Γενική εικόνα για το χωριό Βαλτινό

 

Του Δημήτρη Τσιγάρα

Το χωριό Βαλτινό βρίσκεται δώδεκα (12) χιλιόμετρα βορειοδυτικά της πόλεως των Τρικάλων, σε υψόμετρο 120 μέτρων. Περιβάλλεται από τη  δαντελωτή οροσειρά του Κόζιακα καθώς βρίσκεται στους πρόποδες του βουνού, χαμηλά, στην Θεσσαλική πεδιάδα. Βορειανατολικά ρέει ο Πηνειός ποταμός (Σαλαμπριά), ενώ δυτικά του χωριού ρέει ο Ανάποδος ποταμός (Παλιοπόταμος).

Κύριο χαρακτηριστικό του εδάφους του είναι η πεδινότητα με έντονη κάλυψη από γεωργικές καλλιέργειες.

Η συνολική έκταση του χωριού ανέρχεται σε 741,341 στρέμματα.

Συνορεύει ανατολικά με την Κάτω Ελάτη (Μέλιγος, Ασπρόβαλτος, Μεσιακά, Σγάρι), δυτικά με το Δενδροχώρι, βόρεια με το Διαλεχτό, βορειοανατολικά με τη Φωτάδα και νότια με τα Ματσουκαίικα.

Διοικητικά υπάγεται στην Δημοτική Ενότητα Καλλιδένδρου του Δήμου Τρικκαίων, του Νομού Τρικάλων που έχει έδρα τα Τρίκαλα.

Η συγκοινωνία των κατοίκων του χωριού, γίνεται με το οδικό δίκτυο του Νομού Τρικάλων, μέσω των επαρχιακών οδών, Πύλης – Τρικάλων και Ρογκίων – Τρικάλων.

Το Βαλτινό εξυπηρετείται συγκοινωνιακά με την αστική γραμμή του ΚΤΕΛ Τρικάλων.

Η κεντρική επαρχιακή οδός (δημοσιά) διασχίζει τον οικισμό, με φαρδύ ασφαλτοτάπητα και πεζοδρόμηση. Η εσωτερική οδοποιία του οικισμού είναι και αυτή ολοκληρωμένη με άσφαλτο και πεζοδρόμηση.

Οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις εξυπηρετούνται με αγροτικούς δρόμους, οι οποίοι έχουν χαραχθεί από παλαιότερα και σήμερα έχουν βελτιωθεί ούτως ώστε να μπορούν να κινούνται σε αυτούς με άνεση τα σύγχρονα καλλιεργητικά εργαλεία και μηχανήματα, καθώς και τα μέσα μεταφοράς των προϊόντων.

Τα περισσότερα σπίτια των κατοίκων έχουν γίνει σύμφωνα με τις σύγχρονες προδιαγραφές δόμησης.

Στο κέντρο και λίγο πριν την πλατεία βρίσκεται το Δημοτικό Σχολείο και απέναντι, στο οίκημα του πρώην Κοινοτικού Γραφείου, στεγάζεται ο παιδικός σταθμός. Δυτικά της κεντρικής πλατείας βρίσκεται το Δημαρχείο του πρώην δήμου Καλλιδένδρου.  Απέναντι ακριβώς από το Δημαρχείο βρίσκεται το Γυμνάσιο και Λύκειο Βαλτινού.

Στο Βαλτινό υπάρχουν δύο πλατείες. Η κεντρική πλατεία και η πλατεία της εκκλησίας του Αγίου Αθανασίου.

Η κεντρική πλατεία (Γελαδαριά) βρίσκεται στο κέντρο του χωριού και χωρίζεται σε δύο τμήματα καθώς τέμνεται από την επαρχιακή οδό Τρικάλων - Μεγάρχης.

Το ένα τμήμα έχει τριγωνικό σχήμα, είναι πλακοστρωμένο, έχει ένα σιντριβάνι και το μνημείο του «Αγνώστου Στρατιώτη». Αποτελεί τον χώρο συνάθροισης των κατοίκων, με έμφαση την κοινωνικότητα. Είναι ο χώρος όπου, συνήθως διοργανώνονται και λαμβάνουν χώρα διάφορες εκδηλώσεις και γιορτές. 

Το άλλο τμήμα της πλατείας, το μεγαλύτερο σε έκταση, αποτελεί ένα καταπράσινο πάρκο αναψυχής με  δέντρα, φυτά και χλοοτάπητα. Είναι ο χώρος όπου θα απολαύσει κανείς στιγμές χαλάρωσης. Οι κάτοικοι θα κάνουν τον απογευματινό τους περίπατο, θα πιούν τον καφέ τους με τους φίλους στα παρακείμενα καταστήματα, θα απολαύσουν τα ποτά και τους μεζέδες και τα παιδιά θα εκτονωθούν με το παιχνίδι τους σε έναν ασφαλή χώρο. Το τμήμα αυτό της πλατείας προσφέρει ασφάλεια, χαλάρωση, ξεκούραση κι αναψυχή.

Περιμετρικά της κεντρικής πλατείας υπάρχουν, διάφορα καταστήματα, όπως καφενεία, ταβέρνες, ζαχαροπλαστεία, καφέ- μπαρ κ.ά.

Βόρεια από την κεντρική πλατεία και σε απόσταση 500 μέτρων περίπου βρίσκεται η συνοικιακή πλατεία του Αγίου Αθανασίου με τον ομώνυμο ιερό ναό και το Νηπιαγωγείο.

Η πλατεία της εκκλησίας είναι ένας διαμορφωμένος συνοικιακός ελεύθερος χώρος, που παλαιότερα ήταν η κεντρική πλατεία του χωριού.

Δύο χιλιόμετρα Βόρεια του χωριού βρίσκεται το πανέμορφο δάσος δρυός, της Παναγίας, με το ομώνυμο εκκλησάκι του.

Οδικές συνδέσεις - συγκοινωνίες

Εξαιτίας της πεδινής μορφολογίας της περιοχής και του βατού εδάφους η σύνδεση της κοινότητας Βαλτινού με τα αστικά και μη αστικά κέντρα να είναι εύκολη. Η εξυπηρέτηση των κατοίκων όσον αφορά τις μετακινήσεις προς την πόλη των Τρικάλων, γίνεται με αστικά λεωφορεία και με ιδιωτικής χρήσεως αυτοκίνητα. 

Η εσωτερική οδοποιία

Η εσωτερική οδοποιία του Βαλτινού άρχισε τη δεκαετία του 1980 και ολοκληρώθηκε το 2001, με έργα κατασκευής, βελτίωσης και αποκατάστασης σε κοινοτικούς δρόμους του εσωτερικού οδικού δικτύου σε όλο το χωριό.

Στην αρχή κατασκευάστηκε δίκτυο αποχέτευσης όμβριων με φρεάτια υδροσυλλογής. Στη συνέχεια πεζοδρομήθηκαν εκατέρωθεν των πλευρών και κατά μήκος όλων των δρόμων. Ακολούθησε η εκσκαφή των δρόμων και εξυγίανση αυτών µε θραυστό υλικό λατομείου και τέλος έγινε επίστρωση με ασφαλτικό τάπητα.

Ύδρευση αποχέτευση

Ο υδροφόρος ορίζοντας του Βαλτινού είναι αρκετά πλούσιος και καλύπτει τις ανάγκες της ύδρευσης και της άρδευσης.

Πριν τη δεκαετία του ΄60 οι ανάγκες ύδρευσης των κατοίκων καλύπτονταν από αυτόματα αρτεσιανά τα οποία υπήρχαν στην περιοχή. 

