Η πνευματική αναγέννηση του ανθρώπου δεν έρχεται ως θαύμα ούτε ως ξαφνική
αποκάλυψη. Αναδύεται αργά, όπως το φως που διαχέεται πριν ακόμη ανατείλει ο
ήλιος, πρώτα αμφίβολο, ύστερα επίμονο, τέλος αναπόφευκτο. Είναι η στιγμή κατά
την οποία ο άνθρωπος παύει να ζει αποκλειστικά μέσα στη σκιά των φόβων του και
αναλαμβάνει την ευθύνη της εσωτερικής του θέασης.
Το σκότος δεν είναι εξωτερικός εχθρός. Είναι η αδράνεια της συνείδησης, η
συνήθεια της αποφυγής, η άρνηση να αντικρίσουμε τον εαυτό μας χωρίς
δικαιολογίες. Το φως, αντίθετα, δεν είναι ηθική υπεροχή ούτε θρίαμβος πάνω
στους άλλους. Είναι η διαύγεια. Η ικανότητα να βλέπουμε τα πράγματα όπως είναι,
χωρίς να τα παραμορφώνουμε για να μας βολεύουν. Η νίκη του φωτός δεν
συντελείται με εξάλειψη του σκότους, αλλά με τη μεταμόρφωσή του σε γνώση.
Η κάθαρση, σε αυτή τη φιλοσοφική προοπτική, δεν είναι τιμωρία ούτε εξιλέωση.
Είναι αποδέσμευση. Είναι η αργή αποκόλληση από τα περιττά βάρη του εγώ, από τις
ψευδαισθήσεις ελέγχου και τις επιβεβλημένες ταυτότητες. Ο άνθρωπος καθαίρεται
όταν παύει να ταυτίζεται με τον ρόλο του θύματος ή του κυρίαρχου και αρχίζει να
υπάρχει ως συνειδητή παρουσία μέσα στον κόσμο. Τότε η σκέψη του παύει να είναι
εργαλείο άμυνας και γίνεται όργανο κατανόησης.
Από αυτή την εσωτερική μετατόπιση γεννιέται η ευλογία της κτίσης, όχι ως
υπερβατικό δώρο, αλλά ως φυσική συνέπεια. Όταν ο άνθρωπος παύει να βλέπει τη
φύση ως αντικείμενο εκμετάλλευσης και τους άλλους ως μέσα επιβεβαίωσης, τότε ο
κόσμος αποκαθίσταται στη βαθύτερη αρμονία του. Η γη, τα ζώα, τα νερά, ακόμη και
οι σιωπές ανάμεσα στους ανθρώπους, συμμετέχουν σε μια νέα ισορροπία, όπου
τίποτα δεν περισσεύει και τίποτα δεν καταναλώνεται χωρίς λόγο.
Η πνευματική αναγέννηση, λοιπόν, δεν ανυψώνει τον άνθρωπο πάνω από την κτίση,
τον επανατοποθετεί μέσα σε αυτήν. Τον κάνει συμμέτοχο, όχι κυρίαρχο. Φορέα
ευθύνης, όχι εξουσίας. Και έτσι το φως δεν θριαμβεύει με κραυγές, αλλά με
σιωπηλή διάρκεια, γίνεται τρόπος ύπαρξης, στάση ζωής, καθημερινή πράξη
συνείδησης.
Σε αυτή τη νίκη δεν υπάρχουν ηττημένοι. Το σκότος μετατρέπεται σε μνήμη, η
κάθαρση σε ελευθερία, και η ευλογία σε κοινό τόπο ύπαρξης. Ο άνθρωπος,
επιτέλους, δεν στέκεται απέναντι στον κόσμο, αλλά μέσα του - και για πρώτη
φορά, πραγματικά, τον φωτίζει.
ΤΟΥ ΔΗΜ. ΓΑΣΤΡΙΑ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου