Το καφέ Fuego στο Βαλτινό

 

Ένας φιλόξενος και ζεστός χώρος, όπου μελετήθηκαν και αξιοποιήθηκαν όλες οι δυνατότητες που αφορούν την λειτουργικότητα, την ποιότητα και την αισθητική, είναι το Καφέ  Fuego στο Βαλτινό.

Ο Ανδρέας Μπάλτος μαζί με την σύζυγό του Σουζάνα, διατηρούν τα ηνία του Καφέ για 15 ολόκληρα χρόνια και κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα νέο ξεχωριστό και προσεγμένο περιβάλλον με στυλ, άποψη και γούστο.

Κατάφεραν να πετύχουν ένα άριστο επίπεδο αποτελεσματικότητας δημιουργώντας ένα αγαπημένο σημείο αναφοράς και κοινωνικής συναθροίσεως των νέων.

Δεν πρόκειται για ένα παραδοσιακό καφενείο, αλλά για ένα καφέ που έχει υιοθετήσει τα σύγχρονα δυτικά πρότυπα του είδους. Απευθύνεται σε μια νέα γενιά ανθρώπων που αντιμετωπίζει το πάλε ποτέ «καφεδάκι» με αυστηρότερα κριτήρια ποιότητας και εξυπηρέτησης. Προσεγμένος χώρος, αξιοπρεπές σέρβις, ευρύτερη γκάμα προσφερόμενων ειδών κ.α.

Το καφέ προσφέρει τις υπηρεσίες του και αποτελεί την εναλλακτική πρόταση της περιοχής, όπου την ημέρα, αλλά και το βράδυ αποκτά ζωή προσελκύοντας τη νεολαία.

Οι πελάτες πάνε στο καφέ για να συναντήσουν τους φίλους τους, να απολαύσουν το καφεδάκι τους ή το ποτό τους, να συζητήσουν και γενικά να βρεθούνε σε ένα όμορφο περιβάλλον και να απολαύσουν τις στιγμές τους.

Οι περισσότεροι είναι τακτικοί και μόνιμοι πελάτες και το έχουν ως μόνιμο στέκι.

Ένα ξεχωριστώ πλεονέκτημα που έχουν οι μόνιμοι θαμώνες είναι ότι ο Ανδρέας Μπάλτος, αξιοποιώντας την πείρα, την έμπνευση, τη γνώση αλλά και λαμβάνοντας υπόψη τις σύγχρονες ανάγκες των καιρών, γνωρίζει τις γευστικές συνήθειες των πελατών και φτιάχνει τον καφέ για τον καθένα έτσι ακριβώς όπως τον θέλει.

Εκεί πίνεις το καφεδάκι σου και αισθάνεσαι άνετα, απολαμβάνεις τον ελεύθερο χρόνο σου, καθώς το καφέ είναι ένα μέρος ταυτισμένο με την έννοια της ραστώνης.

Εκεί επικρατεί το χαρακτηριστικό στοιχείο της επιτυχημένης ώσμωσης του χθες με το σήμερα, και της διακριτικής συνύπαρξης νέων και ηλικιωμένων.

Εκεί, εύκολα αναπτύσσεται οικειότητα μεταξύ των θαμώνων και ο χώρος διαδραματίζει το ρόλο του τοποσήμου στην κοινωνική μικροϊστορία του χωριού.

Εκεί κλείνονται τα ραντεβού μεταξύ φίλων για να συναντηθούν.

Εκεί νοιώθεις ότι είσαι δεμένος με τον χώρο, καθώς διατηρεί τον χαρακτήρα και την κουλτούρα της "δημόσιας σφαίρας" και του τόπου μύησης σε μια ατμόσφαιρα αυθεντικής αρχαίας αγοράς.

Ο εσωτερικός χώρος του καφέ, πρόσφατα ανακαινισμένος με μεράκι και γούστο, διαθέτει όλα εκείνα τα στοιχεία που απαιτούνται για την άνετη και ευχάριστη εξυπηρέτηση του πελάτη. Η καθαριότητα και η τάξη είναι εμφανείς σε όλους τους χώρους.

Ο εξωτερικός χώρος, προικισμένος από την πανέμορφη πρασινάδα της πλατείας συνεπικουρεί στην ευχάριστη διάθεση και ψυχαγωγία τους ανοιξιάτικους και καλοκαιρινούς μήνες.

Βέβαια, οι εργασιακές συνθήκες για τους ιδιοκτήτες είναι δύσκολες. Το καφέ λειτουργεί κάθε μέρα, από το πρωί έως αργά το βράδυ. Δεν υπάρχουν γιορτές, ή Κυριακές, ή ημέρες ξεκούρασης σ’ αυτή την δουλειά.

Όμως ο Ανδρέας και η Σουζάνα νοιώθουν ικανοποιημένοι καθώς επιτεύχθηκε ο στόχος τους, που ήταν η δημιουργία ενός χώρου που να εγγυάται την άνεση, την ευχάριστη διάθεση και την ικανοποίηση των πελατών τους.

Απεβίωσε ο Ευθύμιος Πέτρου του Δημητρίου

 

Απεβίωσε ο συγχωριανός Ευθύμιος Πέτρου του Δημητρίου την Κυριακή 6 Νοεμβρίου 2022 σε ηλικία 64 ετών.

Ο Ευθύμιος Πέτρου γεννήθηκε στο Βαλτινό το 1958. Παντρεύτηκε και με την σύζυγό του Κίτσα, το γένος Αθαν. Τριανταφύλλου απόχτησαν δύο παιδιά. Τον Δημήτριο και την Βασιλική.

Η νεκρώσιμος ακολουθία θα γίνει την Δευτέρα  7 – 11 – 2022   και  ώρα 2.00μ.μ., στον  Ιερό  Ναό  Αγίου Αθανασίου Βαλτινού  Τρικάλων.

Πόσο πάει το φιλί, στη δύση στην ανατολή;

 «Στην Αθήνα είναι φτηνό και το παίρνεις μάνι-μάνι,

μα στην Κρήτη και στη Μάνη, το πληρώνεις με στεφάνι»

«Η ευτυχία είναι όπως τα φιλιά. Πρέπει να τη μοιράζεσαι για να την απολαμβάνεις».

 «Το φιλί είναι επικοινωνία με τα σώματα. Είναι η γέφυρα ανάμεσα στα λόγια μας και τις πράξεις μας». Η αγάπη, ο έρωτας, η επιθυμία, η τρυφερότητα, η εγγύτητα, η αναγνώριση του άλλου, είναι μερικά από τα στοιχεία που εκφράζονται με το φιλί.

Μια προσέγγιση στην πανανθρώπινη αυτή έκφραση, στο φιλί, που μας περιβάλλει από την αρχή της ζωής μας, από το πρώτο φιλί της μάνας, μέχρι το τελευταίο του θανάτου μας, με το «Δεύτε τελευταίον ασπασμόν».

 

Οι ποιητές το ύμνησαν και το τραγούδησαν!

«Πριν απ’ τα μάτια μου ήσουν φως.
Πριν απ’ τον Έρωτα έρωτας
Κι όταν σε πήρε το φιλί,
Γυναίκα»

Οδυσσέας Ελύτης

«Το φιλί ενώνει πιο πολύ
απ’ το κορμί
γι’ αυτό το αποφεύγουν
οι πιο πολλοί».

