Τα χρόνια που ανθίζουν

 

Υπάρχουν γενέθλια που δεν μετρούν απλώς τα χρόνια, αλλά θυμίζουν πόσο όμορφα είναι να τα μοιράζεσαι με εκείνους που αγαπάς περισσότερο. Έτσι, η συγχωριανή μας Χρύσα Παζαρά γιόρτασε τα 47α γενέθλιά της, έχοντας στο πλευρό της τα δυο της παιδιά, σε μια όμορφη οικογενειακή στιγμή γεμάτη χαμόγελα και ζεστασιά.

Κρατώντας την τούρτα με τα δυο αναμμένα κεράκια, η Χρύσα δεν δίστασε να φανερώσει τα 47 της χρόνια. Χρόνια που δεν κρύβονται, αλλά μάλλον μοιάζουν να χάνονται πίσω από τη φρεσκάδα, τη ζωντάνια και την ομορφιά της. Γιατί τελικά η ηλικία δεν βρίσκεται στους αριθμούς, αλλά στον τρόπο που κοιτάζουμε τη ζωή και στους ανθρώπους που έχουμε δίπλα μας.

Και ίσως το πιο όμορφο κερί των γενεθλίων να είναι εκείνο που ανάβει μέσα στην καρδιά μας, όταν βλέπουμε τα παιδιά μας να μεγαλώνουν και να στέκονται δίπλα μας στις σημαντικές και στις απλές στιγμές της ζωής.

Χρύσα, από καρδιάς σου ευχόμαστε να τα χιλιάσεις, με υγεία, χαμόγελο και πολλή ευτυχία. Να συνεχίσεις να ανθίζεις μέσα στα χρόνια και κάθε επόμενη τούρτα να βρίσκει γύρω σου τους ανθρώπους που αγαπάς!

Μια φωτογραφία, μια ολόκληρη εποχή

 

Υπάρχουν φωτογραφίες που απλώς κρατούν μια στιγμή. Κι υπάρχουν άλλες που, όσο περισσότερο τις κοιτάζεις, τόσο περισσότερο μοιάζουν με πόρτες. Τις ανοίγεις και ξαφνικά βρίσκεσαι σε έναν άλλο χρόνο, ακούς φωνές που έχουν σιγήσει, βλέπεις πρόσωπα που έχουν αλλάξει ή φύγει, μυρίζεις το χώμα μιας αυλής και αισθάνεσαι πως από κάπου θα ακουστεί μια φωνή να φωνάζει: «Ελάτε, θα αργήσουμε για την εκκλησία!».

Αυτή η ασπρόμαυρη φωτογραφία είναι μια τέτοια πόρτα.

Είναι τραβηγμένη το 1965, έξω από το σπίτι της οικογένειας Βαγγελού, στο Βαλτινό. Λίγο πριν ξεκινήσουμε για την εκκλησία, για τα στέφανα της Ευαγγελίας Βαγγελού. Μια γαμήλια φωτογραφία, όπως τόσες άλλες εκείνης της εποχής, μόνο που σήμερα, ύστερα από τόσες δεκαετίες, έχει αποκτήσει μια αξία που κανένας από εκείνους που στάθηκαν μπροστά στον φακό δεν μπορούσε τότε να φανταστεί.

Κοιτάζω πρώτα τον εαυτό μου, κάτω αριστερά. Ένα παιδί, καθισμένο στο χώμα, με το βλέμμα στραμμένο στον φωτογράφο. Δεν γνωρίζω τι σκεφτόμουν εκείνη τη στιγμή. Ίσως τίποτε περισσότερο από την ανυπομονησία ενός παιδιού που περιμένει να τελειώσει η φωτογράφιση. Ίσως να με τραβούσε κάτι που βρισκόταν έξω από το κάδρο. Σήμερα, όμως, εκείνο το παιδί μοιάζει να κοιτάζει εμένα, τον άνθρωπο που έγινα. Και είναι παράξενο πώς μια παλιά φωτογραφία μπορεί να μας φέρει αντιμέτωπους με τον ίδιο μας τον χρόνο.

Δίπλα μου βρίσκεται η Βάσω Ζαμπακά. Πιο πίσω, η Μαρία, σύζυγος του Γιάννη Βαγγελού. Στο κέντρο, καθισμένη μπροστά, η μικρή Κατερίνα Βαγγελού. Όρθια, με τα λευκά της ρούχα και το στεφανάκι στα μαλλιά, η Στεφανία Βαγγελού, παρανυφάκι της ημέρας. Και δίπλα της η νύφη, η Ευαγγελία, ντυμένη στα λευκά, όπως υπαγόρευε το όνειρο και η παράδοση κάθε κοριτσιού που έφτανε στην ώρα του γάμου της.

Το λευκό της νυφιάτικης φορεσιάς ξεχωρίζει μέσα στο ασπρόμαυρο της εικόνας. Δεν χρειάζονται χρώματα για να καταλάβει κανείς πως εκείνη ήταν η πρωταγωνίστρια της ημέρας. Στέκεται ανάμεσα στους δικούς της ανθρώπους, λίγο αμήχανη ίσως, λίγο συγκινημένη, κρατώντας στα χέρια της όχι μόνο τα λουλούδια και την προσμονή του γάμου, αλλά και ολόκληρη τη ζωή που άνοιγε μπροστά της.

Στο πλευρό της στέκονται οι γονείς της. Ο πατέρας της, ο Αντώνιος, αυστηρός και επιβλητικός μέσα στο σκούρο κοστούμι του. Και η μητέρα της, η Κωνστάντω, με το μαύρο μαντίλι στα μαλλιά, όρθια κι εκείνη, με εκείνη τη σιωπηλή αξιοπρέπεια των ανθρώπων μιας άλλης εποχής. Λίγο πιο πέρα, μόλις που διακρίνεται ο Αντώνης Βαγγελός, σαν να θέλησε ο χρόνος να τον κρατήσει στην άκρη του κάδρου, χωρίς όμως να τον αφήσει να χαθεί.

Κι ύστερα είναι το σπίτι.

Ίσως σήμερα, κοιτάζοντας τη φωτογραφία, να στεκόμαστε περισσότερο στα πρόσωπα. Όμως το σκηνικό γύρω τους μιλάει εξίσου δυνατά. Ο χωμάτινος αχυρώνας, ο τοίχος, η χωμάτινη αυλή, οι πέτρες σκορπισμένες στο έδαφος. Τίποτε δεν είναι στημένο για να εντυπωσιάσει. Κι όμως, αυτό ακριβώς είναι που κάνει τη φωτογραφία τόσο αληθινή.

Εκεί βρίσκεται ένα ολόκληρο Βαλτινό του 1965.

Ένα χωριό που δεν είχε ακόμη γνωρίσει τις μεγάλες αλλαγές που θα έφερναν τα επόμενα χρόνια. Τα σπίτια ήταν απλά, οι αυλές χωμάτινες, οι αχυρώνες απαραίτητοι για την καθημερινή ζωή και οι άνθρωποι ζούσαν με όσα μπορούσαν να παράγουν, να δημιουργήσουν και να μοιραστούν. Η φτώχεια υπήρχε, αλλά δεν είχε πάντα τη σημερινή της ονομασία. Ήταν τρόπος ζωής, ήταν κοινή μοίρα και, πολλές φορές, δεν εμπόδιζε τους ανθρώπους να χαμογελούν, να παντρεύονται, να γιορτάζουν και να ελπίζουν.

