Ο μύθος της Πουλιάνας (Πηγής)

 Του Δημήτρη Τσιγάρα

Τα παλιά τα χρόνια, τότε που τα χωριά της Τρικαλινής γης ήταν μικρά και φτωχά, και οι άνθρωποι μετρούσαν τις μέρες τους με τον ήλιο, τις εποχές και τον μόχθο, ζούσε σ’ ένα χωριό, κοντά στον Πορταϊκό ποταμό μια κοπέλα που την έλεγαν Πολυάννα.

Ήταν όμορφη σαν εκείνες τις ανοιξιάτικες μέρες που ο Κόζιακας κατεβάζει στα ριζά του τα νερά του και γεμίζει ο τόπος πρασινάδα και λουλούδια. Τα μαλλιά της ήταν ξανθά, μακριά ως τη μέση, και όταν τα χτένιζε στο δειλινό έμοιαζαν με στάχυα που τα άγγιζε το τελευταίο φως του ήλιου.

Μα δεν ήταν μόνο η ομορφιά της που την έκανε ξακουστή.

Ήταν η φωνή της.

Όταν τραγουδούσε, σταματούσαν τα πάντα.

Ο ζευγάς άφηνε για λίγο το αλέτρι, ο θεριστής ακουμπούσε το δρεπάνι, οι γυναίκες σταματούσαν το ζύμωμα και τα παιδιά έτρεχαν στις αυλές για να την ακούσουν. Ακόμη και τα πουλιά, έλεγαν οι παλιοί, σώπαιναν στα κλαδιά τους, λες και φοβούνταν μήπως η δική τους φωνή χαλάσει το τραγούδι της.

Κάθε απόγευμα, όταν ο ήλιος έγερνε πίσω από τα βουνά, η Πολυάννα πήγαινε κοντά στον Πορταϊκό. Καθόταν σ’ έναν μεγάλο βράχο, έλυνε τα μαλλιά της και τα χτένιζε αργά, τραγουδώντας.

Κι όσο τραγουδούσε, το ποτάμι κυλούσε ήσυχα μπροστά της.

Ήταν σαν να άκουγε κι εκείνο.

Η φήμη της είχε περάσει τα όρια του χωριού. Την ήξεραν σε πολιτείες και χωριά της Θεσσαλίας και πολλοί έλεγαν πως τέτοια ομορφιά και τέτοια φωνή δεν είχαν ξαναφανεί στον τόπο.

Έτσι έφτασε η φήμη της και στ’ αυτιά του Ντουμπά, γιου ενός πανίσχυρου μπέη.

Ο Ντουμπάς ήταν πλούσιος, καβαλούσε μαύρο άλογο και είχε μαζί του έφιππους στρατιώτες. Είχε συνηθίσει να αποκτά ό,τι επιθυμούσε. Όταν, λοιπόν, άκουσε για την Πολυάννα, θέλησε να τη δει.

Μια μέρα πήγε στο χωριό.

Και την είδε.

Ήταν στο ποτάμι, όπως κάθε απόγευμα. Τα ξανθά μαλλιά της έπεφταν στους ώμους της και η φωνή της ανέβαινε πάνω από το νερό.

Ο Ντουμπάς στάθηκε ακίνητος.

Για πρώτη φορά στη ζωή του ένιωσε πως κάτι δεν μπορούσε να το αποκτήσει με χρήματα, ούτε με διαταγές, ούτε με το σπαθί του.

Την ερωτεύτηκε.

Ή, τουλάχιστον, έτσι νόμισε.

Όταν της ζήτησε να γίνει γυναίκα του, η Πολυάννα αρνήθηκε.

— Δεν μπορώ, του είπε.

— Γιατί;

Η κοπέλα δεν απάντησε. Στην καρδιά της υπήρχε ήδη ένας άλλος. Ένα ελληνόπουλο του χωριού, που αγαπούσε σιωπηλά και βαθιά.

Ο Ντουμπάς έγινε έξαλλος.

Δεν είχε μάθει να ακούει «όχι».

Κι έτσι αποφάσισε να την πάρει με τη βία.

Ένα απόγευμα, μαύρα σύννεφα είχαν μαζευτεί πάνω από τα βουνά, όταν ο Ντουμπάς μπήκε στο χωριό πάνω στο μαύρο άλογό του. Πίσω του ακολουθούσαν έφιπποι στρατιώτες.

Κάλπασαν προς το ποτάμι.

Ο Ντουμπάς την είδε από μακριά.

Η Πολυάννα καθόταν στην όχθη και χτένιζε τα μαλλιά της. Το τραγούδι της είχε απλωθεί πάνω από το νερό.

Ξαφνικά άκουσε τα πέταλα του αλόγου.

Σήκωσε το κεφάλι.

Είδε τον Ντουμπά.

Και κατάλαβε.

Δεν χρειάστηκε να της πει τίποτε.

Το βλέμμα του τα έλεγε όλα.

Η Πολυάννα σηκώθηκε. Κοίταξε πίσω της. Μπροστά της ήταν ο ποταμός. Πίσω της ο Ντουμπάς.

Για μια στιγμή στάθηκε ακίνητη.

Ύστερα έκανε αυτό που κανείς δεν περίμενε.

Ρίχτηκε στα νερά.

— Πολυάννα! φώναξε ο Ντουμπάς.

Και χωρίς να σκεφτεί, πήδηξε κι εκείνος στον ποταμό.

Μα το νερό ήταν ορμητικό. Η πανοπλία του βάραινε το σώμα του, τα όπλα τον τραβούσαν προς τον βυθό και το μαύρο άλογό του χάθηκε μέσα στην αναστάτωση του νερού.

Λίγο πιο κάτω ο Ντουμπάς βούλιαξε.

Κανείς δεν τον ξαναείδε.

Η Πολυάννα, όμως, πάλευε ακόμη.

Το ποτάμι την έσερνε μακριά, χτυπώντας την πάνω στις πέτρες. Τα μαλλιά της είχαν λυθεί και είχαν απλωθεί πάνω στο νερό σαν χρυσές κλωστές.

Κι εκείνη, απελπισμένη, ύψωσε τα χέρια της και φώναξε:

— Ποταμέ, βοήθεια! Σώσε με! Δεν έκανα κανένα κακό! Σώσε με από την αδικία!

Λένε πως τότε συνέβη κάτι παράξενο.

Εκεί όπου το ποτάμι αγρίευε περισσότερο, ένα μεγάλο δέντρο είχε πέσει από την όχθη και είχε φράξει μέρος του νερού. Τα κλαδιά του απλώνονταν πάνω στο ποτάμι σαν χέρια.

Η Πολυάννα άπλωσε τα χέρια της και πιάστηκε από τον κορμό.

Και σώθηκε.

Οι παλιοί έλεγαν πως εκείνη τη στιγμή το ποτάμι άκουσε την προσευχή της. Γι’ αυτό και δεν την πήρε στον βυθό, αλλά την άφησε να ζήσει.

Η Πολυάννα βγήκε από το νερό εξαντλημένη. Πήρε τον δρόμο για ένα διπλανό χωριό και κρύφτηκε εκεί για αρκετό καιρό, ώσπου να ξεχαστεί η ιστορία και να πάψει η αναζήτηση των ανθρώπων του μπέη.

Κι όταν πέρασαν τα χρόνια και καταλάγιασε ο φόβος, γύρισε στον τόπο της.

Όμως δεν γύρισε όπως πριν.

Έκοψε τα μαλλιά της, άλλαξε τα ρούχα της και παρουσιάστηκε στο χωριό αγνώριστη. Έγινε νεωκόρα στην εκκλησία του Αγίου Θεοδώρου.

Κανείς δεν κατάλαβε ποια ήταν.

Κάθε πρωί άνοιγε την εκκλησία, άναβε τα καντήλια και φρόντιζε τον ναό. Και κάθε δειλινό, όταν τελείωνε η δουλειά της, στεκόταν για λίγο έξω από την εκκλησία και κοίταζε προς τον Πορταϊκό.

Μόνο το ποτάμι γνώριζε το μυστικό της.

Έτσι έζησε τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής της, σιωπηλή και κρυμμένη, ώσπου γέρασε.

Και όταν πέθανε, οι χωριανοί την έθαψαν κοντά στον Άγιο Θεόδωρο, χωρίς να γνωρίζουν ποια ήταν πραγματικά.

Από τότε, λέει ο θρύλος, ο τόπος εκείνος πήρε το όνομα Πουλιάνα, από την Πολυάννα. Και το διπλανό χωριό, όπου είχε κρυφτεί για ένα διάστημα, ονομάστηκε Μικρή Πουλιάνα, σαν να κράτησε κι εκείνο ένα κομμάτι από την περιπλάνηση και το μυστικό της.

Μα οι άνθρωποι του τόπου λένε πως η ιστορία της Πολυάννας δεν τελείωσε με τον θάνατό της.

Γιατί λίγα χρόνια αργότερα, εκεί ανάμεσα από τον Πορταϊκό ποταμό και το χωριό, άρχισε να αναβλύζει ένα καθάριο νερό. Ήταν μια μικρή πηγή, κρυμμένη ανάμεσα στις ρίζες και στα αγριόχορτα, που δεν στέρευε ούτε στα πιο μεγάλα καλοκαίρια.

Κι εκείνοι που ήξεραν τον παλιό θρύλο την ονόμασαν Πηγή της Πολυάννας, και

έλεγαν πως ήταν τα δάκρυά της.

Τα δάκρυα που δεν πρόλαβε να χύσει τότε που πάλευε με το ποτάμι. Τα δάκρυα του φόβου, της αδικίας, του έρωτα και της λύτρωσης, που η γη τα κράτησε βαθιά μέσα της και κάποτε τα ξανάφερε στο φως, καθαρά και δροσερά.

Έτσι, η Πολυάννα δεν χάθηκε ποτέ.

Ό,τι είχε απομείνει από τη ζωή της έγινε νερό.

Το τραγούδι της έγινε κελάρισμα.

Τα δάκρυά της έγιναν πηγή.

Και η πηγή έγινε μνήμη.

Ακόμη και σήμερα, λένε οι παλιοί, αν σταθείς εκεί ένα απόγευμα, όταν ο ήλιος γέρνει πίσω από τον Κόζιακα και το τελευταίο του φως ακουμπά στις πέτρες, πρέπει να σωπάσεις και να αφουγκραστείς.

Πρώτα θα ακούσεις το νερό.

Ύστερα τον άνεμο μέσα στα δέντρα.

Και, αν είσαι τυχερός, θα ακούσεις κάτι πιο μακρινό.

Μια φωνή γυναικεία, καθάρια και γλυκιά, σαν να έρχεται από πολύ παλιά.

Είναι η Πολυάννα που τραγουδά ακόμη.

Μόνο που τώρα δεν τραγουδά πια στην όχθη του ποταμού.

Τραγουδά μέσα από την πηγή.

Κι όταν το βράδυ πέσει και όλα γύρω σωπάσουν, τότε το νερό της Πηγής θα αρχίσει πάλι να τραγουδά.

Και θα μοιάζει σαν να λέει το όνομά της:

Πολυάννα… Πολυάννα… Πουλιάνα…

Κι έτσι ο τόπος θα θυμάται για πάντα την κοπέλα που κάποτε σώθηκε από το ποτάμι και, στο τέλος, έγινε η ίδια νερό.

Η παρουσίαση των βιβλίων της Πόπης Μπαλαμώτη – Σπιτά από τον Φ.Ι.ΛΟ.Σ. Τρικάλων

 Μια ξεχωριστή λογοτεχνική βραδιά με επίκεντρο την παιδική ποίηση, την ιστορική μνήμη και τις ανθρώπινες αξίες

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026, στην αίθουσα του Μουσείου Τσιτσάνη, η εκδήλωση του Φιλολογικού, Ιστορικού και Λογοτεχνικού Συνδέσμου (Φ.Ι.ΛΟ.Σ.) Τρικάλων, αφιερωμένη στην παρουσίαση δύο βιβλίων της Τρικαλινής συγγραφέως Πόπης Μπαλαμώτη - Σπιτά: της ποιητικής συλλογής για παιδιά «Ανθισμένοι Κρίνοι» και του ιστορικού μυθιστορήματος «Η Οδύσσεια των Ξεριζωμένων».

Την ποιητική συλλογή «Ανθισμένοι Κρίνοι», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Βεργίνα με την εικονογράφηση του Paul Nakas, παρουσίασε ο Δημήτρης Τσιγάρας, Γενικός Γραμματέας του Συνδέσμου. Όπως ανέφερε, το βιβλίο περιλαμβάνει 25 ποιήματα που ταξιδεύουν τα παιδιά στον κόσμο της φύσης, των εποχών, της παράδοσης και των ανθρώπινων αξιών. Με γλώσσα μουσική, ζωντανές εικόνες και διακριτική παιδαγωγική ευαισθησία, η ποιήτρια καλλιεργεί την αγάπη για την ποίηση, τον σεβασμό προς το περιβάλλον, τη συνεργασία και την κοινωνική ευαισθησία. Οι «Ανθισμένοι Κρίνοι», όπως χαρακτηριστικά τόνισε ο εισηγητής, αποτελούν έναν ανθισμένο κήπο λέξεων και συναισθημάτων, που συμβάλλει στην πνευματική και αισθητική καλλιέργεια των μικρών αναγνωστών.

Το μυθιστόρημα «Η Οδύσσεια των Ξεριζωμένων» παρουσίασε ο Ευάγγελος Κρικώνης, φαρμακοποιός και συγγραφέας. Μέσα από την ιστορία της οικογένειας Ακριτίδη, το έργο αναδεικνύει τη δραματική πορεία του Ποντιακού Ελληνισμού, τους διωγμούς, τον ξεριζωμό και τις τραγικές συνέπειες της Μικρασιατικής Καταστροφής. Ο εισηγητής υπογράμμισε την ισορροπία ανάμεσα στη λογοτεχνική αφήγηση και την ιστορική πραγματικότητα, καθώς και την εντιμότητα με την οποία η συγγραφέας προσεγγίζει τα γεγονότα, χωρίς αποσιωπήσεις και εξωραϊσμούς.

Ολοκληρώνοντας την παρουσίασή του, ο Ευάγγελος Κρικώνης αναφέρθηκε στις αξίες που βοήθησαν τους ξεριζωμένους να διατηρήσουν την αξιοπρέπεια και την ταυτότητά τους, τονίζοντας ότι η μνήμη της Ιστορίας οφείλει να μας οδηγεί σε βαθύτερο ανθρωπισμό. Το κεντρικό μήνυμα της ομιλίας του συμπυκνώθηκε στην προτροπή: «Ας παραμείνουμε άνθρωποι».

Στο τέλος της εκδήλωσης, η συγγραφέας, εμφανώς συγκινημένη, ευχαρίστησε τους διοργανωτές, τους εισηγητές και το κοινό για την τιμητική παρουσία και την ανταπόκρισή τους. Παράλληλα, αναφέρθηκε στα παιδικά και νεανικά της χρόνια στα Τρίκαλα, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε, υπογραμμίζοντας ότι οι μνήμες, οι άνθρωποι και τα βιώματα της πόλης εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική πηγή έμπνευσης για το συγγραφικό της έργο.

Την εκδήλωση συντόνισε η Ελένη Τζαβέλλα, Ειδική Γραμματέας του Φ.Ι.ΛΟ.Σ. Τρικάλων, ενώ ιδιαίτερη μουσική νότα έδωσε ο Παναγιώτης Ζαχαρόπουλος, ο οποίος, με την κιθάρα και τη φωνή του, πλαισίωσε τη βραδιά με έντεχνα τραγούδια.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε σε θερμό και συγκινητικό κλίμα, επιβεβαιώνοντας τον σημαντικό ρόλο του Φ.Ι.ΛΟ.Σ. Τρικάλων στην πνευματική και πολιτιστική ζωή του τόπου. Μια βραδιά όπου η παιδική ποίηση συνάντησε την ιστορική μνήμη και η λογοτεχνία ανέδειξε διαχρονικές αξίες, όπως η αγάπη, η αξιοπρέπεια, η αλληλεγγύη και ο σεβασμός στον άνθρωπο.

ΣΤΟ ΠΑΛΙΟ ΣΠΙΤΙ

 

Όλα τα παλιά και ακατοίκητα σπίτια, τα εντελώς παρατημένα, με μαγνητίζουν και με προσκαλούν για μια επίσκεψη στα έγκατά τους. Ζήτησα κάποτε από τον ιδιοκτήτη ενός παλιού και εγκαταλειμμένου σπιτιού να μου επιτρέψει την πρόσβαση σ’ αυτό για να απομονωθώ με την ελπίδα μιας ανεμπόδιστης συγγραφικής εργασίας. Μου την έδωσε εντελώς αδιάφορος για το τι ακριβώς ήθελα να κάνω κι εγώ μπήκα αμέσως μέσα σαν ανεμπόδιστος νοικοκύρης και διευθέτησα τον χώρο στο καλύτερα διατηρημένο δωμάτιο. Χάρηκα αμέσως την παγερή μοναξιά και τις σκοταδιασμένες γωνιές του σπιτιού, ενώ πολύ γρήγορα με απορρόφησαν οι φωτογραφίες που είχαν απομείνει άλλες κρεμασμένες στους τοίχους και άλλες σκορπισμένες στις σκονισμένες ποδιές των παραθύρων. Τι ήταν να τις δω; Όλα αυτά τα πρόσωπα τα κεκοιμημένα, βυθισμένα πλέον στον άπατο χρόνο, άρχισαν να με δυναστεύουν με την ξυπνημένη παρουσία τους και να επιβάλλονται σαν ζωντανές οντότητες. Με κοίταζαν επιμόνως. Άντεξα μία ή δύο ημέρες και ύστερα έφυγα, σφραγίζοντας ξανά την πόρτα. Οι κεκοιμημένοι με έδιωξαν με την αβάσταχτη και κοφτερή σαν μαχαίρι σιωπή τους.

Του Ηλία Κεφάλα

Ο Πεύκος της νιότης μιας γενιάς

 Μια ιστορία για τον χρόνο, τη μνήμη και το αναπόφευκτο πέρασμα της ζωής

Άνοιξη του 1967. Οι μαθητές της έκτης τάξης του Δημοτικού Σχολείου Μελίγου, λίγο πριν αποχαιρετήσουν τα παιδικά τους χρόνια και πάρουν τον δρόμο για τις επόμενες σελίδες της ζωής τους, αποφάσισαν να αφήσουν πίσω τους ένα ξεχωριστό ενθύμιο. Φύτεψαν ο καθένας από ένα δέντρο έξω στο προαύλιο του σχολείου τους.

Ανάμεσα στα παιδιά ήταν και ο Θανάσης Ζαμπακάς, που φύτεψε τότε ένα μικρό πευκάκι. Ένα δενδρύλλιο που έμοιαζε ασήμαντο μπροστά στον απέραντο ουρανό, μα έκρυβε μέσα του τη δύναμη να μεγαλώσει, να θεριέψει και να γίνει, με το πέρασμα των χρόνων, ένα επιβλητικό δέντρο.

Τα παιδιά εκείνης της άνοιξης μεγάλωσαν, αποχαιρέτησαν το σχολείο, ακολούθησαν διαφορετικούς δρόμους, δημιούργησαν οικογένειες και έζησαν τις δικές τους χαρές και δοκιμασίες. Το πευκάκι, όμως, έμεινε εκεί. Ριζωμένο στο χώμα του σχολικού προαυλίου, ψήλωνε χρόνο με τον χρόνο, άπλωνε τα κλαδιά του και γινόταν ένας σιωπηλός μάρτυρας της πορείας τους. Οι εποχές περνούσαν, τα παιδιά γίνονταν άντρες και γυναίκες, τα πρόσωπά τους άλλαζαν, μα ο πεύκος εξακολουθούσε να στέκει στη θέση του, σαν να φύλαγε μέσα στον κορμό του ένα κομμάτι από την κοινή τους νιότη.

