Τα Ρολόγια με τα Κεριά: Τα πρώτα ξυπνητήρια πριν από την ηλεκτρική ενέργεια

 

Σήμερα, το φως των κεριών χρησιμοποιείται κυρίως για ρομαντικά δείπνα ή προσωρινές λύσεις σε διακοπές ρεύματος. Ωστόσο, πριν από την ηλεκτρική ενέργεια, το κερί είχε ποικίλες χρήσεις.

Τα κεριά ήταν μια κρίσιμη πηγή φωτός, μπορούσαν να τοποθετηθούν σε πολυελαίους ή να μεταφερθούν σε βολικές ορειχάλκινες θήκες. Επίσης, το κερί μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη σφράγιση αλληλογραφίας. Όμως, μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και ως ξυπνητήρι, μια λειτουργία που σήμερα είναι αναμφισβήτητα ξεπερασμένη, αλλά που αποτελεί σημαντικό μέρος της ιστορίας στο να λέει ο κόσμος την ώρα.
Το ρολόγια με κεριά είναι μια αρχαία τεχνολογία. Η πρώτη καταγεγραμμένη αναφορά υπάρχει σε ένα κινέζικο ποίημα του 520 μ.Χ., όπου περιγράφονται έξι ομοιόμορφα κεριά, ίσου βάρους και πάχους -12 ίντσες το καθένα. Τα κεριά είχαν σημάδια ανά μια ίντσα. Κάθε ίντσα χρειαζόταν 20 λεπτά για να καεί και ένα ολόκληρο κερί κρατούσε 4 ώρες. Κλεισμένα σε κουτιά για την προστασία της φλόγας, μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να μετρήσουν το πέρασμα του χρόνου -μια πολύ καλή τεχνική για τις ώρες που δεν είναι ορατός ο ήλιος.
Άλλες πρώιμες αναφορές σε αυτά τα κεριά υπάρχουν στην Ιαπωνία κατά την πρώτη χιλιετία, ενώ, χιλιάδες μίλια μακριά, πιστεύεται ότι ο βασιλιάς Αλφρέδος του Ουέσσεξ (ή Αλφρέδος ο Μέγας) χρησιμοποιούσε αυτή τη μέθοδο στις εκκλησίες της Αγγλίας. Μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν ένα οποιουδήποτε κερί, αρκεί ο χρόνος που θα καιγόταν να ήταν καθορισμένος και τακτικός.

Αυτή η μέθοδος ένδειξης του χρόνου παρέμεινε σε χρήση τουλάχιστον κατά τον 18ο αιώνα, παρά την αυξανόμενη παρουσία των παραδοσιακών ρολογιών με γρανάζια. Εκτός από την ένδειξη της ώρας, τα κεριά μπορούσαν να χρησιμεύσουν και ως ξυπνητήρια, καθώς, όποιος ήθελε, μπορούσε να κολλήσει μεταλλικά καρφιά σε ένα κερί, σε μια επιθυμητή χρονική στιγμή, και να βάλει το κερί σε μια μεταλλική θήκη. Μόλις το κερί έλιωνε στο επιθυμητό επίπεδο, το καρφί έπεφτε στη μεταλλική βάση κάνοντας κρότο και χρησιμεύοντας ως συναγερμός. 

Γερμανικό ρολόι κεριού, γνωστό ως Kerzenuhr.

Ένα διάσημο παράδειγμα ενός ιδιαίτερα περίπλοκου ρολογιού με κερί είναι τα ρολόγια του Al-Jazari, ενός μουσουλμάνου μηχανικού και πολυμαθή του 12ου αιώνα. Γνωστός για τις εφευρέσεις του για την αντλία νερού και το ρολόι του, δημιούργησε ένα ρολόι με κερί το οποίο χρησιμοποιούσε ένα σύστημα τροχαλιών και βαρών για να μετατρέψει το συνεχές κάψιμο του κεριού σε χρόνο που μπορούσε να διαβαστεί σε μια οθόνη. Αυτό το προηγμένο σύστημα ήταν μόνο ένα από τα ρολόγια του εφευρέτη -σχεδίασε επίσης ρολόγια με βάση το νερό που παρακολουθούσαν τις αστρολογικές κινήσεις.

Το ρολόι κεριού του Al-Jazari, 1206

Τα ρολόγια κεριών είναι ένας από τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους οι αρχαίοι πολιτισμοί μετρούσαν τον χρόνο. Υπάρχουν επίσης μέθοδοι που εμφανίζονται πολύ νωρίτερα στην ιστορική καταγραφή. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι χρησιμοποιούσαν ρολόγια νερού και ηλιακά καντράν ήδη από το 1500 π.Χ. Γνωστά ως κλεψύδρα, ποικιλίες ρολογιών νερού χρησιμοποιήθηκαν επίσης από αυτόχθονες πληθυσμούς στην Αμερική και την Αφρική. Οι λάμπες λαδιού χρησιμοποιήθηκαν επίσης τόσο για το φως όσο και για τη μέτρηση του χρόνου. Καθώς το λάδι καίγεται, ο χρόνος μπορεί να μετρηθεί σταδιακά όπως και με το ρολόι των κεριών.

Φορητό ηλιακό καντράν, γνωστό ως angbu ilbu ή angbu iryeong, με πυξίδα. Κατασκευάστηκε το 1871 κατά την περίοδο Joseon στην Κορέα 

Στα τέλη του Μεσαίωνα, η ωρολογοποιία έκανε μεγάλα βήματα. Καθοδηγούμενα από τη φυσική της ταλαντευόμενης κίνησης των ελατηρίων και των εκκρεμών, τα ρολόγια βελτιώθηκαν σε ακρίβεια τον 17ο αιώνα. Το ρολόι με εκκρεμές του Christiaan Huygens το 1656 ήταν ένα φοβερό βήμα προς τα εμπρός -έχανε λιγότερο από ένα λεπτό την ημέρα. Καθώς τα μηχανικά ρολόγια αναπτύχθηκαν περαιτέρω, οι κατασκευαστές ρολογιών χρησιμοποίησαν έξυπνες καινοτομίες για να παράγουν συναγερμούς σε καθορισμένες ώρες. Ορισμένα ρολόγια χρησιμοποιούσαν πυρίτιδα και ασφάλειες για να δημιουργήσουν έναν δυνατό θόρυβο σε μια συγκεκριμένη ώρα ενεργοποίησης. Άλλα χρησιμοποιούσαν φως -ελατήρια που λειτουργούσαν για να ανάψουν ένα κερί.