Ντίνος Χριστιανόπουλος

Οι ζωγράφοι και οι γλύπτες το φιλοτέχνησαν και το απέδωσαν με την τέχνη τους.

«Το Φιλί» του Κλιμτ, είναι διάσημος πίνακας του Αυστριακού ζωγράφου Γκούσταφ Κλιμτ. Ενας πίνακας που δημιουργήθηκε την περίοδο 1907-1908 και ανήκει στη λεγόμενη χρυσή περίοδο του ζωγράφου.

Το Φιλί του Φραντσέσκο Άγιετς. Είναι ένας ζωγραφικός πίνακας του 1859. Είναι η αναπαράσταση ενός παθιασμένου φιλιού και θεωρείται ως ένα σύμβολο του ιταλικού Ρομαντισμού.

το «Φιλί» του Ροντέν. Είναι ίσως το πιο γνωστό φιλί στον κόσμο. Το πιο θερμό. Κι ας είναι από μάρμαρο ή μπρούντζο. Πίσω από αυτό, ο καθένας ψάχνει να βρει μια μεγάλη ιστορία αγάπης.

 

Δύο φιγούρες και ένα φιλί. «Το Φιλί» που κοσμεί τον τοίχο της πολυκατοικίας, εκπέμπει ζωή και αισιοδοξία και «ασπάζεται» περαστικούς και κατοίκους, τονίζοντας την αξία της ανθρώπινης επαφής, ακόμη και σε καιρούς απομόνωσης, όπως αυτή που διανύουμε.

Και προσοχή!!! Υπάρχει και το φιλί της προδοσίας ως σύμβολο προδοτικής ενέργειας όπως αυτή του Ιούδα...

Το Βαλτινό επισκέφτηκε ο Δήμαρχος Τρικκαίων

 

Οι αρχές του χωριού

Στο πλαίσιο των επαφών της δημοτικής αρχής με κατοίκους χωριών του Δήμου Τρικκαίων, ο Δήμαρχος Δημήτρης Παπαστεργίου, συνοδευόμενος από το επιτελείο των αντιδημάρχων, επισκέφτηκε το Βαλτινό την Τετάρτη το βράδυ, 2 Νοεμβρίου και συνομίλησαν με τους κατοίκους για τα τοπικά θέματα.

Άκουσε και συζήτησε με τους κατοίκους για νέες ιδέες, προτάσεις και σκέψεις για περισσότερες παρεμβάσεις, με στόχο να βελτιωθούν ακόμη περισσότερο η καθημερινότητα, η παραγωγική διαδικασία και οι υποδομές στην περιφέρεια του Δήμου Τρικκαίων.

Αυτοκτονική ηλιθιότητα

 

Του Χρήστου Γιανναρά

Με ποιες βιολογικές αναγκαιότητες, με ποιες χημικές διεργασίες, μπορεί να συνδεθεί η πείνα και η δίψα του ανθρώπου για δικαιοσύνη; Προκύπτει άραγε και αυτή από το ένστικτο της αυτοσυντήρησης, την κτηνώδη ορμή κυριαρχίας που συγκροτεί και τον αδυσώπητο νόμο της «φυσικής επιλογής»; Αλλά σε τι διαφορετικό εδράζεται και η θρασύτητα της αδικίας, σε τι άλλο από τον πρωτογονισμό της αξίωσης για αυτοσυντήρηση και ισχύ; Συναντώνται λοιπόν στις ίδιες ορμέμφυτες αιτίες η βαναυσότητα της αδικίας και η δίψα για δικαιοσύνη;

Πάντως η απαίτηση είναι πανανθρώπινη και διαχρονική: οι οιμωγές των θυμάτων να γίνουν κόλαση για τους βασανιστές. Να γίνει πνιγμός ασφυξίας η πίκρα των αδικημένων για όσους παγερά και εσκεμμένα αδικούν. Κάπου, κάποτε, να πληρώσουν με ανυπόφορη οδύνη όσοι ασέλγησαν στην ανημπόρια, στην αθωότητα, στην άγνοια, στην ευπιστία. Όχι μόνο ο δολοφόνος, ο βιαστής, ο παιδεραστής, όποιος βασάνισε σωματικά συνάνθρωπο. Αλλά και ο συκοφάντης, ο διαβολέας, ο ψεύτης, ο συναισθηματικά νεκρωμένος εγωιστής, ο αδιάφορος και ανάλγητος.

Σέρνει τα αποκαμωμένα του βήματα ο χιλιοταπεινωμένος υπερήλικας από γραφείο σε γραφείο, από όροφο σε όροφο στο ΙΚΑ ή ΕΤΕΑΜ ή όπως αλλιώς συνεχώς μετονομάζει τα «προνοιακά» του χαζοκαμώματα το κάθε κομματικό κράτος. Συντρίβεται η ζωή του ΄Ελληνα πολίτη και το κουράγιο του πάνω στην ιταμή θρασύτητα του κάθε σαδιστή ή αδιάφορου υπαλληλίσκου, γιατί; Μια ζωή πλήρωνε από το μεροκάματο της πείνας την ασφάλιση των γηρατειών του. Και αυτό το χρήμα – αίμα του το άρπαξε από το Ταμείο του κάποια διεφθαρμένη κυβέρνηση, να το κάνει φιέστες προεκλογικές, κρετινική κομματική προπαγάνδα, να στήσει με την αποταμίευση του φτωχού σπάταλο κομματικό κράτος.

Στο βλέμμα του αδικημένου ανθρώπου, που του κλέψανε τη ζωή, δεν υπάρχει μένος εκδίκησης, υπάρχει μόνο πόνος λαχτάρας για δικαιοσύνη: Κάπου κάποτε να λειτουργήσει νέμεση για τους αδίστακτα ψευδόμενους, τους καπήλους των κοινωνικών οραμάτων, τους αρρωστημένους μανιακούς της εξουσίας και της χλιδής.

Αυτή είναι η δίψα των ανθρώπων που βλέπουν τη μία και μοναδική ζωή τους να έχει δαπανηθεί μέσα στην πίκρα και στην απογοήτευση, τη βλέπουν τη ζωή να τελειώνει μέσα σε ταπεινώσεις, στερήσεις, εξευτελισμούς. Ομως, οι ίδιοι αυτοί άνθρωποι αν δίκαζαν καθένα συνάνθρωπό τους χωριστά, δύσκολα θα απέδιδαν τη δικαιοσύνη που τώρα απαιτούν. Προτού καταδικάσει, θα έψαχνε τα ελαφρυντικά: πώς και γιατί φτιάχτηκε έτσι ανάλγητος ο κρατικός υπάλληλος που τον τυραννάει, γιατί έγινε ασυνείδητος ο γιατρός, γιατί φυγόπονος ο νοσηλευτής, γιατί κλέφτης ο εργολάβος, γιατί ανήθικος ο πολιτικός. Τι είδους μάνα είχε ο καθένας, τι λογής πατέρα, πώς έζησε τα παιδικά του χρόνια, ποια τραύματα ψυχικά κουβαλάει, πόση στέρηση στοργής και τρυφερότητας, ποιο σαράκι κρυφής μειονεξίας, πόση ανασφάλεια πλάθει τελικά τους βασανιστές της ζωής μας.

Όσο πιο σμιλεμένος από τη θλίψη ο άνθρωπος τόσο πιο εύκολα λυπάται, δύσκολα δικάζει, γρήγορα συγχωρεί. Η απαίτησή του για δικαιοσύνη είναι περισσότερο όραμα ή μέτρο ζωής και λιγότερο ή καθόλου επιθυμία εκδίκησης.

Ερείσματα η μεταφυσική του δεν βρίσκει στην ανάγκη για υπερβατικά δικαστήρια και αιώνιες κολάσεις. Το πιο πραγματικό έρεισμα της μεταφυσικής το διαβλέπει στο κάλλος του κόσμου, όταν το κάλλος συλλαβίζεται ως δώρημα αγάπης και η αγάπη αποκρυπτογραφείται όχι ως «συναίσθημα», αλλά ως εμπειρία ελευθερίας, δηλαδή αυτοπροσφοράς.

Ο Αριστοτέλης συνοψίζει τον ορισμό και προορισμό των Ελλήνων στον καίριο αφορισμό του: «Το ζητείν πανταχού το χρήσιμον ήκιστα αρμόττει τοις μεγαλοψύχοις και ελευθερίοις» (Πολιτικά Θ3, 1338α 30-32). «Το να αναζητάς παντού το χρήσιμο, καθόλου δεν ταιριάζει στους μεγαλόψυχους και ελεύθερους ανθρώπους». Το κυνήγι της χρησιμότητας είναι πάντα εγκλωβισμός στον πρωτογονισμό της εγωτικής εξασφάλισης, της θωράκισης του ατομικού συμφέροντος.

Αν ο αναγνώστης μελετήσει απροκατάληπτα κάθε περίπτωση όπου η νεώτερη κρατική Ελλάδα γνώρισε μια καταστροφική αποτυχία (με συνέπειες ανήκεστες για το μέλλον του Ελληνισμού) θα πιστοποιήσει, νομίζω, πίσω από τα γεγονότα μια πελώρια πάντοτε, τυπικά ιθαγενή ηλιθιότητα. Ηλίθια ευπιστία, ηλίθια φοβία, ηλίθια κρίση και επιλογή, ηλίθιο σχεδιασμό. Δεν έχει σημασία το πώς εκφράστηκε η ηλιθιότητα, καθόριζε όμως κάθε περίπτωση.

Οι παλιοί ξυλουργοί του Βαλτινού

 

Ανοίγοντας το βιβλίο της μνήμης μας, πέσαμε στη σελίδα για τους παλιούς ξυλουργούς, μαραγκούς, επιπλοποιούς του Βαλτινού, που δραστηριοποιήθηκαν και άσκησαν το επάγγελμά τους κατά την χρονική περίοδο της δεκαετίας του 1960 έως το 2000.

Από τους πρωτοπόρους μαραγκούς του Βαλτινού υπήρξε ο Στέφανος Βερβέρας, ο οποίος έστησε το ξυλουργείο του παραπλεύρως της οικίας του και ασκούσε την τέχνη του εκεί για πολλά χρόνια.

Η πριονοκορδέλα, η μπλάνη, η γωνιάστρα ήταν τα κυριότερα μηχανήματα που υπήρχαν στον χώρο, ενώ σ’ ένα μεγάλο πάγκο, βρισκόταν τα διάφορα εργαλεία σκαρπέλα, ξυλοφάια, τρίφτες, ροκάνια, πριόνια, σφυριά, τανάλιες, κατσαβίδια και αμέτρητα καρφιά και βίδες διαφόρων μεγεθών.

Στην οικογενειακή επιχείρηση εργάζονταν όλοι η οικογένεια, από το πρωί μέχρι το βράδυ, ενώ κατά καιρούς απασχολούνταν εκεί και διάφοροι εργατοτεχνίτες.

Έκοβαν κορμούς δέντρων και τους έσχιζαν στην πριονοκορδέλα, έβγαζαν τάβλες, δοκάρια, καδρόνια και κατασκεύαζαν συνήθως, παλέτες, τελάρα (κασάκια) για τυροκομεία και  διάφορα άλλα χρηστικά είδη.

Η τέχνη του ξυλουργού για να την εξασκήσει κανείς χρειάζεται, αντίληψη, ακρίβεια, επιμονή, αντοχή στα ροκανίδια, στην ξυλόσκονη και στις μυρουδιές των διαφόρων λούστρων, μα πάνω απ’ όλα χρειάζεται αγάπη και μεράκι.

Ένα άλλο εργαστήριο που λειτούργησε κι αυτό ως οικογενειακή επιχείρηση ήταν το ξυλουργείο του Γιάννη Δήμου. Εκεί κατασκευάζονταν, κυρίως κουφώματα, πόρτες, παραθυρόφυλλα, ντουλάπες, ντουλάπια κατοικιών κ.α.

Τέλος, σε έναν χώρο, λίγο έξω από το χωριό, υπήρχε και το ξυλουργείο του Λάζαρου Αγγελή. Ο  Λάζαρος Αγγελής ήταν εξαιρετικός τεχνίτης - μαραγκός, ο οποίος κατασκεύαζε κυρίως κουφώματα για πόρτες και παράθυρα, κρεβάτια και διάφορα άλλα χρηστικά είδη και χρήσιμα οικιακά έπιπλα.

Το δέντρο

 

Αυτό το δέντρο, πίστευα πως με γνώριζε καλά

Είχα παραβρεθεί στη γέννησή του

Πότε μου δεν το αφαίρεσα πρόωρο καρπό

Άφηνα πάντοτε να προηγούνται τα σκουλήκια

Δεν πείραξα φωλιά στις φυλλωσιές του

Στα όριά του δόκανα δεν έστησα

Ούτε το ζύγωσα ποτέ με κλαδευτήρι ή πριόνι

Κι όμως προχθές που έτρεξα όπως ο Παυσανίας στο ναό

Να φυλαχτώ από τη καταιγίδα

Με όλο του το είναι άκουσα να καλεί τον κεραυνό

Κι έχω ήδη αρχίσει να μαντεύω την αιτία

Είμαι από τους λίγους που γνωρίζουν πως κάποτε

υπήρξε ένα καχεκτικό και άθλιο κωλορίζι

Του Τάσου Ζερβού

ΣΥΝΟΔΟΣ ΔΕΝΤΡΩΝ

 

Συχνά τα δέντρα συνεδριάζουν συγκεντρωμένα σε μικρές συστάδες. Η συνεδρίασή τους αυτή κρατάει συνήθως μια ζωή. Όχι μόνο επειδή το θέμα της σύσκεψης είναι πολύ σοβαρό, αλλά επειδή πρώτα το σκέπτονται πολύ και κατόπιν εκφράζουν τις απόψεις τους στην ομήγυρη. Κι ύστερα, πάντα σιωπηλά, σκέφτεται το καθένα την εισήγηση του άλλου. Και με τον τρόπο αυτό δίνουν μαθήματα ανοχής, περίσκεψης και περισυλλογής μέσα σε μια καθόλου φιλέριδη διαδικασία ανταλλαγής απόψεων.

Έχω δει πολλά δέντρα να συνεδριάζουν μέσα στα δάση. Τα παρακολουθώ χρόνια τώρα. Μέχρι στιγμής παλεύουν το θέμα τους επισταμένως και διστάζουν να πάρουν τελειωτική απόφαση. Αλλά στο τέλος, όταν την πάρουν, η σοφία τους είναι ένα θείο απόσταγμα. 

Του Ηλία Κεφάλα

Με λαμπρότητα εορτάστηκε στο Βαλτινό η Εθνική Επέτειος του «ΟΧΙ»

 

Με λαμπρότητα εορτάστηκε και φέτος στο Βαλτινό η Εθνική Επέτειος της 28ης Οκτωβρίου του 1940.

Το πρωί πραγματοποιήθηκε  επίσημη δοξολογία στον Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου Βαλτινού. Ακολούθησε η επιμνημόσυνη δέηση και η κατάθεση στεφάνων από τους επισήμους και τους εκπροσώπους φορέων, στο μνημείο αγνώστου στρατιώτη, στην κεντρική πλατεία.

 Οι εκδηλώσεις έκλεισαν με τη καθιερωμένη μαθητική παρέλαση των τμημάτων νηπιαγωγείου, δημοτικού σχολείου, Γυμνασίου και Λυκείου Βαλτινού.

Ακολουθεί φωτορεπορτάζ της Χριστίνας - Μαρίας Βότσιου.

Μια ηρωική πράξη των κατοίκων του Βαλτινού στα χρόνια του πολέμου

 Με αφορμή την επέτειο της 28^ης Οκτωβρίου 1940 αναδημοσιεύουμε μια αληθινή ιστορία ηρωικής πράξης των κατοίκων του Βαλτινού.

Το πρωινό της 28ης Οκτωβρίου 1940 οι χωρικοί ξεκίνησαν με τα κάρα τους για το Δευτεριάτικο τρικαλινό παζάρι. Την είδηση της κήρυξης του πολέμου την πληροφορήθηκαν από το ραδιόφωνο. Μόλις άνοιξαν το ραδιόφωνο και άκουσαν τον Εθνικό Ύμνο και το έκτακτο ανακοινωθέν, πάγωσαν! «Αγωνιστείτε δια την πατρίδα, τας γυναίκας, τα παιδιά σας και τας ιεράς μας παραδόσεις. Νυν υπέρ πάντων αγών».

«-Έχουμε πόλεμο, έχουμε πόλεμο» φώναζαν ανήσυχοι και σταύρωναν τα χέρια τους κοιτώντας προς τον ουρανό.

Μία εβδομάδα μετά, ο ουρανός γέμισε με εχθρικά αεροπλάνα χωρίς όμως ευτυχώς να βομβαρδίσουν.

Η επιστράτευση άρχισε κανονικά. Η κοινότητα Βαλτινού ετοίμαζε τα απαραίτητα χαρτιά, έγγραφα για τους επίστρατους, οι οποίοι ετοιμάζονταν να παρουσιαστούν στις μονάδες τους μέσα σε ενθουσιώδη ατμόσφαιρα.

Οι μέρες περνούν, οι άνθρωποι κολλημένοι στο ραδιόφωνο ακούνε τις ειδήσεις και τα ανακοινωθέντα. Οι μάχες στο μέτωπο μαίνονται και οι νίκες διαδέχονται η μία την άλλη.

Οι τοπικές εφημερίδες δημοσιεύουν τα ονόματα των πρώτων νεκρών Τρικαλινών, που έπεσαν μαχόμενοι στα βουνά της Αλβανίας. Στρατιώτης Βασίλης Τσιαβαλιάρης από την Πιαλεία, στρατιώτης Κ.Θ. Νακόπουλος, στρατιώτης Χρήστος Π. Αμβράζης...

Μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου, οι ελληνικές δυνάμεις είχαν προωθηθεί στο ένα τέταρτο σχεδόν του εδάφους της Αλβανίας, καταλαμβάνοντας κατά σειρά τις πόλεις: Κορυτσά, Πόγραδετς, Άγιοι Σαράντα, Αργυρόκαστρο και Χειμάρρα.

Αρχές του 1941 η καμπάνα της εκκλησίας του Βαλτινού άρχισε να χτυπά χαρμόσυνα αναγγέλλοντας την κατάληψη της Κλεισούρας.

Η προέλαση του Ελληνικού Στρατού είναι βραδεία αλλά σταθερά. Το κρύο τσουχτερό. Οι νεκροί και οι τραυματίες πληθαίνουν.

Τα άσχημα μαντάτα φθάνουν στο Βαλτινό καθώς τέσσερις στρατιώτες πέφτουν νεκροί στις μάχες του Αλβανικού Μετώπου. Πρόκειται για τους στρατιώτες, Δημήτριο Νικ. Γάκη, Γεώργιο Ευαγ. Πέτρου, Αθανάσιο Ευαγ. Ψύχο και Λάμπρο Βασ. Σταυρέκα.

Ξημερώνοντας η 1η Μαρτίου ένας ισχυρός σεισμός συγκλονίζει τον τόπο. Ο σεισμός είχε επίκεντρο τη Λάρισα όπου το 60% των οικιών κατέρρευσαν και τα θύματα ανέρχονται σε 34 νεκρούς.

Τη Μεγάλη Τρίτη 15 Απριλίου ο ουρανός γεμίζει με γερμανικά αεροπλάνα. Ακολουθούν τέσσερις διαδοχικοί βομβαρδισμοί με εμπρηστικές βόμβες, που σκορπίζουν στα Τρίκαλα τον όλεθρο. Αλλόφρονες οι κάτοικοι εγκαταλείπουν την πόλη των Τρικάλων και καταφεύγουν στα γύρω χωριά.

Το Μεγάλο Σάββατο 19 Απριλίου οι Γερμανοί καταλαμβάνουν τα Τρίκαλα. Στις 20 Απριλίου γίνεται η συνθηκολόγηση με τους Γερμανούς και 3 μέρες μετά ακολουθεί με τους Ιταλούς. Η Κατοχή των Τρικάλων θα διαρκέσει περίπου δύο μήνες.

Στις 15 Ιουνίου η πόλη περνάει στη δικαιοδοσία των Ιταλών.

Με την πάροδο του χρόνου, το φάσμα της πείνας αρχίζει να πλανιέται παντού κι ο κόσμος αρχίζει να λιμοκτονεί. 

Οι κάτοικοι του Βαλτινού συνεχίζουν να καλλιεργούν τα κτήματά τους και να ασχολούνται με τις καθημερινές τους εργασίες.

Την εποχή αυτή προκύπτει το πρόβλημα του επισιτισμού.

Οι λόγοι που οδήγησαν στην έλλειψη τροφίμων και την αδυναμία του επισιτισμού του λαού ήταν οι παρακάτω:

1) Η επίταξη των πρώτων υλών και τροφίμων από τους κατακτητές. Η οικονομία της χώρας είχε ήδη υποστεί μεγάλη καταστροφή από τον εξάμηνο πόλεμο με τους Ιταλούς και τους Γερμανούς. Η πλήρης καταστροφή της Ελληνικής οικονομίας ολοκληρώθηκε την περίοδο της κατοχής κατά τη διάρκεια της οποίας οι πρώτες ύλες και τα τρόφιμα επιτάχθηκαν από τους κατακτητές, πράγμα που προκάλεσε μεγάλη έλλειψη και εκτίναξε τις τιμές τους στο εσωτερικό της χώρας με αποτέλεσμα να υπάρξει εκρηκτική άνοδος του πληθωρισμού.