Ώσπου ήρθε η μέρα που η εικόνα αυτή άλλαξε για πάντα.

Ο Θανάσης Ζαμπακάς πέρασε από το παλιό σχολείο και αντίκρισε τον πεύκο πεσμένο στο έδαφος. Το δέντρο που είχε φυτέψει με τα παιδικά του χέρια, εκείνο που είχε μεγαλώσει μαζί με τη γενιά του, κειτόταν τώρα στο χώμα, κομμένο, με τον κορμό και τα κλαδιά του απλωμένα στην αυλή.

Του είπαν πως το έκοψαν επειδή αποτελούσε κίνδυνο για την ασφάλεια των παιδιών που παίζουν στην παιδική χαρά. Ίσως να ήταν μια αναγκαία απόφαση, παρμένη με γνώμονα την προστασία των μικρών παιδιών. Άλλωστε, η ζωή συνεχίζεται και κάθε εποχή έχει τις δικές της ανάγκες.

Όμως, για τον άνθρωπο που κάποτε είχε φυτέψει εκείνο το δέντρο, η στιγμή δεν ήταν απλώς η θέα ενός κομμένου πεύκου. Ήταν μια συνάντηση με τον χρόνο που πέρασε, με τα χρόνια που δεν επιστρέφουν, με μια ολόκληρη εποχή που ξαφνικά έμοιαζε να κλείνει τον κύκλο της.

Πέρασε, τον είδε και δάκρυσε.

Δεν έκλαψε μόνο για το δέντρο. Έκλαψε, ίσως, για το παιδί που υπήρξε κάποτε, για τους συμμαθητές του, για τις φωνές που γέμιζαν το προαύλιο, για τις στιγμές που έμοιαζαν τότε ατελείωτες. Για εκείνη την άνοιξη του 1967, όταν τα χέρια των παιδιών βύθιζαν μικρά δενδρύλλια στο χώμα, χωρίς να γνωρίζουν πως μαζί τους φύτευαν και τις αναμνήσεις μιας ολόκληρης ζωής.

Μπροστά στον πεσμένο κορμό, η σκέψη του πήρε έναν δρόμο αναπόφευκτο, σχεδόν οδυνηρό.

«Έρχεται, άραγε, και η δική μας σειρά;»

Ίσως αυτή να ήταν η πιο πικρή σκέψη που γεννήθηκε εκείνη τη στιγμή. Γιατί ο πεύκος δεν ήταν μόνο ένα δέντρο που γέρασε και έπεσε. Ήταν ένας καθρέφτης. Μέσα του ο Θανάσης είδε, συμβολικά, τον εαυτό του και τους συμμαθητές του. Είδε τη γενιά του, που σιγά σιγά απομακρύνεται από το προσκήνιο της ζωής, όπως απομακρύνονται οι παλιές γενιές για να δώσουν τη θέση τους στις νεότερες.

Όπως ο πεύκος άφησε ελεύθερο τον χώρο για τα παιδιά που παίζουν σήμερα στην αυλή, έτσι κι εκείνοι, κάποτε, θα αφήσουν πίσω τους τους δικούς τους χώρους, τις συνήθειες, τις ιστορίες και τις αναμνήσεις τους. Είναι ο αέναος κύκλος της ζωής, μια διαδοχή γενεών που έρχεται και παρέρχεται, αφήνοντας η καθεμιά το δικό της αποτύπωμα πάνω στη γη.

Κι όμως, υπάρχει κάτι που αντιστέκεται στη φθορά του χρόνου. Είναι η μνήμη. Είναι εκείνες οι μικρές πράξεις που, χωρίς να το γνωρίζουμε τη στιγμή που τις κάνουμε, αποκτούν κάποτε τεράστια συναισθηματική αξία. Ένα δέντρο που φυτεύτηκε από παιδικά χέρια, ένα παλιό σχολείο, μια αυλή γεμάτη φωνές, μια ανάμνηση που αναδύεται ξαφνικά και μας επιστρέφει σε όσα αγαπήσαμε.

Ο πεύκος μπορεί να μην υπάρχει πια όρθιος, όμως εξακολουθεί να ζει μέσα στην ιστορία εκείνων που τον φύτεψαν. Η σκιά του μπορεί να χάθηκε, αλλά η συμβολική του παρουσία παραμένει. Κι ίσως αυτό να είναι το βαθύτερο νόημα της ανθρώπινης διαδρομής: πως η ζωή μας δεν μετριέται μόνο με τα χρόνια που περνούν, αλλά και με όσα αφήνουμε πίσω μας.

Ο Θανάσης Ζαμπακάς, κοιτάζοντας τον πεσμένο πεύκο, είδε το τέλος ενός δέντρου, αλλά και την υπενθύμιση του δικού του περάσματος από τη ζωή. Μια υπενθύμιση σκληρή, μα και βαθιά ανθρώπινη. Γιατί, όσο κι αν μας πονά η ιδέα της φθοράς, η επίγνωση του χρόνου μπορεί να μας κάνει να εκτιμήσουμε περισσότερο όσα έχουμε ακόμη: τους ανθρώπους μας, τις αναμνήσεις μας, τη δυνατότητα να προσφέρουμε, να αγαπήσουμε, να αφήσουμε κάτι ουσιαστικό στους νεότερους.

Και έτσι, τελικά, αυτή είναι η πιο όμορφη παρακαταθήκη εκείνης της άνοιξης του 1967. Ότι ένα δέντρο, φυτεμένο από παιδιά που δεν μπορούσαν ακόμη να γνωρίζουν το βάρος των χρόνων, κατάφερε, δεκαετίες αργότερα, να τους θυμίσει πως η ζωή είναι ένα πέρασμα, αλλά και μια σκυταλοδρομία.

Οι γενιές αλλάζουν. Τα δέντρα πέφτουν. Οι αυλές αδειάζουν από τις παλιές φωνές και γεμίζουν με καινούργιες. Μα κάθε ρίζα που απλώθηκε στη γη, κάθε σπόρος που φυτεύτηκε με αγάπη και κάθε ανάμνηση που διασώθηκε στην καρδιά κάποιου ανθρώπου αφήνει πίσω της μια συνέχεια.

Γιατί μπορεί κάποτε να πέσει ο πεύκος της νιότης μας, αλλά όσο υπάρχουν άνθρωποι που τον θυμούνται, η σκιά του θα εξακολουθεί να απλώνεται μέσα στον χρόνο.

Ταξίδι στον χρόνο με οδηγό τη φαντασία και πρωταγωνίστριες τις δύο εγγονές μου

 

Μια ξεχωριστή συλλογή φωτογραφιών, δημιουργημένων με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης, έρχεται να ανοίξει ένα μαγικό παράθυρο στον χρόνο, ταξιδεύοντας τις δύο εγγονές μου σε διαφορετικές εποχές, πολιτισμούς και κόσμους της ανθρώπινης ιστορίας.