Επιτραπέζιο ξυπνητήρι από ατσάλι, ορείχαλκο και καρυδιά. Ο συναγερμός χρησιμοποιεί πυρίτιδα τοποθετημένη σε κανάλια για την παραγωγή συναγερμού. Γερμανία, περίπου 1595-1605 

Η ένδειξη της ώρας στη θάλασσα ήταν μια ιδιαίτερη πρόκληση στην ιστορία των ρολογιών. Η κίνηση του ωκεανού και η κίνηση ενός πλοίου διέκοψαν την κίνηση των εκκρεμών και των ελατηρίων, καθιστώντας τα παραδοσιακά ρολόγια άχρηστα. Αντίθετα, χρησιμοποιήθηκαν υπολογισμοί υψομέτρου ή θέσης για την προσέγγιση του χρόνου. Ένα μεσαιωνικό όργανο που χρησιμοποιήθηκε μέχρι τον 18ο αιώνα ήταν το navicula de Venetiis, που μεταφράζεται ένα "μικρό πλοίο της Βενετίας". Αυτό το κυρτό ηλιακό ρολόι μετρά τη γωνία του ήλιου πάνω από τον ορίζοντα οποιαδήποτε εποχή του χρόνου. Στην οθόνη που έμοιαζε με πλοίο υπήρχαν σημάνσεις που συσχέτιζαν την θέση του ήλιου με την εποχή. 

Ένα navicula de Venetiis, ένα καντράν υψομέτρου που έλεγε την ώρα, 18ο αιώνας 

Η εφεύρεση των θαλάσσιων χρονομέτρων τον 18ο αιώνα άλλαξε το πρόσωπο της ναυσιπλοΐας, αλλά ήταν επίσης μια σημαντική στιγμή στην ιστορία των ρολογιών και της ένδειξης του χρόνου. Γενικά αποδίδεται στον Άγγλο ωρολογοποιό John Harrison, το "ρολόι της θάλασσας" ήταν εκπληκτικά ακριβές και έδινε τη δυνατότητα στους ναυτικούς να αποφύγουν τον λάθος υπολογισμό των πορειών τους -που συχνά κατέληγαν σε ναυάγια.

Από τα ρολόγια των κεριών μέχρι τα θαλάσσια χρονόμετρα, η ανθρωπότητα εφευρίσκει δημιουργικές λύσεις στο πρόβλημα της αφήγησης του χρόνου εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Ξυπνητήρι με ελατήριο με συναγερμό που κινείται από μια όρθια κάννη. Καθώς ηχεί ο συναγερμός, ένας μηχανισμός κλειδώματος πυριτόλιθου απελευθερώνεται για να ανάψει ένα κερί το οποίο στη συνέχεια αναπηδά σε όρθια θέση. 

 

Πηγή: my modern met

«Κότα πίτα το Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη.»

 

Ο Ιούλιος ή Ιούλης είναι ο έβδομος μήνας του έτους κατά το Ιουλιανό και το Γρηγοριανό Ημερολόγιο και έχει 31 ημέρες. Στο αττικό ημερολόγιο ήταν ο πρώτος μήνας του έτους και ονομάζονταν «Εκατομβαιών» διάρκειας 30 ημερών που αντιστοιχεί με το χρονικό διάστημα από 23 Ιουνίου έως τις 23 Ιουλίου. Είναι ο ενδέκατος μήνας κατά το Εκκλησιαστικό ημερολόγιο, που αρχίζει τον Σεπτέμβριο, και ο πέμπτος κατά το παλαιό ρωμαϊκό ημερολόγιο, γι’ αυτό αρχικά στα Λατινικά ονομάζονταν «Quintilis». Αργότερα, όμως, ο Αύγουστος Καίσαρας για να τιμήσει τον Ιούλιο Καίσαρα του έδωσε το όνομα Ιούλιος.