Ίσως αυτό να είναι και το πιο συγκινητικό στοιχείο της φωτογραφίας. Μέσα σε μια αυλή χωρίς τσιμέντο, μπροστά σε έναν χωμάτινο αχυρώνα, άνθρωποι στέκονται για να απαθανατίσουν μια από τις πιο όμορφες στιγμές της ζωής τους. Δεν χρειάζονταν πλούσια σκηνικά. Το σκηνικό ήταν η ίδια τους η ζωή.

Κοιτάζοντας σήμερα αυτή την εικόνα, αντιλαμβάνομαι πως η φωτογραφία δεν κράτησε μόνο τον γάμο της Ευαγγελίας. Κράτησε μια ολόκληρη εποχή. Κράτησε το Βαλτινό πριν αλλάξει μορφή. Κράτησε ανθρώπους πριν τους παρασύρει ο χρόνος. Κράτησε τα ρούχα, τα βλέμματα, τις στάσεις του σώματος, το σπίτι, την αυλή, το χώμα κάτω από τα παπούτσια.

Και κράτησε, χωρίς να το ξέρει, κι ένα παιδί. Εμένα.

Ένα παιδί που καθόταν τότε στο χώμα και κοιτούσε τον φακό, χωρίς να γνωρίζει πως, ύστερα από εξήντα και πλέον χρόνια, θα ξανασυναντούσε εκείνο το βλέμμα μέσα από μια παλιά φωτογραφία.

Τότε περιμέναμε να πάμε στην εκκλησία για τα στέφανα.

Σήμερα περιμένουμε κάτι άλλο: να μη χαθούν από τη μνήμη μας οι άνθρωποι, τα σπίτια, οι αυλές και οι μικρές ιστορίες που έφτιαξαν τον τόπο μας.

Γιατί τελικά αυτό είναι μια παλιά φωτογραφία.

Δεν είναι απλώς μια εικόνα του χθες.

Είναι η μνήμη που αρνείται να γεράσει.

 

Όταν η φωτιά κάνει την δουλειά της

 

Μια φωτιά που καίει αργά, ένα μεγάλο καζάνι που σιγοβράζει και δυο άνθρωποι που, αφού έκαναν ό,τι ήταν να κάνουν, κάθονται στις καρέκλες τους και περιμένουν.

Έτσι, ο Αποστόλης Στάθης και ο Βασίλης Βότσιος, έχοντας ολοκληρώσει τη δική τους δουλειά, αφήνουν τώρα τη φωτιά να κάνει το υπόλοιπο. Το καζάνι μπροστά τους στέκει αγέρωχο, γεμάτο υποσχέσεις για τη γεύση που σε λίγο θα γεμίσει τα πιάτα και θα ενώσει τους ανθρώπους γύρω από το τραπέζι. Τα ξύλα, το μεγάλο κουτάλι, η μυρωδιά του φαγητού και η αναμονή συνθέτουν μια εικόνα που μοιάζει απλή, μα κρύβει μέσα της ολόκληρη την παράδοση του πανηγυριού.

Γιατί αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο για τον Αποστόλη και τον Βασίλη. Χρόνια τώρα, κάθε Δεκαπενταύγουστο, δίνουν ανελλιπώς το «παρών». Είναι από εκείνους τους ανθρώπους που δεν χρειάζονται ιδιαίτερες συστάσεις ούτε μεγάλες κουβέντες. Ξέρουν τη δουλειά, την έχουν μάθει με τα χρόνια και την υπηρετούν με συνέπεια. Κάθε χρόνο, την ίδια μέρα, στον ίδιο τόπο, με την ίδια διάθεση, αναλαμβάνουν να δώσουν στο πανηγύρι ένα από τα πιο ουσιαστικά του συστατικά: τη γεύση του.

Και τώρα, καθισμένοι απέναντι από το καζάνι, μοιάζουν σαν να έχουν παραδώσει τη σκυτάλη στη φωτιά. Ό,τι ήταν να γίνει με τα χέρια τους, έγινε. Τα υπόλοιπα θέλουν χρόνο. Κι εκεί, μέσα σε αυτή τη σιωπηλή αναμονή, υπάρχει ίσως ένα μικρό μάθημα ζωής: πως δεν χρειάζεται πάντα να βιάζεσαι. Κάποια πράγματα θέλουν τη φωτιά τους, τον χρόνο τους και την υπομονή τους για να γίνουν σωστά.

Το πανηγύρι, άλλωστε, δεν είναι μόνο η μουσική, ο χορός και η συνάντηση των ανθρώπων. Είναι και όλες εκείνες οι αθέατες στιγμές που προηγούνται. Οι άνθρωποι που ανάβουν τη φωτιά, που στήνουν τα καζάνια, που ετοιμάζουν το φαγητό, που φροντίζουν να μη λείψει τίποτα. Άνθρωποι που εργάζονται αθόρυβα, ώστε οι άλλοι να χαρούν.

Και κάποια στιγμή, το φαγητό θα είναι έτοιμο. Το καζάνι θα ανοίξει, οι μυρωδιές θα σκορπίσουν στον αέρα και οι άνθρωποι θα καθίσουν γύρω από τα τραπέζια. Ίσως τότε κανείς να μη θυμάται πόσες ώρες χρειάστηκαν για να φτάσει εκείνο το πιάτο στο τραπέζι.

Όμως η φωτογραφία θα θυμάται.

Θα θυμάται τον Αποστόλη και τον Βασίλη στις καρέκλες τους, ήρεμους και υπομονετικούς, να κοιτούν τη φωτιά που κάνει τη δουλειά της. Και μαζί τους θα θυμάται όλους εκείνους τους ανθρώπους που, χρόνο με τον χρόνο, κρατούν ζωντανές τις μικρές τελετουργίες του τόπου μας.

Γιατί τελικά, η παράδοση δεν κρατιέται μόνο με λόγια. Κρατιέται με ανθρώπους.

Και εκείνο το βράδυ, λίγο πριν το φαγητό του πανηγυριού φτάσει στα τραπέζια, δύο από αυτούς απλώς περίμεναν. Ήξεραν πως η δουλειά τους είχε γίνει. Τώρα ήταν η σειρά της φωτιάς.

Κι αυτή, όπως κάθε χρόνο, ήξερε καλά τι έπρεπε να κάνει.

Όταν τα καμπαναριά συνομιλούν

 Του Δημήτρη Τσιγάρα

Είναι κάποιες στιγμές που ένα τοπίο δεν χρειάζεται λόγια για να μιλήσει. Αρκεί ένα δειλινό, λίγη σιωπή και δυο καμπαναριά που στέκουν αντικριστά, σαν δυο παλιοί γνώριμοι που γνωρίζονται από πάντα.

Το χωριό απλώνεται ήσυχο κάτω από το βουνό και, πάνω από τις στέγες και τα δέντρα, υψώνονται τα δυο καμπαναριά. Το ένα, με το ρολόι του, μοιάζει να κρατά τον χρόνο των ανθρώπων. Το άλλο, με τον σταυρό του, μοιάζει να κρατά τον χρόνο της ψυχής. Ανάμεσά τους, ένας ολόκληρος κόσμος από μνήμες, προσευχές, χαρές, λύπες και ανθρώπινες ιστορίες.