Από την αυγή της ανθρωπότητας, την Παλαιολιθική και την Προϊστορική εποχή, μέχρι το μεγαλείο της Αρχαίας Ελλάδας, τη μυστηριακή Αίγυπτο, την αυτοκρατορική Ρώμη και τον μακρινό πολιτισμό της Κίνας, οι δύο μικρές πρωταγωνίστριες μεταμορφώνονται, φορώντας ενδυμασίες που αφηγούνται ιστορίες αιώνων. Ταξιδεύουν ακόμη στον Μεσαίωνα, στην Οθωμανική εποχή, στη ρομαντική ατμόσφαιρα περασμένων χρόνων, αλλά και σε παραμυθένιους κόσμους, όπου η πραγματικότητα συναντά το όνειρο.

Κάθε φωτογραφία αποτελεί και έναν διαφορετικό σταθμό σ’ αυτό το φανταστικό ταξίδι. Τα ενδύματα, τα χρώματα, τα στολίδια και οι πολιτισμικές αναφορές γίνονται γέφυρες που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν, την ιστορική μνήμη με τη δημιουργική φαντασία.

Κι ενώ η Τεχνητή Νοημοσύνη αναλαμβάνει να μεταμορφώσει τις εικόνες, η δική μου σκέψη ταξιδεύει πέρα από αυτές. Βλέπω τις δύο εγγονές μου να γίνονται μικρές ταξιδιώτισσες του χρόνου, να φορούν τα ενδύματα άλλων εποχών και να συναντούν, μέσα από τη μαγεία της εικόνας, τον ατέλειωτο πλούτο της ανθρώπινης δημιουργίας.

Γιατί η ιστορία δεν είναι μόνο ημερομηνίες, γεγονότα και μνημεία. Είναι και οι άνθρωποι, οι συνήθειες, οι τέχνες, οι ενδυμασίες και οι πολιτισμοί που άφησαν το αποτύπωμά τους πάνω στη γη.

Και έτσι αυτό γίνεται το πιο όμορφο δώρο της φαντασίας: να μπορείς να ταξιδεύεις με τις εικόνες σε κόσμους που χάθηκαν, να αγγίζεις νοερά εποχές που πέρασαν και να κρατάς ζωντανό το όνειρο για τις γενιές που έρχονται.

Δύο εγγονές, αμέτρητες εποχές, ένας ολόκληρος κόσμος ιστορίας και φαντασίας. Ένα ταξίδι στον χρόνο που ξεκινά από το χθες, περνά από το σήμερα και συνεχίζεται εκεί όπου η παιδική ψυχή συναντά το όνειρο.

Δ.Τ.

Κλειστό γυμναστήριο τύπου «μπαλόνι» στο Βαλτινό με προϋπολογισμό 290.000 ευρώ

 Νέα ώθηση στις αθλητικές υποδομές της περιοχής – Στο επίκεντρο η δημιουργία ενός σύγχρονου στεγασμένου χώρου άθλησης

Ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση των αθλητικών υποδομών του Βαλτινού δρομολογείται με την προβλεπόμενη δημιουργία κλειστής αθλητικής εγκατάστασης τύπου «μπαλόνι», προϋπολογισμού 290.000 ευρώ, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδιασμού της Περιφέρειας Θεσσαλίας για την αναβάθμιση του αθλητισμού στον Δήμο Τρικκαίων.

Ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας, προωθεί τρεις σημαντικές παρεμβάσεις, συνολικού προϋπολογισμού 890.000 ευρώ, οι οποίες αφορούν τη συντήρηση αθλητικών εγκαταστάσεων του Δήμου Τρικκαίων, τη δημιουργία κλειστής αθλητικής εγκατάστασης στα ΤΕΦΑΑ και την αντίστοιχη εγκατάσταση στο Βαλτινό.

Ένα έργο με ουσιαστική σημασία για το Βαλτινό

Η προβλεπόμενη κατασκευή του κλειστού γυμναστηρίου στο Βαλτινό, με προϋπολογισμό 290.000 ευρώ, αποτελεί μια ιδιαίτερα θετική εξέλιξη για την τοπική κοινωνία, καθώς ενισχύει τις προοπτικές ανάπτυξης του αθλητισμού και διευρύνει τις δυνατότητες άσκησης για τους κατοίκους του χωριού και της ευρύτερης περιοχής.

Η δημιουργία μιας στεγασμένης αθλητικής εγκατάστασης μπορεί να προσφέρει τη δυνατότητα διεξαγωγής αθλητικών δραστηριοτήτων ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες, εξυπηρετώντας τις ανάγκες παιδιών, νέων, αθλητικών συλλόγων και πολιτών που επιθυμούν να εντάξουν την άσκηση στην καθημερινότητά τους.

Παράλληλα, ένα τέτοιο έργο μπορεί να ενισχύσει τη λειτουργία και τις προοπτικές των τοπικών αθλητικών φορέων, να δημιουργήσει ευνοϊκότερες συνθήκες για την καλλιέργεια του αθλητικού πνεύματος και να προσφέρει στη νεολαία έναν ακόμη χώρο δημιουργικής απασχόλησης, συνεργασίας και κοινωνικής συμμετοχής.

Για μια κοινότητα όπως το Βαλτινό, η ενίσχυση των αθλητικών υποδομών δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική παρέμβαση. Είναι μια επένδυση στην ποιότητα ζωής, στη νεολαία και στη δημιουργία περισσότερων ευκαιριών για άθληση και κοινωνική δραστηριοποίηση.

Τρεις παρεμβάσεις για τον αθλητισμό των Τρικάλων

Το έργο στο Βαλτινό εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα αθλητικών παρεμβάσεων, συνολικού προϋπολογισμού 890.000 ευρώ.

Ειδικότερα, προβλέπονται:

·         310.000 ευρώ για τη συντήρηση αθλητικών εγκαταστάσεων του Δήμου Τρικκαίων, με στόχο την αντιμετώπιση εκκρεμοτήτων αδειοδότησης και τη διασφάλιση των προϋποθέσεων για την απρόσκοπτη διεξαγωγή αγώνων, μεταξύ άλλων και στο Δημοτικό Στάδιο Τρικάλων.

·         290.000 ευρώ για τη δημιουργία κλειστής αθλητικής εγκατάστασης τύπου «μπαλόνι» στις εγκαταστάσεις των ΤΕΦΑΑ, ικανοποιώντας ένα χρόνιο αίτημα της ακαδημαϊκής κοινότητας και προσφέροντας στους φοιτητές έναν στεγασμένο χώρο προπονήσεων και αθλητικών δραστηριοτήτων.