Στη γλώσσα του λαού ο Ιούλιος λέγεται και «Αλωνάρης» ή «Αλωνιστής», επειδή αυτόν τον μήνα γίνεται το αλώνισμα των δημητριακών. Άλλα ονόματα του Ιουλίου είναι και τα επόμενα: Αλωνιστής, Αλωνίτης, Αλωνιάτης, Αλωνευτής, Χαλαζάρης, Δευτερόλης, Δευτερογιούλης, Αηλιάς ή Αηλιάτης, Φουσκομηνάς, Χασκομηνάς, Γυαλιστής ή Γυαλινός, Αηκερατίτης και Χορτοκόπος. Η παροιμία του τίτλου λέγεται και αλλιώς: «Κότα πίτα το Γενάρη, κόκορα τον Αλωνάρη.» και «Όρνιθα το Γενάρη, κέφαλος τον Αλωνάρη.» Άλλες παροιμίες που σχετίζονται με αυτόν τον μήνα είναι οι εξής: «Αλωνάρης τ᾿ αλωνίζει κι Αύγουστος τα ξεχωρίζει.», «Χιόνι μέσα στο Γενάρη, να οι χαρές του Αλωνάρη.», «Αλωνάρη με τ᾿ αλώνια και με τα χρυσά πεπόνια.», «Έτσι το ‘χει το λινάρι, να ανθεί τον Αλωνάρη.», «Ό,τι έφτιασε ο Φλεβάρης έχει ο Αλωνάρης.», «Στο κακορίζικο χωριό τον Αλωνάρη βρέχει.», «Χιόνι πέφτει το Γενάρη, χρυσάφι τ’ Αλωνάρη.», «Φάε βετούλι τον Γενάρη και γίδα τον Αλωνάρη.», «Βάλε κάλτσα το Γενάρη, βγάλτηνε τον Αλωνάρη.», «Τ’ Αλωναριού τα μεσημέρια και του Γεναριού οι νύχτες.» «Γαμπρός αλωναριάτικος, κακό χειμώνα βγάνει.», «Η καλή αμυγδαλιά ανθίζει το Γενάρη και βαστάει τ’ αμύγδαλα όλο τον Αλωνάρη.», «Κάλλιο λόγια στο χωράφι, παρά ντράβαλα (φασαρίες) στ’ αλώνι.», «Ο Θεριστής θερίζει, ο Αλωνάρης αλωνίζει κι ο Αύγουστος ξεχωρίζει.», «Που μοχθεί το χειμώνα χαίρεται τον Αλωνάρη.», «Τ’ Αλωναριού τα κάματα (δυνατή ζέστη), τ’ Αυγούστου τα λιοβόρια (ζεστός δυνατός ανατολικός άνεμος).», «Τον Αλωνάρη δούλευε καλό χειμώνα να έχεις.», «Γαμπρός αλωναριάτικος, κακό χειμώνα βγάνει.», «Η καλή αμυγδαλιά ανθίζει το Γενάρη και βαστάει τ’ αμύγδαλα όλο τον Αλωνάρη.»

Για το αλώνι και το αλώνισμα βρίσκουμε και τα επόμενα: «Κάλλιο σιασμός [= ομόνοια] στον αύλακα και μη μαλιά [= μαλώματα] στ’ αλώνι.», «Κάλλιο τ’ αλώνι σου μικρό και νάν’ μοναχικό σου.», «Του ήλιου αλώνι  άνεμος, του φεγγαριού βροχίτσα.», «Αγέννητο ζευγάρι, μαύρο αλώνι.», «Να ‘μουν γέρος το χειμώνα και μικρό παιδί στ’ αλώνια.»,  «Αγέννητο ζευγάρι, μαύρο αλώνι.», «Στ’ αλώνι του ούτε βρέχει, ούτε χιονίζει.» [= είναι αμέριμνος, αδιάφορος για ό,τι συμβαίνει, ουδόλως ενοχλείται· ανάλογο με το «Ου φροντίς Ιπποκλείδη.»] «Τ’ αλώνι θέλει δώδεκα κι ο θέρος όσοι λάχουν.» «Μικρό μικρό τ’ αλώνι σου, νάναι μοναχικό σου.», «Βόδι να μην αλώνιζε, κόρη να μην εγέννα και νιος να μην εθέριζε, ποτέ του δεν εγέρνα.», «Άλλοι σπέρνουν και θερίζουν και άλλοι πάνε κι αλωνίζουν.», «Μόχτος, ίδρως στο χωράφι, καλοτράγουδο στ’ αλώνι.», που σημαίνει ότι αυτός που εργάζεται σκληρά θ’ απολαύσει τους καρπούς των κόπων του. 

Του Δημήτρη Τζήκα

Ελληνίδες τραγουδίστριες και ηθοποιοί (Πορτρέτα)

Η λαοφιλία και η διεισδυτικότητά τους στο φιλοθέαμον κοινό της Ελλάδας υπήρξαν παροιμιώδης, καθώς η αγάπη και η λατρεία του κόσμου εκδηλώνονταν απερίφραστα με κάθε ευκαιρία. Για παράδειγμα, την χρυσή εποχή που τα ονοματεπώνυμα αυτών των καλλιτεχνών «Τζένη Καρέζη, Κώστας Κακαβάς, Αλίκη Βουγιουκλάκη εσύ θα τα φυλάς», αντικαθιστούσαν τις «λέξεις» στο γνωστό ποιηματάκι «α μπε μπα μπλομ του κίθε μπλομ», το οποίο τα παιδιά χρησιμοποιούν για να δουν ποιος ή ποια θα «τα φυλάξει» στο κρυφτό.

Πρόκειται για τις δημοφιλείς Ελληνίδες τραγουδίστριες και ηθοποιούς, που άφησαν εποχή: Αλίκη Βουγιουκλάκη, Τζένη Καρέζη, Χάρις Αλεξίου, Βίκυ Μοσχολιού και Μαρινέλλα, των οποίων τα πορτρέτα και λίγα βιογραφικά στοιχεία, παρουσιάζονται παρακάτω.

Η Αλίκη Βουγιουκλάκη γεννήθηκε στις 20 Ιουλίου 1934 στο Μαρούσι Αττικής.

Έκανε το θεατρικό της ντεμπούτο το 1953, ενώ ήταν δευτεροετής μαθήτρια της Δραματικής του Εθνικού. Τον επόμενο χρόνο πραγματοποίησε το κινηματογραφικό της ντεμπούτο. Πρωταγωνίστησε σε 42 κινηματογραφικές ταινίες, μεταξύ των οποίων και ορισμένες διεθνείς παραγωγές, οι περισσότερες των οποίων είχαν τεράστιες εισπρακτικές επιτυχίες και κατάφεραν να εκτινάξουν την καριέρα της στα ύψη και να της αποδοθεί ο χαρακτηρισμός της «Εθνικής Σταρ».

Η Τζένη Καρέζη (πραγματικό όνομα: Ευγενία Καρπούζη), γεννήθηκε στις 12 Ιανουαρίου 1932, στην Αθήνα. Υπήρξε μία από τις δημοφιλέστερες Ελληνίδες ηθοποιούς του θεάτρου και του κινηματογράφου, αλλά και σημαντική θεατρική επιχειρηματίας.

Η Τζένη Καρέζη, κατάφερε και μπήκε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου το 1951. Τον Οκτώβριο του 1954 έκανε την πρώτη της εμφάνιση στο θέατρο, στο έργο «Ωραία Ελένη», δίπλα στη Μελίνα Μερκούρη και τον Βασίλη Διαμαντόπουλο.

Το 1955 πρωτοεμφανίζεται στον κινηματογράφο, συμμετέχοντας -ως πρωταγωνίστρια μάλιστα- στην ταινία «Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο».

Η Χάρις Αλεξίου (πραγματικό όνομα: Χαρίκλεια Ρουπάκα), γεννήθηκε στις 27 Δεκεμβρίου 1950 στη Θήβα. Υπήρξε μία από τις σημαντικότερες τραγουδίστριες του ελληνικού τραγουδιού και η πρώτη γυναίκα τραγουδίστρια σε πωλήσεις δίσκων στην ιστορία του ελληνικού τραγουδιού.

Έχει ηχογραφήσει πάνω από 30 προσωπικούς δίσκους.

Το 1970 είναι η χρονιά που η 20χρονη Χάρις Αλεξίου παρουσιάζεται στη δισκογραφία με δίσκο 45 στροφών και το τραγούδι "Όταν πίνει μια γυναίκα" των Βασίλη Βασιλειάδη και Πυθαγόρα.

Η Βίκυ Μοσχολιού γεννήθηκε στις 23 Μαΐου 1943 στο Μεταξουργείο της Αθήνας.

Το ξεκίνημά της έγινε το 1962, σε ηλικία 14 ετών όταν δοκίμασε με επιτυχία να πάρει μέρος στην εκπομπή ταλέντων του Γιώργου Οικονομίδη, «Χαρούμενα Ταλέντα».

Η γνωριμία της στη συνέχεια με τον Γιώργο Ζαμπέτα, θα αποτελέσει την αφετηρία της μεγάλης καριέρας της, ενώ με τη συνεργασία της, το 1964, με τον Σταύρο Ξαρχάκο θα καθιερωθεί στο χώρο του τραγουδιού.

Η Μοσχολιού ως τύπος τραγουδίστριας ήταν contralto, δηλαδή η βαρύτερη γυναικεία φωνή, σαφέστατα στην λαϊκή εκδοχή της. Κατείχε μεγάλη έκταση φωνής, βαριά ηχητικότητα και φυσικά μια μελαγχολική βραχνή χροιά.

Η Μαρινέλλα (πραγματικό όνομα: Κυριακή Παπαδοπούλου) γεννήθηκε στις 19 Μαΐου 1938, στη Θεσσαλονίκη. Υπήρξε η σημαντικότερη ερμηνεύτρια του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού με εξαιρετική εκφραστική δυνατότητα. Τραγούδησε επαγγελματικά από το 1956. Έχει κυκλοφορήσει πολλά προσωπικά άλμπουμ, τα περισσότερα από τα οποία γνώρισαν εμπορική επιτυχία.

Το 1960, η Μαρινέλλα και ο Στέλιος Καζαντζίδης, εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στον ελληνικό κινηματογράφο (συνολικά συμμετείχαν μαζί σε 10 ελληνικές ταινίες).

Ο Στέλιος Καζαντζίδης και η Μαρινέλλα παντρεύτηκαν στις 7 Μαΐου του 1964 και ταξίδεψαν τραγουδώντας στη Γερμανία και την Αμερική. Το τραγουδιστικό ντουέτο τους είναι πλέον θρυλικό!

Συνέντευξη με τον παραδοσιακό οργανοπαίχτη Παναγιώτη Πέτρου

 

Ο Παναγιώτης Δημ. Πέτρου γεννήθηκε το 1937 στο Βαλτινό. Από νεαρή ηλικία ασχολήθηκε με την παραδοσιακή μουσική ως οργανοπαίχτης και τραγουδιστής, σε γάμους και πανηγύρια. Όσοι τον γνωρίζουν εκτιμούν το πηγαίο ταλέντο του στην παραδοσιακή μουσική, αλλά και το αστείρευτο χιούμορ του, που τον χαρακτηρίζει. 

Μια επίσκεψη στην οικία του, στάθηκε η αφορμή για μια συνέντευξη στην εφημερίδα μας, όπου ο Παναγιώτης Πέτρου θυμήθηκε και μας μίλησε για την ενασχόλησή του με την παραδοσιακή μουσική. Παραθέτουμε παρακάτω αυτούσιο τον περιγραφικό του λόγο:

Θυμάμαι πως, με τη μουσική ξεκίνησα από πολύ μικρός. Δεν είχα βγάλει το δημοτικό σχολείο. Ήταν η χρονιά που πέθανε η μάνα μου και ύστερα δεν ήθελα να μάθω γράμματα, στοπ απ’ τα γράμματα και μ’ έστειλαν να μάθω βιολί.

Πήγα λοιπόν στα Τρίκαλα, σ’ έναν δάσκαλο μουσικής που ήταν τότε, «Αντώναρο» τον λέγανε, ήταν ο καλύτερος μουσικός στα Τρίκαλα τότε. Αυτός ήταν από τη Μικρά Ασία και είχε έρθει εδώ στην Ελλάδα πρόσφυγας. Είχε ένα εργαστήριο κι έφτιαχνε μουσικά όργανα, αλλά μάθαινε και μουσική σε όποιον ενδιαφερόταν. Ήταν όμως καλός μουσικός δάσκαλος, ήξερε νότες στο πεντάγραμμο και μου έκανε θεωρία. Μου τα έγραφε αυτός στο πεντάγραμμο και μ’ έλεγε: «πάρτα Παναγιώτη και μελέτα στο σπίτι». Αλλά εγώ δυσκολευόμουνα με το πεντάγραμμο κι έμαθα το βιολί πρακτικά. Μετά πήγα και στον Μπιτέλη, μ’ έδειξε και αυτός διάφορα πράγματα και σιγά-σιγά άρχιζα κι έπαιζα στους γάμους και στα πανηγύρια. Όταν άρχισα να βγάζω τα πρώτα χρήματα δεν ξαναπήγα στο δάσκαλο. Έμαθα το βιολί περισσότερο πάνω στην πρακτική. Όμως τραγουδούσα καλά και στους περισσότερους γάμους τραγουδούσα, παρά έπαιζα βιολί. Οι άλλοι οργανοπαίκτες με προτιμούσαν περισσότερο για τραγουδιστή παρά για βιολιτζή.

Στους γάμους πρωτόπαιξα με το Μήτσο Μαντέλα, τον Γκέλια Μπαντή, που έπαιζε βιολί από το Γοργογύρι, τον Χαράλαμπο Μπαρούτα από το Πρίνος  και κάποιον Μπαντή από τη Φωτάδα. Στη συνέχεια έπαιξα με πάρα πολλούς οργανοπαίχτες. Έπαιξα με τον κλαρινίστα Αντώνη Ζησόπουλο, από τη Φωτάδα, μάλιστα για τελευταία φόρα που έπαιξε κλαρίνο ο Ζησόπουλος, παίξαμε μαζί στο Κεφαλόβρυσο. Έπαιξα επίσης με τον κλαρινίστα Σπύρο Αρμάγο από το Μέλιγο, με τον Νίκο Καλαμπάκα, το Βασίλη Κοφινά από την Πηγή και ποιόν να πρωτοθυμηθώ, έπαιξα με πάρα πολλούς άλλους. Με όποιον ταίριαζε τότε. Τα κανονίζαμε φτιάχναμε την κομπανία και παίζαμε. Θυμάμαι, τότε έκανε κομπανίες ο Μήτσιος Μαντέλας με τον Βαγγέλη Καλαμπάκα. Ο Μήτσος Μαντέλας όμως, ήταν καλύτερος στη διαπραγμάτευση, είχε λέγειν, ήταν της πιάτσας. Άμα ερχόταν ο Μαντέλας στο σπίτι σου, τελείωνε…, θα την έκλεινε τη δουλειά. Δεν υπήρχε περίπτωση να πεις «όχι, δεν σε θέλω στο γάμο» στο Μαντέλα. Ενώ ο Βαγγέλης Καλαμπάκας δεν το παρά κυνηγούσε, είχε και το καμίνι, ο άνθρωπος κι έβγαζε κι από εκεί λεφτά.

Όσον αφορά τα τραγούδια που έλεγα, τα ήξερα όλα απέξω. Τα είχα όλα μέσα στο μυαλό μου. Δεν υπήρχε χαρτί να διαβάζω τότε. 1000 τραγούδια, 2000 τραγούδια, όλα απέξω. Έρχονταν μονάχα τους τα λόγια στο μυαλό μου. Την ώρα που ξεκινούσε η μουσική και την άκουγα, έρχονταν τα λόγια κατευθείαν. Πολλά τραγούδια τα είχαμε με τη σειρά, 10 -15 μαζί καλαματιανά ας πούμε, μετά άλλα τόσα συρτά. Αν θα με ρωτήσεις τώρα να σου πω τα λόγια, δεν τα θυμάμαι. Αν αρχίσει το τραγούδι έρχονται τα λόγια μόνα τους στο μυαλό μου όλα. Ούτε οξεία δεν παραλείπω, ούτε περισπωμένη χάνω, που λένε. Κατάλαβες; Μόνο κάποια δεν μπορούσα να τα μάθω εύκολα. Όταν τα μάθαινα, όμως, δεν τα ξέχναγα ποτέ. Είχα την κόρη μου, άκουγε στο ράδιο τα τραγούδια, τα έγραφε και μετά τα έπαιρνα εγώ, τα διάβαζα, τα ξανά διάβαζα, δυσκολευόμουν να τα μάθω…, αλλά όταν τα μάθαινα τελείωνε…, γράφονταν μέσα στο μυαλό μου.

Βγάζαμε καλά λεφτά τότε. Η χαρτούρα είχε πολλά λεφτά. Ύστερα έγινε το σύστημα με συμφωνία. «Πόσα θέλεις Παναγιώτη, 1000 δραχμές; Πάρτα». Αφού μας πλήρωνε ο νοικοκύρης, δεν έριχναν οι άνθρωποι τίποτα. Ήμασταν πληρωμένοι. Βέβαια δεν απαγόρευε κανένας να κεράσεις, αν ήθελες. Κάποιοι που χόρευαν, πάνω στο κέφι, έριχναν και το κέρασμά τους. Χόρευε για παράδειγμα το παιδί τους, το κορίτσι τους, πάνω στη χαρά κερνούσαν. Κατάλαβες; Βγάζαμε και από κει κάτι.

Είχαμε όμως και τα καλαμπούρια μας.

Θυμάμαι μία φορά παίζαμε σε ένα γάμο, εκεί προς την Μπάγια και είχαμε τη νύφη έξω. Τότε βγάζαμε πολλά λεφτά στη νύφη. Τη μέρα που γίνονταν η «Αγορούσα», έμπαινε όλο το χωριό στο χορό. Πιάνονταν όλο το χωριό και χόρευαν όλοι από λίγο. Και μάσε λεφτά, από κεράσματα.

Εκεί λοιπόν έπαιζε λαούτο ο Αποστόλης, ένα καλό παιδί, ο οποίος άρχισε να τραγουδάει έναν αμανέ που έλεγε: «είμαι φτωχός και τίμιος»… Πάω εγώ στο μικρόφωνο και λέω: «Στα τσάκια μας αν είσαι φτωχός και τίμιος εσύ». 

Άρχισε να γελάει ο κόσμος, έγινε χαμός, ξεστρίφτηκαν στα γέλια όλοι.

Α! ωραίες εποχές!

Εκδρομή στην Άφησσο Πηλίου από το φροντιστήριο Αγγλικών «JOYFOUL LEARNING» της Νατάσας Πλεξίδα

 

Εκδρομή στην Άφησσο Πηλίου διοργάνωσε το  φροντιστήριο Αγγλικών «JOYFOUL LEARNING» της Νατάσας Πλεξίδα την Κυριακή 26 Ιουνίου 2022.