Ο σύγχρονος όμως τρόπος ζωής όπως και η δόμηση των νέων κατοικιών υπαγόρευσαν την κατασκευή σύγχρονου δικτύου ύδρευσης το οποίο μπορούσε να ανταπεξέλθει σε αυτές τις ανάγκες. Έτσι στο τέλος της δεκαετίας ΄70 και στις αρχές της δεκαετίας του ΄80 κατασκευάστηκε το δίκτυο ύδρευσης. Η άντληση του νερού γίνεται με γεώτρηση και η συγκέντρωσή του γίνεται σε υδατόπυργο. Από εκεί κατανέμεται προς τους κατοίκους με δίκτυο διανομής, το οποίο καλύπτει εξ ολοκλήρου τις ανάγκες των κατοίκων. Και ενώ για την ύδρευση υπάρχει η υποδομή δεν συμβαίνει το ίδιο και με την αποχέτευση. Για την αποχέτευση όμβριων υδάτων υπάρχει υποτυπώδης έως ανύπαρκτη υποδομή η οποία καλύπτει ένα μόνο μικρό μέρος των αναγκών, ενώ η παροχέτευση των νερών γίνεται με υπόγειο δίκτυο. Τα ακάθαρτα λύματα όμως συγκεντρώνονται σε βόθρους οι οποίοι βρίσκονται σε κάθε κατοικία ή διοχετεύονται, παρανόμως, στο δίκτυο όμβριων υδάτων.

Διαχείριση των απορριμμάτων

Πριν τη δεκαετία ΄80 η διαχείριση των απορριμμάτων ήταν ανύπαρκτη. Οι κάτοικοι ανακύκλωναν τα απορρίμματα ζωικής και φυτικής παραγωγής χρησιμοποιώντας τα για τη διατροφή των ζώων που διατηρούσαν στις οικίες τους, ενώ τα υπόλοιπα απορρίμματα τα εναπόθεταν προς χώνευση στους σορούς των κοπριών των ζώων τους.

Από τη δεκαετία του ΄80 η διαχείριση των απορριμμάτων αρχίζει να γίνεται από την κοινότητα, με ιδιώτες έναντι αμοιβής και τα σκουπίδια μεταφέρονται σε καθορισμένο τόπο όπου καίγονται η θάβονται. Πέραν όμως αυτού, η ανεξέλεγκτη εναπόθεση απορριμμάτων δημιουργούσε ανέκαθεν πρόβλημα καθώς γίνονταν σε χώρους οι οποίοι αποτελούσαν εστίες μόλυνσης. Σήμερα η διαχείριση των απορριμμάτων γίνεται από τον Δήμο Τρικκαίων σε συνεργασία με την ΠΑΔΥΘ. Η αποκομιδή των απορριμμάτων και η διάθεσή τους στον Σταθμό Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) Τρικάλων, καθώς και οι παρεχόμενες υπηρεσίες καθαριότητας σε όλους τους τομείς, γίνεται με αποτελεσματικό τρόπο.

Αρδευτικά έργα

Εξαιτίας της πεδινότητας της περιοχής και του πλούσιου υδροφόρου ορίζοντα οι ανάγκες άρδευσης καλύπτονται αποκλειστικά από γεωτρήσεις. Στην κοινότητα υπάρχουν ιδιωτικές γεωτρήσεις με ηλεκτροκινητήρες (μοτέρ), από τις οποίες αντλείται νερό το οποίο διοχετεύεται με αγωγούς στους αγρούς και καλύπτονται έτσι όλες οι ανάγκες της άρδευσης.

Αναδασμός

Στην κοινότητα ο αναδασμός πραγματοποιήθηκε το 1974. Με τον αναδασμό έγιναν και οι κατάλληλες υποδομές όπως γέφυρες, δρόμοι και αποστραγγιστικά κανάλια.

Οικονομικά στοιχεία

Σύμφωνα με τα στοιχεία του έτους 1997 παρατηρείται ότι η κύρια πηγή εσόδων είναι οι επιχορηγήσεις από το Υπουργείο Εσωτερικών, ενώ όλοι οι άλλοι πόροι είναι περιορισμένοι. Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι μέχρι τότε, στην κοινότητα δεν υπήρχαν έσοδα από προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων καλύπτει πάγιες ανάγκες της κοινότητας και ένα μόνο μικρό μέρος κατευθύνεται σε έργα υποδομής. Έτσι οι ανάγκες για την εκτέλεση έργων υποδομής καλύπτονταν από δανεισμό ή από επιχορηγήσεις από διάφορα υπουργεία. Με την δημιουργία του Δήμου Καλλιδένδρου αξιοποιήθηκαν Ευρωπαϊκά Προγράμματα Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης, όπως ΕΠΤΑ, ΕΣΠΑ, Ταμείο Συνοχής κλπ.

Διοικητικές υπηρεσίες

Στο Βαλτινό δεν υπάρχουν διοικητικές υπηρεσίες και υπηρεσίες δικαιοσύνης και δημόσιας τάξης ούτε καταστήματα ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΕΛΤΑ, Αστυνομικός Σταθμός, Τράπεζες και άλλα. Η εξυπηρέτηση των κατοίκων όσον αφορά την αστυνόμευση παλαιότερα γίνονταν από τους αστυνομικούς σταθμούς Φήκης και Διαλεκτού. Σήμερα εξυπηρετούνται από την Αστυνομική Διεύθυνση Τρικάλων. Οι υπηρεσίες ταχυδρομείου καλύπτονται από ταχυδρομικό διανομέα με συχνότητα μία φορά την εβδομάδα. Οι υπόλοιπες υπηρεσίες καλύπτονται από τις αντίστοιχες της πόλης των Τρικάλων.

Υπηρεσίες υγείας

Στο Βαλτινό δεν υπάρχει Κέντρο Υγείας και η ιατρική περίθαλψη των κατοίκων πραγματοποιείται από το Νομαρχιακό Νοσοκομείο Τρικάλων, το Κέντρο Υγείας Πύλης και την υγειονομική υπηρεσία του Αγροτικού Ιατρείου που λειτουργεί στην κοινότητα. Για το Αγροτικό Ιατρείο δεν υπάρχει κτιριακή υποδομή, αλλά λειτουργεί σε αίθουσα που έχει παραχωρήσει παλαιότερα η κοινότητα και σήμερα ο δήμος. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο πρόσφατο παρελθόν, στην κοινότητα υπήρχε αγροτικό κτηνιατρείο, ενώ από τον οργανισμό Εθνικής Πρόνοιας λειτουργούσε ένα Κέντρο Φροντίδας Οικογένειας το οποίο περιλάμβανε το ΚΑΠΗ, τον παιδικό σταθμό και το πρόγραμμα σίτισης μαθητών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Εκτός από τα παραπάνω, στο Βαλτινό λειτουργούν από ιδιώτες  ένα οδοντιατρείο ένα κτηνιατρείο και ένα φαρμακείο. 

Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Στο Βαλτινό λειτουργεί ένας Παιδικός Σταθμός, ένα Νηπιαγωγείο και ένα Δημοτικό Σχολείο το οποίο είναι οργανικά τριθέσιο αλλά λειτουργεί σαν τετραθέσιο. 

Δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Οι ανάγκες της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης καλύπτονται από το Γυμνάσιο και Λύκειο Βαλτινού. Το Γυμνάσιο καλύπτει τις ανάγκες των δημοτικών διαμερισμάτων Βαλτινού, Δενδροχωρίου, Κάτω Ελάτης, Φωτάδας, αλλά και των οικισμών εκτός Δημοτικής Ενότητας Καλλιδένδρου δηλαδή των Παραποτάμου, Γοργογυρίου, Ξυλοπάροικου κ.ά.

Το Λύκειο Βαλτινού καλύπτει τις κοινότητες της Δημοτικής Ενότητας Δήμου Καλλιδένδρου αλλά και της ευρύτερης περιοχής. Το κτήριο στο οποίο στεγάζεται το Γυμνάσιο και Λύκειο είναι σύγχρονων προδιαγραφών και υπάρχει επάρκεια αιθουσών.

Πρέπει τέλος να επισημανθεί ότι, από την ευρύτερη περιοχή του Βαλτινού, απουσιάζει η τεχνολογική εκπαίδευση, την οποία οι ενδιαφερόμενοι μαθητές την αναζητούν, στην πλειονότητά τους στην πόλη των Τρικάλων.

Η γεωργία

Οι κύριες αροτριούσες καλλιέργειες είναι το καλαμπόκι και το σιτάρι, ακολουθούν, το πολυετές τριφύλλι, τα ζαχαρότευτλα και το βαμβάκι των οποίων η καλλιέργεια έχει μειωθεί. Οι λαχανόκηποι έρχονται σε δεύτερη θέση, ενώ οι δενδρώδεις καλλιέργειες όπως και τα αμπέλια είναι ελάχιστα.

Η καλλιέργεια γίνεται με σύγχρονα γεωργικά εργαλεία αλλά ο μικρός κλήρος που αντιστοιχεί σε κάθε αγρότη-παραγωγό (20 στρέμματα κατά μέσο όρο) αυξάνει τις συνολικές ανάγκες για αγορά γεωργικού εξοπλισμού και άρα ανεβάζει το κόστος παραγωγής.

Χαρακτηριστική είναι η έλλειψη μονάδων επεξεργασίας και τυποποίησης αγροτικών προϊόντων. Παρατηρείται επίσης έλλειψη οργάνωσης και συντονισμένης δράσης σχετικά με το εμπόριο και τη διακίνηση των αγροτικών προϊόντων. Η διάθεση των προϊόντων γίνεται κατά κύριο λόγο στα Τρίκαλα (το 60% έως 90% ) ενώ το υπόλοιπο διατίθεται στην υπόλοιπη χώρα. Οι Αγροτικοί Συνεταιρισμοί που υπάρχουν στην ευρύτερη περιοχή δυστυχώς περιορίζουν τις δραστηριότητές τους κυρίως στην προμήθεια γεωργικών εφοδίων, ενώ ομάδες παραγωγών δεν έχουν συσταθεί.

Κτηνοτροφία

Δεν υπάρχουν οργανωμένες και σύγχρονες κτηνοτροφικές μονάδες. Εξαίρεση αποτελεί μόνο η ύπαρξη ελαχίστων ποιμνιοστασίων, χοιροστασίων και βουστασίων. Τελευταία παρατηρείται ότι η κτηνοτροφία βρίσκεται σε φθίνουσα τροχιά καθώς υπάρχει εγκατάλειψη από τους νέους, η οποία οφείλεται στο χαμηλό προσδοκώμενο εισόδημα και στις δύσκολες συνθήκες εργασίας. Στην περιοχή εκτρέφονται οι χοίροι, τα πρόβατα, τα βοοειδή και οι όρνιθες ελευθέρας βοσκής.

Δευτερογενής τομέας

Στο Βαλτινό ενώ οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με τη Γεωργία και την κτηνοτροφία δεν υπάρχουν ανάλογες βιοτεχνικές ή βιομηχανικές μονάδες οι οποίες να ασχολούνται με την επεξεργασία, τη μεταποίηση και την τυποποίηση γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων.

Φορείς της επιχειρηματικής δραστηριότητας στο Βαλτινό είναι κάποιες μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ξυλουργεία, βιοτεχνίες συρματοπλεκτικής και μεταλλικών κατασκευών, αρτοποιεία και καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος). Οι επιχειρήσεις αυτές είναι στην πλειονότητά τους οικογενειακής μορφής και απασχολούν ελάχιστο εργατικό δυναμικό.

Εμπόριο – Υπηρεσίες

Περιορισμένη είναι η εμπορική δραστηριότητα στο Βαλτινό αλλά τα υπάρχοντα καταστήματα, είτε τροφοδοσίας (Σούπερ μάρκετ, Κρεοπωλεία, Ζαχαροπλαστεία κ.α.)  είτε παροχής υπηρεσιών (ταβέρνες, καφενεία, φανοποιεία, φαρμακείο, φροντιστήρια, κομμωτήρια κ.ά.),  υπερκαλύπτουν  τις ανάγκες των κατοίκων.

Πολιτισμός

Στο Βαλτινό απουσιάζει η πολιτιστική υποδομή (πολιτιστικά στέκια, υπαίθριο θέατρο, συναυλιακός χώρος, συνεδριακό κέντρο, μουσείο, εκθεσιακός χώρος κλπ.). Ο μόνος φορέας της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι ο Πολιτιστικός Σύλλογος, ο οποίος κατά καιρούς δραστηριοποιείται και παρεμβαίνει. Αξιοσημείωτη είναι η έκδοση τοπικής εφημερίδας Βαλτινού από το 1995, στην αρχή έντυπη και στη συνέχεια διαδικτυακή.

Αθλητισμός

Οι μόνες αθλητικές δραστηριότητες είναι αυτές που πραγματοποιούνται στο γήπεδο ποδοσφαίρου από τον Αθλητικό Σύλλογο Βαλτινού και στο γήπεδο μπάσκετ πού βρίσκεται στο χώρο του Γυμνασίου και Λυκείου Βαλτινού. Υπάρχει όμως και ιδιωτικό γυμναστήριο.

Εκκλησίες – Πανηγύρια

Στο κέντρο του χωριού υπάρχει ο ναός Αγίου Αθανασίου Βαλτινού, στη μνήμη του οποίου εορτάζεται στις 2 Μαΐου, ενώ έξω από το χωριό βρίσκεται το εξωκλήσι της Παναγίας Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στη μνήμη της οποίας το χωριό πανηγυρίζει τον Δεκαπενταύγουστο.

Τουρισμός

Ο τουρισμός είναι ανύπαρκτος.

