρτιο μουσείο λαϊκού και αστικού πολιτισμού για την περιοχή των Τρικάλων, το εγχείρημα δεν είναι εύκολο αλλά έχει όλες τις προϋποθέσεις να πραγματοποιηθεί».

Ο δήμος Τρικκαίων, έχοντας στην διάθεσή του αυτό το σπάνιο υλικό, δεν πρέπει να αφήσει να χαθεί μια τέτοια ευκαιρία αναξιοποίητη…

Έτσι, και ο κ. Λάμπρος Τσιούκας θα δει το όνειρο μιας ζωής να πραγματοποιείται, και οι πολίτες αυτού του τόπου θα αποκτήσουν έναν ανεκτίμητο θησαυρό, από τον τόπο τους για τον τόπο τους!

Απεβίωσε η Λεμονιά Παπαχρήστου

 

Απεβίωσε η συγχωριανή Λεμονιά συζ. Ευαγ.  Παπαχρήστου το Σάββατο 4 Νοεμβρίου 2023 σε ηλικία 79 ετών.

Η Λεμονιά Παπαχρήστου – Ζαμπακά του Σταύρου και της Ευαγγελίας γεννήθηκε το 1944 στο Βαλτινό. Παντρεύτηκε με τον Ευάγγελο Παπαχρήστο και απόκτησαν δύο παιδιά, την Ευαγγελία και τον Βάϊο.

Σημ. Η εξόδιος Ακολουθία θα γίνει  στον Ιερό  Ναό  Αγίας Μαρίνας Χρυσαυγής Τρικάλων, την Κυριακή 5 – 11 – 2023  και ώρα 11.30π.μ.

Μια όμορφη φθινοπωρινή «Καλημέρα» από το Βαλτινό

 

Μια όμορφη φθινοπωρινή καλημέρα, γεμάτη από τα χρώματα του απόβροχου, του ουράνιου τόξου, και της ειδυλλιακής φύσης του χωριού, δεχθήκαμε σήμερα από την Χριστίνα – Μαρία Βότσιου, η οποία παρατήρησε και απαθανάτισε με τον φακό της την πανέμορφη εικόνα από το Βαλτινό, θυμίζοντάς μας πως: «δεν χρειαζόμαστε καλύτερες μέρες… Αλλά ανθρώπους για να κάνουν καλύτερες τις μέρες μας»!

Εικόνες του χωριού «Ο Μαϊμουδιάρης»

 

Ο Μαϊμουδιάρης ήταν συνήθως ο τσιγγάνος εκείνος που παλαιότερα περιήγαγε την τη μαϊμού σε υπαίθριες παρουσιάσεις - επιδείξεις και με αυτό τον τρόπο γέμιζε το περιφερόμενο ντέφι του με κέρματα, βγάζοντας το μεροκάματό του. Ο ίδιος πολλές φορές παρουσίαζε το πρόγραμμά του με αρκούδα (Αρκουδιάρης).

Μια φωτογραφία του 1955 στο Βαλτινό, καταμαρτυρεί την παρουσία του περιπλανώμενου Μαϊμουδιάρη, να παρουσιάζει και να επιδεικνύει στους κατοίκους τις χορευτικές ικανότητες της μαϊμούς.

Έχοντας τη μαϊμού δεμένη με αλυσίδα από τη ζώνη του, χτυπώντας το ντέφι και τραγουδώντας κάποιο γνωστό λαϊκό τραγούδι, που συνήθως ήταν το «Σήκω χόρεψε κουκλί μου να σε δω να σε χαρώ ...», έκανε το γύρο του χωριού και παρουσίαζε το πρόγραμμά του στις γειτονιές, καταλήγοντας στην πλατεία του χωριού. Στο πρόγραμμα της επίδειξης περιλαμβάνονταν και οι μιμήσεις καθώς και οι κωλοτούμπες της μαϊμούς, η οποία έτρεχε πέρα δώθε, όσο της επέτρεπε η αλυσίδα, εκτελώντας τούμπες στο αέρα, εντυπωσιάζοντας το κοινό. Το θέαμα άρεσε στον κόσμο που μαζευόταν τριγύρω και παρακολουθούσε με μεγάλο ενδιαφέρον.

