Οι πεθαμένοι πρόγονοι

 

 [Στη φωτογραφία: Λαϊκή αρχιτεκτονική στον Μέλιγο Τρικάλων. Παρατημένο σπίτι, ακατοίκητο, που κάποτε έσφυζε από ζωή.]

Του Ηλία Κεφάλα

Το σπίτι έμεινε ακατοίκητο. Ο τελευταίος ένοικός του είχε την ατυχία να έχει μόνο θυγατέρες που παντρεύτηκαν μακριά και δεν έμεινε κανένας ν’ αναλάβει και να συνεχίσει τη λειτουργία του οίκου. Η μεγάλη εγκατάλειψη των πενήντα και πλέον χρόνων γέννησε φαντάσματα μέσα στους χώρους του. Νυχτοπούλι πάντοτ’ εγώ, καθώς τριγύριζα άσκοπα στις σκάλες του τη νύχτα, άκουσα κι αμέσως γνώρισα τους πεθαμένους προγόνους να κλαίνε και να αναζητούν επί ματαίω τους απογόνους τους. Δεν άντεξα τον πόνο τους και φώναξα: «Μα, πνεύματα είστε, αερικά του χάους, γιατί δεν πάτε να τους βρείτε;» «Δεν το μπορούμε», απάντησαν με μια φωνή, «γιατί ο τόπος που μας γέννησε μας δένει εδώ και μόνο αυτός ο τόπος παρατείνει την αχνή ζωή μας». «Μα ποια ζωή σας;» «Αυτήν την άνευρη, τη μολυσματική ζωή της μοναξιάς, πίσω απ’ τον χρόνο». Και έτσι, κοιτάζω τώρα από μακριά αυτό το κίτρινο κάστρο του θανάτου, χωρίς να πλησιάζω τις σαθρές του κλίμακες. Όσο και να το λούζει ο ήλιος του μεσημεριού, δεν απαλείφει τους λυγμούς της νύχτας.

Ιστορικές σελίδες από την ποδοσφαιρική ομάδα του Βαλτινού. (Μέρος 4ον)

 Αφιέρωμα σε ποδοσφαιριστές του ερασιτεχνικού ποδοσφαίρου του Α.Ο. Βαλτινού.

Στη συνέχεια του αφιερώματος «Ιστορικές σελίδες από την ποδοσφαιρική ομάδα του Βαλτινού» παρουσιάζονται παρακάτω μια σειρά από ποδοσφαιριστές που κατάγονται από το Βαλτινό και έπαιξαν ποδόσφαιρο με τη φανέλα της ομάδας.

Βάιος Β. Σταμούλης

Ο Βάιος Σταμούλης υπήρξε μια από τις ποιο χαρακτηριστικές φυσιογνωμίες του Α.Ο. Βαλτινού. Παθιασμένος για χρόνια με το ποδόσφαιρο, στην αρχή ως ποδοσφαιριστής και μετά ως παράγοντας της ομάδας του Α.Ο. Βαλτινού, ταύτισε το όνομά του με το ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο της περιοχής και έζησε για πολλά χρόνια τις λύπες, αλλά και τις χαρές της ομάδας μέσα στα γήπεδα. Κυκλοθυμικός και έκρυθμος όπως ήταν, πολλές φορές ήρθε αντιμέτωπος με ευχάριστες και δυσάρεστες καταστάσεις, βιώνοντας πότε τη νίκη και πότε την ήττα.  Όμως επειδή στο ποδόσφαιρο η αποτυχία από την επιτυχία απέχουν ελάχιστα ήταν φυσικό τον κάθε ενθουσιασμό να διαδέχεται και η απογοήτευση. Άλλωστε αυτή είναι και η φύση του ποδοσφαίρου.

Βασίλειος Θεοδ. Σκρέκας

Ως επιθετικός σέντερ φορ ήταν ιδιαίτερα απειλητικός στην κορυφή της επίθεσης. Και μόνο τα πλούσια σημαντικά προσόντα αρκούσαν για να τρομάξουν τους αντιπάλους αμυντικούς που κλείνονταν να τον αντιμετωπίσουν. Μπορούσε να σκοράρει και με τα δύο πόδια, με στημένη μπάλα, αλλά και με το κεφάλι. Δημιουργούσε εύκολα τις προϋποθέσεις για γκόλ και δεν ήταν λίγες η φορές που τράνταζε το "πλεκτό", όπως το αποκαλούσε. Σε έναν αγώνα κυπέλλου σκόραρε πέντε φορές.

Το 1974 έβγαλε για πρώτη φορά δελτίο στην ομάδα του Γοργογυρίου και αγωνίστηκε για τρία χρόνια στη θέση του επιθετικού (σέντερ φορ).

Την εποχή εκείνη είχε γίνει ο φόβος και ο τρόμος όλων των ομάδων της περιοχής, καθότι σάρωνε τα δίχτυα πετυχαίνοντας το ένα μετά το άλλο γκολ.

Στην τρίχρονη θητεία του στο Γοργογύρι συνέβαλε αποφασιστικά στην απανωτή άνοδο της ομάδας από την Γ΄ στην Β΄ και μετά στην Α΄ ερασιτεχνική κατηγορία.

Το 1977 εντάσσεται στις δυνάμεις του Α.Ο. Βαλτινού και μετά από ένα χρόνο τον αποκτά η ομάδα των Μετεώρων, η οποία αγωνιζόταν τότε στη Δ΄ ερασιτεχνική κατηγορία.

Το 1979 υπηρετεί στην Πυροσβεστική Υπηρεσία στη Λάρισα και μεταγράφεται στο Λιβαδάκι Λαρίσης.