Οι εκδρομείς είχαν την ευκαιρία να αποδράσουν στις πανέμορφες παραλίες της Αφήσσου, να κολυμπήσουν, να ψυχαγωγηθούν και να περάσουν όμορφες κι αξέχαστες στιγμές μέσα από το πανέμορφο περιβάλλον της  φύσης και την ωραία παρέα που δημιουργήθηκε.

Εικόνα στο σύθαμπο

 

Του Ηλία Κεφάλα

Το Κερκέτιον υψώνεται απότομα σαν απαγορευτικός τοίχος. Εδώ μείνε, λέει, συγκεντρώσου στα εγγύτερα. Τι είναι τα εγγύτερα; Μικρές αναλαμπές πράσινου που εντείνουν το σκοτάδι που πλησιάζει. Φθινοπωρινά χαμόγελα με χρώματα μιας άλλης εποχής. Ωστόσο τα δέντρα θέλουν να υψωθούν σαν δράκοι του παραμυθιού και να τρομάξουν. Ξέρω ότι στη φύση αποτυπώνεται εναργώς αυτό που κουβαλάμε μέσα μας. Μια προαιώνια και ανερμήνευτη θλίψη για κάτι άγνωστο που συνθέτει τη διαρκή μας έλλειψη. Με τι, εν τέλει, θέλουμε να ενωθούμε, ώστε να ισορροπήσουμε την ύπαρξή μας; Τι είναι αυτό που μας σπρώχνει σε μια αφύσικη και αόριστη μοναξιά; Ποιος λόγος είναι σε θέση να μας παρηγορήσει εκεί στη βαθύτερη φωλιά του είναι μας, όπου σιγοβράζει η αμφιβολία και η δυσπιστία; Ψιχαλίζει. Η θλίψη είναι η μόνη παρουσία που κάνει ζωντανό το σύθαμπο αυτού του σούρουπου.

Ιστορικές σελίδες από την ποδοσφαιρική ομάδα του Βαλτινού. (Μέρος 6ον)

 Αφιέρωμα σε ποδοσφαιριστές του ερασιτεχνικού ποδοσφαίρου του Α.Ο. Βαλτινού.

Στη συνέχεια του αφιερώματος «Ιστορικές σελίδες από την ποδοσφαιρική ομάδα του Βαλτινού» παρουσιάζονται παρακάτω μια σειρά από ποδοσφαιριστές που κατάγονται από το Βαλτινό και έπαιξαν ποδόσφαιρο με τη φανέλα της ομάδας.

Βασίλειος Ευαγ. Βότσιος

Από τους καλύτερους επιθετικούς ποδοσφαιριστές της ομάδας του Α.Ο. Βαλτινού. Τα προσόντα που διέθετε ήταν πολλά. Έξυπνη τρίπλα, φοβερό σουτ, καρφωτή κεφαλιά και ταχύτητα που αιφνιδίαζε τις άμυνες και σκοράριζε. Δικαίως, πολλοί ήταν εκείνοι που τον αποκαλούσαν  «Μποντίνο».

Δημήτρης Ε. Σταμούλης

Τερματοφύλακας με καλό σωματότυπο, ψηλός και ευκίνητος, με καλό μπλουζόν. Ψύχραιμος στις κρίσιμες στιγμές, με καλή συνεννόηση με τους κεντρώους και αμυντικούς παίκτες και με ελάχιστα λάθη στο ενεργητικό του. Χρησιμοποιούσε με άνεση και τα δύο πόδια του κάτι που τον βοηθούσε σε δύσκολες συνθήκες.

Αντώνης Η. Καραθανάσης

Υπήρξε ένας από τους πρώτους παίκτες που αγωνίστηκε στην επίσημη αναγνωρισμένη ομάδα του Α.Ο. Βαλτινού. Η θέση του ήταν στην άμυνα με χαρακτηριστικά προσόντα την ευκινησία και την ταχύτητα, που τον διέκριναν. 

Σωτήρης Νάκας

Ποδοσφαιριστής της άμυνας, που αγωνίστηκε και αυτός στην πρώτη αναγνωρισμένη επίσημη ομάδα. Ευέλικτος, δυνατός, με πολύ καλό έλεγχο και αντίληψη του χώρου. Το ξεχωριστό του ατού ήταν ο τρόπος μεταβίβασης της μπάλας. Μεταβίβαζε, ποτέ με πλασιέ σουτ, ποτέ με μίτο, δυνατό σουτ με την μύτη τού παπουτσιού και πότε με φάλτσο στριφογυριστό.

Αθανάσιος Β. Μπαντόλιας

Από τους πρωτοπόρους ποδοσφαιριστές της επίσημης αναγνωρισμένης ομάδας του Α.Ο. Βαλτινού. Αμυντικός παίκτης, με δύναμη και αντοχή στο τρέξιμο. Σταθερός του δόγματος “μπάλα περνάει, άνθρωπος δεν περνάει”.

Γιώργος Χαρίσης

Ποδοσφαιριστής με πολύ καλή κατάρτιση του ποδοσφαίρου. Υπήρξε η πρώτη μεταγραφή στον Α.Ο. Βαλτινού.  Η καταγωγή του είναι από το Δενδροχώρι. Στην επίσημη αναγνωρισμένη ομάδα του Βαλτινού έπαιξε ως επιθετικός. Υπήρξε ποδοσφαιριστής με καλά προσόντα, πολύ καλή τρίπλα, ωραίο σουτ και δυνατή κεφαλιά.

Ανεμολόγιο - Διεύθυνση και ονομασία των ανέμων

 Η διεύθυνση του ανέμου χαρακτηρίζεται από το σημείο του ορίζοντα από όπου πνέει ο άνεμος και όχι προς τα που πνέει ο άνεμος.

