Το ποδήλατο της φιλίας στους χωματόδρομους του Βαλτινού

 

Στη σιωπή μιας άλλης εποχής, εκεί όπου ο χρόνος κυλούσε πιο αργά και τα μικρά πράγματα αποκτούσαν μεγάλη σημασία, ένα ποδήλατο γινόταν ολόκληρος κόσμος. Στη φωτογραφία, ο Χρήστος Πράτας στέκεται περήφανος, σχεδόν αγέρωχος, με το νέο του απόκτημα. Ένα ποδήλατο που δεν ήταν απλώς ένα παιχνίδι, αλλά σύμβολο ελευθερίας, χαράς και παιδικής υπερηφάνειας.

Το κρατά με μια φυσική οικειότητα, σαν να ήταν προέκταση του εαυτού του. Το βλέμμα του ήρεμο, γεμάτο μια σιωπηλή ικανοποίηση. Δίπλα του, ο Κώστας Ψύχος. Στέκεται λίγο πιο πίσω, σαν να κρατά μια απόσταση όχι μόνο στο χώρο, αλλά και στο συναίσθημα. Στα μάτια του διακρίνεται εκείνη η αθώα ζήλια της παιδικής ηλικίας - όχι βαριά, ούτε πικρή, μια ζήλια που γεννιέται από την επιθυμία να μοιραστείς τη χαρά του άλλου.

Κι όμως, αυτή η απόσταση δεν κρατά για πολύ. Γιατί στα χωριά εκείνης της εποχής, στη δεκαετία του 1960, τα πράγματα δεν ανήκαν πραγματικά μόνο σε έναν. Ανήκαν στη στιγμή, στο παιχνίδι, στη φιλία. Και το ποδήλατο του Χρήστου έγινε σύντομα και του Κώστα. Έγινε αφορμή για κοινές βόλτες, για γέλια στους χωματόδρομους, για μικρές περιπέτειες κάτω από γυμνά δέντρα και μπροστά από ασβεστωμένα σπίτια.

Οι δρόμοι τότε δεν ήταν εύκολοι. Χώμα, πέτρες, λακκούβες. Κάθε πεταλιά απαιτούσε κόπο, κάθε διαδρομή είχε δυσκολίες. Μα ίσως γι’ αυτό η χαρά ήταν πιο αληθινή. Δεν υπήρχε άσφαλτος, δεν υπήρχε ευκολία - υπήρχε όμως η επιμονή και η λαχτάρα. Και αυτό αρκούσε.

Ήταν από τα λίγα παιδιά που είχαν ποδήλατο. Και αυτή η σπανιότητα δεν τους απομόνωνε, τους ένωνε. Γιατί το ποδήλατο δεν έγινε σύμβολο υπεροχής, αλλά μοίρασμα εμπειρίας. Ένα παιχνίδι που δεν περιοριζόταν σε έναν, αλλά άνοιγε δρόμους για δύο.

Σήμερα, ίσως ένα ποδήλατο να μοιάζει κάτι απλό, σχεδόν ασήμαντο. Τότε όμως ήταν όνειρο. Ήταν ελευθερία. Ήταν η δυνατότητα να φύγεις λίγο πιο πέρα από το σπίτι, να δεις τον κόσμο αλλιώς - έστω και μέσα στα όρια ενός μικρού χωριού.

Και τελικά, αυτό που μένει από τη φωτογραφία δεν είναι μόνο το ποδήλατο. Είναι εκείνη η αδιόρατη στιγμή όπου η ζήλια γίνεται φιλία, η ιδιοκτησία γίνεται μοίρασμα και η παιδική ηλικία αφήνει πίσω της ένα αποτύπωμα απλό, μα βαθιά ανθρώπινο.