2)  Η δυσκολία ανεφοδιασμού των πόλεων σε τρόφιμα. Η δυσκολία ανεφοδιασμού οφειλόταν στην έλλειψη μεταφορικών μέσων και καυσίμων, στην κακή κατάσταση του συγκοινωνιακού δικτύου και στην ανεπάρκεια της εσωτερικής αγροτικής παραγωγής.

Βασικά όμως ένα μεγάλο μέρος των δυσκολιών του επισιτισμού οφείλεται και στην εμφάνιση διάφορων καιροσκοπικών φαινομένων (κερδοσκόποι - μαυραγορίτες), που πολύ γρήγορα αναπτύχτηκαν στην κατοχική περίοδο.

Το καλοκαίρι του 1941 λαμβάνονται μέτρα. Ο αξιωματικός του στρατού Χρήστος Καβράκος με την ιδιότητα του γενικού διευθυντή της Πανελλήνιας Ένωσης Γεωργικών Συνεταιρισμών και ο νομάρχης Τρικάλων Σάββας Χώτζης απαγορεύουν την ελεύθερη αγοραπωλησία των σιτηρών. Οι γεωργοί, οι μεγαλοπαραγωγοί και οι ιδιοκτήτες αλωνιστικών μηχανών υποχρεώνονται να παραδώσουν τις πλεονάζουσες ποσότητες σίτου στην Ένωση Γεωργικών Συνεταιρισμών.

Οι αγρότες αρνούνται να παραδώσουν υποχρεωτικά τα βασικά προϊόντα στους οργανισμούς συγκέντρωσης (ΚΕΠΕΣ: Κεντρική Επιτροπή Προστασίας Εγχωρίου Σιτοπαραγωγής).

Τα μέτρα αποτυγχάνουν, το σιτάρι αρχίζει να λείπει από την αγορά και οι τιμές των αγαθών αρχίζουν να ανεβαίνουν υπερβολικά με αποτέλεσμα να κάνουν την πρώτη τους εμφάνιση οι μαυραγορίτες. Οι μαυραγορίτες επισκέπτονταν καθημερινά τα χωριά του κάμπου, έδιναν στους χωρικούς λάδι, σαπούνι ή άλλα βασικά είδη πρώτης ανάγκης και αγόραζαν τα σιτηρά τους.

Η κυβέρνηση απευθύνει νέα έκκληση προς τους παραγωγούς να κατανοήσουν την ανάγκη της παράδοσης των καθορισμένων ποσοτήτων αραβοσίτου.

Ο πρόεδρος της κυβέρνησης Στρατηγός Τσολάκογλου, με μήνυμά του χαράσσει το δρόμο που πρέπει να ακολουθήσει το έθνος για την αντιμετώπιση του προβλήματος του επισιτισμού. Κάνει σαφή αναφορά στην αναγκαιότητα της αλληλεγγύης των Ελλήνων και επισημαίνει:

«Ο δρόμος του καθήκοντος συμπίπτει σήμερα με τον δρόμο της θυσίας. Τα μέσα που διαθέτουμε είναι φτωχά. Ίσως ανεπαρκή. Θα τους δώσουμε μεγαλύτερη αξία και αποτελεσματικότητα αν σφυρηλατήσουμε την ένωσή μας σε μια μονολιθική και ακατάλυτη αλληλεγγύη από τον Πρωθυπουργό μέχρι τον τελευταίο πολίτη.

Ο υγιής ας δέσει το τραύμα του ασθενούς

Ο ρωμαλέος ας υποβαστάζει τον αγωνιζόμενο

Ο φωτισμένος ας παραμυθήσει τον απελπισμένο και

Ο σταθερός ας καθοδηγήσει την ταλαντευόμενη συνείδηση του ολιγόψυχου. Έτσι θα σταθούμε σαν βράχος αντιμέτωποι προς τις παρούσες και τις επερχόμενες δυσχέρειες και θα δώσουμε τη μεγάλη μάχη της υπομονής και της επιμονής παραμένοντας ακλόνητοι έκαστος εφ’ ω ετάχθη.

Ο κάθε πολίτης πρέπει κατά τις παρούσες ώρες να έχει σαφή συνείδηση ότι στα χέρια του βρίσκεται το μέλλον του Έθνους.

Όλοι και ο καθένας χωριστά θα είμαστε αλληλεγγύως υπεύθυνοι απέναντι της ιστορίας όταν θα έρθει η στιγμή να εκφέρει την κρίση της».

Ενώ ο Νομάρχης Τρικάλων Σάββας Ι. Χώτζης με άρθρο του στην εφημερίδα «Αναγέννηση» κάνει έκκληση προς τους κατοίκους του νομού Τρικάλων και επισημαίνει τα εξής:

…«Ήδη στις πόλεις των Τρικάλων, Καρδίτσας και Καλαμπάκας οργανώθηκαν και λειτουργούν Λαϊκά Συσσίτια εκ των οποίων ενισχύονται άνω των 10.000 άποροι…

…Αρωγός όμως στην υπηρεσία της λειτουργίας των συσσιτίων και της εν γένει χειμερινής πρόνοιας οφείλει να έρθει και η ιδιωτική πρωτοβουλία των εύπορων τάξεων διότι η παρασχεθείσα από το κράτος πίστωση δεν θα επαρκέσει για να λειτουργήσουν τα συσσίτια κατά τη διάρκεια ολόκληρου του χειμώνα. Προσκαλώ όλους όσους έχουν την δυνατότητα να βοηθήσουν να αποστείλουν τις εισφορές τους στις κατά τόπους εφορίες συσσιτίων ή στα κατά τόπους υποκαταστήματα της Α.Τ.Ε. Γνωρίζω καλώς ποιοι είναι οι πλουτήσαντες στο νομό Τρικάλων κατά τη δύσκολη περίοδο που διανύουμε. Τόσο οι πλουτήσαντες όσο και οι διατηρούντες την παλιά οικονομική τους ευμάρεια έχουν καθήκον και προσκαλούνται να προσφέρουν την αποτελεσματική τους βοήθεια στο βαρύ έργο της κοινωνικής περιθάλψεως, επιτελώντας έτσι υψίστη κοινωνική και πατριωτική υποχρέωση».

Οι μέρες αρχίζουν να γίνονται δύσκολες. Κάτω από τη δαμόκλειο σπάθη της πείνας, την ώρα δηλαδή που ο συνεχής θανάσιμος κίνδυνος της ασιτίας απειλεί τη ζωή των ανθρώπων της χώρας, το μεγαλείο της ανθρώπινης ψυχής έρχεται να εκφραστεί από μια πράξη αλληλεγγύης των κατοίκων του Βαλτινού, οι οποίοι εκτός από την υποχρέωση και το καθήκον τους να συγκεντρώσουν και να παραδώσουν τα σιτηρά τους, για την αντιμετώπιση της πείνας, διενήργησαν και έρανο μεταξύ τους και προσέφεραν επιπλέον άλλες 2.000 οκάδες σίτου στις κατά τόπους εφορίες.