Το 1980 τον αποκτούν τα Φάρσαλα και το 1983 επιστρέφει στην ομάδα του Α.Ο. Βαλτινού, όπου αγωνίστηκε και πρόσφερε τις υπηρεσίες του μέχρι το τέλος της καριέρας του.

 

Αθανάσιος Γ. Ζαμπάκας

Ο Αθανάσιος Ζαμπάκας, διατέλεσε πρόεδρος προπονητής και ποδοσφαιριστής (τερματοφύλακας) της ομάδας Α.Ο. Βαλτινού.

Το ενδιαφέρον του για το ποδόσφαιρο ξεκίνησε από μικρή ηλικία και στη συνέχεια εξελίχθηκε σε αγάπη και πάθος. Αγωνίστηκε στη θέση του τερματοφύλακα.

Τα πλούσια προσόντα του, η αντίληψη, η εκτίναξη και το αιλουροειδές στιλ του, εντυπωσίασαν τους παράγοντες του Α.Ο. Τρίκαλα, οι οποίοι το 1975 τον απόκτησαν και τον ενέταξαν στην ομάδα τους.

Το 1976 μεταγράφεται και αγωνίζεται μέχρι το 1980 στον Α.Ο. Δήμητρα, Τρικάλων.

Η αγωνιστικότητα του, την εποχή αυτή, έκανε πολλούς αθλητικογράφους να γράφουν κολακευτικά λόγια για το ταλέντο και τις ικανότητές του. «Ηρωικό και γενναίο» τον αποκαλεί η εφημερίδα “Αθλητική”, στο φύλλο της 27/9/1976, στον αγώνα της Νέας Σμύρνης μεταξύ Πανιωνίου - Δήμητρας (1-0).  Στη συνέχεια υπήρξε μία διαδοχική αλλαγή ομάδων όπου αγωνίστηκε σε διάφορες ερασιτεχνικές ομάδες.

Αναφορικά σημειώνουμε τα εξής: Το 1983 - 85 στον Α.Ο. Διγενή Νεοχωρίου, το 1986 στον Α.Ο. Φαρκαδόνας, το 1987 στον Α.Ο. Ασπροβάλτου, το 1988 στον Α.Ο. Φήκης.  Στις ομάδες που αγωνιζόταν παράλληλα ασκούσε και τα καθήκοντα προπονητού. Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι κάτοχος διπλώματος της σχολής προπονητών ποδοσφαίρου.

Πολλοί προτιμούν το δάσος της Παναγίας για να παντρευτούν

 

Τελευταία παρατηρείται πως πολλοί είναι εκείνοι που αποφασίζουν να ανταλλάξουν όρκους παντοτινής αγάπης και να παντρευτούν στο γραφικό ξωκλήσι της Παναγίας Βαλτινού. Η επιλογή να διοργανώσουν έναν καλοκαιρινό γάμο, με ρομαντικό στυλ και γήινες αποχρώσεις ταίριαζε απόλυτα με τη φύση του αλσύλλιου της Παναγίας Βαλτινού, γι’ αυτό πολλοί κάτοικοι, αλλά και άλλοι εκτός Βαλτινού προτιμούν να τελέσουν τον γάμο τους εκεί.

Παρακάτω παρουσιάζονται μερικά στιγμιότυπα από ευτυχισμένες στιγμές γαμήλιων τελετών!

Απεβίωσε ο συγχωριανός Κωνσταντίνος Ηλ. Καραθανάσης

 

Απεβίωσε την Τετάρτη 8 Ιουνίου 2022, ο συγχωριανός Κωνσταντίνος Καραθανάσης του Ηλία σε ηλικία 74 ετών.

Παρακαλούνται οι συγγενείς και φίλοι να προσέλθουν και να συνοδεύσουν την εκφορά του.

 Η ΣΥΖΥΓΟΣ:  Τριανταφυλλιά Καραθανάση

 ΤΑ  ΠΑΙΔΙΑ: Ηλίας Καραθανάσης, Γεώργιος Καραθανάσης και Ξανθή Σίμου

 Η ΠΕΘΕΡΑ: Μαρία Μπουίντα

ΤΑ  ΑΔΕΛΦΙΑ, ΤΑ  ΑΝΗΨΙΑ

 ΟΙ  ΛΟΙΠΟΙ  ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ

Η σορός θα μεταφερθεί στον  Ιερό  Ναό  Αγίου Αθανασίου Βαλτινού  Τρικάλων, την Πέμπτη  9 – 6 – 2022   και  ώρα 5.30μ.μ.

Χωριάτικες συνταγές – Η κολοκυθόπιτα της γιαγιάς

 

Η αλμυρή κολοκυθόπιτα της γιαγιάς είναι από τις πιο εύκολες πίτες. Δεν έχει φύλλο και έτσι φτιάχνεται στο πι και φι.

Τρώγεται ζεστή ή σε θερμοκρασία δωματίου και όπως όλες τις πίτες μπορούμε να την απολαύσουμε όλες τις ώρες!

Υλικά:
3 κούπες τριμμένο και στραγγισμένο κολοκύθι (προκύπτει από 5-6 μεσαία κολοκύθια, περίπου 800 γραμμάρια όλα μαζί)

2 κούπες αλεύρι (κατά προτίμηση 1 κούπα σταρένιο,1 κούπα για όλες τις χρήσεις)

5-6 φρέσκα κρεμμυδάκια ή 1 μεγαλούτσικο ξερό

4 μεσαία αυγά ή 3 μεγάλα

1 κούπα ελαιόλαδο

1 κουταλάκι αλάτι

1 κουταλάκι πιπέρι

1 κούπα ξινομυζήθρα ή φέτα

1 κούπα γραβιέρα ή άλλο κίτρινο τυρί

1 φακελάκι μπέικιν πάουντερ

Μαϊντανό ψιλοκομμένο (1 κούπα περίπου, όχι πατητή)

1-2 κουταλιές ελαιόλαδο για το πυρέξ και για την επιφάνεια της πίτας.

