Ένας παλιός ιερέας του Βαλτινού «Θεόδωρος Πουλιανίτης (1927 -1929)»

 

Μια ανάρτηση στο facebook του Δημήτρη Γκούμα, έριξε φως σε μια ενδιαφέρουσα προσωπικότητα ενός ανθρώπου που διατέλεσε παλαιότερα ιερέας στον Άγιο Αθανάσιο Βαλτινού.

Πρόκειται για τον ιερέα Θεόδωρο Πουλιανίτη ο οποίος χειροτονήθηκε το 1927 στο Βαλτινό και διατέλεσε ιερέας για δύο χρόνια (1927-1929) στον ναό του Αγίου Αθανασίου Βαλτινού και στη συνέχεια μετατέθηκε στον Πυργετό.

Ο Θεόδωρος Πουλιανίτης του Βασιλείου γεννήθηκε στον Πυργετό Τρικάλων το 1880 και σκοτώθηκε από οβίδα γερμανικού όλμου την 12η Σεπτεμβρίου του 1944 και ώρα 22:00 η οποία χτύπησε την αυλή του σπιτιού του. Το 1909 ο Θεόδωρος νυμφεύθηκε την 19χρονη Ελισάβετ Μπαλκίζα, από τη Λαζαρίνα και έκανε μαζί της 12 παιδιά, από τα οποία τα πέντε πέθαναν σε βρεφική ηλικία, όλα κάτω των 3ετών. Στους Βαλκανικούς πολέμους του 1912-13 υπηρέτησε στο 9ο Ευζωνικό Τάγμα του 1/38 συντάγματος και είχε διοικητή τον γνωστό, στην ιστοριογραφία αυτών των πολέμων, ταγματάρχη Βελισσαρίου.

Έλαβε μέρος σε όλες τις μάχες που έδωσε η μονάδα του, με πιο χαρακτηριστικές τις μάχες στο Μπιζάνι με τους Τούρκους και στο Κιλκίς-Λαχανά με τους Βουλγάρους. Το ίδιο χρονικό διάστημα που ήταν στρατευμένος στους Βαλκανικούς πολέμους, στο χώρο επιχειρήσεων της περιοχής της Δοϊράνης, σκοτώθηκε στο χωριό Ακρίτας και ο αδερφός του, Δημήτριος, που υπηρετούσε στο 5ο Σύνταγμα Πεζικού. Αποστρατεύτηκε την 4η Νοεμβρίου του 1913, όταν και αποστρατεύτηκαν όλοι οι έφεδροι των κλάσεων 1901-1909 στους οποίους ανήκε.

Χειροτονήθηκε ιερέας το 1927 στο Βαλτινό, το οποίο διακόνησε για 2 χρόνια περίπου έως τη μετάθεση του στον Πυργετό.

Στην μάχη της Λυκοράχης την 1η Νοεμβρίου του1940 έχασε τον γιο του Σπύρο. Ο Δημήτριος πολέμησε στην Αλβανία και ο Κωνσταντίνος στα οχυρά.

Στη φωτογραφία που καλύπτει μια χρονική περίοδο 144 ετών εικονίζεται η οικογένεια του Ιερέως Θεόδωρου Β. Πουλιανίτη την περίοδο του μεσοπολέμου.

Από αριστερά στην πίσω σειρά οι γιοι του Κωνσταντίνος (Ασβεστοποιός - έμπορος οικοδομικών υλικών), Βασίλειος (συμβολαιογράφος), Σπυρίδων (δικηγόρος), Δημήτριος (τραπεζικός).

Από αριστερά στην μπροστινή σειρά: η κόρη του Ευαγγελία (σύζυγος του εμπόρου ξυλείας Ιωάννου Βλάχου), η πρεσβυτέρα του Ελισάβετ, ο μικρότερος γιος του Απόστολος, ο ιερέας και η κόρη του Γεωργία (σύζυγος του εμπόρου ξυλείας Γεωργίου Μαλαβάκη). Οι δυο μπατζανάκηδες ήταν ιδιοκτήτες του γνωστού παλιού εργοστασίου ξυλείας Βλάχου - Μαλαβάκη.

Πρόσφατα έφυγε από την ζωή (την 5η Οκτωβρίου 2024 σε ηλικία 97 ετών), ο τελευταίος εν ζωή της οικογενειακής φωτογραφίας. Πρόκειται για τον εισαγγελέα εφετών επί τιμή, Απόστολο Πουλιανίτη. Ο εκλιπών Απόστολος ήταν αυτόπτης μάρτυρας του μπλόκου του Πυργετού και έχει αφήσει αξιόλογα χειρόγραφα απομνημονεύματα εκ των οποίων το μεγαλύτερο και σημαντικότερο μέρος περιέχεται στο βιβλίο του Κώστα Πουλιανίτη «Ο Πυργετός Τρίκαλων».

Πηγή στοιχείων και φωτογραφίες: Κώστας Πουλιανίτης

Ηλιοβασίλεμα με το ηλιακό στέμμα (κορώνα)

 

Άλλο ένα όμορφο ηλιοβασίλεμα από το Βαλτινό, στην κορυφογραμμή του Κόζιακα από αυτά που ξέρει να καταγράφει με το φακό της η Μαρία – Χριστίνα Βότσιου.

Την ώρα που ο ήλιος κρύβεται σαν κυνηγημένο πουλί πίσω από τις βουνοκορφές και μάς αποχαιρετά, μοιάζει να συμβαίνει κάτι μαγικό! Κάθε μέρα, την ίδια περίπου ώρα, στον ίδιο καμβά, η φύση ζωγραφίζει με τα πιο απίθανα χρώματα τη μεγαλοπρεπή έξοδο του ουράνιου αναχωρητή. Σ’ αυτό το φωτεινό ενδιάμεσο όλα γύρω πλημμυρίζουν με μια λάμψη θεϊκή. 

Στο ηλιοβασίλεμα του Οκτωβρίου το ηλιακό στέμμα (κορώνα) διαγράφεται στον ορίζοντα καθώς φαίνεται να περιβάλλει τον βασιλιά του Ηλιακού Συστήματος, τον Ήλιο, όπως το στέμμα το κεφάλι των βασιλέων. Κι ο χρόνος μοιάζει να παγώνει, σαν να θέλει να κρατήσει για πάντα αυτή την εικόνα ζωντανή. 

Αφιερωμένο σε όλους εκείνους που κρατούν ένα ηλιοβασίλεμα μέσα τους, όπου κι αν βρίσκονται.

Μοναδική πατρίδα σου είναι ο έρωτας και ο θάνατος

 

Τώρα λοιπόν το καταλαβαίνεις. Για να ξαναβρείς τον πρώτο εαυτό σου, πρέπει να απαρνηθείς τον πρώτο εαυτό σου. Να ανοιχτείς στον κόσμο, όχι για να τον κατακτήσεις αλλά για να τον αφήσεις να σε πλημμυρίσει με τη δική του ομορφιά!

Για να ξαναβρείς εκείνη την αιωνιότητα, πρέπει να απαρνηθείς την αιωνιότητα και να περάσεις από τον χρόνο. Και για να ξαναβρείς εκείνη την αθανασία, πρέπει να περάσεις από την παραδοχή του θανάτου.

Για να βρεις την πατρίδα σου, πρέπει να ταξιδέψεις σε άλλους τόπους, που σου δείχνουν καλύτερα ποιος είναι ο τόπος σου.  Όπως στα παιδικά σου χρόνια, ο κήπος έξω από το σπίτι, η γειτονιά γύρω από τον κήπο, η πόλη πέρα απ’ τη γειτονιά κι ακόμα παραπέρα ο κόσμος που σου φανερωνόταν κάθε μέρα πιο μεγάλος, σ’ έκαναν, όσο τους εξερευνούσες, να γνωρίσεις πιο καλά και να αγαπάς περισσότερο το σπίτι σου.

Για να βρεις τον εαυτό σου, πρέπει να βγεις από τον εαυτό σου και να περάσεις από τον άλλον.

Πατρίδα σου είναι η έξοδος από τον εαυτό σου, που σου επιτρέπει να αντικρίσεις τον εαυτό σου με το βλέμμα του άλλου. Το ταξίδι που σου χαρίζει άλλα μάτια για να δεις τον τόπο σου. Ο χρόνος που μεταμορφώνει συνεχώς τον άνθρωπο που ήσουν, στον άνθρωπο που γίνεσαι. Τούτο το βιβλίο όπου ταξιδεύεις μέσα στο χρόνο αναζητώντας τον εαυτό σου, όπου χαρίζεις τον εαυτό σου στον άλλον για να καθρεφτίσει πάνω του τον δικό του εαυτό.

Πατρίδα σου είναι η περιπλάνηση όπου βγαίνεις από τον εαυτό σου για να συναντήσεις το άλλο, όπου γίνεσαι άλλος για να βρεις τον εαυτό σου.

Μοναδική πατρίδα σου είναι ο έρωτας και ο θάνατος.

 

Του Γιάννη Κιουρτσάκη

Από την οδό Ηπείρου στην οδό Στ. Σαράφη

 

Η φωτογραφία της τότε οδού Ηπείρου που δημοσιεύθηκε στην περιοδική έκδοση «Ο Γύρος της Ελλάδος» της Αθηναϊκής εφημερίδας «Ακρόπολις», στο τεύχος του Μαρτίου 1936, μαζί με άλλες εικόνες και ενδιαφέροντα κείμενα για τα Τρίκαλα και τα Μετέωρα.

Στην συγκεκριμένη οδό που ήταν από τις κεντρικότερες της πόλης τότε, η μόνη οικοδομή που παραμένει και σήμερα αλώβητη είναι το διατηρητέο αρχοντικό του Ζουρνατζή. Αντίθετα ο Ναός του Αγίου Νικολάου στο βάθος, που υπέστη σοβαρές ζημιές από τον γερμανικό βομβαρδισμό του 1941, ανακατασκευάστηκε και αλλοιώθηκε μερικώς.

Αλλά και η ονομασία της συγκεκριμένης οδού είχε τις δικές της… περιπέτειες. Όπως προαναφέραμε αρχικώς ονομάζονταν οδός «Ηπείρου». Μετά τους νικηφόρους πολέμους 1912-13 μετονομάστηκε σε οδό «Βασιλέως Κωνσταντίνου». Σχετικά πρόσφατα (την δεκαετία του 1990) μετονομάστηκε τελικά σε οδό «Στρατηγού Στέφανου Σαράφη». Δεν έπαψε όμως ποτέ να αποτελεί βασική οδική αρτηρία της πόλης των Τρικάλων.

Από το αρχείο του Σωτήρη Κύρμπα

Εγγραφές για τα μαθήματα Ελληνικών παραδοσιακών χορών

 

Ο Εκπολιτιστικός Σύλλογος Βαλτινού, υπηρετώντας έναν από τους κύριους στόχους του, αυτόν της διατήρησης και της διάδοσης της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς, οργανώνει μαθήματα ελληνικού παραδοσιακού χορού για όλες τις ηλικίες.

Έτσι για φέτος, ανακοινώθηκε η έναρξη των εγγραφών για τα μαθήματα χορευτικών τμημάτων για την νέα χορευτική περίοδο.

Συγκεκριμένα, την Κυριακή -6- Οκτωβρίου 2024 και ώρα 16:00, στο αμφιθέατρο του Λυκείου Βαλτινού θα γίνουν οι εγγραφές. Παρακαλούνται όσοι επιθυμούν να εγγραφούν να προσέλθουν για την εγγραφή τους, ώστε να συσταθούν τα αντίστοιχα  νέα χορευτικά τμήματα Παιδικό - Εφηβικό - Ενηλίκων και να αρχίσουν τα μαθήματα.

«Έφτασαν τα κόκκινα και τα κατακόκκινα» (Ιστορίες του χωριού)

 

Ένας συγχωριανός μας θα πήγαινε εμπόρευμα στα Τρίκαλα. Είχε καλή σοδειά αυτή τη χρονιά και οι προσδοκίες του, ήταν πολύ μεγάλες. Γυρίζει και λέει στη γυναίκα του πριν φύγει: «Αν καλό-πουλήσω το εμπόρευμα γυναίκα, θα σου αγοράσω εκείνο το κόκκινο φουστάνι που μου ζητάς τόσο καιρό και που δεν κατάφερα ακόμη να σου κάνω τη χάρη».

Χάρηκε η γυναίκα, του είπε μάλιστα να το κρατάει στο χέρι, όταν θα ξεκαμπίσει από το Βαρμπόπη και προς τα πάνω, γιατί θα αγνάντευε από το μπαλκόνι της, που είχε θέα όλο τον κάμπο. Θα έβλεπε το ευδιάκριτο από μακριά κόκκινο χρώμα και θα μάθαινε μια ώρα αρχύτερα, αν όλα πήγαν καλά. 

Όλη μέρα η γυναίκα δεν είχε τίποτε άλλο στο μυαλό της, παρά μόνον το τάξιμο. Είχε χρόνια να αγοράσει καινούριο φουστάνι. Αμ’ και ο άνδρας της; να θυμηθεί το φουστάνι που του ζήτησε κάποτε και μάλιστα να είναι κόκκινο; Ένοιωσε ξαφνικά τύψεις, για όλες τις φορές που αισθάνθηκε θυμό και οργή μέσα της για εκείνον: να όπως τότε, που ενώ δουλεύανε όλη μέρα στα χωράφια μαζί, στην επιστροφή αυτός ήταν καβάλα στο γάιδαρο -όπως γινόταν πάντα βέβαια- και αυτή με τα πόδια, ενώ του είχε πει ότι εκείνο το βράδυ ένιωθε ιδιαίτερα εξαντλημένη και κουρασμένη και ούτε που γύριζε να της πει να μοιράσουνε τουλάχιστον τη διαδρομή. Ή άλλες φορές, όταν γυρίζανε στο σπίτι και έβρισκε τα παιδιά νυσταγμένα και νηστικά και έπρεπε να τα φροντίσουν μαζί, αυτός έπαιρνε το καπελάκι του και βουρ για το καφενείο. «Χαλάλι του», είπε μέσα της και με υπολογίζει και με σκέφτεται! Τα ξέχασε όλα μονομιάς και γύρισε το νου της στο κόκκινο φουστάνι. Ούτε που θυμάται από πότε είχε να εμφανιστεί με καινούριο ρούχο. Να σαν να βλέπει τον εαυτό της να το φοράει, στο πανηγύρι του χωριού -που ήταν σε λίγες μέρες- και να εισπράττει από όλους βλέμματα θαυμασμού, αλλά και ζήλιας από κάποιες συγχωριανές της. Στη σκέψη αυτή, ένα πνιχτό γέλιο βγήκε μέσα από τα χείλη της. Το φουστάνι, ολοκαίνουργο και κόκκινο! Έπλενε τα ρούχα στη σκάφη; το φουστάνι σκεφτότανε. Ζύμωνε στη σκάφη; πάλι το φουστάνι. Πήγαινε στη βρύση με το γκιούμι για νερό; πάλι το φουστάνι, ακόμη και τα ζώα που βοσκούσαν ελεύθερα στο λιβάδι, τα μάζεψε πριν το βασίλεμα ηλίου όπως συνηθιζόταν, για να πάρει τη θέση της εκεί στο μπαλκόνι. Άναψε όμως πρώτα τη φωτιά στο τζάκι, για να βρει ζεστό το σπίτι ο άνδρας της, του μαγείρεψε το αγαπημένο του φαγητό, για να τον ευχαριστήσει για το δώρο που θα της έφερνε και τέλος, πήρε θέση σε κείνο το σημείο του σπιτιού, που είχε το καλύτερο καραούλι προς τον κάμπο.

Τον είδε κοντά στη μαγούλα να έρχεται, καθώς χτύπησαν οι τελευταίες ακτίνες του ήλιου πάνω στο αχνό κόκκινο, - αλλά κόκκινο της φάνηκε όμως -, την ώρα που πήγαινε να κρυφτεί ανάμεσα στις δυο κορυφές του Κόζιακα, εκεί που τελειώνει πάντα το καθημερινό του ταξίδι. «Το φέρνει το φέρνει» μονολόγησε και ξαναμμένη από χαρά, κόκκινη κατακόκκινη σαν το κόκκινο φουστάνι, που θα φορούσε σε λίγο, έτρεξε μέσα στο σπίτι, έβγαλε τα παλιά τριμμένα, σκοροφαγωμένα και γεμάτα ψείρες ρούχα, τα πέταξε στη φωτιά- μπουμπούνισε το τζάκι- έμεινε εκεί να τα κοιτάζει να καίγονται και μια ασυγκράτητη φωνή, σχεδόν εκδικητική βγήκε από το λαρύγγι της: «Καείτε ψείρες κόντες έφτασαν τα κόκκινα και τα κατακόκκινα, Έφτασαν τα κόκκινα και τα κατακόκκινα» επαναλάμβανε με έξαψη! 

Μες στο παραλήρημά της, σαν να της φάνηκε ότι άκουσε τη φωνή του και σταμάτησε να αφουγκραστεί: ναι αυτός ήταν, τη φώναζε από την αυλή. Τέντωσε καλύτερα τα αυτιά της να σιγουρευτεί, άκουσε καθαρά να τη φωνάζει με χαρούμενη φωνή: «Έλα γυναίκα να δεις τι έφερα από τα Τρίκαλα» και επειδή δεν αποκρίθηκε αμέσως το ξαναείπε: «Γυναίκα έ, γυναίκα δεν ακούς; έλα έξω να δεις τι έφερα από τα Τρίκαλα». Αυτό ήταν! σίγουρη πια για το κόκκινο φουστάνι, βγαίνει έξω γυμνή, τρέχοντας, με νάζι, να το αρπάξει, να το φορέσει.... Έμεινε όμως «στήλη άλατος» αντικρίζοντας όχι μόνον έναν άνδρα, τον άντρα της, αλλά δυο. Το άντρα της και τον κουμπάρο τους. Περιέφερε το βλέμμα της στο χέρι του, να αρπάξει το φουστάνι, να το φορέσει αμέσως να κρύψει τη γύμνια της! Στο χέρι όμως, δεν υπήρχε φουστάνι παρά μόνο ένα κόκκινο ολόφρεσκο κομμάτι κρέας, μια νεφραμιά! Μια νεφραμιά για το φίλεμα του κουμπάρου…

 

Της Φωτεινής Βησ. Παπαχαρίση (Εφημερίδα «Η Φιλύρα»)

ΝΥΧΤΕΡΙΝΟ

 

Να ευχαριστείς τη σελήνη για τη μεγαλοψυχία της, καθώς στέκεται ακίνητη για να φωτίσει και να ευλογήσει την εξομολόγησή σου.

Να ευχαριστείς τη νύχτα που σε τυλίγει και σε αποσπά από το πλήθος για να νιώσεις απερίσπαστος στην εκδήλωση της αγάπης σου.

Να ευχαριστείς την εφηβεία σου για τη φλόγα, το τρακ και την ευγενή δειλία του λόγου σου.

Να ευχαριστείς την Κοσμική Ώρα που επέλεξε μια αντάξια κόρη να σταθεί δίπλα σου για να σ’ ακούσει και να μη χάνει ούτε μία λέξη από το στόμα σου.

Του Ηλία Κεφάλα

Τα Βαλτσινιώτικα «Βάστα Θανάσ’, βάστα Θανάσ’!»

 Έτσι κι αλλιώς κι αλλιώτικα

εδώ στα Βαλτσινιώτικα

θα λέμε τον καημό μας,

τα βάσανα, τις πίκρες μας,

τα ωραία απ’ το χωριό μας. 

Είχε φτάσει πλέον στ’ απροχώρητο η κατάσταση του Θανάση με το αλκοόλ, ώσπου χρειάστηκε να νοσηλευτεί και να πάει για απεξάρτηση.  Η θεραπεία τον βοήθησε να σταματήσει το πιοτό. Έτσι τώρα θα ήταν έτοιμος ν’ αρχίσει να ξαναχτίσει την ζωή του. Οι γιατροί βέβαια, του απαγόρευσαν να πίνει και του συνέστησαν να κάνει χρήση «την δύναμη της θέλησης». 

Όταν επέστρεψε στο χωριό, βγήκε έξω για μια βόλτα, να περπατήσει. Λίγο πριν φτάσει στο καφενείο του Μάμαλη, που παλιά συνήθιζε να τα πίνει, το αγνάντεψε από μακριά και θέλοντας να βρει τη δύναμη της θέλησης και να κάνει υπομονή, ώστε να μην υποκύψει και πάει ξανά να πιεί, άρχισε να δίνει κουράγιο στον εαυτό του, και να λέει:

- Βάστα Θανάσ’, βάστα Θανάσ’!

Όταν προσπέρασε πια το καφενείο, ενθουσιασμένος από την υπομονή και τη θέληση που έδειξε και νίκησε το πάθος του, είπε:

- Μπράβου Θανάσ’! Έλα τώρα να σι κιράσου ένα ποτηράκι.

Και ξαναμπήκε στο καφενείο να το γιορτάσει...

Είμαι ό,τι φαίνομαι. Για αύριο δεν ξέρω

 

Σήμερα, περισσότερο παρά ποτέ, ο άνθρωπος καλείται να αποφασίζει ποιος είναι. Ποιος είναι ο σταθερός καμβάς πάνω στον οποίο θα δημιουργήσει τον εξελισσόμενο εαυτό του.

Ο κοινωνικός εαυτός είναι εκείνος με τον οποίο σχετιζόμαστε με τους άλλους, όμως δεν είναι ολόκληρος ο εαυτός. Είναι μόνο ο συνειδητός εαυτός.

Ο κοινωνικός εαυτός ξεκινά ως ο δοσμένος εαυτός της δοσμένης μας ταυτότητας, την οποία δεν επιλέξαμε. Δεν επιλέξαμε πότε, πού και από ποιους θα γεννηθούμε.

Ο άνθρωπος, στα πλαίσια του λειτουργικού κοινωνικού εαυτού του, καλείται να μεταβολίσει την πληθώρα των διαφορετικών επιδράσεων που έχει δεχτεί. Τις διαφορετικές εμπειρίες που έχει βιώσει. Τα διαφορετικά πρόσωπα με τα οποία έχει σχετιστεί. Τις διαφορετικές ηλικίες που έχει υπάρξει. Τους διαφορετικούς κοινωνικούς κανόνες στους οποίους καλείται να προσαρμοστεί.

Η απαρτίωση επιτρέπει στον άνθρωπο να ζει, να σχετίζεται, να υπάρχει ως ενότητα, δηλαδή να αξιοποιεί ολόκληρο τον εαυτό του. Η προσωπική κοσμοαντίληψη, δηλαδή το αξιακό πλαίσιο, είναι εκείνη που νοηματοδοτεί τις πράξεις και τους στόχους, ώστε ο λειτουργικός κοινωνικός εαυτός να αποτελεί ένα ενιαίο ψηφιδωτό.

Αντίθετα, ο δυσλειτουργικός κοινωνικός εαυτός δεν συνθέτει τα διαφορετικά δεδομένα του, λειτουργεί κατακερματισμένα με τα επιμέρους κουτάκια των ασύνδετων ρόλων. Σκόρπιες ψηφίδες.

Ο άνθρωπος που δεν έχει επεξεργαστεί το αξιακό του σύστημα, δεν έχει την ικανότητα να συνδέσει και να κατανοήσει τα συναισθήματα, τις αντιδράσεις, τα βιώματά του. Επομένως δεν μπορεί να έχει ενιαία δομή ταυτότητας. Κάποτε οι φωτογραφίες ήταν ελάχιστες, αλλά αναφέρονταν στο σημαντικό. Η φωτογραφία του γάμου, του στρατού, του ξενιτεμένου, των νέων εγγονιών. Αυτές οι φωτογραφίες στο σαλόνι ή στην κουζίνα ήταν η συλλογική μνήμη της οικογένειας. Η κοινή αναφορά. Το παζλ του οικογενειακού γενεογράμματος.

Σήμερα οι χιλιάδες ψηφιακές φωτογραφίες, που έχουν αποθηκευτεί στο κινητό, προσδοκούν μάταια τη στιγμή που θα αναδειχθούν. Οι στιγμές παρέρχονται, αλλά είναι κατακερματισμένες. Δίχως αυτό το συνεκτι-κό κάτι που θα τις ονομάσει ζωή!

Η απαρτίωση επιτρέπει στον άνθρωπο να ζει, να σχετίζεται, να υπάρχει ως ενότητα, δηλαδή να αξιοποιεί ολόκληρο τον εαυτό του.

Η κοινωνική συμμόρφωση είναι ο κύριος παράγοντας που επηρεάζει τη διαμόρφωση του κοινωνικού εαυτού. Είναι η αγωνία για την αποδοχή από το οικογενειακό πλαίσιο, αλλά και από το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον, που δημιουργεί κίνητρα ή αντι-κίνητρα για την υιοθέτηση συμπεριφορών. Η κοινωνική συμμόρφωση επιτάσσει μέσω της εκάστοτε ηθικής να προβάλλονται ή να καλύπτονται πλευρές του εαυτού, ώστε να υπάρχει ένας αποδεκτός κοινωνικός εαυτός.

 

Προδημοσίευση

Του Δημήτρη Καραγιάννη (ψυχοθεραπευτής)

Αγώνας ποδοσφαίρου, Ορφέας Ασπροβάλτου - Α.Ο. Βαλτινού 2-7

 

Σε φιλικό αγώνα που διεξήχθη την Κυριακή 29-9-2024, στο γήπεδο της Κάτω Ελάτης μεταξύ των ομάδων Ορφέας Ασπροβάλτου - Α.Ο. Βαλτινού κέρδισε η ομάδα του Βαλτινού με σκορ 7-2.

Το σκορ άνοιξε ο Βάιος Τσιγάρας ο οποίος έκανε και το 0-2. Στη συνέχεια με εύστοχο χτύπημα πέναλτι ο Αλέξανδρος Φαρμάκης έκανε το 0-3 που ήταν και το σκορ του ημιχρόνου.

Στο δεύτερο ημίχρονο η ομάδα του Ορφέα Ασπροβάλτου  μείωσε σε 1-3. Άμεση όμως η απάντηση της ομάδας του ΑΟΒ, με τον Δημήτρη Κοθρά που έκανε το 1-4. Ακολούθησε πέναλτι των γηπεδούχων μειώνοντας τη διαφορά του σκορ σε 2-4.

Από κει και πέρα το παιχνίδι ήταν μονόλογος για την ομάδα Α. Ο. Βαλτινού καθώς το σκορ διαμορφώθηκε με τα γκολ του Δημήτρη Κοθρά, του Γιάννη Σφυρλίδα και του Σπύρου Αρμάγου στο τελικό 2-7.

Πολιτιστικοί διάλογοι συμπερίληψης και αλληλεγγύης

 

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκαν οι τριήμερες πολιτιστικές εκδηλώσεις  «Πολιτιστικοί διάλογοι συμπερίληψης και αλληλεγγύης», που διοργάνωσε  ο Σύλλογος Φίλων της Δημοτικής Φιλαρμονικής Τρικάλων. Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων είχε ως εξής:

– Την Παρασκευή 27 Σεπτεμβρίου στις 19.00, πραγματοποιήθηκε αγώνας μπάσκετ με αναπηρικά αμαξίδια στην πλατεία Μακαρίου, στο παλιό Δεσποτικό. (Στον αγώνα συμμετείχαν αθλητές από την ομάδα του Αστέρα Τρικάλων και Ολυμπιάδας Λάρισας).

– Το Σάββατο 28 Σεπτεμβρίου, στις 19.00, στο υπαίθριο Δημοτικό θέατρο, στο Φρούριο δόθηκε συναυλία με τη συμμετοχή των σχολείων για ΑμεΑ στα Τρίκαλα και των ΚΔΑΠ ΜΕΑ της πόλης των Τρικάλων. Στη συναυλία συμμετείχαν: η Δημοτική Φιλαρμονική Τρικάλων και η Φιλαρμονική του Δημοτικού Ωδείου Λάρισας, υπό την διεύθυνση των αρχιμουσικών Μαίρης Μητσοπούλου και Μαρίας Παναγοπούλου. Τραγούδια ερμήνευσαν οι τραγουδιστές Θοδωρής Τσάτσος και Αντωνία Βισβίκη. Το μουσικό πρόγραμμα που παρουσίασαν οι δύο φιλαρμονικές περιλάμβανε τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη, Μάνου Χατζιδάκι, του Βασίλη Τσιτσάνη του Σταύρου Ξαρχάκου και άλλων. Την παρουσίαση της εκδήλωσης έκανε η Θεοδώρα Σαργιώτη.

– Την Κυριακή 29 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε μουσικός περίπατος, τριών χιλιομέτρων, στα σπίτια των τρικαλινών δημιουργών. (Β. Τσιτσάνη, Α. Καλδάρα, Κ. Βίρβο, Δ. Μητροπάνο). Κατά τη διάρκεια του περιπάτου στο κέντρο της πόλης, στις δύο στάσεις που έγιναν -στο Μουσείο Τσιτσάνη και στο Μουσείο Τρικαλινών δημιουργών - ακούστηκαν ρεμπέτικα και έντεχνα τραγούδια από ζωντανές ορχήστρες. Στον μουσικό περίπατο συμμετείχαν: Tα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης και τα ειδικά σχολεία για άτομα με αναπηρία: ΚΔΑΠ ΜΕΑ  Ήφαιστος,  ΚΔΑΠ  ΜΕΑ «Με αγάπη», ΚΔΑΠ  ΜΕΑ «Αγία Άννα», το 1 ο Δημοτικό ειδικό Σχολείο Τρικάλων, το Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο – Λύκειο Τρικάλων, το ΚΔΗΦ «ΓΕΦΥΡΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ» της Π.Ο.Φ.Ε.Κ.Ο., και το Εργαστήριο Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης Τρικάλων.

Τον συντονισμό των αθλητικών δράσεων και του μουσικού περιπάτου είχε η Χριστίνα Μπαλλά.

Ο Πρόεδρος, Οδυσσέας Τράντος και το ΔΣ του Συλλόγου Φίλων της Δημοτικής Φιλαρμονικής Τρικάλων, εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την επιτυχία της ουσιαστικής πολιτιστικής παρέμβασης που έγινε στα Τρίκαλα, με σεβασμό  και ευαισθησία σε μια πληθυσμιακή ομάδα ατόμων με αναπηρία και το δικαίωμά τους στην προσβασιμότητα, στη μουσική, στον αθλητισμό και στον πολιτισμό της πόλης.

Ακολουθεί φωτορεπορτάζ:

Η οβίδα όλμου

 

Ο πόλεμος, εκτός από τους σκοτωμένους, τους σακάτηδες, τα καμένα χωριά και τους άστεγους, άφησε πίσω του διάσπαρτα παντού πολεμοφόδια, που γίνονταν παιχνίδι επικίνδυνο στα χέρια μας.

Ένα απόγευμα κοπροσκυλιάζαμε στην ακροποταμιά, κάτω από το γιοφύρι με τον Στέλιο και τον Βασίλη, όταν την είδα πρώτος:

- Παιδιά, μια οβίδα όλμου, πάμε να φύγουμε!

- Άδεια είναι, ρε ζωντόβολο! λέει ο Στέλιος, που ήταν και πιο θαρρετός.

Και πριν προλάβουμε να αντιδράσουμε την αρπάζει και την πετάει σε μία μεγάλη πέτρα.

Τίποτα δεν έγινε.

Αναθαρρήσαμε. Πάμε κοντά, την πιάνουμε, την περιεργαζόμαστε: το μεταλλικό κορμό, τα μολυβένια φτερά.

- Αυτή είναι γεμάτη ελατήρια. Αν την ανοίξουμε, έχουμε να βγάλουμε πράγματα, λέει ο Στέλιος.

-Κι αν σκάσει;

- Τι να σκάσει, ρε βλάκα, αφού είναι σκασμένη.

Στρωθήκαμε σε ένα βραχάκι και αρχίσαμε δουλειά. Ένας κρατούσε και οι άλλοι δύο χτυπούσαμε με μια πέτρα - πότε ο ένας, πότε ο άλλος.

Σπάσαμε τα μολυβένια φτερά, αλλά το υπόλοιπο αντιστεκόταν. Η ώρα περνούσε, αρχίσαμε να κρυώνουμε.

- Δεν φεύγουμε; πρότεινα.

- Κι αυτό τι θα το κάνουμε; ρωτάει ο Βασίλης.

- Θα το πάρω εγώ, να το ανοίξω με τη βαριά στο σπίτι, λέει ο Στέλιος.

Ήταν μεγαλύτερος μας, δυνατότερος – είχε και τη βαριά.

-Θα μας δώσει και μας ό,τι έχει μέσα;

- Να δούμε πρώτα τι έχει...

Φύγαμε.

Δεν είχαμε καλά καλά φτάσει στα σπίτια μας, όταν ακούγεται ένα φοβερό «μπαμ» που συγκλόνισε το χωριό.

Αναστάτωση. Τι έγινε; Έπειτα από κάμποση ώρα μάθαμε.

Παίρνοντας ο Στέλιος στην οβίδα, πήγε κατευθείαν στο μαγαζάκι του Λευτέρη που πουλούσε διάφορα εργαλεία για μαστόρους. Πέρασε στο εσωτερικό του, χωρίς να προσέξει ο Λευτέρης, άρπαξε μία βαριά που ήταν εκεί και ρίχτηκε στην οβίδα.

Τον γνώρισαν από το κόκκινο πουλόβερ που φορούσε. Πάει κι ο Λευτέρης από τα αέρια. Για μέρες δεν μιλιόμουνα.

 

Του Δημήτρη Γκιώνη

ΟΝΕΙΡΕΜΕΝΗ

 

Ονειρεμένη που χορεύεις στην άκρη της θάλασσας και τραγουδάς σιβυλλικά, μήπως θέλεις να πέσεις στο κύμα να πνιγείς; Μην πεις το ναι, γιατί τότε κι εγώ πέφτω μαζί σου.

Ονειρεμένη, μήπως θα σηκωθείς και θα πετάξεις πάνω στα σύννεφα; Τότε κι εγώ ανέρχομαι και σε ζητώ στα ύψη.

Ή, μήπως, θα μετεωριστείς τρεμάμενη και θα παραδοθείς στην αύρα; Κι εγώ, κι εγώ θα γίνω αερικό να 'ρθώ πάλι μαζί σου.

Ονειρεμένη, μη τάχα θέλεις να διδάξεις στους αδαείς την ισορροπία μεταξύ ζωής και θανάτου; Ή μεταξύ φωτός και σκότους; Ή μήπως θάλασσας και στεριάς; Εγώ, εγώ ‒πρώτος εγώ ‒ θα μαθητεύσω.

Του Ηλία Κεφάλα

Μια φωτογραφική ενδοσκόπηση σε μια χωροχρονική συνέχεια

Στα τέλη του 19ου αιώνα η μορφή της πόλης των Τρικάλων αλλάζει και επεκτείνεται με βάση πολεοδομικού σχεδιασμού. Οι δρόμοι, οι πλατείες, οι γέφυρες και τα κτίρια σχεδιάζονται σύμφωνα με τις αντιλήψεις περί νεοκλασικισμού.

Η ανερχόμενη αστική τάξη θέλοντας να επενδύσει επιχειρηματικά αλλά και να εκφράσει την ευμάρειά της, άρχισε να κτίζει κτίρια  με τα πρότυπα ευρωπαϊκού επιπέδου. Η αρχιτεκτονική των κτιρίων αυτών χαρακτηρίζεται από την αυστηρότητα και τη συμμετρία στην κάτοψη και τους όγκους, αλλά και την ποικιλία στη χρήση επί μέρους μορφολογικών στοιχείων.

Τα νεοκλασικά αρχοντικά κτίρια ήταν συνήθως μεγάλα, επιβλητικά κτίσματα, διώροφα με ωραία εξωτερική εμφάνιση και ακριβή εσωτερική διακόσμηση.

Κατασκευασμένα από τούβλα ή πέτρα, με μαρμάρινα μπαλκόνια και περίτεχνα σιδερένια κάγκελα. Με κεραμικές διακοσμήσεις στα παράθυρα και στις μπαλκονόπορτες. Με πήλινα κολονάκια και μικρά αγαλματίδια στην κορυφή των κεραμοσκεπών. 

Παρακάτω επιχειρούμε μια φωτογραφική ενδοσκόπηση σε μια χωροχρονική συνέχεια, μέσα σ’ ένα διαρκώς μεταλλασσόμενο τοπίο, όπου διαγράφεται και μεταμορφώνετε το ίχνος της ιστορίας, συμπιεσμένων αναμνήσεων και βιωμάτων, του αστικού τοπίου. 

Από το ίδιο περίπου σημείο, αλλά σε διαδοχικές χρονικές στιγμές, ο φωτογραφικός φακός καταγράφει, αποτυπώνει και απαθανατίζει την εικόνα ενός αστικού τοπίου στην αρχή της οδού Ασκληπιού των Τρικάλων. 

Στις παλιές φωτογραφίες παρατηρούμε την αρχή της οδού Ασκληπιού (παλαιότερα Σιδηροδρόμων), με φόντο τα παλιά ξενοδοχεία «Στέμμα» και «Ολύμπια».

Παρατηρώντας με μια πιο βαθυστόχαστη ματιά αρχίζεις να νιώθεις τη θέρμη της μικρής ζωής, την αισθητική των κτιρίων, το περίπτερο κι ό,τι άλλο υπήρχε στον χώρο, τις σκιές από τις πολλές περασμένες ζωές ανθρώπων που γεννήθηκαν δεκαετίες πριν, που έζησαν και περπάτησαν σ’ αυτή την κεντρική Τρικαλινή οδό.

Το νεοκλασικό κτίριο που στέγαζε το ξενοδοχείο «ΣΤΕΜΜΑ» ανεγέρθηκε το 1887 και καταστράφηκε το 1941 από τους Γερμανούς. Στο ισόγειό του λειτουργούσε το καφενείο «Εθνικόν» που αργότερα μετονομάστηκε σε «Βασιλικόν». Το κτίριο τελικά κατεδαφίστηκε το 1960. 

Δίπλα ακριβώς από το «ΣΤΕΜΜΑ» ανεγέρθηκε το 1912 το κτίριο του ξενοδοχείου «ΟΛΥΜΠΙΑ» με 13 δωμάτια επάνω και διάφορα καταστήματα στο ισόγειο, το οποίο κατεδαφίστηκε το 1980.

«Όλα τριγύρω αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μένουν…».

 Στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο, το 1962 ανεγέρθηκε το κτίριο του ξενοδοχείου «ΑΧΙΛΛΕΙΟΝ».

Στην εικόνα διακρίνουμε αριστερά το ξενοδοχείο «ΟΛΥΜΠΙΑ» να αντέχει στο χρόνο και δίπλα, δεξιά διακρίνεται το νεόκτιστο κτίριο του ξενοδοχείου «ΑΧΙΛΛΕΙΟΝ».

Η ανοικοδόμηση όμως της περιόδου 1970-80 άλλαξε σιγά σιγά την κλίμακα στο οικοσύστημα και διαμόρφωσε μια άλλη αστική ατμόσφαιρα.

Η πόλη άλλαξε… Οι κατοικίες, οι δρόμοι, τα καταστήματα, ακόμα και οι άνθρωποι που κατοικούν σε αυτά αλλάζουν… Ο χρόνος περνά και τα πάντα εξελίσσονται.

Σήμερα, στο οικοδομικό αυτό τετράγωνο δεσπόζει μόνο το ξενοδοχείο «ΑΧΙΛΛΕΙΟΝ» ενώ εκεί που υπήρχαν τα παλαιότερα κτίρια ορθώνονται στοιχισμένες απρόσωπες πολυκατοικίες, ενός ορισμένου επιπέδου, μαζί με την πλούσια βλάστηση, και διαμορφώνουν το νέο τοπίο, μέσα στο οποίο κινούμαστε και βιώνουμε καθημερινά την αισθητική του. 

Του Δημήτρη Τσιγάρα

Εσείς έχετε ακούσει κανένα τραγούδι του Γκάτσου;

 

Ο ταξιτζής ήταν περίπου πενηντάρης, ηλιοκαμένος και ξερακιανός. Στρίβοντας στην οδό Τροίας, μας έπιασε το φανάρι της Δροσοπούλου. Απέναντί μας, υπήρχαν τεράστιες αφίσες του Σώτου Παναγόπουλου, αγαπημένου τραγουδιστή του Καραμανλή. Βλέποντάς τες, ο οδηγός έγινε ξαφνικά ομιλητικότατος... «Τώρα αυτός εδώ τί θέλει και τραγουδάει;» απευθύνθηκε στο Νίκο.