·         290.000 ευρώ για την αντίστοιχη αθλητική εγκατάσταση στο Βαλτινό, με στόχο την ενίσχυση των δυνατοτήτων άθλησης στην τοπική κοινωνία.

Οι παρεμβάσεις αυτές συνδυάζουν τη συντήρηση και αναβάθμιση υφιστάμενων εγκαταστάσεων με τη δημιουργία νέων χώρων άθλησης, επιχειρώντας να καλύψουν ανάγκες που παρέμεναν για χρόνια σε εκκρεμότητα.

Μια επένδυση στο μέλλον του τόπου

Η δρομολόγηση του κλειστού γυμναστηρίου στο Βαλτινό δημιουργεί θετικές προσδοκίες για την αθλητική ζωή του χωριού. Η υλοποίηση του έργου θα αποτελέσει ένα ουσιαστικό βήμα προς την κατεύθυνση της αναβάθμισης των τοπικών υποδομών, με επίκεντρο τις ανάγκες των κατοίκων και ιδιαίτερα της νέας γενιάς.

Το ζητούμενο πλέον είναι η προώθηση των απαραίτητων διαδικασιών, ώστε ο σχεδιασμός να περάσει από τον προγραμματισμό στην υλοποίηση και η προβλεπόμενη εγκατάσταση να γίνει πραγματικότητα.

Αξίζουν ιδιαίτερα συγχαρητήρια στην Τοπική Κοινότητα Βαλτινού, στον Πρόεδρο Βάιο Τσιγάρα και στον Αντιπρόεδρο Κώστα Σταμούλη, οι οποίοι διεκδίκησαν επάξια το έργο.

Με τη συγκεκριμένη παρέμβαση, το Βαλτινό αποκτά την προοπτική να ενισχύσει σημαντικά τις αθλητικές του δυνατότητες, συμβάλλοντας στη διάδοση της άσκησης, στην καλλιέργεια του ομαδικού πνεύματος και στη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών.

Ένα κλειστό γυμναστήριο δεν είναι μόνο ένας χώρος άθλησης. Είναι ένας χώρος συνάντησης, συμμετοχής και δημιουργίας, που μπορεί να δώσει νέα πνοή στην τοπική κοινωνία και να αποτελέσει μια πολύτιμη παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.

Ευχαριστήριο της Προέδρου του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Βαλτινού κας Ρίκας Βότσιου – Πλεξίδα

 

Με αφορμή τις πρόσφατες εκλογές του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Βαλτινού και την επανεκλογή μου στη θέση της Προέδρου, θα ήθελα να εκφράσω τις εγκάρδιες ευχαριστίες μου, σε όλους τους συγχωριανούς, που επί 12 χρόνια με στηρίζετε με την ψήφο σας και την εμπιστοσύνη σας. Η δική σας αγάπη είναι δύναμη και έμπνευση, να συνεχίσουμε, να προάγουμε την κοινωνική ζωή του χωριού μας.

Εκπαιδευτικός περίπατος του Γυμνασίου Βαλτινού στο Δάσος της Παναγίας

 Ένα ζωντανό εργαστήριο φύσης, ιστορίας και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης

Έναν ξεχωριστό εκπαιδευτικό περίπατο στο Δάσος της Παναγίας, στο Βαλτινό του Δήμου Τρικκαίων, πραγματοποίησαν την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 οι μαθητές και οι μαθήτριες του Γυμνασίου Βαλτινού, έχοντας την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά έναν πολύτιμο φυσικό θησαυρό του τόπου τους.

Η επίσκεψη εντάχθηκε στο πλαίσιο της βιωματικής μάθησης και της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, καθώς η επαφή των μαθητών με το φυσικό περιβάλλον ενισχύει την οικολογική τους συνείδηση, καλλιεργεί τον σεβασμό προς τη φύση και τους φέρνει πιο κοντά στην τοπική ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά.

Το Δάσος της Παναγίας αποτελεί ένα σημαντικό πεδινό οικοσύστημα της περιοχής, το οποίο ανακηρύχθηκε το 2018 «Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης». Πρόκειται για ένα σπάνιο υπόλειμμα του αρχέγονου παραποτάμιου δάσους του Πηνειού, που διατηρεί πολύτιμα στοιχεία της φυσικής βλάστησης του θεσσαλικού κάμπου και φιλοξενεί σημαντική τοπική βιοποικιλότητα.

Κατά τη διάρκεια του περιπάτου, οι μαθητές και οι μαθήτριες είχαν την ιδιαίτερη χαρά να συναντήσουν τον δασοπόνο δρα Νικόλαο Μάνιο, ο οποίος τους ενημέρωσε για τη χλωρίδα του δάσους, την οικολογική του αξία και την ανάγκη προστασίας του.

Στο δασικό οικοσύστημα κυριαρχούν τα αιωνόβια δέντρα του στενόφυλλου φράξου (Fraxinus angustifolia), γνωστού και ως νερόφραξου. Μαζί τους συνυπάρχουν ασημόλευκες, πεδινές φτελιές ή καραγάτσια, βελανιδιές, σφενδάμια και ιτιές, συνθέτοντας ένα ξεχωριστό φυσικό περιβάλλον, που αποτελεί πολύτιμο πεδίο μελέτης για την επιστημονική κοινότητα και σημαντικό καταφύγιο της τοπικής χλωρίδας και πανίδας.

Για τη σχολική κοινότητα του Βαλτινού, το Δάσος της Παναγίας δεν αποτελεί απλώς έναν όμορφο φυσικό προορισμό, αλλά ένα «ζωντανό εργαστήριο φύσης και πολιτισμού». Μέσα από την άμεση παρατήρηση, την εξερεύνηση και την επαφή με το περιβάλλον, τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν το τοπικό οικοσύστημα, να αναπνεύσουν καθαρό αέρα, να παίξουν και να αναπτύξουν μια ουσιαστική σχέση με τη φύση του τόπου τους.

Ωστόσο, η επίσκεψη συνοδεύτηκε και από έναν προβληματισμό για το μέλλον αυτού του πολύτιμου φυσικού μνημείου. Όπως ενημέρωσε ο δρ Νικόλαος Μάνιος τους μαθητές, πολλά από τα αιωνόβια δέντρα του δάσους έχουν προσβληθεί από ξυλοφάγα έντομα και σταδιακά νεκρώνονται. Τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να παρατηρήσουν από κοντά τα προσβεβλημένα δέντρα και να αντιληφθούν τις απειλές που αντιμετωπίζει το δασικό οικοσύστημα.

Η εικόνα των άρρωστων δέντρων αποτέλεσε αφορμή για σκέψη και ευαισθητοποίηση, αναδεικνύοντας την ανάγκη επιστημονικής παρακολούθησης, κατάλληλης διαχείρισης και ουσιαστικής προστασίας του δάσους, ώστε να διατηρηθεί ζωντανό και να συνεχίσει να αποτελεί σημείο αναφοράς για τις επόμενες γενιές.