Η ιστορία διεκδίκησης και ίδρυσης του Γυμνασίου και Λυκείου Βαλτινού

 

Το αίτημα για την ίδρυση Γυμνασίου και Λυκείου στο Βαλτινό τέθηκε για πρώτη φορά το 1965. Ο νεοϊδρυθείς Εκπολιτιστικός Σύλλογος Βαλτινού θέτει στους τοπικούς φορείς το αίτημα για ίδρυση Γυμνασίου στο Βαλτινό και ξεκινάει ο αγώνας της διεκδίκησης, με επιχειρηματολογία και τεκμηρίωση βάσει των δεδομένων, των αναγκών καθώς και των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της περιοχής. Είχε ήδη ορισθεί από την πολιτεία το νομοθετικό πλαίσιο για την ίδρυση Γυμνασίων και Λυκείων σε ολόκληρη τη χώρα: Σύμφωνα με το νομοθετικό διάταγμα υπ’ αριθ. 4379 της 20 – 10 - 1964, «Περί οργανώσεως και διοικήσεως της Γενικής (Στοιχειώδους και Μέσης) Εκπαιδεύσεως,

Συνιστώνται κατά Νομούς Πενταμελείς Επιτροπαί, εκ του νομάρχου και του Προέδρου του Πρωτοδικείου εις τον οποίο υπάγεται η έδρα του Νομού, του αρμόδιου Γενικού Επιθεωρητού Μέσης Εκπαιδεύσεως (επί περισσοτέρων του αρχαιοτέρου), του Διευθυντού Τεχνικών Υπηρεσιών, του Νομού και του Διευθυντού Γεωργίας, αναπληρουμένων υπό των νομίμων αναπληρωτών των με Πρόεδρον των εκ των παρισταμένων ανώτερον. Αι Επιτροπαί αύται, αφού σταθμίσουν τας εκπαιδευτικάς ανάγκας της περιοχής, αναλόγως της πυκνότητος του πληθυσμού και της γεωοικονομικής μοερφής του τόπου, προτείνουν εις ποίας πόλεις, κωμοπόλεις και χωριά είναι σκόπιμον να λειτουργούν Γυμνάσια και Λύκεια και, εάν δεν υπάρχουν ήδη, κατά ποίαν προτεραιότητα πρέπει προοδευτικώς να Ιδρυθούν.

 6. Πρότασι η περί ιδρύσεως Γυμνασίου ή Λυκείου δύναται να γίνει εφ’ όσον προβλέπεται ελάχιστος αριθμός 40 μαθητών εις την Α΄ τάξιν αυτών. Εξαίρεσις ως προς το κατώτερον τούτο όριον επιτρέπεται προκειμένου περί σχολείων μικρών νήσων, απομεμονωμένων συγκοινωνιακώς περιοχών ή ακριτικών περιοχών.

7. Αι προτάσεις των Επιτροπών υποβάλονται, εντός προθεσμίας τασσομένης υπό του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, εις το Υπουργείον και διαβιβάζονται εις Επιτροπήν συγκροτουμένην εξ ενός Συμβούλου του κατά τας διατάξεις του παρόντος Ν.Δ….

8. Ο ανωτέρω πίναξ λαμβάνεται υπ’ όψιν δια την μελέτην και εκτέλεσιν του προγράμματος Έργων του Οργανισμού Σχολικών Κτιρίων προκειμένου περί διδακτηρίων των σχολείων της Δευτεροβάθμιας Γενικής Εκπαιδεύσεως».

Στην αρχή συντάσσεται και αποστέλλεται σχετικό έγγραφο του αιτήματος προς τον Νομάρχη Τρικάλων κ. Πέτρο Γαρέφη και με κοινοποίηση προς το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και στους τοπικούς βουλευτές των Τρικάλων. Το έγγραφο έχει ως εξής:

«ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΟΣ ΒΑΛΤΙΝΟΥ

Εν Βαλτινώ τη 20-4-1965

«Προς τον κ. Νομάρχην Τρικάλων Ενταύθα

Ο Εκπολιτιστικός Σύλλογος της Κοινότητος Βαλτινού αποτελούμενος από επιστήμονας, φοιτητάς, υπαλλήλους διαφόρων υπηρεσιών και αγρότας των χωριών της κοινότητος έχει θέσει ως σκοπούς του την μελέτην και προβολήν των ζητημάτων τα οποία απασχολούν τους κατοίκους της περιοχής μας, ως και την ανύψωσιν του μορφωτικού και πνευματικού επιπέδου αυτών. Εις τα πλαίσια των ως άνω σκοπών λαμβάνομεν την τιμήν να απευθύνομεν προς υμάς, Κύριε Νομάρχα και να θέσομεν υπ’ όψιν υμών ένα φλέγον και σοβαρόν δια την περιοχήν μας θέμα, ήτοι την ίδρυσιν εις την κοινότητά μας Γυμνασίου νέου τύπου. Οι λόγοι οι οποίοι επιβάλουν όπως προτιμηθεί η περιοχή μας δια την ίδρυσιν Γυμνασίου είναι οι εξείς:

α) Η κοινότης μας κατέχει την πλέον κεντρικήν θέσιν μιας ολοκλήρου περιοχής, η οποία ευρίσκεται μακράν των κέντρων εις τα οποία λειτουργούν Γυμνάσια.

β) Το υφιστάμενον οδικόν δίκτυον, αι υπάρχουσαι γραμμαί συγκοινωνίας και η θέσις της κοινότητός μας εν σχέσει προς τα πέριξ χωριά θα εξυπηρετήσουν την φοίτησιν όλων των μαθητών της περιοχής μας εις σχολείον Μ.Ε.

γ) Η απόλυτος ανάγκη δια την πολιτιστικήν, πνευματικήν και μορφωτικήν ανύψωσιν των κατοίκων της όλης αγροτικής περιοχής επιβάλλει όπως ιδρυθεί ένα εκπαιδευτικόν ίδρυμα το οποίον θα καλύψει την εν λόγω ανάγκην.

δ) Δια του ιδρυθησομένου Σχολείου πρόκειται να εξυπηρετηθούν περισόττεραι των 10 κοινοτήτων μετά των συνοικισμών αυτών ήτοι, Βαλτινού, Μελίγου, Ασπροβάλτου, Λιλής, Φωτάδος, Βαλομανδρίου, Δενδροχωρίου, Ματσουκέικων, Γοργογυρίου, Ξυλοπάροικου, Γενεσίου, Προδρόμου, Κωσταριλέικα, Παραποτάμου Διαλεκτού, Πρίνους, Μπλετσέικα.

Βέβαιοι ότι εκφράζομεν την κοινήν της περιοχής μας γνώμην και το γενικόν αυτής αίτημα παρακαλούμε δια τας καθ’ υμάς πεποιθότες ότι άλλωστε θέλετε ενεργήσει εντός των προσπαθειών και επιδιώξεων της παρούσης Κυβερνήσεως ώστε να αποβεί η παιδεία κτήμα ολόκληρου του λαού μας.

Ο Πρόεδρος Γεώργιος Χήρας Καθηγητής Φυσικών

Ο Γεν, Γραμματεύς Αθανάσιος Πατήλας

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΙΣ Υπουργείον Εθν. Παιδείας κ. Νικ. Έξαρχον Βουλευτήν Τρικάλων «κ. Αριστ. Αντωνίου », «κ. Απόστ. Παγκούτσον », «κ. Κλεοβ. Γιαννούσην», «κ. Δημ. Χατζηγάκην», «κ. Δημ. Παπανικολάου».

Στη συνέχεια ακολουθεί και σχετικό έγγραφο του Προέδρου της κοινότητας Βαλτινού προς το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας Το έγγραφο έχει ως εξής:

«Βασίλειον της Ελλάδος Νομαρχία Τρικάλων Κοινότης Βαλτινού

Ο πρόεδρος της κοινότητας Βαλτινού

«Περί Ιδρύσεως Γυμνασίου νέου Τύπου εν τη κοινότητι»

Προς το Σεβαστόν Υπουργείον Εθνικής Παιδείας Διεύθυνσιν Μέσης Εκπαίδευσης εις Αθήνας

Ευσεβάστως λαμβάνω την τιμήν να αναφέρω Υμίν τα κάτωθι:

1) Η κοινότης μας κατέχει την πλέον κεντρικήν θέσιν γεωγραφικών, της δυτικής πεδινής Θεσσαλίας κάτωθεν της οροσειράς Κόζιακα κείμενη και απέχουσα εκ της πόλεως των Τρικάλων περί τα 13 χιλιόμετρα.

2) Η ίδρυσις ενός Γυμνασίου νέου Τύπου (…βαθμίδος) εις την κοινότητα μας θα εξυπηρετεί αφαντάστως τον πληθυσμόν της περιοχής εις το θέμα της συνεχίσεως γυμνασιακών σπουδών μετά την αποφοίτησιν εκ του Δημοτικού και της παροχής γενικώς Εκπαιδεύσεως εις τας λαϊκάς και αγροτικάς μάζας των κατοίκων του χωριού μας μετά των υπαγομένων εις την κοινότητα μας των συνοικισμών Μελίγου, Ασπροβάλτου, Μεσιακών, Αμμουδιάς, όσον και των κάτωθι των γειτονικών κοινοτήτων ήτοι: Διαλεκτού, Μεγάρχης, Γενεσίου, Προδρόμου, Πρίνους, Ξυλοπάροικου, Γοργογυρίου, μετά του συνοικισμού Μπλετσαίικα, Δενδροχωρίου μετά των συνοικισμών Κωσταριλαίικα και Ματσουκαίικα, Παραποτάμου μετά των συνοικισμών Λίλης και Βαλομανδρίου και Φωτάδος.

3) Άπασαι αι ανωτέρω κοινότητες συνορεύουν γύρωθεν με τα όρια της κοινότητός μας, πλην του Ξυλοπάροικου, Προδρόμου και Γενεσίου, αίτινες απέχουν της κοινότητάς μας περί τα 3 - 5 χιλ. και ως εκ τούτου υφίστανται ευνοϊκαί συνθήκαι δια την εξυπηρέτησιν των μαθητών και των γονέων αυτών.

4) Εκ της κοινότητάς μας διέρχεται η υπεραστική γραμμή λεωφορείων Τρικάλων- Ξυλοπάροικο και Τρικάλων- Προδρόμου καθώς και η νέα χαραχθείσα τοιαύτη οδός από Πύλην προς Καλαμπάκαν η διασταύρωσις της οποίας γίνεται εντός της κοινότητας ημών. Δέον να σημειωθεί ότι υπεραστική γραμμή Τρικάλων - Ξυλοπάροικου διέρχεται εκ των εξής χωριών: Παραποτάμου Μεσιακά, Ασπρόβαλτος, Μέλιγος, Βαλτινόν, Δενδροχωρίου, Γοργογυρίου. Η δε Τρικάλων - Προδρόμου διέρχεται δια των αυτών εις άνω χωρίων, ως και εκ του Πρίνους, Προδρόμου και Γενεσίου.

5) Υπάρχει απόλυτος ανάγκη όπως δοθεί σημασία στην πολιτιστικήν και μορφωτικήν την εξύψωσιν όλης της περιοχής μας η οποία θα επιτευχθεί μόνον δια της ιδρύσεως ενός πνευματικού και εκπαιδευτικού ιδρύματος εις το κέντρον της όλης περιοχής.

6) Οι κοινότητες μας επί πλέον δύναται να παραχωρήσει τα απαιτούμενον οικοπέδον προς ανέγερσιν διδακτηρίου, καθώς επίσης και την προσωρινήν στέγασιν του αιτουμένου να ιδρυθεί σχολείου.

7) Ως εκ τούτου πιστεύουμεν, ότι η Κοινότης μας συγκεντρώνει όλα τα πλεονεκτήματα και ανταποκρίνεται εις τας απαραιτήτους προϋποθέσεις δια την ίδρυσιν υπό του Κράτους Γυμνασίου νέου Τύπου, προς εξυπηρέτηση του πληθυσμού της εν λόγω περιοχής.

Όθεν παρακαλούμεν Υμάς όπως επιληφθείτε της εξετάσεως του δικαίου αλλά και εξόχως ζωτικού τούτου αιτήματός μας, βέβαιοι όντες ότι το αίτημά μας θα τύχει της δεούσης υφ’ Υμών προσοχής, σημασίας και κατανοήσεως.

Ευγνώμων Διατελώ μετά βαθύτατου σεβασμού

Ο αιτών Πρόεδρος».

Παράλληλα αποστέλλεται και η έγγραφη σύμφωνη γνώμη προέδρων των γειτονικών κοινοτήτων επί του αιτήματος ίδρυσης Γυμνασίου στο Βαλτινό. Το έγγραφο έχει ως εξής:

«Αίτησις Προέδρων κοινοτήτων Νομού Τρικάλων

«Περί ιδρύσεως Γυμνασίου νέου Τύπου με έδρα την κοινότητα Βαλτινού»

Εν Τρικάλοις τη …… Προς

Το Σεβαστόν Υπουργείον Παιδείας Αθήνας

Εξοχότατε Κύριε Υπουργέ

Οι υπογεγραμμένοι πρόεδροι των κάτωθι κοινοτήτων:

1) Βαλτινού, 2) Παραποτάμου, 3) Φωτάδα, 4) Δενδροχωρίου, 5) Διαλεχτού, 6) Μεγάρχης, 7) Γενεσίου, 8) Προδρόμου, 9) Πρίνους, 10) Ξυλοπάροικου Ευσεβάστως λαμβάνουμεν την τιμή να αναφέρουμεν Υμίν ότι: Λαβόντες γνώσιν της υπό χρονολογίαν……….. αιτήσεως της κοινότητος Βαλτινού αναφερόμενης εις την ίδρυσιν Γυμνασίου νέου Τύπου εν αυτή, δηλώνουμε ότι:

1) Συμφωνούμε απολύτως επί του αιτήματος.

2) Το έν αυτώ εκτιθέμενο ανταποκρίνονται απολύτως εις την πραγματικότητα.

3) Θεωρούμε το εν λόγω αίτημα εξόχως σπουδαίον ως εκ της φύσεώς του και χρίζον αμέσου επιλύσεως. Όθεν παρακαλούμεν Υμάς όπως ευαρεστούμενοι εξετάσετε ευμενώς το εν λόγω αίτημα βέβαιοι όντες ότι θα συμβάλλετε τα μέγιστα εις την εκπολιτιστικήν, πνευματικήν και υλικήν εξύψωσιν των κατοίκων όλης της περιοχής μας. Διατελούμεν μετά ευχαριστιών και Σεβασμού».

Η έγκριση ίδρυσης Γυμνασίου και Λυκείου στο Βαλτινό υπογράφεται από το υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων το 1977.

Έτσι το από το σχολικό έτος 1977-1978, στο Βαλτινό λειτουργεί το Γυμνάσιο και στεγάζεται σε ιδιωτικούς χώρους (σε κτήριο του Βασιλείου Τσιγάρα και Γεωργίου Μπαντόλια).

Το Γυμνάσιο Βαλτινού στεγάστηκε και ξεκίνησε την λειτουργία του στο ιδιόκτητο κτήριο του Βασιλείου Τσιγάρα, (φωτογρ. 1978).

Παράλληλα άρχισε και η κατασκευή του σχολικού συγκροτήματος, Γυμνασίου και Λυκείου, η οποία ολοκληρώθηκε το 1980.

Στην αρχή της λειτουργίας του γυμνασίου υπήρξαν και κάποιες αντιδράσεις και διαμαρτυρίες στον τύπο, για την ίδρυση του γυμνασίου στο Βαλτινό και την έλλειψη επαρκών υποδομών.

Τη σχολική χρονιά 1981-1982 αρχίζει και η λειτουργία του Λυκείου ως παράρτημα του 4ου Λυκείου Τρικάλων. Από το σχολικό έτος 1984-1985 το Λύκειο λειτουργεί ως ανεξάρτητο.  