Εκτέλεση:

Τρίβουμε το κολοκύθι στον τρίφτη της ντομάτας και το αλατίζουμε. Το αφήνουμε σε σουρωτήρι για μια ώρα και το πιέζουμε να βγάλει και όσα υγρά γίνεται ακόμη. Μετράμε τρεις κούπες και τις βάζουμε σε ένα μπολ. Πάνω ψιλοκόβουμε τα υπόλοιπα πράσινα. Ανακατεύουμε σε άλλο μπολ τα τυριά και σε άλλο τα αλεύρια με το μπέικιν πάουντερ και το πιπέρι. Χτυπάμε τα αυγά με το ελαιόλαδο σε σκεύος ανάμειξης με το χέρι.

Προσθέτουμε τα πράσινα (κολοκύθια κλπ), τα λευκά (τυριά), και τα λευκοκίτρινα (αλεύρια), ανακατεύοντας κάθε φορά που προσθέτουμε ένα μείγμα. Αδειάζουμε τον πηκτό χυλό σε ελαφρά λαδωμένο πυρέξ ή σε ταψάκι.

Βάζουμε μια κουταλιά ελαιόλαδο στο χέρι μας και στρώνουμε την επιφάνειά της να ισιώσει. Ψήνουμε την πίτα μας σε προθερμασμένο στους 180 βαθμούς φούρνο για 60-65 λεπτά περίπου, μέχρι να ροδοκοκκινίσει η επιφάνεια και να ψηθεί και ο πάτος της. Τη σερβίρουμε ελαφρά ζεστή ή σε θερμοκρασία δωματίου. Καλή σας όρεξη!

Πέντε πορτρέτα λαϊκών τραγουδιστών

 Πέντε πορτρέτα λαϊκών τραγουδιστών του ελληνικού πενταγράμμου που άφησαν εποχή: Στέλιος Καζαντζίδης, Στράτος Διονυσίου, Νίκος Ξυλούρης, Γιάννης Πουλόπουλος και Δημήτρης Μητροπάνος.

Στέλιος Καζαντζίδης

Γεννήθηκε στις 29 Αυγούστου 1931 στη Νέα Ιωνία Αττικής και πέθανε στις 14 Σεπτεμβρίου 2001, σε ηλικία 70 ετών.

Ο πρώτος άνθρωπος που εκτίμησε τη φωνή του ήταν κάποιο αφεντικό του, που καθώς τον άκουσε την ώρα της δουλειάς στο εργοστάσιο Έσπερος, του χάρισε μια κιθάρα. Δάσκαλος του Καζαντζίδη υπήρξε ο Στέλιος Χρυσίνης, ένας τυφλός συνθέτης.

Στα 1952, ο Καζαντζίδης κάνει το δισκογραφικό ντεμπούτο του με ένα τραγούδι του Απόστολου Καλδάρα. Το τραγούδι αυτό έφερε τον τίτλο «Για μπάνιο πάω».

Στράτος Διονυσίου

Γεννήθηκε στις 8 Νοεμβρίου του 1935 στη Νιγρίτα των Σερρών και πέθανε στην Αθήνα, στις 11 Μαΐου του 1990, σε ηλικία 55 ετών. 

Ο Στράτος Διονυσίου έκανε το ντεμπούτο του ως επαγγελματίας τραγουδιστής στο κέντρο «Φαρίντα» της Θεσσαλονίκης. Από τις πρώτες του εμφανίσεις το 1959, ο Διονυσίου τράβηξε το ενδιαφέρον κάποιων καλλιτεχνών, οι οποίοι τον προέτρεψαν να κατέβει στην Αθήνα για να κάνει σημαντικές συνεργασίες. Την ίδια χρονιά, ο Διονυσίου γραμμοφώνησε και τον πρώτο του δίσκο 45 στροφών με το τραγούδι «Δεν είμαι ένοχος» σε στίχους Χρήστου Κολοκοτρώνη και μουσική Σταύρου Χατζηδάκη.

 

Νίκος Ξυλούρης

 Γεννήθηκε στα Ανώγεια Ρεθύμνου, στις 7 Ιουλίου 1936 και πέθανε στον Πειραιάς στις 8 Φεβρουαρίου 1980 σε ηλικία 43 ετών.

Τον Νοέμβριο του 1958 ηχογράφησε τον πρώτο του δίσκο με τίτλο Μια μαυροφόρα που περνά. Ο δίσκος αγαπήθηκε από το κοινό κι έτσι ο Νίκος ηχογράφησε κι άλλα τραγούδια σε δίσκους των 45 στροφών.

Στην Αθήνα γνώρισε τον ποιητή και σκηνοθέτη Ερρίκο Θαλασσινό, ο οποίος αποφάσισε να τον συστήσει στον Γιάννη Μαρκόπουλο και έτσι ξεκίνησε μια λαμπρή συνεργασία, με τον δίσκο Χρονικό και τα Ριζίτικα.

Τον Νοέμβριο του 1973, τις μέρες της εξέγερσης, είναι μέσα στο Πολυτεχνείο και τραγουδά πίσω από τα κάγκελα μαζί με τους φοιτητές, «Πότε θα κάνει ξαστεριά» και «Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί».

Γιάννης Πουλόπουλος

Γεννήθηκε στις 29 Ιουνίου του 1941 στη περιοχή του Μεταξουργείου με καταγωγή από την Καρδαμύλη Μεσσηνίας, στην περιοχή της Μάνης και πέθανε στις 23 Αυγούστου 2020 σε ηλικία 79 ετών, στο Χαϊδάρι Αττικής.

Το δισκογραφικό του ντεμπούτο έγινε το 1963 με τον Μίκης Θεοδωράκη όπου του έδωσε να πει τρία τραγούδια στο θεατρικό έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη «Η γειτονιά των αγγέλων». Τα τραγούδια αυτά ήταν τα «Στρώσε το στρώμα σου για δυο», «Δόξα τω Θεώ» και «Το ψωμί είναι στο τραπέζι». Αυτά είναι και τα πρώτα τραγούδια που ηχογραφεί σε δίσκο ο Γιάννης Πουλόπουλος.

Το 1969 είναι μια σημαδιακή χρονιά. «Ο δρόμος», άλμπουμ των Μίμη Πλέσσα και Λευτέρη Παπαδόπουλου, όπου ο Γιάννης Πουλόπουλος ερμηνεύει δέκα από τα δώδεκα τραγούδια, θα γίνει αμέσως ο πρώτος ελληνικός χρυσός δίσκος.

Δημήτρης Μητροπάνος 

Γεννήθηκε στην Αγία Μονή, συνοικία των Τρικάλων, στις 2 Απριλίου 1948 και πέθανε στις 17 Απριλίου 2012, στο Μαρούσι Αττικής, σε ηλικία 64 ετών.

Το 1967, ο Μητροπάνος κάνει το δισκογραφικό του ντεμπούτο, ηχογραφεί τον πρώτο του 45άρη δίσκο, με το τραγούδι «Θεσσαλονίκη». Έκτοτε, στην μουσική του καριέρα, ερμήνευσε χαρακτηριστικά τραγούδια σπουδαίων στιχουργών και συνθετών. Θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους και σημαντικότερους Έλληνες τραγουδιστές όλων των εποχών. 

Οι Καραγκούνες

Οι Καραγκούνηδες είναι Ελληνική πληθυσμιακή ομάδα που παλαιότερα κατοικούσε στα πεδινά της δυτικής Θεσσαλίας. Ζώντας για αιώνες στη Θεσσαλία διαμόρφωσαν την ιδιαίτερη φυσιογνωμία τους.

Για την ονομασία των Καραγκούνηδων υπάρχουν διάφορες εκδοχές. Μία από τις εκδοχές για το προσωνύμιο που αφορά την εθνοτοπική ομάδα τους, λέγεται ότι προήλθε από τα συνθετικά «καρά-γκούνα» (τουρκιστί), η μαύρη γούνα που φορούσαν και η οποία ήταν κατασκευασμένη από δέρμα προβάτου. Μια άλλη εκδοχή που αναφέρεται στο προσωνύμιο των Καραγκούνηδων προήλθε από τη συνήθειά τους να κινούν το κεφάλι τους «κάρα-κούνα».

Ξεχωριστή είναι η θέση των γυναικών, των καραγκούνων της θεσσαλικής γης, με την αξιοσημείωτη τελετουργική αρχαιότροπη συμπεριφορά τους, η οποία εξωτερικεύεται με διάφορα εθιμικά δρώμενα, όπως τα Ρογκατσάρια το Δωδεκαήμερο, καθώς και το λεγόμενο «Καραγκούνικο σεργιάνι» με τη συμμετοχή των γυναικών στις επίσημες μέρες του χρόνου, (τα Χριστούγεννα και τις Αποκριές). Το Σεργιάνι αποτελεί την επίσημη έξοδο των γυναικών παντρεμένων και ανύπαντρων οι οποίες συμμετέχουν στον χορό.

Ο χαρακτηριστικός χορός των Καραγκούνηδων του κάμπου της Θεσσαλίας, ο οποίος πήρε την ονομασία του από τις γυναίκες Καραγκούνες, παρουσιάζεται με δύο βασικές μορφές στη μουσικοποιητική του φόρμα, της «Σβαρνιάρας» και της «Καραγκούνας».

Οι ντόπιοι κάτοικοι της περιοχής θεωρούν ότι η οργανική «Σβαρνιάρα» είναι από τις παλιότερες συνθέσεις της περιοχής, από την οποία προήλθε η πιο γνωστή «Καραγκούνα».

Στίχοι

Αιντε κάντε πέρα, Πέρα να περάσω,
Αιντε το χορό, χορό σας μη χαλάσω.

Άιντε μωρή …γκού… …γκούνα Καραγκούνα
άιντε σένα πρέ… σένα πρέπουν τα σεγκούνια,
αμ’ πως ’δα αμ’ πεις ’δα την προκοπή σ’ την είδα
αμ’ πως ’δα αμ’ πεις ’δα κάνα καλό δεν είδα.

Άιντε πέρασε ένα καλοκαίρι
άιντε και δε μου δε μου ‘στειλες χαμπέρι,
αμ’ πως ’δα αμ’ πεις ’δα στο παραθύρι σ’ είδα
αμ’ πως ’δα αμ’ πεις ’δα την προκοπή σου είδα.

Άιντε τι χαμπέ- χαμπέρι να σε στείλω

Άιντε που πιασες καινούργιο φίλο

αμ’ πως ’δα αμ’ πεις ’δα στο παραθύρι σ’ είδα
αμ’ πως ’δα αμ’ πεις ’δα κάνα καλό δεν είδα.

Άιντε θα πουλή… πουλήσω τα κατσίκια
άιντε να σου πά… σου πάρω σκουλαρίκια,
αμ’ πως ’δα αμ’ πεις ’δα στο παραθύρι σ’ είδα
αμ’ πως ’δα αμ’ πεις ’δα την προκοπή σου είδα.

Άιντε θα πουλή… πουλήσω και τα γίδια
άιντε να σου πά… σου πάρω και στολίδια,
αμ’ πως ’δα αμ’ πεις ’δα στο παραθύρι σ’ είδα
αμ’ πως ’δα αμ’ πεις ’δα την προκοπή σου  είδα.

Άιντε θα πουλή… πουλήσω και την στάνη
άιντε να σου πά… σου πάρω  ένα φουστάνι,
αμ’ πως ’δα αμ’ πεις ’δα στο παραθύρι σ’ είδα
αμ’ πως ’δα αμ’ πεις ’δα την προκοπή σου είδα.

Άιντε πέρασε ένα καλοκαίρι
άιντε και δε μου, δε μου ’στειλες χαμπέρι,
αμ’ πως ’δα αμ’ πεις ’δα στο μπαλκονάκι σ’ είδα
αμ’ πως ’δα αμ’ πεις ’δα σε γέλασα σε πήρα.

Οι κινηματογραφικές αφίσες

 

Οι κινηματογραφικές αφίσες ήταν μεγάλα κομμάτια χαρτιού με εικόνες, φωτογραφία, σκίτσο ή κείμενο, στην αρχή ζωγραφισμένες με το χέρι και στη συνέχεια τυπωμένες, που αναρτιόνταν στις μαρκίζες των κινηματογράφων ή σε κάποιες πρόσφορες επιφάνειες ή σταντ.

Οι κινηματογραφικές αφίσες απογειώθηκαν τη δεκαετία του 1910, όταν οι βωβές ταινίες έγιναν κομμάτι της καθημερινής διασκέδασης και οι εταιρείες παραγωγής προσέλαβαν graphic designers για να αποτυπώσουν τη λάμψη της οθόνης στο χαρτί. Ήταν πανέμορφες διαφημίσεις που αναρτιόνταν στις μαρκίζες των κινηματογράφων και στους δρόμους, με σκοπό να δελεάσουν τους θεατές.

Στην Ελλάδα, οι ζωγράφοι δούλευαν μόνοι τους ή σε μικρές ομάδες, υπό την καθοδήγηση ενός βασικού ζωγράφου και πουλούσαν τις αφίσες τους σε διάφορα σινεμά.

Για το μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα, οι ζωγραφισμένες, στο χέρι, αφίσες ήταν η νόρμα της εποχής.

Οι καλλιτέχνες για να δημιουργήσουν τις αφίσες στηρίζονταν πάνω στις έννοιες του φορμαλισμού, της αφαίρεσης, του μινιμαλισμού. Έννοιες που εισάγουν μόνο οτιδήποτε είναι αναγκαίο για την κατανόηση ενός έργου τέχνης (κάλλιστα κάποιες αφίσες θεωρούνται και ως έργα τέχνης).

Τη δεκαετία του ΄70 και του ΄80 οι εταιρείες παραγωγής άρχισαν να πουλάνε εκτυπωμένες πλαστικές αφίσες στα σινεμά.

Ώσπου εισέβαλε η ψηφιακή τεχνολογία και εξοβέλισε τις κινηματογραφικές αφίσες καθιστώντας τες πλέον μουσειακό υλικό.

Εκδόθηκε το νέο βιβλίο των ποιητών, Ηλία Κεφάλα και του Νορμανδού Μάρκ Ντελούζ

 

Εκδόθηκε το νέο βιβλίο των ποιητών, Ηλία Κεφάλα και του Νορμανδού Μάρκ Ντελούζ με τίτλο «Fecamp - Trikala aller-retour poesiew partagees μοιρασμένα ποιήματα», δίγλωσση έκδοση, από τις εκδόσεις: ΑΡΜΟΣ.

Πρόκειται για μια συνεργασία από κοινού των δύο ποιητών, όπου ο ένας μετέφρασε τα ποιήματα του άλλου μοιράζοντας έτσι την ποίησή τους.

Προλογικά επισημαίνονται τα εξής:

Σε αυτό το βιβλίο συναντιούνται δύο ποιητές. Ο ένας ήρθε από το Fecamp της Γαλλίας και ο άλλος από τα Τρίκαλα της Ελλάδας. Παρά τις διαφορετικές ιστορίες τους, συναντήθηκαν στο χώρο της ποίησης.

Μοιραζόμενοι παρόμοιες ανησυχίες συζητούσαν μέσα από τις μεταφράσεις τους. Συμφωνώντας να αντιμετωπίσουν το δικό τους όραμα για τον κόσμο, διάβασαν και ξαναδιάβασαν ο ένας τον άλλον με τη μεγαλύτερη προσοχή. Στη συνέχεια ανταλλάσσοντας τις μεταφράσεις και τις διασκευές τους μοιράστηκαν συμβουλές και φιλική κριτική, με στόχο να καταφέρουν να μεταδώσουν έμπνευση από τη μια ιδιοσυγκρασία στην άλλη, από τον έναν πολιτισμό στον άλλο.

Η ελευθερία στη γλωσσική απόδοση των ποιημάτων δείχνει το σημείο όπου λειτούργησαν σαν δύο συγκοινωνούντα δοχεία.

Σε αυτούς τους καιρούς που τόσες δυνάμεις θα ήθελαν να απομονώσουν άτομα, πολιτισμούς, έθνη, για να τους αντιπαρατεθούν καλύτερα, αυτή η διπλή προσέγγιση από τον έναν στον άλλο λειτουργεί ως παράδειγμα αλληλεγγύης και φιλίας, τόσο ανθρώπινης όσο και ποιητικής.