Εκφράζεται δε είτε σε μοίρες (αρχής γενομένης από τον γήινο μαγνητικό Βορρά), είτε με σύμβολα ανεμολογίου (ανεμορρόμβοι), είτε ονομαστικά (επίσημα ή γραικολεβαντίνικα όπως λέγονται τα κοινά).

Επίσης και με πολλά άλλα ονόματα χαρακτηρίζονται οι άνεμοι ανάλογα με τα χαρακτηριστικά τους, τον τόπο, την ένταση και την διεύθυνσή τους.

Εκτός από τα τοπικά τους ονόματα, οι άνεμοι στην Ελλάδα φέρουν ανάλογα με την διεύθυνση προέλευσής τους δύο ονόματα: Ένα επίσημο και ένα κοινό. Δείτε παρακάτω τους ανέμους:

Τραμουντάνα (Βόρειος άνεμος, Β – 000°)

Προέρχεται από το λατινικόtrans – montanus, που σημαίνει ο «πέρα από τα βουνά» (ή σε ελεύθερη απόδοση ο «βουνίσιος»), σε σχέση με την οροσειρά των Άλπεων που για τους Λατίνους σημάδευε τον Βορρά.

Γραίγος (Μέσης, ΒΑ Βορειοανατολικός άνεμος – 045°)

Ο γραίγος είναι δριμύς και ψυχρός άνεμος, ο οποίος προκαλεί τρικυμία, ενώ συγγενής άνεμος είναι και ο γραιγολεβάντες, ο οποίος πνέει από ΒΑ-Α διεύθυνση.

Λεβάντες (Απηλιώτης, Ανατολικός άνεμος – 090°)

Ο Λεβάντες, στην αρχαία ελληνική γνωστός ως ο τοπικός άνεμος Απηλιώτης (ο ήλιος ανατέλλει από την ανατολή), χρησιμοποιείται στη ναυτική διάλεκτο από την αντίστοιχη χρήση στα ισπ. (levante = ανατολή).

Σιρόκος (Εύρος, ΝΑ Νοτιοανατολικός άνεμος – 135°)

Ο Σιρόκος ή σοροκάδα είναι ένας δυνατός άνεμος, ο οποίος μπορεί να φτάσει τα 100 χλμ/ώρα σε ταχύτητα και έχει διάρκεια συνήθως λίγων ημερών (1-4).

Λόγω της διεύθυνσής του μεταφέρει μεγάλες ποσότητες σκόνης, η οποία περιστασιακά ευθύνεται για μειωμένη ορατότητα και μεγάλη συγκέντρωση σωματιδίων στην ατμόσφαιρα.

Από σκοπιάς θερμοκρασίας, ο σιρόκος είναι ένας ξηρός και θερμός άνεμος. Στην πορεία του προς τη δυτική Ευρώπη συνήθως προσλαμβάνει υγρασία και συχνά συνοδεύεται με βροχή, η οποία μεταφέρει τη σκόνη και παρουσιάζει το φαινόμενο της λασποβροχής.

Όστρια (Νότιος άνεμος – νοτιάς, Ν – 180°)

Η όστρια είναι ο νότιος άνεμος, ο οποίος κατά τη ναυτική παράδοση της Μεσογείου φαινομενικά πνέει από τις ακτές της βόρειας Αφρικής.

Ο νοτιάς όπως έχει επικρατήσει να λέγεται είναι άνεμος ήπιος, θερμός και υγρός, ο οποίος συχνά φέρνει βροχή και μεταφέρει σκόνη από την έρημο Σαχάρα.

Λόγω της διεύθυνσής του συχνά συγχέεται με τον Σιρόκο και τον Λίβα.

Γαρμπής (Λίβας, ΝΔ Νοτιοδυτικός άνεμος – 225°)

Κατά τη ναυτική παράδοση της Μεσογείου ο Λίβας ή Γαρμπής είναι ο ΝΔ άνεμος.

Το όνομα Λίβας προέρχεται από τη λέξη λιψ (= Λίβυος) και συνδέεται με το γεγονός ότι φαινομενικά πνέει από τη Λιβύη· το όνομα Γαρμπής έχει αραβική προέλευση (garbī), το οποίο σημαίνει δυτικός.

Ο Λίβας είναι κατά βάση ένας ήπιας ταχύτητας ξηρός και θερμός άνεμος, ο οποίος πνέει στη Μεσόγειο καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ωστόσο επηρεάζει κατά κύριο λόγο την Κορσική.

Στην παραδοσιακή γεωργία έχει επικρατήσει να λέγεται πως ο Λίβας καίει τα σπαρτά, καθώς τα χαρακτηριστικά του ευνοούν την αφυδάτωση των καλλιεργειών, οδηγώντας ενδεχομένων στην αποξήρανσή τους, ή ακόμη και σε καταστροφή της σοδειάς.

Πουνέντες (Ζέφυρος, Δ δυτικός άνεμος  – 270°)

Ο Ζέφυρος στην ελληνική μυθολογία ήταν προσωποποίηση του δυτικού ανέμου (Πουνέντε), ο οποίος εξακολουθεί να αναφέρεται με αυτό το όνομα ακόμα και σήμερα. Θεωρείται γιος της Ηούς και του Αστραίου, αδελφός του Βορέα.

Είναι άνεμος απαλός, δίνει δροσιά στα Ηλύσια Πεδία και βοηθάει στη βλάστηση.

Μαΐστρος (Σκίρων, ΒΔ Βορειοδυτικός άνεμος- 315°)

Ο Μαΐστρος είναι ο βορειοδυτικός άνεμος για τους ναυτικούς.

Συχνά αναφέρεται και ως μαϊστράλι που έχει κυριαρχήσει, και στην καθημερινή ζωή εκτοπίζοντας σε μεγάλο βαθμό την αρχαιοελληνική «Σκίρων».