Αψηφώντας τον επικείμενο κίνδυνο της πείνας των ιδίων αλλά και των οικογενειών τους, παρέκαμψαν το ατομικό τους συμφέρον και αποφάσισαν συνειδητά να προτάξουν ενός ηθικά ανώτερου και δίκαιου σκοπού, το γενικό συμφέρον.

Από την εφημερίδα «ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΣ» της 9ης Σεπτεμβρίου 1941, σταχυολογήθηκε η είδηση, για το μεγαλείο της πράξης αυτής, που αποτελεί πηγή έμπνευσης, υπερηφάνειας και θαυμασμού, για το ανθρώπινο είδος πάνω στη γη.

Πρόκειται για την είδηση που αφορά στον έπαινο του Νομάρχη Τρικάλων, Σάββα Χώτζη προς τους κατοίκους του Βαλτινού, διότι παρά τη φτώχεια και την κατοχή που υφίστανται, οι ίδιοι οι κάτοικοι, αλλά και η χώρα μας, στάθηκαν ελεύθεροι από τις αναγκαιότητες, αλληλέγγυοι και ευγενείς προς τον «συνάνθρωπο», προσφέροντας βοήθεια και ελπίδα ζωής με ευχαρίστηση από το υστέρημά τους.

Η είδηση έχει ως εξής:

«Οι κάτοικοι Βαλτινού

Ο Νομάρχης κ. Χώτζης απηύθυνε προς τους κατοίκους της Κοινότητος Βαλτινού έγγραφον δια του οποίου εκφράζει και δια του τύπου την ευαρέσκειάν του προς τους κατοίκους της κοινότητος αυτής, οι οποίοι εκτός της υποχρεώσεώς των προς την συγκέντρωσιν, προσέφεραν και 2000 οκάδες σίτου εισέτι προερχομένας εκ του διενεργηθέντος εράνου μεταξύ αυτών.

Η ευγενής και μεστή αγνών αισθημάτων αλληλεγγύης χειρονομία των παραγωγών τούτων – τονίζει ο κ. Νομάρχης – με συνεκίνησε βαθύτατα.

Απευθύνω προς αυτούς θερμάς ευχαριστίας, ου μόνον εμού αλλά και της εργατικής ιδίας τάξεως, την οποίαν κυρίως ηθέλησαν να συνδράμουν, οι ευγενείς ούτοι παραγωγοί».

Για αυτήν την ανθρωπιστική πράξη των κατοίκων του Βαλτινού, θα μπορούσε να γραφτούν και να ειπωθούν πολλά. Αν αναλογιστεί κανείς πόση δύναμη και πόση διάθεση αυτοθυσίας χρειάζεται, να θέσεις τον εαυτό σου και την οικογένειά σου, αυτοβούλως, κάτω από τη δαμόκλειο σπάθη της πείνας, την ώρα δηλαδή που ο συνεχής θανάσιμος κίνδυνος απειλεί τη ζωή σου αλλά και την οικογένειά σου, λόγω της επικείμενης πείνας και αυτό δεν επηρεάζει την συνείδησή σου, ώστε να αποφασίσεις μόνο για το ατομικό σου συμφέρον, και όχι για το γενικό, τότε γίνεται κατανοητό το μεγαλείο της πράξης αυτής.

Λαμβάνοντας υπόψη πως, το πρόβλημα του επισιτισμού οδήγησε στην κορύφωση της πείνας, που το χειμώνα του 1941-1942 είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια 100.000 ανθρώπων στη χώρας μας, ενώ οι απώλειες ζωών στα πεδία των μαχών ήταν 13.325 νεκροί, 62.663 τραυματίες και 1.278 εξαφανισθέντες, τότε επιβεβαιώνεται και δια του αποτελέσματος το μέγεθος της σημαντικότητας της πράξης αυτής.

Μια πράξη αλληλεγγύης, αδελφοσύνης, και ανθρωπισμού!

Μια πράξη πανανθρώπινης εμβέλειας, που παραπέμπει στον πυρήνα του χριστιανικού Λόγου!

Μια πράξη γενναιότητας, πολιτισμού και ηρωισμού. Φέγγος άσβεστο εσαεί, των ανώνυμων και ταπεινών της ζωής, που γίνονται επώνυμοι Δάσκαλοι της ιστορίας.

Η ιστορία ενός τόπου, το αφήγημα δηλαδή του παρελθόντος του, αποτελεί το θεμέλιο της ταυτότητάς του. Πάνω σ’ αυτό το θεμέλιο συγκροτείται ο πολιτισμός του, όχι μόνο με τη βαριά έννοια της κληρονομιάς του παρελθόντος, αλλά και μ’ αυτή του σύγχρονου πολιτιστικού αποτυπώματος.

Αξίζει να παραδειγματιστούμε και να σκεφτούμε όλοι, πόσο μεγαλείο έχουν οι πράξεις, κάθε φορά που οι άνθρωποι καταφέρνουν να παραμερίζουν το Εγώ, προς χάριν ενός ηθικά ανώτερου και δίκαιου σκοπού.

 Ως ελάχιστη τιμή κι ευγνωμοσύνη θα τους άξιζε ένα μνημείο, πάνω στο οποίο θα αναγράφονταν σε μαρμάρινη πλάκα με χρυσά γράμματα:

«Εδώ είναι η πατρίδα αυτών που έλαβαν δημόσιο έπαινο για την ανδρεία, την αλληλεγγύη, τον ανθρωπισμό,  και το μεγαλείο της Ελευθερίας τους από τις αναγκαιότητες».

Από το βιβλίο «Η Κοινότητα Βαλτινού» Του Δημήτρη Τσιγάρα.

Ερωτικό

Κι αν γεννηθείς κάποια στιγμή

Μιαν άλλη που δε θα υπάρχω

Μη φοβηθείς

Και θα με βρεις είτε σαν άστρο

Όταν μονάχος περπατάς στην παγωμένη νύχτα

Είτε στο βλέμμα ενός παιδιού που θα σε προσπεράσει

Είτε στη φλόγα ενός κεριού που θα κρατάς

Διαβαίνοντας το σκοτεινό το δάσος

Γιατί ψηλά στον ουρανό που κατοικούνε τ’ άστρα

Μαζεύονται όλοι οι ποιητές

Και οι εραστές καπνίζουν σιωπηλοί πράσινα φύλλα

Μασάν χρυσόσκονη πηδάνε τα ποτάμια

Και περιμένουν

Να λιγωθούν οι αστερισμοί και να λιγοθυμήσουν

Να πέσουν μεσ’ στον ύπνο σου

Να γίνουν αναστεναγμός στην άκρη των χειλιών σου

Να σε ξυπνήσουν και να δεις απ’ το παράθυρό σου

Το πρόσωπό μου φωτεινό

Να σχηματίζει αστερισμό

Να σου χαμογελάει

Και να σου ψιθυρίζει

Καλή νύχτα

 

Του Μάνου Χατζιδάκι

Το κέντημα (εικόνες του χωριού)

 

Καθισμένη στο καρεκλάκι, σκυμμένη πάνω από το άσπρο πανάκι της, η μικρή Ντίνα κεντάει επί ώρες στην αυλή του σπιτιού της, με τις κλωστές DMC να κρέμονται στους ώμους της  και τα διάφορα νήματα, που διέθετε σε μεγάλη ποικιλία χρωμάτων,  για να φτιάξει την προίκα της.