Έτσι στο τέλος ο Μαϊμουδιάρης, γέμιζε το περιφερόμενο ντέφι του με κέρματα και εξασφάλιζε τον επιούσιο, και τον δικό του και του ζώου.

Μια συνάντηση συγχωριανών μεταναστών με επίκεντρο την γενέτειρά μας, το Βαλτινό

 

Μια ευχάριστη κι απρόσμενη έκπληξη είχα την ευκαιρία να ζήσω, την Τετάρτη 1 Νοεμβρίου 2023, όταν δέχθηκα την επίσκεψη από δύο συγχωριανούς μετανάστες, στο γραφείο μου στα Τρίκαλα.  

Πρόκειται για τους αδελφούς Απόστολο και Κώστα Καραθανάση του Γεωργίου, οι οποίοι ζούνε στο εξωτερικό εδώ και μισόν αιώνα. Ο Απόστολος - Γιάννης Καραθανάσης μένει εδώ και πολλά χρόνια μόνιμα στο Βέλγιο, με την οικογένειά του και ο αδερφός του, Κώστας ζει επίσης, μόνιμα  με την οικογένειά του στην Κύπρο. Στην παρέα ήταν και ο Βαγγέλης Στάθης, συνομήλικος και παιδικός φίλος τους, από αυτές τις φιλίες και τις σχέσεις που είχαν περιεχόμενο, αλλά που έληξαν άδοξα καθώς διακόπηκαν λόγω της μετανάστευσης.

Η συνάντηση, ήταν μια καλή ευκαιρία για «γνωριμία» και για αναπόληση των χαμένων στιγμών, με επίκεντρο την γενέτειρά μας, το Βαλτινό.

Μια συνάντηση, που συντροφεύτηκε με το καφεδάκι και που ξύπνησε μέσα μας τη νοσταλγία για τον τόπο που μας συνδέει, για τους ανθρώπους που κάποτε ήταν κομμάτι της καθημερινότητας και για μια εποχή που φαίνεται να έχει περάσει ανεπιστρεπτί.

Το πρώτο «γεια» της γνωριμίας, ο πρώτος αμήχανος χαιρετισμός της συνάντησης, που συνοδεύεται με μια τόσο τρυφερή αγκαλιά, και σπάζει τον πάγο της επικοινωνίας κι ύστερα, όλο αυτό το οικείο που ακολουθεί... Αυτές οι ώρες που κυλάνε σαν νερό γιατί υπάρχουν τόσα να ειπωθούν και τόσα να διερευνηθούν και να αποκαλυφθούν.

Ο χώρος γεμίζει με θετική ενέργεια. Το ένα χαμόγελο διαδέχεται το άλλο και η στιγμή της επανασύνδεσης εξελίσσεται σε μυσταγωγία!

Ο Αποστόλης κι ο Κώστας ένιωθαν την ανάγκη, για όλο αυτό το διάστημα που έλειπαν από τη γενέτειρα τους, να το καλύψουν, με το να μάθουν για το χωριό διάφορα πράγματα, προτού ξεγλιστρήσει κι άλλο ο χρόνος.

Οι αναφορές στο παρελθόν και στη γενέτειρά τους ήταν αρκετές. Η αναζήτηση ιστορικού και λαογραφικού υλικού για την γενέτειρά τους ήταν στις άμεσες επιδιώξεις τους.

Η Ελλάδα για αυτούς είναι η χώρα τους, είναι ο τόπος που έχουν μάθει τι σημαίνει γέννηση, που έχουν βιώσει τη γέννησή τους και έχουν βρει τον τρόπο να φιλτράρουν όλη τους τη ζωή μέσα από αυτές τις πρώτες εμπειρίες που είχαν στο χωριό.

Για τον μετανάστη, ο τόπος που γεννήθηκε είναι ο τόπος στον οποίο ονειρεύτηκε, ο τόπος που πιστεύει ότι κάποτε θα επιστρέψει. Άλλωστε «Ελλάδα» δεν είναι τα σύνορα της χώρας, δεν είναι το κράτος. Είναι ένας τρόπος του να αντιλαμβάνεσαι τα πράγματα. Υπάρχουν Έλληνες, οι οποίοι δεν έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα, κι όμως έχουν ελληνική αντίληψη των πραγμάτων. Και αυτή η σχέση γίνεται πιο ισχυρή όταν βρίσκεσαι μακριά από τα σύνορα.

Σ’ αυτή τη συνάντηση, είχα την ευκαιρία να ζήσω και να πλουτίσω τις εμπειρίες μου, με δύο συγχωριανούς που δεν είχαμε γνωριστεί και που με έκαναν να συνειδητοποιήσω και να αισθανθώ πως, η Ελλάδα δεν είναι φυσική αίσθηση, είναι αίσθηση πνευματική!

Δυστυχώς όμως η συνάντησή μας ήταν για λίγο χρόνο. Πώς να χωρέσει όλος αυτός ο όγκος πληροφοριών και αισθημάτων μέσα σε μια ώρα;

Γι’ αυτό, πριν ολοκληρωθεί η συνάντησή μας, ανταλλάξαμε τηλέφωνα και διευθύνσεις και υποσχεθήκαμε στους εαυτούς μας να συνεχίσουμε την επικοινωνία μεταξύ μας, για να πούμε όσα δεν προλάβαμε και όσα δεν ειπώθηκαν σε μια ζωή…

Δημήτρης Τσιγάρας

Η ιστορία των παλιών κινηματογράφων των Τρικάλων μέσα από τα φέιγ βολάν

 Του Δημήτρη Τσιγάρα

Τα προγράμματα - φέιγ βολάν- που διένειμαν, κάποτε, κατά την είσοδο του κινηματογράφου, γνώρισαν τις δικές τους δόξες και σήμερα αποτελούν τεκμήρια για έναν τρόπο ζωής που έχει πλέον παρέλθει. Διασώζουν τις μνήμες του σινεμά, του εκπροσώπου, αυτής της άλλοτε φαντασμαγορίας των αισθήσεων.

Φορείς πληροφοριών και μνημοσύνης, αυτή συλλογή των διασωθέντων φέιγ βολάν, των κλασικών κινηματογραφικών έργων, -ελληνικών και ξένων- της παγκόσμιας ταινιοθήκης, παλαιών ηθοποιών και σταρ της οθόνης, που μαζί τους ζωντανεύει η κουλτούρα της εξόδου για σινεμά.

 Τότε που το σινεμά ήταν η πιο φθηνή, η πιο προσιτή και η πιο προσφιλής διασκέδαση.

Το γαλανόλευκο, ή ροζ, ή κόκκινο, ή πράσινο, ή κιτρινωπό πρόγραμμα ήταν ένα έντυπο που διανέμονταν από την ταξιθέτρια κατά την είσοδο στον κινηματογράφο. Τυπώνονταν συνήθως στα τυπογραφεία των εφημερίδων των Τρικάλων, «Θάρρος», «Αναγέννησις», κλπ., από την διεύθυνση του κινηματογράφου.

Τα αναγραφόμενα στοιχεία του προγράμματος διατάσσονταν στην μία σελίδα, την μπροστινή, ενώ η πίσω πλευρά ήταν κενή. Στην σελίδα αναγράφονταν η επωνυμία του κινηματογράφου, ο τίτλος της ταινίας που παιζότανε, οι πρωταγωνιστές και μια σύντομη περιγραφή της υπόθεσης του έργου. Επίσης, πολλές φορές αναγγέλλονταν και διαφημίζονταν οι προσεχώς ταινίες που θα ακολουθούσαν. Τέλος στο κάτω μέρος αναγράφονταν η ώρα έναρξης και η τιμή του εισιτηρίου.

Αυτές κι άλλες πολλές σπάνιες πληροφορίες μας δίνουν αυτά τα προγράμματα, τα διαφημιστικά φέιγ βολάν του κινηματογράφου, μα πάνω απ’ όλα ξυπνάνε μνήμες και εικόνες, μιας «ατμόσφαιρας» και μιας εποχής που έχει παρέλθει.

Η μεγαλοπρεπείς αίθουσες, τα καθίσματα, οι αυλαίες, οι οθόνες, οι μουσικές με τις καμπάνες, τα έργα, οι διαφημίσεις, τα αναψυκτικά, ο πασατέμπος, το «σάμαλι και κοκ», τα «Προσεχώς» στις προθήκες όπου είχαν αναρτηθεί οι φωτογραφίες της ταινίας που έπαιζαν «Σήμερον» και των ταινιών που περίμεναν τη σειρά τους «Προσεχώς, Έγχρωμον», «Κατάλληλον» ή «Ακατάλληλον δι’ ανηλίκους», συνέθεταν την όλη εικόνα.