Το ελληνικό καλοκαίρι

 

Αρχίζουν οι καύσωνες και η ανάγκη για απόδραση σε μικρές οάσεις δροσιάς γίνεται όλο και πιο επιτακτική.

Το καλοκαίρι είναι εδώ, και το μόνο που θέλει κανείς είναι, να βρεθεί και πάλι κοντά στην ακροθαλασσιά, με καλή παρέα, καλούς μεζέδες και το αγαπημένο του ποτό. 

Ήλιος, χαλάρωση, θαλασσινό αλάτι, ελληνικά χωριά, γραφικά τοπία, υπέροχα καταγάλανα νερά, νόστιμοι μεζέδες και εκλεκτά φαγητά, με γεύσεις που έχουν συνδεθεί άμεσα με την αυθεντικότητα του ελληνικού καλοκαιριού, έτσι όπως το έχουν υμνήσει οι ποιητές μας.

«Έχεις μια γεύση τρικυμίας στα χείλη – Μα πού γύριζες
 Ολημερίς τη σκληρή ρέμβη της πέτρας και της θάλασσας
 Αετοφόρος άνεμος γύμνωσε τους λόφους
 Γύμνωσε την επιθυμία ως το κόκαλο…»

Η Μαρίνα των βράχων, Οδυσσέας Ελύτης.

Εάν δεν υπάρχει η δυνατότητα για κάποια παραλία, εναλλακτικά μπορεί κανείς να επιλέξει κάποια κατάφυτη αυλή σε ορεινό χωριό, με καλοκαιρινό αεράκι, για να πιει τον καφέ του, ή τα δροσερά ποτά, ή ακόμα το καλό φαγητό με καλή συντροφιά.  

Αλλά αν δεν υπάρχει ούτε η δυνατότητα για κάποιο ορεινό χωριό, τότε κάποιοι αστικοί κήποι ή άλση, που στεγάζουν υπέροχα καφέ και εστιατόρια και που διαθέτουν υπέροχες αυλές, μπορεί κάποιος να τα επισκεφθεί και να κάνει το καλοκαίρι, απλά απολαυστικό!

Όποια και να είναι η επιλογή σας, εμείς σας ευχόμαστε καλό καλοκαίρι και να μοιραστείτε τη χαρά σας με φίλους και αγαπημένα πρόσωπα! Έτσι, απολαμβάνοντας το καλοκαίρι να περάσετε όμορφες μέρες συλλογικής και δημιουργικής διασκέδασης.

Ακαδημία χορού Terpsis. Η επιτυχημένη καλοκαιρινή μουσικοχορευτική εκδήλωση

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 17 Ιουνίου η καλοκαιρινή εκδήλωση της Ακαδημίας χορού Terpsis, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Πνευματικού Κέντρου Τρικάλων.

Παρουσιάστηκαν τμήματα χοροθεραπείας του ΚΔΑΠ με Αγάπη, Dance Fit Kids, HipHop, Salsa, Tango, Παραδοσιακοί χοροί κ.α.

Ιδιαίτερη εμφάνιση είχε η αγωνιστική ομάδα Hip Hop “Saru Crew” η οποία έλαβε μέρος στο Διεθνή Διαγωνισμό Αθλητικού Χορού στο Larissa Dance Open, κατακτώντας το Χάλκινο μετάλλιο!

Το βίντεο της εκδήλωσης είναι από το trikalaola.gr

Η Αγία Σοφία

 

Κανένα άλλο μνημείο δεν έχει τόσο πολύ χαραχτεί στις ελληνορθόδοξες μνήμες, όσο η ανυπέρβλητη Αγία Σοφία από τα χρόνια του Βυζαντίου. Ποιητές, υμνογράφοι, ιστορικοί αλλά και ζωγράφοι, σχεδιαστές και φωτογράφοι εξύμνησαν το κάλλος της μέσα από το έργο και την τέχνη τους.

Παρακάτω μαζί με λίγα ιστορικά στοιχεία παραθέτουμε και κάποιες εικόνες από το μνημείο.

Ο ναός της Αγίας Σοφίας εγκαινιάστηκε από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό στις 26 Δεκεμβρίου του 537. Για περισσότερο από 9 αιώνες αποτελούσε τον καθεδρικό ναό της Κωνσταντινουπόλεως και κέντρο της λατρευτικής ζωής του Βυζαντίου. Αμέσως μετά την Άλωση της πόλεως μετατράπηκε σε τζαμί, στα μέσα του 20ου αιώνα άνοιξε τις πόρτες του ως μουσείο και το 2020 μετατράπηκε πάλι σε τζαμί.

Είναι ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα της πόλης και «Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς» της ΟΥΝΕΣΚΟ.

Η Βάγια Γουλοπούλου και η Βίκυ Φαγκρίδα, σε παιδική εκδήλωση του Μορφωτικού Συλλόγου Ράξας

 

Η συγχωριανή μας ηθοποιός, κλόουν και διασκεδαστής Βάγια Γουλοπούλου, μαζί με την επίσης, ταλαντούχα παρουσιάστρια και ηθοποιό, Βίκυ Φαγκρίδα, κλίθηκαν να παρουσιάσουν και να εμψυχώσουν τους ρόλους τους, στην παιδική εκδήλωση που διοργάνωσε την Δευτέρα 20 Ιουνίου 2022, ο Μορφωτικός Σύλλογος Ράξας, για τον  αποχαιρετισμό της σχολικής χρονιάς και την υποδοχή του καλοκαιριού.

Η βραδιά ήταν γεμάτη μουσική, χορό και πολλά παιχνίδια. Οι δύο εμψυχωτές Βάγια και Βίκυ, με το πηγαίο ταλέντο τους ξεσήκωσαν τα παιδιά αλλά και τους γονείς, που παρακολουθούσαν την εκδήλωση, η οποία τους άφησε μια γλυκιά αίσθηση, τέτοια που να σε κάνει συχνά να θέλεις να ξαναζήσεις τις ευτυχισμένες μέρες των νεανικών σου χρόνων.