Σήμερα, το Γυμνάσιο καλύπτει τις ανάγκες όλης της Δημοτικής Ενότητας Καλλιδένδρου, το δε Λύκειο καλύπτει και τις ανάγκες των γειτονικών Δημοτικών Ενοτήτων του Δήμου Τρικκαίων.

Από τα τηρούμενα βιβλία του αρχείου του Γυμνασίου  προκύπτουν τα παρακάτω στοιχεία:

Πρώτος γυμνασιάρχης του Γυμνασίου τοποθετήθηκε ο Γεώργιος Καλυβιώτης. Πρώτοι διδάσκοντες καθηγητές οι :Ζαρογιάννης Γρηγόριος, Μέλλιου Αντιγόνη, Πισκόιας Βασίλειος, Ζολώτα Ευαγγελή, Κατσάρου-Μάτη Χριστίνα, Σταυρινού Χρύσανθος, Νούλας Κων/νος.

Τάξη Α΄ 78 αγόρια, 36 κορίτσια σύνολο   112

Τάξη Β΄ 43 αγόρια, 27 κορίτσια σύνολο     70

Τάξη Γ΄ 19 αγόρια, 23 κορίτσια σύνολο     42

Σύνολο 138 αγόρια, 86 κορίτσια σύνολο  224

Ο καθηγητής Γρηγόρης Ζαρογιάννης πλαισιωμένος από τους μαθητές του Γυμνασίου Βαλτινού: Γεώργιο Ι. Τσιγάρα, Γεώργιο Κολοβελώνη, Ιωάννη Μαγκάτο και Δημήτριο Γάκη. (Φ. 1977).

Τμήμα μαθητριών Γυμνασίου Βαλτινού παρελαύνει για πρώτη φορά την 25η Μαρτίου, το 1977.

Παρακάτω παρατίθενται δυο πίνακες μαθητικού δυναμικού στους οποίους αποφαίνεται το μαθητικό δυναμικό του Γυμνασίου και Λυκείου Βαλτινού κατά τα σχολικά έτη 1987 έως 2000.

Άνθρωποι και πηλός

 

Ο πηλός είναι αργιλώδες χώμα. Οι διαφορές στα πήλινα αντικείμενα συνίστανται στην ποιότητα του αργίλου– πόσο καθαρός είναι χωρίς ξένα σώματα οργανικά ή φυτικά και στα φυσικά χρώματα του χώματος. Το δεύτερο ποιοτικό στοιχείο ενός πήλινου αντικειμένου είναι η δουλειά του αγγειοπλάστη.

Χέρια δυνατά, επιδέξια, έμπειρα και τρυφερά συνάμα μαλάζουν τον πηλό, τον αναδομούν, τον πλάθουν, τον μεταμορφώνουν σε είδη οικιακής χρήσης, μαγειρικά σκεύη, δοχεία για μεταφορά υγρών και άλλα χρηστικά αντικείμενα. Με μεράκι, νερό και πλούσια αργιλώδη κοιτάσματα οι τεχνίτες πλάθουν τα έργα τους κι αφηγούνται την ιστορία τη δική τους, μέσα από τις κεραμικές δημιουργίες τους.

Αυτό που κάνει τόσο ξεχωριστή την κεραμική τέχνη είναι η λιτή ομορφιά των σχημάτων και η κομψή διακόσμηση που προκαλούν μία αίσθηση διαχρονικότητας στα απλά καθημερινά αντικείμενα και στη χρήση τους.

«Αερόστατο Film Productions» στον ομώνυμο παιδικό σταθμό του Δ. Τρικκαίων στο Βαλτινό

 

Μια μοναδική γιορτή για το πέρας ης φετινής σχολικής χρονιάς διοργάνωσαν οι εκπαιδευτικοί και το προσωπικό του παιδικού σταθμού «Αερόστατο» του Δήμου Τρικκαίων στο Βαλτινό.

Η… «Αερόστατο Film Productions» έδωσε μια παράσταση για μικρούς και μεγάλους. Οι μικροί/ες πρωταγωνιστές/τριες, ενσάρκωσαν τη Βουγιουκλάκη, τον Παπαμιχαήλ, τον Αυλωνίτη, τον Φωτόπουλο, τον Ζαμπέτα και άλλους αγαπημένους ηθοποιούς και καλλιτέχνες, και ενθουσίασαν τους γονείς – κηδεμόνες και όλο το κοινό με τις χορευτικές τους επιδόσεις.

Η αυλή του σταθμού μετατράπηκε σε έναν μεγάλο θερινό κινηματογράφο μιας άλλης εποχής. Πριν ξεκινήσει η παράσταση, μικροί και μεγάλοι, προμηθεύτηκαν από το «κυλικείο»” του κινηματογράφου ποπ κορν και σπιτική λεμονάδα, αφού ταινία χωρίς αυτά δε γίνεται.

Μπροστά στο ένθερμο κοινό, εμφανίστηκε η Βουγιουκλάκη με τον Παπαμιχαήλ και τα χορευτικά τους, ο Αυλωνίτης με τον Φωτόπουλο και τη λατέρνα τους, συνοδευόμενοι από  τσιγγάνες που χόρευαν γύρω τους, η Αλίκη στο ναυτικό που χόρεψε ναζιάρικα με τα ναυτάκια της, ένας μάγκας της παλιάς εποχής που ερωτεύτηκε μια μοιραία γυναίκα (αχ βρε παλιομισοφόρια τι τραβάν για σας τ’ αγόρια) και στο τέλος ο Ζαμπέτας με την ορχήστρα του, ξεσήκωσε παιδιά και προσωπικό, χορεύοντας όλοι/ες μαζί «ο πιο καλός ο μαθητής». Μετά τη λήξη του θεατρικού προβλήθηκε ένα ολιγόλεπτο βίντεο με όμορφες στιγμές των παιδιών, από όλη τη χρονιά.

Τέλος εμφανίστηκε, ξαφνικά, από μια άλλη εποχή, ένας πλανόδιος παγωτατζής, ο κυρ Μήτσος, με το ποδήλατο-παγωτατζίδικό του και προσέφερε σε όλους παγωτό χωνάκι, φτιαγμένο από τα παιδάκια του παιδικού σταθμού.

Ο μπουφές με τα υπέροχα εδέσματα που ακολούθησε, ήταν μια προσφορά των μητέρων των μικρών μαθητών/τριών.

Μια ακόμη όμορφη χρονιά έφτασε στο τέλος της, στον παιδικό σταθμό «Αερόστατο». Τα παιδάκια και το προσωπικό ευχήθηκαν σε όλους/ες ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ και καλή αντάμωση τον Σεπτέμβριο με νέες περιπέτειες.

Απεβίωσε η Ζωή Τσιγάρα

 

Απεβίωσε η συγχωριανή Ζωή Τσιγάρα, σύζυγος του Ιωάννου, την Παρασκευή  1 Ιουλίου 2022, σε ηλικία 88 ετών. Η κηδεία θα γίνει το Σάββατο 2/7/2022 στις 12.00 ώρα, στον Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου Βαλτινού.

Η Ζωή Τσιγάρα, το γένος Φέκου από το Δενδροχώρι, ήταν παντρεμένη με τον Ιωάννη Τσιγάρα και απόχτησαν δύο παιδιά, την Ελένη (σύζ. Νικολάου Γεωργούλα) και τον Γιώργο.