Μια εικόνα καταγεγραμμένη στις σελίδες της Τρικαλινής ιστορίας των παλιών σινεμά. Σελίδες που διηγούνται τον τρόπο με τον οποίο χιλιάδες άνθρωποι ξανοίχτηκαν και ταξίδεψαν σε άλλους κόσμους και αυτό γινόταν μέσα από τον χώρο μιας θερινής ή χειμερινής κινηματογραφικής αίθουσας των Τρικάλων, του «ΡΕΞ», του «ΠΑΛΛΑΣ», του «ΑΠΟΛΩΝ» του «ΣΙΝΕ ΚΟΣΜΟΣ», του «ΣΤΑΡ», του «ΑΛΚΑΖΑΡ», της «ΑΝΕΣΙΣ» του «ΕΣΠΕΡΟΥ» κ.ά.

Η ιστορία του εικοστού αιώνα, ιδίως μετά το 1930 μέχρι το 1990 ορίζεται και από μια ανάγνωση του κόσμου των θεαμάτων.

Ένας κόσμος ολόκληρος… κάθε γειτονιά των Τρικάλων είχε τα σινεμά της. Ονόματα κινηματογράφων περασμένων εποχών, που θαρρείς πως έζησαν εκεί για μια αιωνιότητα.

Κινηματογράφοι των Τρικάλων

Οι πρώτες κινηματογραφικές προβολές στην πόλη των Τρικάλων γίνονταν υπαίθρια στις πλατείες (στην πλατεία Ρήγα Φεραίου αναφέρονται ήδη από το 1900), σε άλλους ελεύθερους χώρους και στα καφενεία.

Ο πρώτος κινηματογράφος εγκαταστάθηκε το 1915-1916 σε μάντρα της οδού Σαράφη, δίπλα στο σπίτι του Φίτσιου.

Παρακάτω αναφέρονται, με αλφαβητική σειρά, τα ονόματα των 27 κινηματογράφων που λειτούργησαν στα Τρίκαλα.

Το «Αλκαζάρ»  (θερινός). Βρισκόταν στο τέρμα της οδού Ομήρου, πλησίον του σημερινού 7ο Γυμνασίου. Χωρητικότητας 1.000 θέσεων. Άρχισε την λειτουργία του το 1970, από τους αδελφούς Νίτσιου. Έκλεισε οριστικά το 1984.

Η «Άνεσις» (θερινός). Χωρητικότητας 1.000 θέσεων.  Βρίσκονταν στο Τρικκαίογλου, όπου σήμερα βρίσκεται η αποθήκη οικοδομικών υλικών του Απόστολου Πέτσα. Άρχισε την λειτουργία του το 1971, υπό την διεύθυνση του Αθανασίου Χατζιάρα και σταμάτησε την λειτουργία του το 1976.

Ο «Απόλλων» (χειμερινός) βλ. Πανελλήνιων και Ρεξ (χειμερινός 2).

Το «Άριστον» (θερινός) Χωρητικότητας 250 θέσεων, επί της οδού Κονδύλη, στο οικόπεδο κληρονόμων Θεοδοσοπούλου, απέναντι από το παλιό καφενείο του «Ψημένου».. Την εκμετάλλευση είχαν ο Σπύρο Διβάνης με τους γιους του, από το 1961 μέχρι το 1971. Στη συνέχεια, για δύο χρόνια τον λειτούργησε ο Σπύρος Μηνάς, ώσπου έκλεισε οριστικά το 1973. Μηχανικοί όλα αυτά τα χρόνια ήταν ο Μίμης Γιαλίτσας και ο Κώστας Μουτσικόπουλος, ταξιθέτρια κάποια Κούλα και στο αναψυκτήριο ο Βασίλειος Κατσαμπέκης.

Το «Αττικόν» (θερινός) βλ. Ρεξ (θερινός 1).

Το «Αχίλλειον» (χειμερινός) Στην πλατεία Ρήγα Φεραίου, στο ισόγειο του ομώνυμου ξενοδοχείου. Λειτούργησε από το 1962 έως το 1982.

Το «Αχίλλειον» (θερινός) Βλ. Ρεξ (θερινός 1)

Ο «Δημοτικός» (χειμερινός) Σε ειδική αίθουσα στο μύλο Ματσόπουλου.

Ο «Έσπερος» (θερινός 1) Στην οδό Βύρωνος δίπλα στο ΠΑΛΛΑΣ. Λειτούργησε από το 1958 έως το 1975.

Ο «Έσπερος» (θερινός 2) Βλ. Ρεξ (θερινός 1)

Το «Ζάππειον» (θερινός) Δίπλα στο γυμναστήριο (νυν δημαρχείο) λειτούργησε το 1932.

Το «Ιντεάλ» (θερινός) βλ. Ρεξ (θερινός 1)

Ο «Κόσμος» (χειμερινός) Στην οδό Κονδύλη, επί της οικοδομής Παπαβασιλείου. Άρχισε τη λειτουργία του το 1970 και την ανέστειλε το 2012.

Ο «Μύλος» (θερινός δημοτικός) Στο πάρκο Ματσόπουλου. Λειτούργησε από το 1991 έως το 1992. Διέκοψε για λίγο και επαναλειτουργεί έως σήμερα.

Το «Ολύμπιον» (θερινός) Χωρητικότητας 700 θέσεων. Βρίσκονταν επί των οδών Κοραή και Καρανάσιου, δίπλα από την κλινική του Σπύρου Μπονώτη. Λειτούργησε από το 1957 έως το 1972. Το 1957 μέχρι το 1964 λειτούργησε υπό την διεύθυνση των Κώστα Στουρνάρα και Δημήτρη Μπράβο. Από το 1965 μέχρι το 1972, που έκλεισε οριστικά, τη διαχείριση είχε ο Μίμης Γιαλίτσας.

Ο «Ορφεύς» (θερινός) βλ. Σταρ.

Ο «Ορφεύς» (χειμερινός) βλ. Πανελλήνιον και Ρεξ (χειμερινός 2)

Το «Παλλάδιον» (χειμερινός) Στο παλαιό κτίσμα Παϊζάνου (Κολοκοτρώνη και Τζαβέλλα), στην Κατοχή.

Το «Παλλάς» (χειμερινός) στην οδό Βύρωνος. Λειτούργησε από το 1956 έως το 1985.

Το «Παλλάς»,  (θερινός 1) βλ. Ρεξ (θερινός 2).

Το «Παλλάς», (θερινός 2) Επί της οδού Λαρίσης, δίπλα στη σημερινή στοά Κατσανούλη. Λειτούργησε από το 1952 έως το 1956, από τους αδελφούς Στουρνάρα, χωρητικότητας 400 θέσεων.

Το «Πανελλήνιον» (χειμερινός) Το κτίριο κατασκευάστηκε το 1914. Το 1936 σε ένα τμήμα του λειτούργησε κινηματογράφος που ονομάστηκε Ρεξ. Έκλεισε στην αρχή της Κατοχής και ξαναλειτούργησε το 1942. Το 1946 μετονομάστηκε σε Ορφευς και το 1961 σε Απόλλων. Σταμάτησε τη λειτουργία του το 1992.

Το «Rex» (θερινός 1) Πρωτολειτούργησε το 1925 ως Ideal στο χώρο του σημερινού Δημαρχείου. Το 1928 μετονομάστηκε σε Αττικόν. Από το 1937 έως το 1948 οπότε κλείνει, ονομάζεται Ρεξ. Ξαναλειτούργησε από το 1951 έως το 1954 ως Έσπερος, οπότε κλείνει. Είναι ο πρώτος θερινός κινηματογράφος της πόλης.

Το «Rex» (θερινός 2) Στην οδό Ασκληπιού 23. Λειτούργησε το 1937 και το 1938 μετονομάζεται σε Παλλάς, ύστερα πάλι Rex και έκλεισε το 1952.

Το «Σταρ» (θερινός) Στη γωνία Ασκληπιού και Καποδιστρίου. Από το 1947 έως το 1951 λεγόταν Ορφεύς. Έκλεισε το 1977.