Ιστορικές σελίδες από την ποδοσφαιρική ομάδα του Βαλτινού. (Μέρος 3ον)

Με στόχο τη διέγερση της μνήμης και το ξύπνημα συναισθημάτων, από το τοπικό ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο, αντλούμε επιλεκτικά, από το βιβλίο «Ιστορία του Αθλητικού Ομίλου Βαλτινού» του Δημήτρη Τσιγάρα, διάφορες αθλητικές σελίδες, που σημάδεψαν τον θεσμό και την εποχή.

Παίκτες του ερασιτεχνικού ποδοσφαίρου του Α.Ο. Βαλτινού.

Μέσα σε όλη την 60χρονη ιστορική διαδρομή του ερασιτεχνικού ποδοσφαίρου της ομάδας Βαλτινού, υπήρξαν άνθρωποι που ασχολήθηκαν, συμμετείχαν και στήριξαν με την παρουσία τους, τη συμβολή τους και την ενεργητικότητά τους, αυτό το ομαδικό άθλημα.

Παρακάτω γίνεται ένα αφιέρωμα μνήμης προς όλους τους ποδοσφαιριστές που έπαιξαν μπάλα στο χωριό Βαλτινό, ξεκινώντας με τους πρωτοπόρους παλαίμαχους.

Θωρακίζεται ενεργειακά το Γυμνάσιο και Λύκειο Βαλτινού

 

Προσωρινός ανάδοχος αναδείχτηκε μέσω των προβλεπόμενων διαδικασιών, για ακόμη ένα έργο ουσίας και μείωσης ενεργειακού κόστους. Πρόκειται για το έργο με τίτλο «Ενεργειακή αναβάθμιση Γυμνασίου – Λυκείου Βαλτινού Δ. Τρικκαίων», που με προϋπολογισμό 857.772€ (χρηματοδότηση από το ΠΕΠ Θεσσαλίας) υλοποιεί ο Δήμος Τρικκαίων. Ο εργολάβος θα κληθεί να κατασκευάσει όλα, όσα προβλέπονται στη σχετική μελέτη που εκπόνησε η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Τρικκαίων, για μείωση του κόστους κατανάλωσης ενέργειας, μέσω σύγχρονων ανακατασκευών.

Το κτήριο θα διατηρήσει μεν την όψη του, αλλά εντός του θα γίνουν εργασίες για:

– Εφαρμογή συστήματος θερμομόνωσης στο κτιριακό κέλυφος – τοιχοποιία, όπου θα τοποθετηθεί εξωτερική θερμομόνωση.
– Κατασκευή θερμομόνωσης στην οροφή του κτιρίου εξωτερικά (κάτω από την υφιστάμενη στέγη.
– Αντικατάσταση των κουφωμάτων με θερμοδιακοπτόμενα κουφώματα και ενεργειακούς υαλοπίνακες.
– Αντικατάσταση φωτιστικών σωμάτων με νέα φωτιστικά εξοικονόμησης ενέργειας(led)
– Εγκατάσταση ανεμιστήρων οροφής στις αίθουσες διδασκαλίας για φυσικό δροσισμό.
– Αντικατάσταση του λέβητα θέρμανσης με νέο υψηλής απόδοσης, και τοποθέτηση αυτοματισμών για την εξοικονόμηση ενέργειας.
– Τοποθέτηση φωτοβολταϊκών πλαισίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για συμψηφισμό με την καταναλισκόμενη.

Είναι το τέταρτο κατά σειρά διδακτήριο που ο Δήμος Τρικκαίων ενέταξε σε πρόγραμμα για να αναβαθμιστεί ενεργειακά, με οφέλη στο υγιεινό σχολικό περιβάλλον και οικονομικά ως προς το κόστος της ενέργειας. Το 5ο Δημοτικό Σχολείο Τρικάλων λειτουργεί ήδη, ενώ ξεκίνησαν οι εργασίες και για τα 5ο Γυμνάσιο και 5ο Λύκειο Τρικάλων. Επίσης, τις αμέσως επόμενε ημέρες αναμένεται να αναδειχθεί προσωρινός ανάδοχος και για το 2ο Γυμνάσιο – 2ο Λύκειο Τρικάλων, που επίσης θα αναβαθμιστεί ενεργειακά.

Συνέντευξη με τον παραδοσιακό μουσικό Γεώργιο Ε. Καλαμπάκα

 

Με αφορμή την συγκέντρωση υλικού, για την συγγραφή και δημιουργία ενός βιβλίου που αφορά την ιστορία των πρακτικών λαϊκών οργανοπαικτών του Βαλτινού, χρειάστηκε να επισκεφθώ και να συνομιλήσω με τους «πρωταγωνιστές» του επαγγέλματος, ώστε να μου εκμυστηρευτούν τα βιώματά τους, να μου μιλήσουν για το σινάφι τους και γενικότερα να μου προσφέρουν την πολύτιμη βοήθειά τους, με διάφορες πληροφορίες και στοιχεία για την διαφώτιση του θέματος.

Έτσι τον Μάιο του 2022 συναντήθηκα με τον κ. Γιώργο Ε. Καλαμπάκα και μαζί με διάφορα πληροφοριακά στοιχεία που αφορούν την έρευνα, μου έδωσε και την παρακάτω συνέντευξη.

Μουσικές οικογένειες

Ο πατέρας μου Ευάγγελος Καλαμπάκας (1914-1983) έμαθε λαούτο όταν παντρεύτηκε την μάνα μου, την Φανή Ντούτσια από το χωριό Βασιλική, τα αδέλφια της οποίας ήταν επίσης μουσικοί. Σ’ αυτή την οικογένεια ήταν σχεδόν όλοι μουσικοί. Έτσι ο πατέρας μου μέχρι τότε εργάζονταν ως σιδηρουργός και πήγαινε στον πεθερό του και στα κουνιάδια του και σιγά σιγά του έμαθαν να παίζει λαούτο ώστε να συμπληρώνει το εισόδημά του.

