Επτά χρόνια αγκαλιάς

 

Επτά συνεχόμενα χρόνια, από το 2019 έως σήμερα, ο παππούς Δημήτρης Η. Μαντέλας στέκεται στο ίδιο σημείο της ζωής του: με τα εγγόνια του στην αγκαλιά. Και όμως, κάθε φωτογραφία είναι διαφορετική, γιατί ο χρόνος δεν επαναλαμβάνεται - μόνο συνεχίζεται.

Η λιτή φράση που συνοδεύει την ανάρτησή του, «Άλλη μια ευλογημένη χρονιά. 7ος χρόνος», κρύβει μέσα της μια βαθιά φιλοσοφία ζωής. Δεν είναι απλώς μια καταγραφή επετείου, είναι μια σιωπηλή ευχαριστία προς τον χρόνο που κυλά και επιτρέπει στην αγάπη να παραμένει ζωντανή. Η λέξη «ευλογημένη» εδώ αποκτά βαρύτητα σχεδόν ιερή. Ευλογημένος δεν είναι μόνο ο χρόνος που περνά, αλλά κυρίως η δυνατότητα να τον μοιράζεσαι με τους ανθρώπους που αποτελούν τη συνέχειά σου.

Στις φωτογραφίες βλέπει κανείς τα παιδιά να μεγαλώνουν. Τα πρόσωπά τους αλλάζουν, τα σώματά τους ψηλώνουν, τα βλέμματα ωριμάζουν. Εκείνο όμως που μένει αναλλοίωτο είναι η μορφή του παππού στο κέντρο: μια σταθερά τρυφερότητας, προστασίας και μνήμης. Η αγκαλιά του γίνεται σύμβολο. Είναι η αγκαλιά που ενώνει γενιές, που κρατά μέσα της το παρελθόν του τόπου και το μέλλον της οικογένειας.

Ο Δημήτρης Μαντέλας, με καταγωγή από το Βαλτινό και ζωή εργατική, κουβαλά μέσα του δύο πατρίδες: τη γενέθλια γη της μνήμης και την πόλη της βιοπάλης. Όμως μέσα σε αυτό το ετήσιο τελετουργικό της φωτογράφησης φαίνεται πως επιστρέφει κάθε φορά στην ουσία του ανθρώπου: στη ρίζα, στην οικογένεια, στη συνέχεια του αίματος και της αγάπης. Είναι σαν να δηλώνει πως όσα κι αν αλλάζουν στον κόσμο, η οικογένεια παραμένει το πιο ασφαλές καταφύγιο.

Το κολάζ αυτό λειτουργεί σαν ένα άτυπο ημερολόγιο ζωής. Δεν μετρά μόνο χρόνια, αλλά στιγμές ευγνωμοσύνης. Κάθε φωτογραφία είναι μια νίκη απέναντι στη φθορά του χρόνου, γιατί αποδεικνύει πως η μνήμη μπορεί να γίνει εικόνα και η αγάπη παράδοση.

Η μεγαλύτερη αξία αυτής της ανάρτησης ίσως να βρίσκεται στο ότι μας θυμίζει κάτι απλό και βαθύ: η ζωή δεν μετριέται μόνο με τα χρόνια που περνούν, αλλά με τις αγκαλιές που παραμένουν.

Από τον παππού στα εγγόνια, περνά αθόρυβα η σκυτάλη της ζωής. Και μέσα σε αυτή τη σιωπηλή διαδοχή των γενεών κρύβεται η πιο όμορφη μορφή αθανασίας.

Υ.Γ. 

Εμείς θα θέλαμε να ευχηθούμε να είναι όλοι τους πάντα γεροί και ευλογημένοι, ώστε η αγκαλιά αυτή να συνεχιστεί για πολλά ακόμη χρόνια.

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΑ ΘΕΟΔΟΣΗΣ Π. ΤΑΣΙΟΣ Αρχαία Ελληνική Στρατιωτική Τεχνολογία

 ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ Α. ΝΗΜΑ, δ.φ. 

Ο αειθαλής καθηγητής Θεοδόσης Π. Τάσιος είναι γνωστός και καταξιωμένος όχι μόνο στο Πανελλήνιο αλλά και διεθνώς  για το υψηλού επιπέδου έργο του, αλλά και ως δασκάλου στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και ως πνευματικού ανθρώπου γενικότερα. Συχνά παρεμβαίνει στα δημόσια πράγματα και εκφέρει με παρρησία τη γνώμη του, γραπτώς και προφορικώς. Γεννήθηκε το 1930 στην Καστοριά, όπου υπηρετούσε ο πατέρας του, αλλά η καταγωγή του είναι από την Καλαμπάκα.  Έχω την τύχη να με τιμά με την φιλία του και να μου χαρίζει τα βιβλία του. Προσφάτως έγινα αποδέκτης του νέου περισπούδαστου συγγράμματός του, το οποίο φέρει τον τίτλο «Αρχαία Ελληνική Στρατιωτική Τεχνολογία», αποτελείται δε από 447 σελίδες μεγάλου σχήματος (26×20) και έχει εκδοθεί από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης το 2025. Το έργο αυτό είναι καρπός δεκαετούς, έρευνας, μελέτης και σχεδιασμού.