«Θα έχει και αυτός το κοινό του» του απάντησε εκείνος, τη στιγμή που άνοιγε το φανάρι.

«Τί κοινό του, κύριε... Δεν ξέρω, μπορεί εσάς, που έχετε κάποια ηλικία, να σας αρέσει, αλλά τί να πω... Πήγα στη συναυλία του Ξαρχάκου στον Λυκαβηττό και τρελάθηκα..! Θα μου πεις, έχει συνεργάτες ο άνθρωπος. Έχει αυτόν τον Γκάτσο, σε πάει από ’δω, σε πάει από ’κει, κάθε τραγούδι κι ένας ολόκληρος κόσμος, αλλιώτικος! Εσείς έχετε ακούσει κανένα τραγούδι του Γκάτσου;»

«Κάτι έχουμε ακούσει κ εμείς», του απάντησε ο Γκάτσος. «Θα μου πεις, είναι μεγάλος ποιητής ο άνθρωπος», μονολόγησε ο ταξιτζής. «Σας παρακαλώ, κύριε, μετά τη Δωδεκανήσου να σταματήσουμε» του λέει ο Γκάτσος. «Τί σας οφείλω;» «Τριάντα δραχμές». «Ορίστε πενήντα. Δε θέλω ρέστα», είπε ο Νίκος και βιάστηκε να κατεβεί αφού καθόταν προς τη δεξιά πόρτα. Μετακινούμενη κ εγώ προς τα δεξιά, ρώτησα τον οδηγό: «Και τώρα, κύριε, θέλετε να μάθετε ποιος είναι ο Γκάτσος;» «Ποιος είναι;» ρώτησε εκείνος με αμηχανία.

«Ο κύριος!» του απάντησα, δείχνοντάς του τον Νίκο. «Ο κύριος...» ψέλλισε σε πλήρη αμηχανία κι έστρεψε το πρόσωπό του, σαν να τον ρωτούσε με τα μάτια. Ο Νίκος έγνευσε καταφατικά, με χαμόγελο. «Τα σέβη μου, κύριε. Συμπαθάτε με αν είπα κάτι που δεν έπρεπε.»

 

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΑΘΗ ΔΗΜΗΤΡΟΥΚΑ

«Πολιτιστικοί διάλογοι συμπερίληψης και αλληλεγγύης».

 

Ο Σύλλογος Φίλων της Δημοτικής Φιλαρμονικής Τρικάλων, διοργανώνει ένα τριήμερο πολιτιστικών και αθλητικών εκδηλώσεων με δράσεις για άτομα με αναπηρία και την προσβασιμότητά τους στη μουσική και στον πολιτισμό.

Οι δράσεις έχουν τίτλο «Πολιτιστικοί διάλογοι συμπερίληψης και αλληλεγγύης».

Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων έχει ως εξής:
– Την Παρασκευή 27 Σεπτεμβρίου στις 19.00, διεξαγωγή αγώνος μπάσκετ με αναπηρικά αμαξίδια στην πλατεία Μακαρίου, στο παλιό Δεσποτικό. (Στον αγώνα θα συμμετέχουν αθλητές από την ομάδα του Αστέρα Τρικάλων).

– Το Σάββατο 28 Σεπτεμβρίου, στις 19.00, στο υπαίθριο Δημοτικό θέατρο, στο Φρούριο θα δοθεί συναυλία με τη συμμετοχή των σχολείων για ΑμεΑ στα Τρίκαλα και των ΚΔΑΠ ΜΕΑ της πόλης των Τρικάλων. (Συμμετέχουν η Δημοτική Φιλαρμονική Τρικάλων και η Φιλαρμονική του Δημοτικού Ωδείου Λάρισας).

– Την Κυριακή 29 Σεπτεμβρίου θα πραγματοποιηθεί μουσικός περίπατος, τριών χιλιομέτρων, στα σπίτια των τρικαλινών δημιουργών. (Κατά τη διάρκεια του περιπάτου στο κέντρο της πόλης, με αφετηρία και τερματισμό την πλατεία Εθνικής Αντίστασης, θα λάβουν χώρα πολλές μουσικές εκπλήξεις).

Σε όλες τις δράσεις η είσοδος είναι ελεύθερη.

Τα σαλιγκάρια (Παλιές ιστορίες του χωριού)

 

Ήταν Σάββατο, αρχές Οκτωβρίου του 1969. Την προηγούμενη είχε βρέξει και είχε βγει ένας υπέροχος ήλιος. Κατά το απογευματάκι παίζαμε με τον αδερφό μου και τον ξάδερφό μου, στην αυλή του σπιτιού, φτιάχνοντας συρμάτινα καροτσάκια.

Ρίχνω την ιδέα να πάμε στα χωράφια για να μαζέψουμε σαλιγκάρια. Η μητέρα μου τα μαγείρευε υπέροχα στιφάδο.

-Σήμερα θα έχουν βγει στους αγρούς, θα μαζέψουμε αρκετά και θα τους κάνουμε έκπληξη στο σπίτι, είπα.

Δεν ήθελαν και πολύ οι άλλοι για να τους πείσω... Πήραμε κρυφά ένα καλάθι και ξεκινήσαμε για τα χωράφια κοντά στην Παναγία, χωρίς να πούμε σε κανέναν τίποτα. 

Το χώμα ήταν μαλακό και στις αυλακιές υπήρχαν χοντρά και άφθονα σαλιγκάρια. Απορροφηθήκαμε στο μάζεμα χωρίς να καταλάβουμε ότι ο ουρανός γέμισε από σύννεφα και άρχισε να σκοτεινιάζει και να φυσά. Κάποια στιγμή σήκωσα το κεφάλι μου και βλέποντας τα άγρια σύννεφα, ανησύχησα.

-Πάμε να φύγουμε θα βρέξει, φώναξα.

-Να μείνουμε λίγο ακόμη, απάντησε ο αδερφός μου, έχει πολλά σαλιγκάρια εδώ.

Εν τω μεταξύ, στον ουρανό σχηματίστηκε ένα τεράστιο σύννεφο που ερχόταν κατά πάνω μας γρήγορα, αλλάζοντας συνεχώς σχήματα. Την μια έμοιαζε με άγριο πουλί και την άλλη με δράκο. Την ίδια στιγμή άρχισαν τα μπουμπουνητά, οι αστραπές και οι κεραυνοί. Ανατρίχιασα, φοβήθηκα και φώναξα:

-Τρέξτε γρήγορα να προλάβουμε την μπόρα, κι αρχίσαμε να τρέχουμε προς το χωριό. Δεν τρέξαμε ούτε εκατό μέτρα, όταν άρχισε δυνατή η βροχή κι εμείς πατούσαμε πλέον στις λάσπες.

Είχαμε φτάσει στον Κάναλο και στη στροφή λίγο πριν από το σπίτι του Καραμπάση, υπήρχε μία τεράστια λακκούβα γεμάτη νερά κι όπως τρέχαμε, κρατώντας εγώ το καλάθι με τα σαλιγκάρια, πάτησα σε μια μεγάλη πέτρα και έπεσα μέσα στη λακκούβα. Μ’ έφυγε απ’ τα χέρια το καλάθι και βέβαια τα σαλιγκάρια σκόρπισαν μέσα στην μπάρα. Σηκώθηκα λασπωμένος, κλαίγοντας από τα νεύρα μου, άρπαξα το άδειο καλάθι και συνέχισα να τρέχω μαζί με τους άλλους.

Είχαμε γίνει «παπάκια». Σε λίγο φτάσαμε λασπωμένοι και λαχανιασμένοι στο σπίτι της γιαγιάς. Αφού πήραμε μια ανάσα κάτω από το υπόστεγο, είπαμε να ξεκινήσουμε για το σπίτι μας, γιατί ξέραμε ότι θα ανησυχεί η μητέρα. Ο πατέρας έλειπε ήταν στη δουλειά του. Πριν τελειώσουμε τη σκέψη, ο ξάδελφος είπε ένα «άντε γεια» και ξεχύθηκε στη βροχή φεύγοντας για το σπίτι του, ενώ την ίδια στιγμή, η γιαγιά, που είχε μισάνοιχτη την πόρτα του σπιτιού και μας είδε, φώναξε:

-Πού είστε βρε γαϊδούρια, με τέτοια βροχή. Πω! πω! εσείς είστε μουσκίδι από πάνω μέχρι κάτω! Ελάτε εδώ, σταθείτε εκεί στο χώρο γιατί στάζετε απ’ τα νερά. Θα πεταχτώ στον οντά να βρω καμιά αλλαξιά να σας δώσω.