Και ίσως, όταν ο ήλιος χαμηλώνει και ο ουρανός βάφεται χρυσαφένιος, να αρχίζει μια παράξενη συνομιλία.

Το καμπαναριό με το ρολόι λέει:
«Εγώ μετρώ τις ώρες. Είδα τους ανθρώπους να γεννιούνται, να μεγαλώνουν, να φεύγουν. Είδα παιδιά να τρέχουν στις αυλές, νέους να ονειρεύονται, γέροντες να κοιτούν τον δρόμο περιμένοντας εκείνους που δεν γύρισαν ποτέ. Κάθε χτύπος μου είναι κι ένα κομμάτι ζωής».

Και το άλλο αποκρίνεται:
«Κι εγώ δεν μετρώ τις ώρες. Μετρώ τις στιγμές που αξίζει να θυμάται κανείς. Κάθε φορά που χτύπησαν οι καμπάνες μου, κάποιος προσευχήθηκε, κάποιος πανηγύρισε, κάποιος αποχαιρέτησε έναν αγαπημένο. Η φωνή μου ταξίδεψε πάνω από τις στέγες και τους λόφους, για να θυμίσει στους ανθρώπους πως δεν είναι μόνοι».

Έτσι συνομιλούν τα καμπαναριά. Όχι με λέξεις, αλλά με τη σιωπηλή τους παρουσία.

Το ένα κοιτάζει το άλλο και ανάμεσά τους περνά ο άνεμος, κουβαλώντας μυρωδιές από τα δέντρα, ψιθύρους από παλιές αυλές και ίσως ακόμη τον απόηχο μιας καμπάνας που χτύπησε πριν από δεκαετίες. Γιατί τα καμπαναριά των χωριών δεν είναι απλώς πέτρα, κεραμίδι και καμπάνες. Είναι σημάδια μνήμης. Είναι οι κάθετοι άξονες γύρω από τους οποίους περιστράφηκε η ζωή μιας κοινότητας.

Κάτω από αυτά μεγάλωσαν γενιές ανθρώπων. Εκεί ανακοινώθηκαν χαρές και συμφορές. Εκεί οι άνθρωποι έμαθαν να ξεχωρίζουν τον ήχο της γιορτής από εκείνον του αποχαιρετισμού. Και κάθε χτύπος της καμπάνας έγινε, με τον καιρό, μέρος της συλλογικής μνήμης του τόπου.

Ίσως γι’ αυτό, όταν κοιτάζουμε σήμερα ένα παλιό καμπαναριό, δεν βλέπουμε μόνο ένα κτίσμα. Βλέπουμε ανθρώπους που δεν υπάρχουν πια. Βλέπουμε δρόμους που άλλαξαν, σπίτια που γέρασαν, αυλές που άδειασαν. Βλέπουμε όμως και κάτι που άντεξε: τη μνήμη.

Και καθώς το δειλινό απλώνει το τελευταίο του φως πάνω στις κορυφές, τα δυο καμπαναριά μοιάζουν να στέκουν λίγο ψηλότερα από τον χρόνο. Σαν φύλακες του χωριού, σαν δυο σιωπηλοί αφηγητές μιας ιστορίας που δεν γράφτηκε σε βιβλία, αλλά χαράχτηκε στις ψυχές των ανθρώπων.

Κι όταν κάποτε η καμπάνα χτυπήσει ξανά, ο ήχος της θα ταξιδέψει ανάμεσα στα σπίτια, θα ανέβει στις πλαγιές και θα χαθεί στον ορίζοντα.

Ίσως τότε, για μια ακόμη φορά, τα καμπαναριά να συνομιλήσουν.

Και ίσως αυτό που θα πουν να είναι απλό:

«Όσο υπάρχει κάποιος να θυμάται, ο χρόνος δεν παίρνει τίποτε οριστικά μαζί του.»

 

Οι φωτογραφίες είναι της Ελένης Χριστογιάννη

Απεβίωσε ο Γεώργιος Βαγγελός του Παύλου

 

Απεβίωσε ο συγχωριανός μας Γεώργιος Βαγγελός του Παύλου και της Αναστασίας την Δευτέρα 17 Αυγούστου 2026 σε ηλικία 79 ετών.

Ο Γεώργιος Βαγγελός γεννήθηκε το 1947 στο Βαλτινό. Παντρεύτηκε την Ελένη το γένος Καή από το Διαλεχτό και απόχτησαν δύο παιδιά. Τον Παύλο και την Αναστασία.

Ο Β΄ Τομέας του Δήμου Τρικκαίων: Η μάχη για μια καλύτερη καθημερινότητα στα χωριά μας

 

Η καθημερινότητα των χωριών μας δεν κρίνεται μόνο από τα μεγάλα έργα και τις σημαντικές παρεμβάσεις. Κρίνεται, ίσως περισσότερο, από όλα εκείνα τα μικρά και πολλές φορές αθόρυβα που γίνονται κάθε μέρα, ώστε οι γειτονιές να είναι καθαρές, οι δρόμοι και οι κοινόχρηστοι χώροι να παραμένουν λειτουργικοί, το πράσινο να φροντίζεται και οι ζημιές να αποκαθίστανται όσο το δυνατόν γρηγορότερα.

Σε αυτή τη διαρκή προσπάθεια, σημαντικός είναι ο ρόλος του Β΄ Τομέα του Δήμου Τρικκαίων, που προσπαθεί να βρίσκεται καθημερινά κοντά στους πολίτες και στις ανάγκες των περιοχών που έχει στην ευθύνη του. Με συνεχή παρουσία και με τα διαθέσιμα μέσα, τα μηχανήματα και τα εργαλεία του Δήμου, οι εργαζόμενοι δίνουν καθημερινά τη δική τους μάχη για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της καθημερινότητας.

Οι αρμοδιότητες του Β΄ Τομέα είναι πολλές και απαιτητικές. Περιλαμβάνουν εργασίες καθαρισμού και ευπρεπισμού κοινόχρηστων χώρων, παρεμβάσεις για τη βελτίωση και συντήρηση του πρασίνου, κλαδέματα και περιποίηση της βλάστησης, αποκατάσταση ζημιών, μικροπαρεμβάσεις σε δρόμους και δημοτικούς χώρους, καθώς και κάθε άλλη ανάγκη που προκύπτει και απαιτεί άμεση αντιμετώπιση.

Πίσω από κάθε τέτοια παρέμβαση υπάρχουν άνθρωποι. Εργαζόμενοι που ξεκινούν νωρίς το πρωί, που βρίσκονται στους δρόμους κάτω από τον ήλιο, μέσα στο κρύο ή τη βροχή, χειρίζονται μηχανήματα, εργαλεία και οχήματα και προσπαθούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες που δημιουργούνται καθημερινά. Πολλές φορές η δουλειά τους περνά απαρατήρητη, γιατί το αποτέλεσμα θεωρείται αυτονόητο. Όμως, όταν ένας χώρος καθαρίζεται, όταν ένα πρόβλημα αποκαθίσταται, όταν ένα σημείο πρασίνου περιποιείται ή όταν μια ζημιά αντιμετωπίζεται, πίσω από όλα αυτά υπάρχει ο κόπος και η προσπάθεια των ανθρώπων του Δήμου.