Κάπως έτσι έμαθε κλαρίνο και ο Νίκος (1944-2013) ο αδερφός μου. Πήγε στον μπάρμπα μου, στη Βασιλική που έπαιζε κλαρίνο και πήρε τα πρώτα μαθήματα. Στη συνέχεια πήγε στο Ριζαργιό σε κάτι άλλους συγγενείς Ντουτσαίοι και αυτοί και έμαθε να παίζει  κάπως καλύτερα το κλαρίνο. Μετά ολοκλήρωσε την τεχνική του κλαρίνου μόνος του, αυτοδίδακτος που λέμε.

Ύστερα μ’ έβαλαν κι εμένα στο λούκι, ενώ τ' άλλα αδέρφια μου, ο Μήτσιος κι ο Βασίλης δεν ασχολήθηκαν με όργανα. Από την  οικογένεια Καλαμπάκα με τη μουσική ασχολήθηκαν και τα παιδιά του Νίκου, ο Βαγγέλης που τραγουδούσε, ο Κώστας με την ντράμς και ο μικρότερος, ο Χρήστος με το τραγούδι.

Στο χωριό μας υπήρχε και η μουσική οικογένεια Μαντέλα. Ο λαουτιέρης Μήτσιος Μαντέλας (1919-1993) υπήρξε ο παλαιότερος μουσικός της. Ήταν παντρεμένος με την αδελφή του πατέρα, του ακορντεονίστα και μετέπειτα αρμονίστα, Γιάννη Γεωργίου (1951) από το Βαλτινό. Η γυναίκα του Γιάννη Γεωργίου Αρετή, κατάγεται από τη μουσική οικογένεια Καμινιώτη (Ψευδώνυμο Κατσίκας) από το χωριό Καλογριανά Καρδίτσας.

Ο γιος του Δημήτρη Μαντέλα, ο Ηλίας (1944) έπαιζε ακορντεόν και αρμόνιο, ενώ ο ανεψιός του Χρυσόστομος Στεφ. Μαντέλας έπαιζε κιθάρα.

Ο Πατέρας μου Ευάγγελος Καλαμπάκας έπαιζε πολλές φορές στο ίδιο συγκρότημα με τον Μήτσιο Μαντέλα. Όμως κάποιες φορές λόγω ανταγωνισμού τα «χάλαγαν» και δεν είχαν καλές σχέσεις, ήταν στα μαχαίρια, που λέμε. Τότε κάποιοι Βαλτσινιώτες προτιμούσαν στους γάμους το συγκρότημα του πατέρα μου και κάποιοι του Μήτσιου Μαντέλα.

Το ξεκίνημα, η πρώτη επαφή με τα όργανα

Εγώ ξεκίνησα σε ηλικία 14 χρονών, πρώτα έμαθα λαούτο και στη συνέχεια πήρα ακορντεόν και έπαιζα, πότε λαούτο και πότε ακορντεόν. Όμως επειδή παράλληλα τραγουδούσα, όταν έπαιζα το ακορντεόν ο όγκος του με εμπόδιζε να βρίσκομαι κοντά στο μικρόφωνο και έτσι αναγκάστηκα να μάθω και κιθάρα –λαουτοκιθάρα για να μπορώ να παίζω και να τραγουδάω ευκολότερα. Σιγά σιγά με την εξέλιξη των πραγμάτων και ανάλογα με τις απαιτήσεις της δουλειάς, έπαιζα και ηλεκτρική κιθάρα. Γενικά ανάλογα με τις ανάγκες της κομπανίας, έπαιζα και το αντίστοιχο όργανο που βόλευε.

Μουσική έπαιξα και στο στρατό σε κάποιες εκδηλώσεις, με ένα φαντάρο από την Άρτα, που έπαιζε εκείνος κιθάρα και εγώ ακορντεόν.

Ρεπερτόριο

Στην εποχή του πατέρα μου δεν υπήρχε μεγάλο ρεπερτόριο. Έπαιζαν για παράδειγμα την «Ιτιά», τον «Πλάτανο», την «Παπαλάμπρινα», τα «Γιούργια», την «Καραγκούνα», την «Νταϊλιάνα», το «Πέρα στο πέρα μαχαλά», την «Τασιά», «Ο δυόσμος κι ο βασιλικός», «Τρεις Λαμπαδούλες»… Δηλαδή αν ήξερες πέντε τσάμικα κι άλλα πέντε καλαματιανά έβγαζες τον γάμο. Δεν υπήρχαν μεγάλες απαιτήσεις. Ούτε τσιφτετέλια υπήρχαν τότε, ούτε τα σημερινά τραγούδια που γίνεται χαμός! Ύστερα σιγά σιγά εξελίχθηκε βγήκαν νέα τραγούδια και μεγάλωσε το ρεπερτόριο.

Τα παλιά τα τραγούδια τα ήξερα απ’ έξω, όμως σιγά σιγά αυξάνονταν το ρεπερτόριο και αναγκάστηκα να πάρω ένα τετράδιο και τα έγραφα εκεί. Κάθε καινούργιο τραγούδι που έβγαινε το έγραφα στο τετράδιο και το μάθαινα. Πρέπει να ξεπερνάνε σε ποσότητα τα χίλια τραγούδια. Λέγαμε τα πάντα. «Τσάμικα», «Καλαματιανά», «Συρτά», «Βλάχικα», «Ηπειρώτικα», «Καραγκούνικα», «Νησιώτικα», «Θρακιώτικα», «Λαϊκά», «Ζεϊμπέκικα», «Τσιφτετέλια»…

Τα συγκροτήματα

Αρχηγοί και επικεφαλής στα συγκροτήματα ήταν οι κλαρινίστες. Στην αρχή ξεκίνησα με το συγκρότημα του αδερφού μου του Νίκου. Εγώ, ο Νίκος και ο πατέρας μας.