Η εκπαιδευτική αυτή δράση υπενθύμισε σε όλους ότι η περιβαλλοντική αγωγή δεν περιορίζεται στις σελίδες των σχολικών βιβλίων. Καλλιεργείται μέσα από την εμπειρία, την παρατήρηση και τη συνειδητοποίηση πως η προστασία της φύσης αποτελεί συλλογική ευθύνη.

Ο Διευθυντής και ο Σύλλογος Διδασκόντων του Γυμνασίου Βαλτινού εκφράζουν τις θερμές ευχαριστίες τους προς τον δρ Νικόλαο Μάνιο για τις πολύτιμες πληροφορίες και την ουσιαστική συμβολή του στην ενημέρωση των μαθητών και των μαθητριών.

Το Δάσος της Παναγίας είναι ένας ανεκτίμητος φυσικός θησαυρός για το Βαλτινό. Η γνωριμία των νέων με αυτό αποτελεί το πρώτο βήμα, ώστε η αγάπη για τη φύση να μετατραπεί σε γνώση, ευθύνη και έμπρακτη φροντίδα για την προστασία του.

Πρώτη απώλεια βαθμών για τον Α.Ο. Βαλτινού – Ισοπαλία 1-1 με τον Άθλο

 

Την πρώτη απώλεια βαθμών στο φετινό πρωτάθλημα γνώρισε ο Α.Ο. Βαλτινού, ο οποίος αναδείχθηκε ισόπαλος με σκορ 1-1 απέναντι στον Άθλο.

Η ομάδα του Βαλτινού βρέθηκε πίσω στο σκορ, ωστόσο δεν εγκατέλειψε την προσπάθεια. Με αγωνιστικό πείσμα, αποφασιστικότητα και διάθεση για αντίδραση, οι ποδοσφαιριστές της κατάφεραν να ανατρέψουν την εις βάρος τους ψυχολογία και να φτάσουν στην ισοφάριση, αποφεύγοντας την ήττα.

Παρά την απώλεια των δύο βαθμών, ο Α.Ο. Βαλτινού έδειξε χαρακτήρα και αγωνιστική θέληση, στοιχεία που αποτελούν σημαντικά εφόδια για τη συνέχεια της διοργάνωσης.

Το ισόπαλο αποτέλεσμα διακόπτει το νικηφόρο σερί της ομάδας, χωρίς όμως να αναιρεί την προσπάθεια και τις φιλοδοξίες της για μια καλή πορεία στο φετινό πρωτάθλημα.

Ο Α.Ο. Βαλτινού συνεχίζει την προσπάθειά του με στόχο την επιστροφή στις νίκες, κρατώντας ως θετικό στοιχείο την αντίδραση και το αγωνιστικό πνεύμα που έδειξε στον αγωνιστικό χώρο.

Με μεγάλη συμμετοχή οι αρχαιρεσίες του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Βαλτινού – Η σύνθεση του νέου Διοικητικού Συμβουλίου

 

Με μεγάλη συμμετοχή και ενδιαφέρον από τα μέλη του πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026 οι αρχαιρεσίες του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Βαλτινού, μέσα από τις οποίες αναδείχθηκε το νέο Διοικητικό Συμβούλιο, που αναλαμβάνει την ευθύνη της διοίκησης και της συνέχισης της πολιτιστικής δραστηριότητας του Συλλόγου.

Η αυξημένη συμμετοχή των μελών αποτελεί ένα θετικό μήνυμα για την πορεία του Συλλόγου, επιβεβαιώνοντας τη διάθεση των κατοίκων να στηρίξουν έμπρακτα την πολιτιστική ζωή του χωριού και να συμβάλουν στη διατήρηση και την ανάδειξη της τοπικής παράδοσης.

Το νέο Διοικητικό Συμβούλιο καλείται να συνεχίσει το έργο του Συλλόγου, να ενισχύσει τις πολιτιστικές δράσεις και τις συλλογικές πρωτοβουλίες και να καλλιεργήσει ακόμη περισσότερο το πνεύμα συνεργασίας και συμμετοχής, με επίκεντρο τον πολιτισμό και την κοινωνική συνοχή του Βαλτινού.

Η σύνθεση του νέου Διοικητικού Συμβουλίου έχει ως εξής:

·         Πρόεδρος: Ρίκα Βότσιου – Πλεξίδα

·         Αντιπρόεδρος: Στεφανία Μάμαλη

·         Ταμίας: Ειρήνη Βαγγελού

·         Μέλος: Νικολέτα Τσιγάρα

·         Μέλος: Χρύσα Παζαρά

·         Μέλος: Μαρία Γούσιου

·         Μέλος: Ειρήνη Μπαντή

·         Αναπληρωματικό μέλος: Φιλιό Καραθανάση

Ευχόμαστε στη νέα διοίκηση καλή και δημιουργική θητεία, με υγεία, δύναμη και διάθεση για προσφορά. Είθε το έργο της να χαρακτηρίζεται από ενότητα, συνεργασία και νέες πρωτοβουλίες, που θα κρατήσουν ζωντανή την πολιτιστική παράδοση του Βαλτινού και θα ενισχύσουν τους δεσμούς ανάμεσα στους κατοίκους του.

 

ΚΑΡΑΟΥΛΙ

 

Μπροστά μας δύο μεγαλόσωμα δέντρα που από χρόνια σημαδεύουν τον χώρο και ορίζουν την απόσταση ασφαλείας από το χωριό. Μέχρις εκεί, κάποτε, έφταναν οι πεζοί, χωρίς να κουραστούν πολύ και να γυρίσουν πάλι πίσω. Μέχρις εκεί ξεπροβόδιζαν τους ξένους επισκέπτες ή τους δικούς τους πού έφευγαν για ταξίδι και εκεί ακριβώς, όσοι δεν άντεχαν να περιμένουν μια επίσκεψη μέσα στο χωριό, έβγαιναν ανυπόμονοι και περίμεναν να προϋπαντήσουν τους ερχόμενους. Κοιτάζω ξανά και ξανά το ευφρόσυνο τοπίο με την εύγλωττη ομορφιά του και νομίζω πως όλος ο τόπος μοιάζει με διήγημα του Χρήστου Χρηστοβασίλη εκεί που έβγαινε και περίμενε η γριά μάνα τον ξενιτεμένο Γιάννη της να επιστρέψει. Σταματάω πάντα εδώ και κάποτε τα χάνω. Εγώ ξεπροβοδίζω, άλλοι με ξεπροβοδίζουν ή έρχομαι και με περιμένουν; Όλες αυτές τις συγκινήσεις τις ένιωσα εναλλακτικά μέσα στα χρόνια και απομένουν να φτερουγίζουν σαν ζωντανές εικόνες μέσα μου, επειδή τώρα πια οι άνθρωποι δεν μετακινούνται πεζοί, ούτε καβάλα σε ζώα, ούτε καν με τα μαζικά μέσα συγκοινωνίας. Ο καθένας με το αυτοκίνητό του τρέχει ξεκούραστα σαν σίφουνας, αλλά η νοσταλγία των παλιών τρόπων του επιβάλλεται και τον βαραίνει με τον τρόπο της.

Του Ηλία Κεφάλα

Απεβίωσε ο Σεραφείμ Αλεξίου

 

Απεβίωσε ο συγχωριανός μας Σεραφείμ Αλεξίου του Βαΐου, την Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026, σε ηλικία 82 ετών.

Ο Σεραφείμ Αλεξίου ήταν παντρεμένος με την Αναστασία Ανδρ. Καραθανάση και ήρθε γαμπρός στο Βαλτινό.

Η εξόδιος ακολουθία θα γίνει την Δευτέρα 19 – 10 – 2026 και ώρα 4.00μ.μ., στον Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου Βαλτινού Τρικάλων.

Παρακαλούνται οι συγγενείς και φίλοι να προσέλθουν και συνοδεύσουν την εκφορά του.

Σημ. 1) Η σορός θα μεταφερθεί στον Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου Βαλτινού Τρικάλων, την Δευτέρα 19 – 10 – 2026 και ώρα 3.30μ.μ..

2) Ο καφές θα προσφερθεί στο καφενείου του Μάμαλη στο Βαλτινό Τρικάλων.

Στον χαμένο παράδεισο της παιδικής ηλικίας…

 

Υπάρχει ένας παράδεισος που όλοι κάποτε κατοικήσαμε, χωρίς να γνωρίζουμε πως ήταν παράδεισος. Είναι η παιδική μας ηλικία. Ένας κόσμος μικρός, φτιαγμένος από απλά πράγματα, που στα παιδικά μας μάτια έμοιαζαν μεγάλα, σπουδαία και απέραντα.

Τα δυο παιδιά της φωτογραφίας στέκονται σε μια πέτρινη σκάλα, πίσω από τα κάγκελα μιας αυλής. Το ένα σκύβει γελώντας, παραδομένο σε εκείνη την αβίαστη χαρά που μόνο η παιδική αθωότητα γνωρίζει. Το άλλο, πιο σκεφτικό, κρατά το δικό του μικρό μυστικό. Κι ανάμεσά τους, μια στιγμή καθημερινή, από εκείνες που τότε δεν είχαν καμιά ιδιαίτερη σημασία, μα που σήμερα μοιάζουν με πολύτιμο θραύσμα μιας ζωής που πέρασε.

Πόσα άραγε κρύβονται μέσα σε μια τέτοια εικόνα! Γέλια που αντηχούσαν στις γειτονιές, παιχνίδια που δεν χρειάζονταν ακριβά αντικείμενα, φίλοι που γίνονταν αδέλφια, αυλές που μεταμορφώνονταν σε ολόκληρους κόσμους. Μια πέτρα, ένα ξύλο, ένα σκοινί αρκούσαν για να γεννηθούν περιπέτειες, ενώ η φαντασία μας μπορούσε να ταξιδέψει πολύ μακρύτερα από τα όρια του μικρού μας τόπου.

Τότε ο χρόνος δεν μας κυνηγούσε. Οι μέρες έμοιαζαν ατέλειωτες και τα καλοκαίρια δεν τελείωναν ποτέ. Δεν γνωρίζαμε ακόμη τις απογοητεύσεις, τις απώλειες, τις ευθύνες που θα έρχονταν αργότερα να χαράξουν το πρόσωπο και την ψυχή μας. Ζούσαμε το παρόν χωρίς να αναρωτιόμαστε για το αύριο, γιατί το αύριο ήταν μια υπόσχεση μακρινή, σχεδόν αδιάφορη.

Ύστερα μεγαλώσαμε. Οι σκάλες που κάποτε ανεβαίναμε τρέχοντας έγιναν αναμνήσεις, οι αυλές άδειασαν, οι φίλοι σκορπίστηκαν και οι παλιές γειτονιές άλλαξαν πρόσωπο. Άλλοι δρόμοι, άλλες έγνοιες, άλλες σιωπές. Και κάπου μέσα στον θόρυβο της ενήλικης ζωής, χάσαμε εκείνο το παιδί που ήμασταν κάποτε, το παιδί που μπορούσε να γελά με την καρδιά του, να χαίρεται με το τίποτα και να βρίσκει έναν ολόκληρο κόσμο σε μια γωνιά του δρόμου.

Μα η παιδική ηλικία δεν χάνεται εντελώς. Παραμένει κρυμμένη μέσα μας, σαν ένα παλιό σπίτι που εξακολουθεί να φωτίζεται από μέσα, ακόμη κι όταν κανείς δεν κατοικεί πια εκεί. Ξυπνά απρόσμενα από μια ασπρόμαυρη φωτογραφία, από μια γνώριμη μυρωδιά, από ένα τραγούδι, από το γέλιο ενός παιδιού που μας θυμίζει τον εαυτό μας.

Κι αυτό είναι το πιο παράξενο μυστικό του χρόνου: όσο περισσότερο απομακρυνόμαστε από την παιδική μας ηλικία, τόσο περισσότερο καταλαβαίνουμε την αξία της. Γιατί τότε είχαμε λιγότερα, αλλά πολλές φορές νιώθαμε πως είχαμε τα πάντα. Δεν ξέραμε τι σημαίνει ευτυχία, κι όμως τη ζούσαμε. Δεν γνωρίζαμε πως οι στιγμές περνούν ανεπιστρεπτί, γι’ αυτό και δεν προσπαθούσαμε να τις φυλακίσουμε.

Ο χαμένος παράδεισος της παιδικής ηλικίας δεν βρίσκεται πίσω μας, βρίσκεται μέσα μας. Και κάθε φορά που μια ανάμνηση μάς κάνει να χαμογελάσουμε ή να δακρύσουμε, ανοίγει για λίγο η μικρή σιδερένια αυλόπορτα της ψυχής μας. Τότε, για μια στιγμή μονάχα, επιστρέφουμε εκεί όπου όλα άρχισαν. Στα ξέγνοιαστα γέλια, στα χρόνια που δεν ξέραμε πως ήταν τα πιο πολύτιμα της ζωής μας.

Και ίσως, τελικά, να μη νοσταλγούμε τόσο τα χρόνια που πέρασαν, όσο τον άνθρωπο που ήμασταν τότε: εκείνο το παιδί που δεν ήξερε ακόμη πόσο δύσκολη μπορεί να γίνει η ζωή, αλλά ήξερε, χωρίς να το έχει διδαχθεί, πώς να τη χαίρεται.