Τα Ρολόγια με τα Κεριά: Τα πρώτα ξυπνητήρια πριν από την ηλεκτρική ενέργεια

 

Σήμερα, το φως των κεριών χρησιμοποιείται κυρίως για ρομαντικά δείπνα ή προσωρινές λύσεις σε διακοπές ρεύματος. Ωστόσο, πριν από την ηλεκτρική ενέργεια, το κερί είχε ποικίλες χρήσεις.

Τα κεριά ήταν μια κρίσιμη πηγή φωτός, μπορούσαν να τοποθετηθούν σε πολυελαίους ή να μεταφερθούν σε βολικές ορειχάλκινες θήκες. Επίσης, το κερί μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη σφράγιση αλληλογραφίας. Όμως, μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και ως ξυπνητήρι, μια λειτουργία που σήμερα είναι αναμφισβήτητα ξεπερασμένη, αλλά που αποτελεί σημαντικό μέρος της ιστορίας στο να λέει ο κόσμος την ώρα.
Το ρολόγια με κεριά είναι μια αρχαία τεχνολογία. Η πρώτη καταγεγραμμένη αναφορά υπάρχει σε ένα κινέζικο ποίημα του 520 μ.Χ., όπου περιγράφονται έξι ομοιόμορφα κεριά, ίσου βάρους και πάχους -12 ίντσες το καθένα. Τα κεριά είχαν σημάδια ανά μια ίντσα. Κάθε ίντσα χρειαζόταν 20 λεπτά για να καεί και ένα ολόκληρο κερί κρατούσε 4 ώρες. Κλεισμένα σε κουτιά για την προστασία της φλόγας, μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να μετρήσουν το πέρασμα του χρόνου -μια πολύ καλή τεχνική για τις ώρες που δεν είναι ορατός ο ήλιος.
Άλλες πρώιμες αναφορές σε αυτά τα κεριά υπάρχουν στην Ιαπωνία κατά την πρώτη χιλιετία, ενώ, χιλιάδες μίλια μακριά, πιστεύεται ότι ο βασιλιάς Αλφρέδος του Ουέσσεξ (ή Αλφρέδος ο Μέγας) χρησιμοποιούσε αυτή τη μέθοδο στις εκκλησίες της Αγγλίας. Μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν ένα οποιουδήποτε κερί, αρκεί ο χρόνος που θα καιγόταν να ήταν καθορισμένος και τακτικός.

Αυτή η μέθοδος ένδειξης του χρόνου παρέμεινε σε χρήση τουλάχιστον κατά τον 18ο αιώνα, παρά την αυξανόμενη παρουσία των παραδοσιακών ρολογιών με γρανάζια. Εκτός από την ένδειξη της ώρας, τα κεριά μπορούσαν να χρησιμεύσουν και ως ξυπνητήρια, καθώς, όποιος ήθελε, μπορούσε να κολλήσει μεταλλικά καρφιά σε ένα κερί, σε μια επιθυμητή χρονική στιγμή, και να βάλει το κερί σε μια μεταλλική θήκη. Μόλις το κερί έλιωνε στο επιθυμητό επίπεδο, το καρφί έπεφτε στη μεταλλική βάση κάνοντας κρότο και χρησιμεύοντας ως συναγερμός. 

Γερμανικό ρολόι κεριού, γνωστό ως Kerzenuhr.

Ένα διάσημο παράδειγμα ενός ιδιαίτερα περίπλοκου ρολογιού με κερί είναι τα ρολόγια του Al-Jazari, ενός μουσουλμάνου μηχανικού και πολυμαθή του 12ου αιώνα. Γνωστός για τις εφευρέσεις του για την αντλία νερού και το ρολόι του, δημιούργησε ένα ρολόι με κερί το οποίο χρησιμοποιούσε ένα σύστημα τροχαλιών και βαρών για να μετατρέψει το συνεχές κάψιμο του κεριού σε χρόνο που μπορούσε να διαβαστεί σε μια οθόνη. Αυτό το προηγμένο σύστημα ήταν μόνο ένα από τα ρολόγια του εφευρέτη -σχεδίασε επίσης ρολόγια με βάση το νερό που παρακολουθούσαν τις αστρολογικές κινήσεις.

Το ρολόι κεριού του Al-Jazari, 1206

Τα ρολόγια κεριών είναι ένας από τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους οι αρχαίοι πολιτισμοί μετρούσαν τον χρόνο. Υπάρχουν επίσης μέθοδοι που εμφανίζονται πολύ νωρίτερα στην ιστορική καταγραφή. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι χρησιμοποιούσαν ρολόγια νερού και ηλιακά καντράν ήδη από το 1500 π.Χ. Γνωστά ως κλεψύδρα, ποικιλίες ρολογιών νερού χρησιμοποιήθηκαν επίσης από αυτόχθονες πληθυσμούς στην Αμερική και την Αφρική. Οι λάμπες λαδιού χρησιμοποιήθηκαν επίσης τόσο για το φως όσο και για τη μέτρηση του χρόνου. Καθώς το λάδι καίγεται, ο χρόνος μπορεί να μετρηθεί σταδιακά όπως και με το ρολόι των κεριών.

Φορητό ηλιακό καντράν, γνωστό ως angbu ilbu ή angbu iryeong, με πυξίδα. Κατασκευάστηκε το 1871 κατά την περίοδο Joseon στην Κορέα 

Στα τέλη του Μεσαίωνα, η ωρολογοποιία έκανε μεγάλα βήματα. Καθοδηγούμενα από τη φυσική της ταλαντευόμενης κίνησης των ελατηρίων και των εκκρεμών, τα ρολόγια βελτιώθηκαν σε ακρίβεια τον 17ο αιώνα. Το ρολόι με εκκρεμές του Christiaan Huygens το 1656 ήταν ένα φοβερό βήμα προς τα εμπρός -έχανε λιγότερο από ένα λεπτό την ημέρα. Καθώς τα μηχανικά ρολόγια αναπτύχθηκαν περαιτέρω, οι κατασκευαστές ρολογιών χρησιμοποίησαν έξυπνες καινοτομίες για να παράγουν συναγερμούς σε καθορισμένες ώρες. Ορισμένα ρολόγια χρησιμοποιούσαν πυρίτιδα και ασφάλειες για να δημιουργήσουν έναν δυνατό θόρυβο σε μια συγκεκριμένη ώρα ενεργοποίησης. Άλλα χρησιμοποιούσαν φως -ελατήρια που λειτουργούσαν για να ανάψουν ένα κερί.

Επιτραπέζιο ξυπνητήρι από ατσάλι, ορείχαλκο και καρυδιά. Ο συναγερμός χρησιμοποιεί πυρίτιδα τοποθετημένη σε κανάλια για την παραγωγή συναγερμού. Γερμανία, περίπου 1595-1605 

Η ένδειξη της ώρας στη θάλασσα ήταν μια ιδιαίτερη πρόκληση στην ιστορία των ρολογιών. Η κίνηση του ωκεανού και η κίνηση ενός πλοίου διέκοψαν την κίνηση των εκκρεμών και των ελατηρίων, καθιστώντας τα παραδοσιακά ρολόγια άχρηστα. Αντίθετα, χρησιμοποιήθηκαν υπολογισμοί υψομέτρου ή θέσης για την προσέγγιση του χρόνου. Ένα μεσαιωνικό όργανο που χρησιμοποιήθηκε μέχρι τον 18ο αιώνα ήταν το navicula de Venetiis, που μεταφράζεται ένα "μικρό πλοίο της Βενετίας". Αυτό το κυρτό ηλιακό ρολόι μετρά τη γωνία του ήλιου πάνω από τον ορίζοντα οποιαδήποτε εποχή του χρόνου. Στην οθόνη που έμοιαζε με πλοίο υπήρχαν σημάνσεις που συσχέτιζαν την θέση του ήλιου με την εποχή. 