Επίσης, πολλά χρόνια είχαμε συγκρότημα, ο Νίκος, ο αδερφός μου, εγώ, ο Μπούλιας Σταυρέκας, ο Βασίλης Βότσιος κι ο Γιάννης Ζάχος (Παπαζαφίρης) από το Πρίνος.

Στη συνέχεια έπαιξα με το συγκρότημα του κλαρινίστα Γιώργου Μίντζα απ’ το Μπελέτσι. Μετά έπαιξα με το συγκρότημα του Κώστα Μπόχου απ’ την Πορτή Μουζακίου. Μετά έπαιξα με τον Δημήτρη Τζιμούρτου απ’ τα Μεγάλα Καλύβια, μετά με τον Σωτήρη Σγούρο από το Γαρδίκι και τελευταία έπαιξα με τον Βασίλη Κοφίνα και τα παιδιά του από την Πηγή. Τελευταία φορά που έπαιξα ήταν το 2014 έκτοτε δεν ξαναέπαιξα.

Παίζαμε σε γάμους, πανηγύρια, σε κέντρα διασκέδασης, σε διάφορες εκδηλώσεις των Μορφωτικών Συλλόγων κλπ.

Όταν έπαιζα με το συγκρότημα του Σωτήρη Σγούρου ταξιδέψαμε και στο εξωτερικό. Συνοδεύαμε τον Χορευτικό Όμιλο του Δήμου Τρικάλων σε διάφορες εκδηλώσεις και παίξαμε στον Καναδά, στην Ιταλία, στη Γιουγκοσλαβία, στη Βουλγαρία. Ενώ με το συγκρότημα του Βασίλη Κοφίνα παίξαμε στη Ρουμανία, στην Ελβετία και σε πολλά νησιά της Ελλάδας.

Η αμοιβή

Τότε θυμάμαι στους γάμους υπήρχε η χαρτούρα και ότι είχε ευχαρίστηση ο καθένας κερνούσε, έριχνε δηλαδή, κέρματα ή χαρτονομίσματα στα όργανα. Άλλοι σάλιωναν τα χαρτονομίσματα και τα κολλούσαν στα μέτωπα των μουσικών. Άλλοι ανέμιζαν τα χαρτονομίσματα, τα έδειχναν με το χέρι και στη συνέχεια τα έριχναν στον δίσκο ή στο ταψί που υπήρχε μπροστά στην ορχήστρα. Αυτή ήταν και η αμοιβή μας. Στο τέλος μετρούσαμε τα χρήματα που συγκεντρώνονταν και τα μοιράζαμε, διαιρώντας το ποσό δια τον αριθμό των μουσικών που παίζαμε στο συγκρότημα. Πολλές φορές απ’ την φτώχεια που «έδερνε τον κόσμο» κάποιοι παραπλανητικά μας έβαζαν στην τσέπη κουμπιά ή τα έριχναν, στο ταψί, ίσα ίσα για να ακουστεί ο ήχος.

Τελευταία άρχισαν να γίνονται οι συμφωνίες για την αμοιβή των μουσικών. Για παράδειγμα ένας γάμος κόστιζε 1800-2000 ευρώ με ορχήστρα πέντε ατόμων.

Ο γάμος ξεκινούσε από το μεσημέρι του Σαββάτου και τελείωνε τη Δευτέρα το πρωί.

Οι δυσκολίες του επαγγέλματος

Το επάγγελμα είχε και τις διάφορες παρεξηγήσεις που εξελίσσονταν σε καυγάδες. Λόγω του υπερβολικού ποτού και του κεφιού, πολλές φορές τα αίματα άναβαν, τα συναισθήματα ξεχείλιζαν και χάνονταν ο έλεγχος.

Θυμάμαι σ’ έναν γάμο, ένας περνούσε με τη σειρά από κάθε οργανοπαίχτη, μας έπιανε απ’ τα μαλλιά και μας έβαζε το μπουκάλι με το τσίπουρο στο στόμα να πιούμε με το ζόρι. Σε εκείνον τον γάμο για να μη τους χαλάσουμε το χατίρι, ήπιαμε τόσο τσίπουρο, που στο τέλος καταλήξαμε να είμαστε όλοι οι μουσικοί σχεδόν μεθυσμένοι.

Ειδικά στα χωριά της Καρδίτσας… Μια φορά έπιασαν ένα άλογο και το έδιναν με το ζόρι τσίπουρο. Άρχισε να πηδάει και να αλαφιάζει το άλογο μέσα στον χορό…, ευτυχώς δεν σκότωσε κανέναν.

Όμως είχαμε να υποφέρουμε και τη φτώχεια. Μια άλλη φορά θυμάμαι, ήταν χειμώνας καιρός, ξεκινήσαμε να πάμε με τα πόδια στην Παραπράστα, εγώ, ο αδερφός μου ο Νίκος, ο Μπούλιας Σταυρέκας κι ο Παναγιώτης Πέτρου χωρίς παπούτσια, ξυπόλητοι, νηστικοί, μούσκεμα μέχρι το γόνα, λάσπη όλοι οι δρόμοι... Άστα μη χειρότερα!

Δημήτρης Τσιγάρας