-Φτηνά τη γλιτώσαμε, λέω στον αδερφό μου και βέβαια αρχίσαμε να κρυώνουμε.

Η γιαγιά έφερε κάτι ρούχα, αλλάξαμε και μας σκέπασε με μια κουβέρτα. Και κουνώντας το δάχτυλο μας είπε:

-Μη νομίζετε πως γλιτώσατε... Που πηγαίνατε βρε αναθεματισμένα με τέτοια βροχή;

Της εξηγήσαμε πως πήγαμε στην Παναγία να μαζέψουμε σαλιγκάρια και άρχισε να μας τσιμπάει. Η γιαγιά δεν χτυπούσε, μόνο τσιμπούσε, αλλά το τσίμπημά της ήταν μεταξύ γαργαλητού και χαϊδέματος και δεν πονούσε καθόλου.

- Δεν θα έρθει ο πατέρας κι η μάνα σας, θα τους τα πω όλα και θα σας κανονίσουν, είπε.

Από εκείνη τη στιγμή άρχισε η δική μας αγωνία, γιατί φοβόμαστε μήπως ο πατέρας θα μας έδερνε.

Άρχισε να σουρουπώνει κι η βροχή είχε σταματήσει, όταν έφτασε η μάνα μας, με την αγωνία στο πρόσωπό της. Η γιαγιά της εξήγησε τι συνέβη, κι αρπάξαμε κι απ’ τη μάνα μας από δυο χαστούκια στον κώλο. Μετά πήραμε το δρόμο για το σπίτι μας. Όταν φτάσαμε στο σπίτι, ζαρωθήκαμε στο κρεβάτι μας. Ήμασταν οχτάχρονα παιδιά και ξέραμε καλά τι κάναμε. Η εμπειρία ήταν πρωτόγνωρη για μας, αλλά ήμασταν λίγο άτυχοι...

Το βράδυ όταν ήρθε ο πατέρας, «τσιτ η γάτα», ούτε ανάσα δεν ακούγονταν. Η μάνα όμως δεν είπε τίποτα στον πατέρα, μας κάλυψε.

-Θα ανάψουμε την ξυλόσομπα είπε ο πατέρας για να φύγει η υγρασία. Άντε σηκωθείτε να φάμε έχουμε τραχανά να ψήσουμε και κρεμμύδια στη σόμπα.

Θυμήθηκα για λίγο τα σαλιγκάρια και την αποτυχημένη μας απόπειρα, αλλά δεν είπα τίποτα, τσιμουδιά. Καθίσαμε γύρω από το τραπέζι και φάγαμε. Ο τραχανάς και το ζυμωμένο καρβέλι της μάνας με τις ελιές ήταν ότι καλύτερο για την πείνα μας. 

Ο πατέρας αποκαμωμένος είχε ξαπλώσει τώρα κι η μητέρα έπλεκε ένα πουλόβερ του πατέρα, μουρμουρίζοντας γιατί δεν πετύχαινε τη λαιμόκοψη. Ο αδερφός μου σκουντούσε τα ξύλα της σόμπας και χάιδευε τη γάτα κι εγώ είχα κουρνιάσει στα πόδια της μάνας.

-Μαμά θα μας πεις το παραμύθι με την νεράιδα που βγαίνει μετά τη βροχή και τραγουδάει στα σαλιγκάρια;

Η μάνα παράτησε το πλέξιμο, με έσφιξε στην αγκαλιά της, φώναξε και τον αδερφό μου, κι άρχισε να μας λέει το ίδιο παραμύθι που είχαμε ακούσει πολλές φορές.

Με πήρε γρήγορα ο ύπνος και μάλλον δεν άκουσα καθόλου το παραμύθι, άκουσα μόνο κάποια στιγμή προς το τέλος τη μάνα να λέει το τραγουδάκι:

«Ω, για δες τα σαλιγκάρια!

κούτσα - κούτσα σεργιανίζουν

και με τ’ ασημένια χνάρια

κορδελίτσες ζωγραφίζουν.

Με τα σπίτια τους στη ράχη

ψάχνουν γύρω την τροφή τους

κι ύστερα κλείνουν τις πόρτες

τυλιγμένα στη σιωπή τους».

-Άντε τώρα στα κρεβάτια σας για ύπνο, πέρασε η ώρα, είπε η μάνα, άλλη μέρα θα σας πω περισσότερα.

 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ Α.Ο. ΒΑΛΤΙΝΟΥ

 

Για πάνω από 20 χρόνια, το γήπεδο του Βαλτινού παρέμενε στο σκοτάδι καθώς οι προβολείς δεν λειτουργούσαν, πράγμα που καθιστούσε εξαιρετικά δύσκολη τη διεξαγωγή προπονήσεων και αγώνων, κατά τις βραδινές ώρες. Η έλλειψη επαρκούς φωτισμού εμπόδιζε τους αθλητές μας, να προπονηθούν σωστά και να αποδώσουν στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους. Παρά τις συνεχείς προσπάθειες του προέδρου της τοπικής μας κοινότητας, κ. Βάιου Τσιγάρα, να διεκδικήσει την αντικατάστασή τους, ο δήμος αρνήθηκε να ανταποκριθεί και να βοηθήσει ουσιαστικά στην επίλυση του προβλήματος.

Όμως, ευτυχώς, το φως ήρθε από εκεί που δεν το περιμέναμε! Ο Σάκης Γεωργίου, καταγόμενος από το Βαλτινό και μόνιμος κάτοικος Αθηνών, με αίσθημα ευθύνης και αγάπης για το χωριό του, αποφάσισε να δράσει. Καλύπτοντας όλα τα έξοδα και με πολλή προσωπική εργασία, τοποθέτησε νέους, σύγχρονους προβολείς LED στο γήπεδό μας. Με αυτή την κίνησή του, άλλαξε κυριολεκτικά και μεταφορικά την εικόνα του γηπέδου μας, δίνοντας φως και ελπίδα τόσο στους μικρούς αθλητές της ακαδημίας μας όσο και στους παίκτες της ανδρικής ομάδας.

Η τοποθέτηση των νέων προβολέων δεν αποτελεί μόνο μια αισθητική αναβάθμιση, αλλά και μια ουσιαστική βελτίωση της ενεργειακής κατανάλωσης του χωριού μας. Οι 12 παλιοί προβολείς αντικαταστάθηκαν από 4 (προσεχώς 8) σύγχρονους προβολείς LED, μειώνοντας την κατανάλωση ενέργειας στο 1/4 τουλάχιστον της προηγούμενης. Αυτό σημαίνει μικρότερο κόστος, μεγαλύτερη αποδοτικότητα και, κυρίως, λιγότερη επιβάρυνση για το περιβάλλον.

Εκφράζουμε τη βαθιά μας ευγνωμοσύνη και ένα μεγάλο «ευχαριστώ» στον Σάκη Γεωργίου για την απίστευτη αυτή πράξη του. Ενέργειες σαν κι αυτές μας θυμίζουν πως η αλληλεγγύη και η αγάπη για τον τόπο μας μπορεί να κάνει θαύματα.

Όταν η… μπουγάδα γίνονταν στον Ληθαίο ποταμό

 

Επιχρωματισμένη καρτ ποστάλ που κυκλοφόρησε ο Βολιώτης φωτογράφος και εκδότης Στέφανος Στουρνάρας πριν το 1904. Πρόκειται για την πρώτη σχετικά αμφιθεατρική φωτογραφία των Τρικάλων που έχει ληφθεί από την παλιά πέτρινη γέφυρα της Μαρούγγενας.

Αρκετοί περίεργοι Τρικαλινοί παρακολουθούν την φωτογράφηση, ενώ σε δεύτερο πλάνο διακρίνουμε την πρόσφατα τότε διαμορφωμένη (από τον Δήμαρχο Γεώργιο Κανούτα) κεντρική πλατεία της πόλης.