Στον Πρόλογό του ο κ. Τάσιος επισημαίνει ότι πλέον έχει ακυρωθεί «η παλαιότερη ανιστόρητη άποψη πως τάχα οι Αρχαίοι Έλληνες δεν είχαν να επιδείξουν σπουδαία επιτεύγματα στην Τεχνολογία, ενώ συμβαίνει το αντίθετο, ήτοι  η Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία, από τη Μυκηναϊκή έως και την Ελληνιστική Εποχή, θεωρείται ως θεμέλιο του Ελληνικού Πολιτισμού. Τα γιγαντιαία εγγειοβελτιωτικά έργα και οι τεράστιοι θόλοι των Μυκηναίων, μαζί με την αξεπέραστη επί αιώνες πεντηκόντορό τους, η γένεση της Επιστήμης στην Ιωνία μέσω της Τεχνολογίας, η κορύφωση της Σχολής της Αλεξανδρείας επί τέσσερις αιώνες, με τα Αυτόματα και την εφαρμοσμένη Χημεία της, το επιβεβαιώνουν.

Αυτήν την Ιστορία παρουσιάζει με συστηματική και επιστημονική δεοντολογία ο κ. Τάσιος στο περισπούδαστο αυτό σύγγραμμά του. Ξεκινά με συνοπτική παρουσίαση των σχετικών ευρημάτων της διεθνούς βιβλιογραφίας, συνεχίζει με εκτεταμένη παρουσίαση των σχετικών με το θέμα χωρίων των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων και ολοκληρώνει τη μελέτη του με την δική του συμβολή στη διερεύνηση ορισμένων αμφισβητουμένων θεμάτων και παραθέτει σχετικούς δικούς του μαθηματικούς υπολογισμούς.

Δίνει απαντήσεις στο πώς ήταν κατασκευασμένα τα πλοία των Ελλήνων που νίκησαν τους Πέρσες στη Σαλαμίνα. Στο γιατί δεν σκίζονταν από τα δόρατα οι μυκηναϊκές ασπίδες που ήσαν φτιαγμένες από βοϊδοτόμαρο. Στο πώς κατασκευάζονταν οι πολυώροφοι αυτοκινούμενοι πολιορκητικοί πύργοι και οι καταπέλτες, καθώς και στο τί ακριβώς ήταν το «υγρόν πυρ». Σ’ αυτά και άλλα ερωτήματα περί της Στρατιωτικής Τεχνολογίας των αρχαίων Ελλήνων απαντά το εν λόγω βιβλίο.

Μελετώντας προσεκτικά τις αρχαίες γραπτές πηγές -κείμενα και εικόνες- ο συγγραφέας Θεοδόσης Τάσιος, μηχανικός και αρχαιομαθής, περιγράφει τα αμυντικά και επιθετικά όπλα των αρχαίων Ελλήνων από τη Μυκηναϊκή έως την Ελληνιστική περίοδο: τείχη, τάφρους, αναχώματα, καταπέλτες, πολιορκητικούς πύργους, ξίφη, τόξα, δόρατα, ασπίδες και πανοπλίες. Επίσης πολεμικά πλοία, φράγματα λιμένων, γεφυρώσεις ποταμών κ.ά. Συγχρόνως όμως εξηγεί τον τρόπο κατασκευής και λειτουργίας τους, βάσει μαθηματικών υπολογισμών ή και σύγχρονων πειραμάτων.

Αυτή η διπλή προσέγγιση, λεπτομερής ανασύσταση και κριτική-επιστημονική ανάλυση των αρχαίων πηγών, και μαζί, κριτική διερεύνηση της αποδοτικότητας των σχετικών τεχνολογιών, καθιστά μοναδικό το εν λόγω βιβλίο, όχι μόνο στην ελληνική αλλά και στη διεθνή βιβλιογραφία, στο οποίο εκτός των σχετικών περιγραφών και αναλύσεων περιλαμβάνονται και 250 εικόνες, κυρίως σχεδιασμένες από τον Θ. Τάσιο.

Αναλυτικά, το βιβλίο, μετά την Εισαγωγή (σσ. 15-18), διαιρείται σε οκτώ (8) ενότητες. Ειδικότερα:

Στην Εισαγωγή του επισημαίνει τις αιτίες συγκρούσεων (και πολέμων) μεταξύ των αρχαίων πόλεων, όπως συνοριακές διαφορές, καθώς και τους πολέμους με τους εισβολείς «βαρβάρους» (π.χ. Πέρσες) ή ακόμα και τον ρόλο ορισμένων φιλοδόξων αρχηγών πόλεων, οι οποίοι από ατομικό συμφέρον παρέσυραν τους λαούς τους σε πολεμικές περιπέτειες. Επομένως οι πόλεμοι συνέβαλαν στην ανάπτυξη της στρατιωτικής τεχνολογίας.