Ένα navicula de Venetiis, ένα καντράν υψομέτρου που έλεγε την ώρα, 18ο αιώνας 

Η εφεύρεση των θαλάσσιων χρονομέτρων τον 18ο αιώνα άλλαξε το πρόσωπο της ναυσιπλοΐας, αλλά ήταν επίσης μια σημαντική στιγμή στην ιστορία των ρολογιών και της ένδειξης του χρόνου. Γενικά αποδίδεται στον Άγγλο ωρολογοποιό John Harrison, το "ρολόι της θάλασσας" ήταν εκπληκτικά ακριβές και έδινε τη δυνατότητα στους ναυτικούς να αποφύγουν τον λάθος υπολογισμό των πορειών τους -που συχνά κατέληγαν σε ναυάγια.

Από τα ρολόγια των κεριών μέχρι τα θαλάσσια χρονόμετρα, η ανθρωπότητα εφευρίσκει δημιουργικές λύσεις στο πρόβλημα της αφήγησης του χρόνου εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Ξυπνητήρι με ελατήριο με συναγερμό που κινείται από μια όρθια κάννη. Καθώς ηχεί ο συναγερμός, ένας μηχανισμός κλειδώματος πυριτόλιθου απελευθερώνεται για να ανάψει ένα κερί το οποίο στη συνέχεια αναπηδά σε όρθια θέση. 

 

Πηγή: my modern met

«Κότα πίτα το Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη.»

 

Ο Ιούλιος ή Ιούλης είναι ο έβδομος μήνας του έτους κατά το Ιουλιανό και το Γρηγοριανό Ημερολόγιο και έχει 31 ημέρες. Στο αττικό ημερολόγιο ήταν ο πρώτος μήνας του έτους και ονομάζονταν «Εκατομβαιών» διάρκειας 30 ημερών που αντιστοιχεί με το χρονικό διάστημα από 23 Ιουνίου έως τις 23 Ιουλίου. Είναι ο ενδέκατος μήνας κατά το Εκκλησιαστικό ημερολόγιο, που αρχίζει τον Σεπτέμβριο, και ο πέμπτος κατά το παλαιό ρωμαϊκό ημερολόγιο, γι’ αυτό αρχικά στα Λατινικά ονομάζονταν «Quintilis». Αργότερα, όμως, ο Αύγουστος Καίσαρας για να τιμήσει τον Ιούλιο Καίσαρα του έδωσε το όνομα Ιούλιος.

Στη γλώσσα του λαού ο Ιούλιος λέγεται και «Αλωνάρης» ή «Αλωνιστής», επειδή αυτόν τον μήνα γίνεται το αλώνισμα των δημητριακών. Άλλα ονόματα του Ιουλίου είναι και τα επόμενα: Αλωνιστής, Αλωνίτης, Αλωνιάτης, Αλωνευτής, Χαλαζάρης, Δευτερόλης, Δευτερογιούλης, Αηλιάς ή Αηλιάτης, Φουσκομηνάς, Χασκομηνάς, Γυαλιστής ή Γυαλινός, Αηκερατίτης και Χορτοκόπος. Η παροιμία του τίτλου λέγεται και αλλιώς: «Κότα πίτα το Γενάρη, κόκορα τον Αλωνάρη.» και «Όρνιθα το Γενάρη, κέφαλος τον Αλωνάρη.» Άλλες παροιμίες που σχετίζονται με αυτόν τον μήνα είναι οι εξής: «Αλωνάρης τ᾿ αλωνίζει κι Αύγουστος τα ξεχωρίζει.», «Χιόνι μέσα στο Γενάρη, να οι χαρές του Αλωνάρη.», «Αλωνάρη με τ᾿ αλώνια και με τα χρυσά πεπόνια.», «Έτσι το ‘χει το λινάρι, να ανθεί τον Αλωνάρη.», «Ό,τι έφτιασε ο Φλεβάρης έχει ο Αλωνάρης.», «Στο κακορίζικο χωριό τον Αλωνάρη βρέχει.», «Χιόνι πέφτει το Γενάρη, χρυσάφι τ’ Αλωνάρη.», «Φάε βετούλι τον Γενάρη και γίδα τον Αλωνάρη.», «Βάλε κάλτσα το Γενάρη, βγάλτηνε τον Αλωνάρη.», «Τ’ Αλωναριού τα μεσημέρια και του Γεναριού οι νύχτες.» «Γαμπρός αλωναριάτικος, κακό χειμώνα βγάνει.», «Η καλή αμυγδαλιά ανθίζει το Γενάρη και βαστάει τ’ αμύγδαλα όλο τον Αλωνάρη.», «Κάλλιο λόγια στο χωράφι, παρά ντράβαλα (φασαρίες) στ’ αλώνι.», «Ο Θεριστής θερίζει, ο Αλωνάρης αλωνίζει κι ο Αύγουστος ξεχωρίζει.», «Που μοχθεί το χειμώνα χαίρεται τον Αλωνάρη.», «Τ’ Αλωναριού τα κάματα (δυνατή ζέστη), τ’ Αυγούστου τα λιοβόρια (ζεστός δυνατός ανατολικός άνεμος).», «Τον Αλωνάρη δούλευε καλό χειμώνα να έχεις.», «Γαμπρός αλωναριάτικος, κακό χειμώνα βγάνει.», «Η καλή αμυγδαλιά ανθίζει το Γενάρη και βαστάει τ’ αμύγδαλα όλο τον Αλωνάρη.»

Για το αλώνι και το αλώνισμα βρίσκουμε και τα επόμενα: «Κάλλιο σιασμός [= ομόνοια] στον αύλακα και μη μαλιά [= μαλώματα] στ’ αλώνι.», «Κάλλιο τ’ αλώνι σου μικρό και νάν’ μοναχικό σου.», «Του ήλιου αλώνι  άνεμος, του φεγγαριού βροχίτσα.», «Αγέννητο ζευγάρι, μαύρο αλώνι.», «Να ‘μουν γέρος το χειμώνα και μικρό παιδί στ’ αλώνια.»,  «Αγέννητο ζευγάρι, μαύρο αλώνι.», «Στ’ αλώνι του ούτε βρέχει, ούτε χιονίζει.» [= είναι αμέριμνος, αδιάφορος για ό,τι συμβαίνει, ουδόλως ενοχλείται· ανάλογο με το «Ου φροντίς Ιπποκλείδη.»] «Τ’ αλώνι θέλει δώδεκα κι ο θέρος όσοι λάχουν.» «Μικρό μικρό τ’ αλώνι σου, νάναι μοναχικό σου.», «Βόδι να μην αλώνιζε, κόρη να μην εγέννα και νιος να μην εθέριζε, ποτέ του δεν εγέρνα.», «Άλλοι σπέρνουν και θερίζουν και άλλοι πάνε κι αλωνίζουν.», «Μόχτος, ίδρως στο χωράφι, καλοτράγουδο στ’ αλώνι.», που σημαίνει ότι αυτός που εργάζεται σκληρά θ’ απολαύσει τους καρπούς των κόπων του. 

Του Δημήτρη Τζήκα