Οι ξύλινες κατασκευές στα δεξιά της φωτογραφίας επί της σημερινής οδού Τσιτσάνη (Λαρίσης) είναι νεότευκτες, δεν γνωρίζουμε όμως την χρήση τους. Αριστερά διακρίνουμε και ένα μικρό μέρος της σημερινής παραποτάμιας οδού Όθωνος.

Στον Ληθαίο ποταμό βλέπουμε Τρικαλινές της εποχής να κάνουν την μπουγάδα (!) τους (η μία μάλιστα χρησιμοποιώντας και… κόπανο για τα στρωσίδια) στα νερά του.

Κατά τα άλλα, η κεντρική πλατεία, το περίγραμμα του Βυζαντινού Φρουρίου (με τις επάλξεις του 3ου διαζώματος να δείχνουν ακόμη πιο επιβλητικές), καθώς και ο πύργος με το Οθωμανικό Ρολόι παραμένουν αναλλοίωτα σημεία αναφοράς της πόλης στα πρώτα χρόνια του 20ου αιώνα.

 

Από το αρχείο του Σωτήρη Κύρμπα

Όμορφες ευχές και εύστοχες παραινέσεις

 

Όμορφες ευχές και εύστοχες παραινέσεις, που εμπεριέχουν πολλά μηνύματα, από τη μάνα προς το παιδί της, που είχε τα δέκατα όγδοα γενέθλια, αλλά και που ενηλικιώθηκε, εξέφρασε η συγχωριανή μας Λίτσα Κατσιούλη, προς τον γιό της Σίφη, στο facebook.

Είναι η στιγμή που οι γονείς καλούνται να ισορροπήσουν σε ένα τεντωμένο σκοινί, ανάμεσα στην συναισθηματική υποστήριξη, συμβουλευτική και τη συμπαράσταση των παιδιών τους, και στην απόφαση να αποβάλλουν τα εξαρτητικά στοιχεία της προηγούμενης περιόδου. Το κείμενο των ευχών έχει ως εξής:

«Σήμερα αγορίνα μου σου δίνεται ο τίτλος της ενηλικίωσης.18 ολόκληρα χρόνια αστείρευτης αγάπης, φροντίδας κι αφοσίωσης. Ήρθε λοιπόν η ώρα να πολεμήσεις εκεί έξω...στον πραγματικό κόσμο που ζούμε, με μόνη σου φαρέτρα το ήθος, το θάρρος, τις αξίες, μα πάνω από όλα τα όνειρα σου. «Από σήμερα δεν είσαι μόνο δικό μου παιδί, είσαι παιδί του κόσμου και ο κόσμος είναι παιδί δικό σου». Η πόρτα μου θα είναι πάντα ανοιχτή… το ίδιο κι η αγκαλιά μου. Άρχισε λοιπόν να χτίζεις τα όνειρα σου. Ακόμα κι αν κάποιο γκρεμιστεί... εδώ θα είμαι να το χτίσουμε μαζί. Θυμάσαι; Καλή σταδιοδρομία στη ζωή σου αγάπη μου!!!Να είσαι πάντα ευτυχισμένος!

ΥΓ: Όταν η ζωή σου δίνει λεμόνια... ζήτα τεκίλα κι αλάτι!!!»

Πορτρέτα του ουρανού

 

Διάσπαρτα σύννεφα στολίζουν τον απογευματινό Βαλτσινιώτικο ουρανό!

Από τα σύννεφα προέρχονται οι βροχές που «γονιμοποιούν» τη Γη. Αυτά παρεμβαίνουν στην πορεία της ηλιακής ακτινοβολίας που κατευθύνεται στη Γη, καθώς επίσης και στην ακτινοβολία που εκπέμπεται από τη Γη.

Τα σύννεφα εδώ, για την Χριστίνα Μαρία Βότσιου, έρχονται όχι για να φέρουν βροχή ή καταιγίδα, αλλά για να προσφέρουν χρώμα στον ουρανό κατά τη διάρκεια της δύσης του ήλιου. Με τα πολύτιμα κλικ του φακού της καταγράφει τα σύννεφα του ουρανού και δημιουργεί πανέμορφα πορτρέτα!

Είναι ωραίοι οι άνθρωποι που ενθουσιάζονται με την αλλαγή των εποχών, τον ήχο των θαλασσών, βλέποντας το ηλιοβασίλεμα, με την μυρουδιά της βροχής και τις έναστρες νύχτες.

Είναι ωραίοι οι άνθρωποι που αφήνουν οτιδήποτε κι αν κάνουν, μόλις αρχίσει ο ήλιος να δύει, και να παρακολουθούν τον ουρανό! Μας το επιβεβαιώνουν και οι στίχοι της Ελένης Κύρκου-Σαφάκα.

«Τα μάτια σήκωσα ψηλά στου ουρανού τον θόλο
κι είδα μυριάδες τ’ άστρα του, αστραφτερά διαμάντια!

Ακόμη και τα σύννεφα, που τα φωτίζει ο ήλιος
σαν γέρνει προς τη δύση του, χρώματα χίλια αλλάζουν!

Κι αλλάζει ο χάρτης τ’ ουρανού, γλυκαίνει κι ομορφαίνει,
με σύννεφα χρωματιστά, φανταχτερά στολίδια!

Και τότε, σαν κοιτώ ψηλά χιλιάδες οι ελπίδες
γεννιούνται μέσα στο μυαλό, σαν λαμπερές αχτίδες!

Τότε γεννιούνται τα όνειρα κι οι ελπίδες του ανθρώπου
και γαληνεύει η ψυχή, ο φόβος αλαργεύει!

Ας στρέψουν όλοι οι άνθρωποι στον ουρανό το βλέμμα
και όχι μόνο να κοιτούν, μα προ παντός να «βλέπουν»!

 

Συγχαρητήρια επιστολή από τον καθηγητή Γιώργο Μπαμπινιώτη προς τους συγχωριανούς μας φιλολόγους Κώστα & Ευάγγελο Στάθη

 

Τα συγχαρητήριά του για το σημαντικό βιβλίο τους, με τίτλο «ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΑΥΤΗΣ», εξέφρασε με επιστολή του,  ο Πρόεδρος της «Εν Αθήναις Εκπαιδευτική Εταιρία» κύριος Γεώργιος Μπαμπινιώτης.

Πρόκειται για το εξαιρετικό πόνημα, που συνέγραψαν οι δύο συγχωριανοί μας, Ευάγγελος και Κωνσταντίνος Στάθης (πατέρας και γιός - Φιλόλογοι), το οποίο θεωρείται σημαντικό εκδοτικό έργο για την περιοχή μας, αλλά και για ολόκληρη την Ελλάδα.

Η επιστολή έχει ως εξής:

«Αγαπητέ κ. Στάθη, Σας ευχαριστώ και σας συγχαίρω εσάς και τον πατέρα σας για το γλωσσάρι του Ιδιώματος της Δ. Θεσσαλίας. Είναι πολύ προσεγμένη δουλειά, με συστηματικό χαρακτήρα και πλούσιο υλικό. Ως ομιλητές και καλοί γνώστες του ιδιώματος και με την ιδιότητα του φιλολόγου προσφέρετε σπουδαίο έργο στη μελέτη του ιδιώματος. Σας αξίζουν θερμά συγχαρητήρια!    

 Γ. Μπαμπινιώτης».

Το εξώφυλλο του βιβλίου

Οι λόγοι που επέβαλαν τη σύνταξη ενός τέτοιου λεξικού, σύμφωνα με τους συγγραφείς, ήταν η ανάγκη κυρίως ενός κοινού που μίλησε και βίωσε τον λεξικό αυτόν πλούτο, τον λεξικολογικόν αυτόν θησαυρό της σύγχρονης τοπικής διαλέκτου. Αλλά και οι νεότεροι που ενδιαφέρονται να έχουν μια στοιχειώδη εξοικείωση με τις λέξεις αυτές, καθώς και η φιλομάθεια του μεγάλου μορφωμένου ελληνικού κοινού για την πληρέστερη σπουδή της νέας μας γλώσσας.

Στόχος μας ήταν η διάσωση αυτού του διαλεκτικού και ιδιωματικού υλικού που χάθηκε ή κινδυνεύει να χαθεί μέσα στη δίνη της ξενογλωσσίας, της γλώσσας της τηλεόρασης και του διαδικτύου.