Η Αντιδήμαρχος Ελένη Πούλιου, αναγνωρίζοντας αυτή την καθημερινή προσπάθεια, εκφράζει τις θερμές ευχαριστίες της προς όλους τους εργαζομένους του Β΄ Τομέα, που δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους για να ανταποκριθούν στις ανάγκες των πολιτών.

Η αντιμετώπιση της καθημερινότητας δεν είναι υπόθεση μιας ημέρας. Είναι μια συνεχής διαδικασία που απαιτεί οργάνωση, συντονισμό, συνεργασία και κυρίως ανθρώπους με διάθεση να προσφέρουν. Τα προβλήματα δεν τελειώνουν ποτέ· μόλις αντιμετωπιστεί ένα, εμφανίζεται ένα άλλο. Γι’ αυτό και η παρουσία των συνεργείων στους δρόμους και στις γειτονιές είναι διαρκής.

Ο Β΄ Τομέας λειτουργεί, ουσιαστικά, ως ένας από τους καθημερινούς «μηχανισμούς» του Δήμου που βρίσκονται κοντά στον πολίτη. Εκεί όπου υπάρχει ένα πρόβλημα, μια ανάγκη ή μια εκκρεμότητα, στόχος είναι να υπάρξει παρέμβαση και λύση. Άλλοτε πρόκειται για μια μικρή εργασία που ολοκληρώνεται γρήγορα και άλλοτε για μια πιο δύσκολη παρέμβαση που απαιτεί χρόνο, προσωπικό και μηχανήματα.

Και μπορεί οι μεγάλες αλλαγές στην εικόνα μιας πόλης ή ενός χωριού να συνδέονται με έργα και σημαντικές υποδομές, όμως η ποιότητα ζωής χτίζεται καθημερινά. Χτίζεται με έναν καθαρό δρόμο, ένα περιποιημένο πάρκο, έναν ασφαλή κοινόχρηστο χώρο, μια έγκαιρη αποκατάσταση μιας ζημιάς. Χτίζεται με τη φροντίδα που δείχνει ένας Δήμος στους ανθρώπους και στους χώρους του.

Σε αυτή την προσπάθεια, οι εργαζόμενοι του Β΄ Τομέα αποτελούν την καθημερινή, έμπρακτη παρουσία του Δήμου στις γειτονιές. Με τα μέσα που διαθέτουν και με προσωπικό αγώνα, προσπαθούν να κρατήσουν τους χώρους καθαρούς, λειτουργικούς και ανθρώπινους.

Και γι’ αυτό, ένα μεγάλο «ευχαριστώ» αξίζει σε όλους εκείνους που, πολλές φορές μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, εργάζονται καθημερινά για να είναι οι χώροι γων χωριών μας λίγο καλύτεροι την επόμενη μέρα.

Ο Μύθος του χωριού Πρίνου

Σκιερός και μυστηριακός, ο Πρίνος κρατά βαθιά ριζωμένο στη γη έναν παλιό θρύλο, όπου η φύση, οι άνθρωποι και το ανεξήγητο συναντιούνται.

Ο Μύθος της Λεϊλάς και του Μπέη Τόσκα

Του Δημήτρη Τσιγάρα 

Στα ριζά του Κόζιακα, εκεί όπου το βουνό κατεβαίνει σιγά σιγά προς τον κάμπο των Τρικάλων και οι παλιές ιστορίες μοιάζουν να έχουν ριζώσει βαθιά μέσα στη γη, βρίσκεται το χωριό Πρίνος. Μα πριν πάρει το σημερινό του όνομα, ο τόπος αυτός λεγόταν Τόσκεσι, από το όνομα ενός Τούρκου Μπέη, του Τόσκα, που στα χρόνια της Τουρκοκρατίας εξουσίαζε την περιοχή. Κι ακόμη πιο παλιά, το χωριό βρισκόταν σε άλλη θέση και το έλεγαν Κράψη, εκεί όπου σήμερα οι άνθρωποι γνωρίζουν την τοποθεσία «Παλιοκκλήσι».

Εκείνα τα χρόνια, η γη είχε διαφορετική όψη. Ανάμεσα στα χωράφια και τις πλαγιές απλωνόταν μια μικρή λίμνη, ενώ οι νερομάνες ανάβλυζαν καθαρά νερά από τις ρίζες του βουνού. Οι άνθρωποι ζούσαν φτωχικά, δουλεύοντας τη γη και προσπαθώντας να επιβιώσουν κάτω από τη βαριά σκιά της εξουσίας.

Ο Μπέης Τόσκας ήταν άνθρωπος πλούσιος, μα, όπως λέει η παράδοση, φτωχός στην καρδιά. Είχε κτήματα πολλά, ζώα, ανθρώπους που δούλευαν γι’ αυτόν και ό,τι απέκτησε το φύλαγε με απληστία, σαν να φοβόταν πως ακόμη και η σκιά του θα μπορούσε να του κλέψει κάτι.

Είχε όμως και μια κόρη, τη Λεϊλά, που ήταν η μοναδική του αδυναμία. Ήταν νέα, όμορφη και καλόκαρδη, διαφορετική από τον πατέρα της. Οι κάτοικοι του χωριού τη θυμούνταν ως ένα πλάσμα που δεν είχε πάρει τίποτα από τη σκληρότητα εκείνου.

Μια μέρα, η Λεϊλά πήγε στη βρύση να γεμίσει τη στάμνα της. Δεν πρόλαβε όμως να επιστρέψει. Από τις πλαγιές του Κόζιακα κατέβηκε μια ομάδα ληστών και την άρπαξε. Την πήραν μαζί τους και χάθηκαν στα μονοπάτια του βουνού, σαν να τους κατάπιε το δάσος.

Ύστερα έστειλαν μήνυμα στον Μπέη.

— Η κόρη σου είναι στα χέρια μας. Αν θέλεις να τη δεις ξανά, θα πληρώσεις λύτρα.

Ο Τόσκας άκουσε τα νέα και οργίστηκε. Όχι τόσο από τον φόβο μήπως χάσει τη Λεϊλά, όσο από την απαίτηση να ανοίξει τα σεντούκια του και να δώσει από τον πλούτο του.

Οι ληστές επανέλαβαν την απαίτησή τους. Εκείνος όμως αρνήθηκε.

Τότε, για να τον φοβίσουν, έστειλαν ένα μακάβριο σημάδι. Έκοψαν από τη Λεϊλά ένα δάκτυλο και το έστειλαν στον πατέρα της.

«Δώσε τα λύτρα και θα την ελευθερώσουμε».

Ο Μπέης, λέει ο μύθος, έμεινε αμετάπειστος.

Και οι ληστές συνέχισαν. Κάθε φορά που έβλεπαν πως ο Τόσκας δεν υποχωρούσε, έκοβαν άλλο ένα δάκτυλο και του το έστελναν. Κι όμως εκείνος έμενε σκληρός σαν πέτρα. Τα πλούτη του ήταν, όπως φαίνεται, πολυτιμότερα από τη ζωή του παιδιού του.

Ώσπου ήρθε η τελευταία στιγμή.

Η Λεϊλά δεν γύρισε ποτέ στο χωριό.