Συνηθίζονταν παλιά, όλα τα κορίτσια του χωριού να κεντάνε και να φτιάχνουνε τα εργόχειρά τους με σχέδια πάνω στα πανιά, σε σεμέν, σε τραπεζομάντηλα, σεντόνια, πετσέτες και το αποτέλεσμα, ήταν όντως αξιοθαύμαστο!

Η κεντητική είναι η τέχνη της διακόσμησης ενός υφάσματος ή άλλων υλικών με την χρήση της βελόνας. Μερικές από τις βασικές μορφές ή ραφές των κεντημάτων είναι τα σταμπωτά, η σταυροβελονιά, η πισωβελονιά, η αλυσιδωτή, η ευθεία που ακολουθεί το βελονάκι κλπ.

Τα παραδοσιακά παλαιά σχέδια κυκλοφορούσαν από χέρι σε χέρι και όλα τα κορίτσια δημιουργούσαν και καμάρωναν, για τα εργόχειρά τους. Όταν ερχόταν «η ώρα η καλή», στόλιζαν το νυφικό τους σπίτι, με όλα τους τα κεντήματα και τα έδειχναν υπερήφανα στους συγγενείς του γαμπρού και στις φιλενάδες τους.  Μόνο που αυτά σήμερα είναι ξεπερασμένα. Πόσοι τα χρησιμοποιούν, πόσοι κάθονται να  σιδερώσουν και να στρώσουν τα κεντίδια τους;  Σχεδόν κανένας. Εξ άλλου, τα σύγχρονα έπιπλα δεν χρειάζονται σεμεδάκια, κοφτά μεσάλια, και κεντητά εργόχειρα και έτσι μένουν αποθηκευμένα στα συρτάρια και στα μπαούλα.

Η παλαιότερη γενιά δημιούργησε με μεράκι αυτά τα χειροποίητα οικοτεχνήματα, που χαρακτηρίζονται κειμήλια μιας άλλης εποχής, αλλά σήμερα δυστυχώς, καταλήγουν στα μπαούλα ή στη χειρότερη περίπτωση πετιούνται. 

Έμειναν όμως οι μνήμες σαν «κέντημα της ιστορίας» να θυμίζουν μια ξεχασμένη συνήθεια της πολιτιστικής μας κληρονομιάς κι ένα τραγούδι του Λουδοβίκου των Ανωγείων να περιγράφει κάποια από τα συναισθήματα:

«Σε πανί λευκό κέντημα χρυσό

σκέψεις ακριβές, μελαγχολικές

κάθε βελονιά τρύπα στην καρδιά.

Δώσ’ μου δειλινό το χρώμα της φωτιάς

να κάψω της καρδιάς τον πόνο τον κρυφό

τι να θυμηθώ, τι να θυμηθώ.

Παράθυρο ανοιχτό σαν ζωγραφιστό

κόρη που κεντά άστρα και πουλιά

πόρτα ανοιχτή και καρδιά κλειστή.

Κάθε βελονιά τρύπα στην καρδιά

τι να θυμηθώ, τι να θυμηθώ»

«Ο Γκιώργκο κι ο Χασάν»

 Με αφορμή τα 100 χρόνια της Μικρασιατικής Καταστροφής και τον εορτασμό του Μικρασιατικού Ελληνισμού το έτος 2022, παραθέτουμε μια αληθινή αφηγηματική ιστορία, καταγεγραμμένη από τον Θανάση Ζαμπακά.

 

Χειμώνας 1965-1966. Σούρουπο Δεκεμβρίου. Τα σχολεία κλειστά (15 ημέρες διακοπές).

Το χιόνι είχε φτάσει τους 30 πόντους και συνέχιζε να χιονίζει. Στο σπίτι, ο καπνός έβγαινε παχύς από την καμινάδα, ανέβαινε προς τα πάνω, κόντρα στην φορά του χιονιού και χάνονταν στα σύννεφα του θαμπού ουρανού. Έξω η σκαμνιά σαν χριστουγεννιάτικο δέντρο, με απλωμένα τα κλωνάρια, σαν τεράστια χέρια προσπαθούσε να κρατήσει το χιόνι επάνω της, ώστε να μην πέσει κάτω στο χώμα.

Μια σκιά πήδηξε το χαντάκι της αυλής μας και σε λίγο ακούσαμε να χτυπά κάποιος την πόρτα.

«Ποιος»; φώναξε η γιαγιά και άνοιξε.

«Ά! Καλώς τον κουμπάρο». 

«Πέρνα–πέρνα μπάρμπα Γιώργο», του πρόσταξε ο πατέρας μου.

Εκείνος τίναξε το σκούτινο σακάκι του από το χιόνι, έβγαλε τις γαλότσες του και μπήκε μέσα.

«Έλα, έλα κάτσε, κάντε μέρος να καθίσει ο άνθρωπος κοντά στο τζάκι, για να ζεσταθεί», είπε η μάνα μου.

Ο μπάρμπα Γιώργος έκατσε στο κεφάλι του ντιβανιού, έβγαλε την πίπα του, εξ ου και το παρατσούκλι του, «Τσιμπούκας» και άρχισε να την περιεργάζεται.

Εγώ με την αδερφή μου, καθισμένοι στην άλλη άκρη, στο μπροστινό μέρος του κρεβατιού, παίζαμε κάνοντας φασαρία.

«Ε! ησυχία» είπε ο πατέρας, κοιτάζοντάς μας αυστηρά και μετά τις τυπικές κουβέντες  - «τα περί υγείας», «πως πάνε τα πράγματα;», «τι κάνει οικογένειά;» κλπ, πρότεινε στον επισκέπτη μας:

«Ένα τσιπουράκι θα το πιούμε;»

«Έ, βάλε ένα» είπε καταφατικά ο μπάρμπα Γιώργος.

«Άντε μπάρμπα Γιώργο να μας πεις και καμιά ιστορία, από την Τουρκία και άμα τα παιδιά είναι φρόνιμα θα καθίσουν να την ακούσουν κι αυτά», είπε ο πατέρας μου βάζοντας το τσιπουράκι.

Εμείς, σταματήσαμε αμέσως τις κουβέντες λες και κάποιος μας έκοψε απότομα τη λαλιά.

Ο μπάρμπα Γιώργος έξυσε την πίπα του, έβαλε καπνό, τον άναψε και τραβώντας μια βαθιά ρουφηξιά άρχισε να λέει:

«Στενάχωρα πράγματα θα σας πω, αλλά αφού το ’φερε η κουβέντα θα σας τα πω. Αν και κατά βάθος, δεν θέλω να θυμάμαι τίποτα από τα γεγονότα αυτού του καταστροφικού πολέμου της Μικράς Ασίας.

Είχαμε φτάσει λοιπόν, μια ανάσα από την Άγκυρα, κοντά στον Σαγγάριο ποταμό, και ήταν Αύγουστος του 1922. Εμείς, οι έλληνες στρατιώτες λουφάζαμε το βράδυ στα χαρακώματα, μα σαν ξημέρωνε και μόνο που μας έβλεπαν οι Τούρκοι το ’βαζαν στα πόδια.

«Γιατί παππού;», ρώτησα εγώ.