Ο «Τηλέμαχος» (χειμερινός) Στην οδό Κουμουνδούρου, στο κτίριο του παλιού εργοστασίου Τεγόπουλου. Άρχισε τη λειτουργία του το 1998. Λειτουργεί ακόμα και σήμερα.

Το «Τιτάνια» (χειμερινός) Στην αίθουσα του καφενείου «Ζυγόπουλου» (Σαράφη και Χατζηπέτρου). Λειτούργησε λίγους μήνες μεταξύ 1936 και 1937.

Παρουσίαση βιβλίου «Αθλητική Ιστορία των Ελλήνων. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα» του ΘΕΟΔΩΡΟΥ Α. ΝΗΜΑ

 

Το Σάββατο 18 Νοεμβρίου 2023 και ώρα 6.30 μ.μ., στη Στέγη Λαϊκού Πολιτισμού / αίθουσα Πινακοθήκης Θεοδ. Μάρκελλου (οδός Γαριβάλδη 6 - Τρίκαλα) του Δήμου Τρικκαίων, θα πραγματοποιηθεί η παρουσίαση του βιβλίου του ΘΕΟΔΩΡΟΥ Α. ΝΗΜΑ με τίτλο:  «Αθλητική Ιστορία των Ελλήνων. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα».

Την παρουσίαση συνδιοργανώνουν ο Δήμος Τρικκαίων, ο ΣΕΓΑΣ και ο Εκδοτικός Οίκος Κ. & Μ. Αντ. Σταμούλη (Θεσσαλονίκη).

Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο κ. Δημήτριος Σούλας, ομότιμος καθηγητής του ΤΕΦΑΑ Τρικάλων και ο  κ. Λεωνίδας Χατζηαγγελάκης, αρχαιολόγος - επί τιμή έφορος Αρχαιοτήτων Δυτικής Θεσσαλίας. Στο τέλος ο Συγγραφέας του βιβλίου θα απαντήσει σε ερωτήσεις.

Η ΘΥΣΙΑ ΤΟΥ ΑΒΡΑΑΜ

 

Εδώ ο κόσμος καίγεται κι εγώ ψάχνοντας δεξιά κι αριστερά έπεσα πάνω σε ζωγραφικό πίνακα με τη θυσία του Αβραάμ. Πάντα είχα την απορία μου με τη μυθολογία αυτή. Γιατί τάχα έμεινε αυτό το γεγονός καταγραμμένο μέσα στα ιερά βιβλία; Περιποιούν τιμή στον Θεό; Μα δεν τον παρουσιάζουν αγνώμονα, σκληρό, αιματοβαμμένο, χαιρέκακο και μη παντογνώστη; Δεν ήξερε εκ των προτέρων ότι ο Αβραάμ θα υπάκουε κι Εκείνος τα χαράματα ή μάλλον την ώρα που θα έπεφτε (!) το μαχαίρι θα του χάριζε τον γιο; Προς τι ο πόνος του θνητού όλη τη νύχτα; Τόσοι λογοκριτές πέρασαν πάνω από τα ιερά βιβλία, πώς τυφλώθηκαν και το άφησαν αυτό να φαίνεται; Να δείχνεται ένας θεός σφάχτης; Μα θα μου πείτε εδώ έκανε έναν κατακλυσμό και δεν του βγήκε σε τίποτα, ο κόσμος έγινε πιο κακός από πριν, ίσως επειδή ήταν εξαρχής ελαττωματική η κατασκευή του. Αυτά έβλεπαν οι Γνωστικοί και πήγαιναν οι φουκαράδες να διορθώσουν τα αδιόρθωτα. Πάντως αν εγώ ήμουνα στη θέση του Αβραάμ δεν θα υπάκουα καθόλου και θα Του χάριζα όλη την αιωνιότητα. Τον γιο μου θα τον είχα πάνω απ’ όλα.

Του Ηλία Κεφάλα

 

Οι περιπέτειες του Βαλτσιώτη «Στην υγειά των άλλων»

 

Κάποτε υπήρχε ένας μεθυσμένος, ο οποίος έπινε εις υγείαν όλων που περνούσαν από την ταβέρνα.