Όταν ο Τόσκας κατάλαβε πως είχε χάσει την κόρη του, ήταν πια αργά. Ο θησαυρός του είχε μείνει ανέγγιχτος, μα το σπίτι του είχε αδειάσει από την πιο μεγάλη του χαρά. Και τότε, λένε, κατάλαβε πως υπάρχουν πράγματα που δεν αγοράζονται με χρυσάφι και πλούτη. Μόνο που η γνώση ήρθε αφού είχε πληρωθεί με αίμα.

Η μνήμη της Λεϊλάς όμως δεν χάθηκε. Η βρύση όπου συνήθιζε να πηγαίνει για νερό έμεινε να θυμίζει την τραγική της μοίρα. Οι άνθρωποι την είπαν «Λέλη» και το νερό της, που κυλούσε αδιάκοπα, έγινε σαν ένα αιώνιο δάκρυ για τη χαμένη κόρη του Μπέη.

Μα ο Τόσκας δεν έμελλε να μείνει στην ιστορία μόνο για την τραγωδία της Λεϊλάς. Η παράδοση τον θυμάται και για την τυραννία του.

Κάθε χρόνο, ανήμερα του Πάσχα, την ημέρα που οι χριστιανοί γιόρταζαν την Ανάσταση, εκείνος έδινε διαταγή στους κατοίκους να αφήσουν τις χαρές και τα γιορτινά τραπέζια και να πάνε να κόψουν το χορτάρι στα κτήματά του. Στη σημερινή τοποθεσία «Μπεηλίτικα» οι χωριανοί δούλευαν με τα δρεπάνια στα χέρια, ενώ από τα σπίτια τους ακούγονταν οι καμπάνες της γιορτής.

Για τους φτωχούς ανθρώπους, αυτή η διαταγή ήταν η μεγαλύτερη προσβολή. Την ημέρα που η ζωή νικούσε τον θάνατο, εκείνοι ήταν αναγκασμένοι να σκύβουν πάνω από τη γη και να δουλεύουν για τον δυνάστη.

Κάποτε, όμως, η οργή ξεχείλισε.

Ένας από τους κατοίκους δεν άντεξε άλλο. Όταν ο Μπέης παρουσιάστηκε για να επιβλέψει τους ανθρώπους, ο χωριανός σήκωσε το δρεπάνι του. Ήταν ένα εργαλείο φτιαγμένο για το θερισμό, μα εκείνη τη στιγμή έγινε όργανο εκδίκησης. Με μια κίνηση σκότωσε τον Μπέη Τόσκα.

Η είδηση διαδόθηκε σαν αστραπή.

Οι Τούρκοι δεν άφησαν τον θάνατό του ατιμώρητο. Κατέβηκαν στο Κράψη και έβαλαν φωτιά στο χωριό. Τα σπίτια παραδόθηκαν στις φλόγες, οι άνθρωποι διώχτηκαν από τον τόπο τους και η παλιά ζωή διαλύθηκε μέσα σε καπνό και στάχτη.

Έτσι, σύμφωνα με τον μύθο, το Κράψη χάθηκε και οι κάτοικοί του πήραν τον δρόμο της προσφυγιάς. Ο παλιός τόπος έμεινε πίσω, μαζί με τα σπίτια, τη λίμνη, τη βρύση της Λεϊλάς και τις φωνές των ανθρώπων που κάποτε κατοικούσαν εκεί.

Μα οι τόποι δεν πεθαίνουν όταν χάνονται τα σπίτια τους. Μένουν ζωντανοί μέσα στις λέξεις.

Κι έτσι, αιώνες αργότερα, η βρύση «Λέλη» συνεχίζει να κυλά, σαν να διηγείται με το νερό της την ιστορία της Λεϊλάς. Τα «Μπεηλίτικα» θυμίζουν ακόμη την εποχή του Μπέη. Και το «Παλιοκκλήσι» στέκει σαν σιωπηλός μάρτυρας μιας παλιάς πατρίδας.

Γιατί οι μύθοι των χωριών δεν είναι μόνο ιστορίες για όσα έγιναν κάποτε. Είναι η μνήμη της γης. Κι όταν οι άνθρωποι ξεχνούν, η γη θυμάται: με μια βρύση που τρέχει, με ένα όνομα που επιμένει, με έναν παλιό τόπο που σκεπάζεται από χορτάρι και, κάπου βαθιά, με μια ιστορία που περιμένει ακόμη κάποιον να την ακούσει.

Ευάγγελος Τσιγάρας - Τρεις εποχές, ένα πρόσωπο

 

Υπάρχουν άνθρωποι που, όταν τους κοιτάζεις σε διαφορετικές εποχές της ζωής τους, δεν βλέπεις απλώς τρεις φωτογραφίες. Βλέπεις τον ίδιο άνθρωπο να περνά μέσα από τον χρόνο, να μεγαλώνει, να αλλάζει, να ωριμάζει, χωρίς όμως να χάνει εκείνα τα χαρακτηριστικά που αποτελούν την ιδιαίτερη προσωπική του ταυτότητα.

Έτσι είναι και το πορτρέτο του συγχωριανού μας Ευάγγελου Τσιγάρα, μέσα από τρεις διαδοχικές φωτογραφίες της ζωής του. Στην πρώτη, ένα παιδί δεκαέξι χρόνων, γεμάτο νεότητα, φρεσκάδα και εκείνη την ανεπιτήδευτη ομορφιά που χαρίζει η ηλικία. Στη δεύτερη, ένας νέος φαντάρος της Στρατονομίας, με το αυστηρό παρουσιαστικό της στολής να αναδεικνύει ακόμη περισσότερο την αρρενωπότητα και τη λεβεντιά του. Και στην τρίτη, ένας ώριμος άντρας, με το πρόσωπο πλέον σμιλεμένο από τα χρόνια και τις εμπειρίες της ζωής.

Και στις τρεις φωτογραφίες υπάρχει ένας κοινός παρονομαστής: η ομορφιά και η αρρενωπότητα.

Ο Ευάγγελος υπήρξε αντικειμενικά ένας όμορφος άντρας. Ιδιαίτερα στα νεανικά του χρόνια, η φυσική βιολογική ακμή της νιότης έδινε στο πρόσωπό του εκείνη τη φωτεινότητα που δύσκολα περιγράφεται με λόγια. Τα χαρακτηριστικά του ήταν καθαρά, το βλέμμα του δυνατό και η παρουσία του ξεχώριζε. Ήταν η ομορφιά της νιότης, αυτή που δεν χρειάζεται προσπάθεια για να φανεί.

Ύστερα ήρθε η Στρατονομία. Η στολή άλλαξε την εικόνα, όχι όμως τον άνθρωπο. Αντίθετα, έδωσε στο νεανικό πρόσωπο έναν διαφορετικό χαρακτήρα. Η πειθαρχία, η σοβαρότητα και η επιβλητικότητα της στρατιωτικής παρουσίας στάθηκαν πάνω του φυσικά, σαν να ταίριαζαν με την προσωπικότητά του. Εκεί, ανάμεσα στη νιότη και στην ενηλικίωση, βρίσκεται ίσως η πιο χαρακτηριστική εικόνα ενός ανθρώπου που περνά από την ανεμελιά της εφηβείας στην ευθύνη της ζωής.

Και έπειτα, η τρίτη φωτογραφία.

Εδώ ο χρόνος έχει κάνει τη δουλειά του. Το πρόσωπο δεν έχει πια τη φρεσκάδα των δεκαέξι χρόνων. Τα χρόνια έχουν αφήσει τα σημάδια τους. Μα είναι άδικο να βλέπουμε την ωριμότητα μόνο ως απώλεια της νεανικής ομορφιάς. Γιατί ο χρόνος, όσο παίρνει, άλλο τόσο χαρίζει.

Χαρίζει βάθος στο βλέμμα.
Χαρίζει ηρεμία στα χαρακτηριστικά.
Χαρίζει γνώση στη σιωπή.
Χαρίζει, πάνω απ’ όλα, την ομορφιά της εμπειρίας και της αυτογνωσίας.

Η νεανική ομορφιά είναι δώρο της φύσης. Η ώριμη ομορφιά είναι κατάκτηση της ζωής.

Το πρόσωπο του μεσήλικα Ευάγγελου δεν είναι το ίδιο με εκείνο του δεκαεξάχρονου αγοριού. Κι όμως, είναι αναμφισβήτητα το ίδιο πρόσωπο. Γιατί κάτω από τις αλλαγές του χρόνου παραμένουν τα βασικά γνωρίσματα: το βλέμμα, η έκφραση, η αρρενωπότητα, η ιδιαίτερη φυσιογνωμία που κάνει έναν άνθρωπο αναγνωρίσιμο όχι μόνο με τα μάτια, αλλά και με τη μνήμη.

Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο όμορφο μήνυμα που μας δίνουν αυτές οι τρεις φωτογραφίες. Ο άνθρωπος δεν παραμένει ίδιος, εξελίσσεται. Η ζωή γράφει πάνω του, όπως γράφει ο χρόνος πάνω σε ένα παλιό βιβλίο. Και κάθε ρυτίδα, κάθε αλλαγή, κάθε σημάδι δεν είναι απλώς μια απώλεια της νιότης. Είναι μια σελίδα που προστέθηκε στην ιστορία του.

Κοιτάζοντας λοιπόν τον Ευάγγελο Τσιγάρα στις τρεις αυτές ηλικίες, δεν βλέπουμε μόνο ένα όμορφο αγόρι, έναν λεβέντη φαντάρο και έναν ώριμο άντρα. Βλέπουμε τρεις εποχές του ίδιου ανθρώπου. Τρεις στιγμές μιας διαδρομής που ξεκινά από τη φρεσκάδα της νιότης, περνά από τη δύναμη της ανδρικής ακμής και καταλήγει στη γαλήνια αξιοπρέπεια της ωριμότητας.

Και ίσως αυτή να είναι η πραγματική ομορφιά του ανθρώπου: όχι να νικά τον χρόνο, αλλά να τον αφήνει να περνά από πάνω του και, αντί να τον μικραίνει, να τον κάνει βαθύτερο.

Γιατί η νιότη μπορεί να χαρίζει ένα όμορφο πρόσωπο.
Ο χρόνος, όμως, μπορεί να χαρίσει ένα όμορφο βλέμμα.

Και όταν οι δυο αυτές ομορφιές συναντώνται σε τρεις φωτογραφίες, τότε το πορτρέτο ενός ανθρώπου γίνεται κάτι περισσότερο από μια εικόνα. Γίνεται μια μικρή ιστορία ζωής.

Ο Καραγκιόζης σκόρπισε το γέλιο στο Βαλτινό

 

Μια ξεχωριστή απογευματινή συνάντηση με το αγαπημένο Θέατρο Σκιών είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν μικροί και μεγάλοι στο Βαλτινό, την Κυριακή 16 Αυγούστου, στην Κεντρική πλατεία του χωριού.

Ο Δήμος Ρεπούλης παρουσίασε την ξεκαρδιστική παράσταση «Ο Καραγκιόζης, ο αυτοκράτορας του γέλιου», χαρίζοντας σε όλους μια μοναδική βραδιά γεμάτη γέλιο, κέφι και διασκέδαση.

Ο αγαπημένος λαϊκός ήρωας, με το αστείρευτο χιούμορ, τις σκανταλιές και τις χαρακτηριστικές ατάκες του, ταξίδεψε το κοινό στον μαγικό κόσμο του Θεάτρου Σκιών. Τα παιδιά παρακολούθησαν με ενθουσιασμό τις περιπέτειες του Καραγκιόζη, ενώ οι μεγαλύτεροι ξαναβρήκαν για λίγο τη χαρά και την ανεμελιά των παιδικών τους χρόνων.

Η Κεντρική πλατεία του Βαλτινού γέμισε παιδικές φωνές, χαμόγελα και αυθόρμητα γέλια, αποδεικνύοντας πως ο Καραγκιόζης παραμένει διαχρονικός και αγαπημένος από όλες τις γενιές. Μέσα από την απλότητα, το χιούμορ και τη λαϊκή του σοφία, εξακολουθεί να αποτελεί ένα πολύτιμο κομμάτι της ελληνικής παράδοσης και πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Η παράσταση αποτέλεσε μια όμορφη πολιτιστική πρωτοβουλία, προσφέροντας στους κατοίκους και τους επισκέπτες του χωριού μια ευχάριστη ευκαιρία ψυχαγωγίας και συνάντησης στην καρδιά του Βαλτινού.

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από την Τοπική Κοινότητα Βαλτινού, με στόχο να προσφέρει στιγμές χαράς και ξεγνοιασιάς σε μικρούς και μεγάλους, κρατώντας ζωντανές τις παραδόσεις και τα αγαπημένα λαϊκά θεάματα που συνδέουν τις γενιές μεταξύ τους.

Και καθώς έπεσε η αυλαία, έμεινε στην πλατεία το πιο όμορφο αποτύπωμα της βραδιάς: το χαμόγελο στα πρόσωπα των παιδιών και η χαρά μιας κοινότητας που ξέρει να ανταμώνει, να διασκεδάζει και να κρατά ζωντανό το πολιτιστικό της χρώμα.

Μια Θεία Λειτουργία πλημμυρισμένη από κατάνυξη και μελωδία στον Άγιο Αθανάσιο Βαλτινού

 

Σήμερα Κυριακή, 16-8-2026, στον Ιερό Ναό του Αγίου Αθανασίου Βαλτινού, το εκκλησίασμα είχε την ευκαιρία να βιώσει μια ιδιαίτερα κατανυκτική και συγκινητική Θεία Λειτουργία, στην οποία τελέστηκε και το μνημόσυνο της αείμνηστης συγχωριανή μας Ευθυμίας Τσιγάρα.

Από την αρχή της ακολουθίας, η ατμόσφαιρα στον ναό ήταν γεμάτη ευλάβεια και γαλήνη. Οι καλλίφωνοι ιερείς, π. Αχίλλειος Σακελλαρίου και π. Κωνσταντίνος Ζαχαράκης, με την ιεροπρέπεια και τη μελωδικότητα της φωνής τους, σε συνδυασμό με τους ιεροψάλτες Γεώργιο Τσιγάρα, Σωτήριο Χήρα και Παναγιώτη Μπαντόλια, δημιούργησαν ένα μοναδικό μουσικό και πνευματικό άκουσμα.