«Σουτ εσύ», είπε ο πατέρας μου.

«Γιατί εγώ ήμουν με τους εύζωνες» συνέχισε ο μπάρμπα Γιώργος, «και οι τούρκοι μας έλεγαν «Σεϊτάν ασκέρι» (διαβολικό λόχο) και μας φοβόντουσαν πολύ. Εκεί που λέτε, προς το τέλος του πολέμου, ενώ άρχισαν να μειώνονται οι εφοδιασμοί σε πολεμικό υλικό και τρόφιμα, οι μάχες όμως συνεχίζονταν να γίνονται σχεδόν κάθε μέρα, εκεί συνέβη το εξής γεγονός.

Οι εχθροπραξίες σταματούσαν το βράδυ και εμείς φυλάγαμε σκοπιά. Στα χαρακώματα ήμασταν τόσο κοντά με τους Τούρκους που βλέπαμε, ο ένας τον άλλον αντίπαλο. Εκεί λοιπόν, που ήμασταν αραγμένοι στα χαρακώματα, τα βράδια, ακούγαμε μια φωνή.

-«Έ! Γκιώργκο, Ε! Γκιώργκο!»

-«Ε! Χασάν, Ε! Αχμέτ!» απαντούσαμε εμείς.

-«Ε! τουτούν» (καπνό)  ακούγονταν πάλι η φωνή και έβλεπα μια σκιά να κάνει μερικά βήματα και να πετάει κάτι. Στο φέγγος του φεγγαριού αναγνώριζα και καταλάβαινα ότι ήταν μια καπνοσακούλα. Σηκωνόμουν -επικίνδυνη πράξη για την περίσταση- αλλά το να μας βρει ο θάνατος εκεί στα ξένα μέρη που πολεμούσαμε, ήταν κάτι που το είχαμε συνηθίσει. Προχώραγα λοιπόν σκυφτά, έπαιρνα την καπνοσακούλα και άφηνα τη δική μου. Όταν γύριζα πίσω, οι άλλοι στρατιώτες ρωτούσαν με αγωνία, τι έγινε; Τους έδειχνα τον τούρκικο καπνό που μου άφηνε ο Χασάν και ησύχαζαν.

Το πρωί οι εχθροπραξίες ξανάρχιζαν. Τα κανόνια έριχναν από τα μετόπισθεν, Μπαμ - μπουμ και οι οβίδες περνούσαν σφυρίζοντας από πάνω μας και έσκαζαν στις τούρκικες θέσεις.

Ένα βράδυ, την ώρα που άρχιζε το συνθηματικό μας παιχνίδι, φώναξα εγώ.

-«Ε! Χασάν, ε! Αχμέτ!»

Τίποτα, σιγή από απέναντι. Πέρασαν μερικά λεπτά και μετά ακούστηκε μια φωνή.

-«Έ! Γκιώργκο, Χασάν καπούτ!!!»

Λες και με χτύπησε σφαίρα – μου κόπηκε η λαλιά. Λούφαξα στα χαρακώματα και με πήρε ένα βουβό κλάμα και μέχρι το πρωί δεν κοιμήθηκα.

Ο φίλος μου, ο Τούρκος στρατιώτης από απέναντι είχε σκοτωθεί.

Βέβαια στον πόλεμο χάνονται πολλές ζωές, αλλά εμένα μου φάνηκε ότι έχασα έναν δικό μου άνθρωπο, έναν αδερφό».

Ένα χοντρό δάκρυ κύλισε στο πρόσωπό του μπάρμπα Γιώργου και προσπαθώντας να σκουπιστεί, ακούστηκε και ένας μικρός λυγμός.

Εμείς τα παιδιά, τσιμουδιά. Πρώτη φορά βλέπαμε παππού να κλαίει.

«Άντε βίβα μπάρμπα Γιώργο!» είπε ο πατέρας μου και κατέβασαν μονορούφι το τσίπουρο.

«Μετά τι έγινε, και ο δικός μας ο παππούς ο Θανάσης τι έκανε;» είπαμε εμείς.

«Μετά ήρθε διαταγή και άρχισε η οπισθοχώρηση», συνέχισε ο μπάρμπα Γιώργος, «ο παππούς σας έφυγε πιο γρήγορα γιατί ήταν στην Σμύρνη. Αν οι ξένες δυνάμεις μας έστελναν εφοδιασμό θα παίρναμε την Άγκυρα, αλλά όπως είπε αργότερα ο Κεμάλ, ο οποίος είχε δώσει διαταγή, στους επιτελάρχες του πως, αν ο Ελληνικός στρατός συνέχιζε την προέλαση, ο Τουρκικός στρατός θα αποχωρούσε και θα έμενε η Άγκυρα στα χέρια των Ελλήνων. Και τον πόλεμο δεν τον έχασε ο στρατός, αλλά οι πολιτικοί μας. Αλλά, ας όψονται οι «σύμμαχοί» μας οι Γάλλοι και οι Άγγλοι».

Ο μπάρμπα Γιώργος Αμπράζης πέθανε το 1973 και τώρα που μεγάλωσα κι εγώ, όταν ακούω μπουμπουνητά μου φαίνεται σαν να ακούω «Ε! Γκιώργκο - Ε! Χασάν» και ανάμεσα στα σύννεφα διακρίνω τους δυο φίλους – αντίπαλους στρατιώτες, τον Γκιώργκο και τον Χασάν να αλλάζουν τουτούν (καπνό) και να καπνίζουν το τσιμπούκι τους παρέα.

Γιατί οι λαοί δεν έχουν να χωρίσουν τίποτα, παρά μόνο οι πολιτικοί και τα μεγάλα συμφέροντα.

ΕΙΡΗΝΙΚΟ ΣΟΥΡΟΥΠΟ

 

Απολαμβάνω στην εξοχή την πιο γλυκιά ώρα της ημέρας: το σούρουπο. Οι άνθρωποι υπό το άχθος της ημερήσιας κούρασης χαλαρώνουν κι επιζητούν την ειρηνική σύμπραξη με τη συντροφιά φίλων ή, σε περίπτωση μοναχικής συγκυρίας, επαφίενται στην ευρύχωρη αγκαλιά του τοπίου που, γαλήνιο κι αυτό, γαληνεύει κι όλους τους εισερχομένους στις φανερές ή κρυφές του κόγχες.

Εδώ είμαι κι εγώ σαν μιαν ασήμαντη κουκκίδα την ώρα της μοναχικής περιδιάβασης. Οι δύο δίδυμες λεύκες σιωπούν και με νεύματα με παρακινούν να περάσω ανάμεσά τους. Στο βάθος ο νωχελής καπνός από καιόμενα ξερόκλαδα και φρύγανα δημιουργεί συνειρμούς με μακρινά γεγονότα κι ανεξίτηλες μνήμες.

Υπάρχει κάτι πιο ειρηνικό από τον καπνό, όταν αργεί πολύ να ανεβεί και να χαθεί στον ουρανό; Όχι.

Α, να, και το βουνό. Ίσα που διακρίνεται στο βάθος και θέλει να χαθεί από τον κόσμο της πραγματικότητας. Ένα τείχος υπό αμφισβήτηση, που μόλις που προλαβαίνουμε να το δούμε.

Του Ηλία Κεφάλα