-Κοίταξε τον,  είπε ο Βαλτσιώτης, αυτός άρχισε να πίνει για να ξεχνάει τις δυστυχίες και τα προβλήματά του, αλλά εάν το ποτό δεν υπήρχε, ο άνθρωπος αυτός δεν θα είχε τόσες πολλές δυστυχίες και τόσα πολλά προβλήματα, ώστε να θέλει να τα ξεχάσει με το ποτό.

Παρόλα αυτά αυτός είναι θαυμάσιος άνθρωπος, κοιτάξτε πόσο πολύ αγάπα τους ανθρώπους και πίνει στην υγεία τους!

Μετά από λίγη ώρα ο μεθυσμένος έπεσε κάτω νεκρός από το ποτό.

Να ένας ήρωας της αυταπάρνησης! είπε ξανά ο Βαλτσιώτης. Χαίρε ω γλώσσα γεμάτη από μέλι! Πέθανες ευχόμενη τον κόσμο! Μα βέβαια, ο μακαρίτης είχε δείξει τη μεγαλύτερη ανθρώπινη αυταπάρνηση. Φοβερός αλτρουιστής! Έπινε διαρκώς στην υγειά των άλλων μέχρις ότου κατέστρεψε τη δικιά του!

Η τοιχογραφία (graffiti) στην οικοδομή «Μπλουγούρα»

 

Ολοκληρώθηκε η εντυπωσιακή τοιχογραφία μεγάλης κλίμακας (graffiti) στην πρόσοψη του εμπορικού κέντρου» Μπλουγούρα», επί της οδού Κονδύλη, στην πόλη των Τρικάλων, που απεικονίζει την αναβίωση της παλιάς αγοράς των Τρικάλων και των παλιών επαγγελμάτων, που χάθηκαν στο διάβα του χρόνου.

Η τοιχογραφία αυτή άλλαξε την όψη του γκρίζου  και μουντού τοίχου, αποκτώντας χρώμα και οπτική υπόσταση, ομορφαίνοντας έτσι τον περιβάλλοντα χώρο.

Και βέβαια, οι παλαιότεροι θα θυμούνται, την πρωτοπόρο για την πόλη τοιχογραφία, που υπήρχε παλαιότερα, στον συγκεκριμένο τοίχο της οικοδομής, του καταστήματος «Μπλουγούρα».

Το έργο φιλοτεχνήθηκε από την καλλιτεχνική ομάδα No Limit Styles.

Art direction: Κισκίνης Αλέξανδρος (Ηoodspirit)

Σχέδιο: Ashos. 

Εκτέλεση: Ashos & Ηoodspirit

Η γέφυρα Ρογγίων – Βαλομανδρίου

 

Του Νικολάου Γκόγκου Υποναύαρχος ΠΝ εα, κάτοικος Βαλομανδρίου

Ο Ντάνιελ έφυγε. Πέρασαν σχεδόν 9 βδομάδες από τότε που πέρασε και άφησε πίσω του φοβερές  καταστροφές  και τεράστιες ζημιές  στον Παραπόταμο, τη Φωτάδα και το Βαλομάνδρι. Η κακή ψυχολογία παραμένει. Λίγα σύννεφα στον ουρανό και ο φόβος επανέρχεται. Αν θα επανέλθει παρόμοιο φαινόμενο και πότε, κανένας δεν γνωρίζει.

Γίνονται και συνεχίζονται έργα διορθωτικά/ προστασίας των χωριών μας. Είναι αρκετά όμως: Εμείς στα χωριά μας, μαζί και ο Διπόταμος, τα Ρόγγια, ο Πύργος κ.ά. έχουμε μία γέφυρα που μαζί με το δρόμο, είναι ένα ακόμη ανάχωμα κάθετα στη φυσική ροή του ποταμού. Αυτό δεν βοηθάει την ανεμπόδιστη ροή του ποταμού και προκαλεί τρομερές πιέσεις στα αναχώματα με συνέπεια αυτά να σπάνε και να ξεχειλίζει το νερό στα χωριά μας. Πλημμυρίσαμε το 2016, το ίδιο και το 2023 και δεν γνωρίζουμε τι θα συμβεί στο μέλλον και πότε. Είχαμε προβάλει το 2016 την ανάγκη να επεκταθεί η γέφυρα ανατολικά προς Ρόγγια και δυτικά προς Βαλομάνδρι.  Δεν εισακουστήκαμε. Αντί αυτών έγινε εκβάθυνση της κοίτης του ποταμού και κόπηκαν πολλά πλατάνια. Η κοίτη του ποταμού καλύφθηκε πάλι από τα φερτά υλικά.

Ευτυχώς που φέτος δεν έσπασε το ανάχωμα μεταξύ Φωτάδας και Βαλομανδρίου. Οι συνέπειες θα ήταν πολύ σοβαρότερες. Έσπασε όμως στη γέφυρα, ανατολικά και δυτικά της γέφυρας. Το αποτέλεσμα οδυνηρό για τον Παραπόταμο και τα περισσότερα σπίτια και καλλιέργειες  του Βαλομανδρίου και της Φωτάδας.  Αποκαταστάθηκε ο δρόμος/ανάχωμα σχετικά γρήγορα. Όμως και πάλι δεν ελήφθη μέριμνα για την έστω και προσωρινή ανεμπόδιστη ροή του ποταμού. Εκεί στα σπασίματα θα μπορούσαν να τοποθετηθούν μερικά κιούγκια μεγάλου διαμετρήματος, τουλάχιστον 2 μέτρων. Τα υφιστάμενα 2 κιούγκια προς το μέρος του Βαλομανδρίου είναι πολύ  μικρής διαμέτρου, βαθειά τοποθετημένα, ανεπαρκέστατα  και βουλώνουν από τα φερτά υλικά με την πρώτη κατεβασιά.

Είναι σκόπιμο και αναγκαίο η Περιφερική Ενότητα Τρικάλων να λάβει υπόψη της τις προτάσεις της επιτροπής Βαλομανδρίου, που παραδόθηκαν στον αντιπεριφερειάρχη Τρικάλων κ. Μιχαλάκη και να προτείνει στον πρώτο προγραμματισμό έργων, τη διενέργεια μελέτης για την επέκταση της γέφυρας και να εφαρμόσει τις προτάσεις της.  Η μελέτη  για τη συνολική θωράκιση της Θεσσαλίας θα καθυστερήσει πολύ και θα χρειαστούν πολλά χρήματα για την υλοποίησή της.   

      

Ο εορτασμός της 28ης Οκτωβρίου 1940 στο Βαλτινό

 

Με σύμμαχο την καλοκαιρία και με κάθε επισημότητα γιορτάστηκε η Εθνική Επέτειος της 28ης Οκτωβρίου 1940 στο Βαλτινό, το Σάββατο 28 Οκτωβρίου 2023.

Οι εκδηλώσεις απόδοσης τιμής ξεκίνησαν με τον εκκλησιασμό και τη δοξολογία στον Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου Βαλτινού. Ακολούθησε στην κεντρική πλατεία, στο χώρο του Ηρώου, η επιμνημόσυνη δέηση από τον πατέρα Κωνσταντίνο Ζαχαράκη και η κατάθεση στεφάνων από τους εκπροσώπους των τοπικών αρχών, σχολείων, φορέων και συλλόγων παρουσία μαθητών, καθηγητών, διευθυντών σχολείων του Βαλτινού και πλήθος κόσμου.

Στη συνέχεια ακολούθησε η μαθητική παρέλαση.

Οι πεσόντες του Βαλτινού στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο, στην Κατοχή και στον Εμφύλιο Πόλεμο

 

Η 28η Οκτωβρίου είναι μία ημέρα τιμής του αντιστασιακού αγώνα και των θυμάτων του, ένας διαχρονικός και αυθεντικός αγώνας του ελληνικού λαού ενάντια στο ναζισμό και το φασισμό. 

Με αφορμή τον εορτασμό της επετείου 28ης Οκτωβρίου 1940, παρουσιάζουμε παρακάτω τους πεσόντες του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, της Κατοχής και του Εμφυλίου Πολέμου, που κατάγονταν από το Βαλτινό.

Νεκροί από το Βαλτινό κατά τον Εληνοϊταλικό Πόλεμο, του 1940

Φονευθέντες από το Βαλτινό, σε μάχες ή εκτελεσθέντες από τα στρατεύματα Κατοχής (1941-1944)

Νεκροί του εμφυλίου πολέμου από το Βαλτινό, κατά την περίοδο 1941-1949