Οι υπέροχες ψαλμωδίες γέμισαν τον ναό και έδωσαν στη Θεία Λειτουργία μια ξεχωριστή λαμπρότητα. Ιδιαίτερα συγκλονιστική υπήρξε η στιγμή κατά την οποία ο Σωτήριος Χήρας έψαλε τον Χερουβικό Ύμνο. Με τη στεντόρεια, αλλά ταυτόχρονα γλυκιά και εκφραστική φωνή του, απέδωσε με μοναδικό τρόπο έναν από τους σημαντικότερους ύμνους της Ορθόδοξης Θείας Λειτουργίας.

Ο Χερουβικός Ύμνος, που ψάλλεται σε αργό και κατανυκτικό παπαδικό μέλος, συνοδεύει μια από τις πιο ιερές στιγμές της Θείας Λειτουργίας, καθώς ο ιερέας αναπέμπει τις ευχές και θυμιατίζει. Εκείνη τη στιγμή, μέσα στη σιωπή και την ευλάβεια του ναού, η φωνή του ψάλτη υψώθηκε σαν προσευχή προς τον ουρανό. Η ατμόσφαιρα έγινε πραγματικά μαγική, δημιουργώντας σε όλους τους παρευρισκομένους ένα βαθύ αίσθημα συγκίνησης και πνευματικής ανάτασης.

Ξεχωριστή θέση στη Θεία Λειτουργία είχε και το εμπνευσμένο κήρυγμα του θεολόγου Δημητρίου Καλούσιου. Με λόγο απλό, ουσιαστικό και βαθιά ανθρώπινο, μίλησε για την πίστη, την απώλεια, την ελπίδα και την παρηγοριά που προσφέρει ο λόγος της Εκκλησίας στον άνθρωπο. Ο παρηγορητικός και αισιόδοξος λόγος του έδωσε στους πιστούς δύναμη και εσωτερική γαλήνη, ιδιαίτερα σε μια ημέρα μνήμης και προσευχής για την αείμνηστη Ευθυμία Τσιγάρα.

Ήταν, τελικά, μια Θεία Λειτουργία που δεν περιορίστηκε μόνο στην τέλεση μιας ιερής ακολουθίας. Ήταν μια ξεχωριστή εμπειρία πίστης, μουσικής και κατάνυξης. Οι φωνές των ιερέων και των ιεροψαλτών, οι μελωδίες των ύμνων, το θυμίαμα και ο λόγος του θεολόγου ενώθηκαν αρμονικά, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα που άγγιξε τις ψυχές όλων.

Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη δύναμη της Εκκλησίας: να μετατρέπει ακόμη και τη θλίψη της μνήμης σε φως, την απώλεια σε προσευχή και τη σιωπή της καρδιάς σε ελπίδα.

 

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε και φέτος, το 2026, η μεγάλη γιορτή της Παναγίας Ελεούσας, στο γραφικό εκκλησάκι που βρίσκεται φωλιασμένο μέσα στο καταπράσινο Δάσος της Παναγίας Βαλτινού. Μια γιορτή που κάθε χρόνο συγκεντρώνει πλήθος πιστών και επισκεπτών και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά και κοινωνικά ανταμώματα του χωριού.

Από νωρίς το πρωί, αλλά και από την παραμονή της γιορτής, το Βαλτινό φορούσε τα γιορτινά του. Περνώντας μέσα από το χωριό, στον δρόμο προς την Παναγία, ο επισκέπτης συναντούσε εικόνες βγαλμένες από μια άλλη εποχή. Ανάμεσά τους και τους παραδοσιακούς πωλητές χαλβά, που είχαν πάρει τη θέση τους και προσκαλούσαν μικρούς και μεγάλους να γευτούν τον αγαπημένο χαλβά του πανηγυριού. Ήταν μια γνώριμη εικόνα, δεμένη εδώ και χρόνια με το πανηγύρι και τις μνήμες των ανθρώπων.

Φτάνοντας στο δασάκι της Παναγίας, η φιλοξενία του Βαλτινού γινόταν αμέσως αισθητή. Οι εθελοντές τροχονόμοι βρίσκονταν στις θέσεις τους και φρόντιζαν με υπομονή και χαμόγελο για την ομαλή κυκλοφορία και την τακτοποίηση των αυτοκινήτων στους χώρους στάθμευσης. Μια ακόμη απόδειξη ότι πίσω από κάθε μεγάλη γιορτή υπάρχει μια αθόρυβη αλλά πολύτιμη εθελοντική προσφορά.

Οι θρησκευτικές εκδηλώσεις ξεκίνησαν από το απόγευμα της παραμονής, μέσα σε ατμόσφαιρα βαθιάς κατάνυξης. Στο μικρό εκκλησάκι της Παναγίας Βαλτινιώτισσας τελέστηκε ο Μέγας Εσπερινός μετ’ αρτοκλασίας και θείου κηρύγματος, παρουσία πλήθους πιστών και επισκεπτών.

Ανάμεσα στους προσκυνητές ήταν και ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης κ. Δημήτρης Παπαστεργίου, εκπρόσωποι του Δήμου Τρικκαίων, καθώς και εκπρόσωποι άλλων τοπικών αρχών, οι οποίοι τίμησαν με την παρουσία τους τη γιορτή της Παναγίας.

Την ευθύνη του θρησκευτικού τελετουργικού, της Θείας Λειτουργίας, του Εσπερινού, της Δέησης και της Αρτοκλασίας είχε ο ιερέας του χωριού, πατήρ Αχίλλειος Σακελλαρίου συνεπικουρούμενος από εκπρόσωπο της Ιεράς Μητροπόλεως, ο π. Κωνσταντίνος Ζαχαράκης, ιερείς των γειτονικών χωριών και τους εκλεκτούς ιεροψάλτες. Με τις ψαλμωδίες να γεμίζουν το δάσος και το φως των κεριών να τρεμοπαίζει στο εκκλησάκι, η γιορτή απέκτησε εκείνη την ιδιαίτερη πνευματικότητα που μόνο οι παλιές θρησκευτικές παραδόσεις μπορούν να χαρίσουν.

Και όταν ολοκληρώθηκε η ακολουθία, ήρθε η ώρα μιας άλλης, εξίσου σημαντικής, παράδοσης. Η πατροπαράδοτη φιλοξενία. Πιστοί, εκπρόσωποι των αρχών και επισκέπτες κάθισαν στο τραπέζι και γεύτηκαν τη φασολάδα, το παραδοσιακό φαγητό του πανηγυριού. Μια απλή, ζεστή και ανθρώπινη προσφορά, που ζέστανε τις καρδιές και έφερε χαμόγελα.

Πίσω από την επιτυχία του πανηγυριού βρίσκονταν δεκάδες εθελοντές, άνθρωποι του χωριού που εργάστηκαν με μεράκι και ανιδιοτέλεια για να μπορέσουν όλα να λειτουργήσουν όπως έπρεπε.

Οι μάγειροι, οι διανομείς του φαγητού και οι βοηθοί έδωσαν τον καλύτερό τους εαυτό, ώστε κανείς να μη φύγει παραπονεμένος. Μεγάλα καζάνια, μυρωδιές από το παραδοσιακό φαγητό και ακούραστα χέρια συνέθεσαν την εικόνα μιας συλλογικής προσπάθειας που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του πανηγυριού.

Και φυσικά, ιδιαίτερη ήταν η συμβολή των γυναικών του χωριού. Με κέφι, μεράκι και χαμόγελο ανέλαβαν τις προπαρασκευαστικές εργασίες, φροντίζοντας για κάθε λεπτομέρεια. Γιατί το πανηγύρι δεν αρχίζει όταν χτυπήσουν οι καμπάνες, αρχίζει πολλές ημέρες νωρίτερα, μέσα στα σπίτια, στις αυλές και στους χώρους όπου οι άνθρωποι προετοιμάζουν με αγάπη όσα θα προσφέρουν στους επισκέπτες.

Μετά το προσκύνημα και το παραδοσιακό τραπέζι, η γιορτή μεταφέρθηκε στο χωριό. Οι ταβέρνες και τα κλαμπ του Βαλτινού γέμισαν από κόσμο. Παρέες κάθισαν στα τραπέζια, έφαγαν, ήπιαν, αντάλλαξαν ευχές και συναντήθηκαν ξανά με φίλους και συγγενείς που είχαν επιστρέψει στον τόπο τους για τον Δεκαπενταύγουστο.

Η μουσική, τα γέλια και οι συζητήσεις κράτησαν μέχρι αργά τη νύχτα, δίνοντας στη γιορτή έναν ξεχωριστό πανηγυρικό χαρακτήρα.

Έτσι κύλησε και φέτος το πανηγύρι της Παναγίας Ελεούσας του Βαλτινού: με πίστη και κατάνυξη, με παράδοση και φιλοξενία, με εθελοντική προσφορά και ανθρώπινη ζεστασιά.

Γιατί η γιορτή της Παναγίας δεν είναι μόνο μια θρησκευτική τελετή. Είναι το αντάμωμα των ανθρώπων με τον τόπο τους, η συνάντηση του παλιού με το καινούργιο, η συνέχεια μιας παράδοσης που περνά από γενιά σε γενιά. Και όσο οι άνθρωποι του Βαλτινού κρατούν ζωντανή αυτή την παράδοση, η Παναγία Ελεούσα θα συνεχίσει να φωτίζει, κάθε Δεκαπενταύγουστο, όχι μόνο το μικρό της εκκλησάκι μέσα στο δάσος, αλλά και τις καρδιές όλων εκείνων που ανηφορίζουν για να την προσκυνήσουν.

Οι εθελοντές μάγειρες της Παναγίας Βαλτινού

 Με μεράκι και προσφορά, κρατούν ζωντανή την παράδοση του πανηγυριού

Λίγες μόλις ώρες πριν αρχίσει το μεγάλο αντάμωμα του Δεκαπενταύγουστου, το πανηγύρι της Παναγίας Βαλτινού έχει ήδη ξεκινήσει. Όχι με μουσικές και χορούς, αλλά με την αθόρυβη και πολύτιμη δουλειά των ανθρώπων που βρίσκονται πίσω από όλα όσα θα απολαύσουν οι προσκυνητές και οι επισκέπτες.

Στο μαγειρείο της Παναγίας, τα καζάνια έχουν πάρει τη θέση τους και η φωτιά έχει ανάψει. Οι μεγάλες κουτάλες κινούνται αργά μέσα στις κατσαρόλες, οι μυρωδιές της παραδοσιακής κουζίνας πλημμυρίζουν τον χώρο και οι εθελοντές μάγειρες εργάζονται με κέφι, υπομονή και μεράκι. Είναι άνθρωποι που, για πολλά χρόνια τώρα, προσφέρουν ανιδιοτελώς τον χρόνο και την προσωπική τους εργασία, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην επιτυχία του πανηγυριού.

Η παραμονή της Παναγίας έχει τη δική της γεύση και παράδοση: η αλάδωτη φασολάδα, μαγειρεμένη με τον παραδοσιακό τρόπο, περιμένει τους προσκυνητές που θα προσέλθουν στον ναό. Και ανήμερα της μεγάλης γιορτής, το κρέας με το κριθαράκι θα συμπληρώσει το παραδοσιακό πανηγυρικό τραπέζι, προσφέροντας σε όλους όχι μόνο ένα πιάτο φαγητό, αλλά και μια γεύση από την παλιά φιλοξενία του χωριού.

Γιατί το πανηγύρι δεν είναι μόνο η θρησκευτική τελετή, η λιτανεία, οι ευχές και το αντάμωμα. Είναι και όλοι εκείνοι οι άνθρωποι που εργάζονται αθόρυβα, πολλές φορές μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, ώστε όλα να είναι έτοιμα. Είναι οι εθελοντές που βάζουν το δικό τους λιθαράκι στη συλλογική προσπάθεια και αποδεικνύουν πως οι παραδόσεις ενός τόπου δεν διατηρούνται από μόνες τους, χρειάζονται ανθρώπους που τις αγαπούν και τις υπηρετούν.

Στη φωτογραφία, μπροστά από τα καζάνια της Παναγίας, αποτυπώνεται μια μικρή αλλά σημαντική στιγμή αυτής της μεγάλης προσφοράς. Από αριστερά διακρίνονται ο Κωνσταντίνος Τζιωρτζιώτης, εκκλησιαστικός επίτροπος, ο Χρήστος Σταμούλης, ο Δημήτριος Κόρακας, ο Κώστας Κράβαρης, ο Απόστολος Στάθης, η Ρίκα Βότσιου, πρόεδρος του Εκπολιτιστικού Συλλόγου, και ο Βασίλειος Βότσιος.

Επτά άνθρωποι, μαζί με όλους όσοι συμμετέχουν στην προετοιμασία, αποτελούν ένα κομμάτι της αθέατης πλευράς του πανηγυριού. Μιας πλευράς που δεν ακούγεται όσο οι μουσικές, δεν φαίνεται όσο οι χοροί, αλλά είναι απαραίτητη για να στηθεί η μεγάλη γιορτή.

Αξίζουν, λοιπόν, λίγα λόγια ιδιαίτερης μνείας και ένα μεγάλο ευχαριστώ στους εθελοντές μάγειρες της Παναγίας Βαλτινού. Γιατί μέσα από τα καζάνια, τη φωτιά και το παραδοσιακό φαγητό, προσφέρουν κάτι πολύ περισσότερο: προσφέρουν χρόνο, κόπο, αγάπη και ψυχή.

Και έτσι, κάθε Δεκαπενταύγουστο, μαζί με το θυμίαμα και τις καμπάνες, μαζί με τις ευχές και τα ανταμώματα, συνεχίζεται και μια άλλη όμορφη παράδοση του Βαλτινού: η παράδοση της προσφοράς και της φιλοξενίας.

Το Πανηγύρι της Παναγιάς κάτω από τα Δέντρα (Του Χάρη Αγγελή)

 

Παραμονή Δεκαπενταύγουστου, ολόκληρο το χωριό έμοιαζε να παίρνει ανάσα από το καμίνι του καλοκαιριού και να την κρατά για το μεγάλο πανηγύρι. Από το απόγευμα κιόλας, το στενό μπροστά στο σπίτι είχε γεμίσει από τα βήματα ζώων και ανθρώπων. Μουλάρια φορτωμένα με βελέντζες, γομάρια σαμαρωμένα, κάρα χωρίς φορτία μα γεμάτα κόσμο, γερόντους που έγερναν στο πλάι, μανάδες που κρατούσαν μωρά στα φουστάνια, παλικάρια που χαχάνιζαν, κορίτσια στολισμένα με κορδέλες. Όλοι τραβούσαν για το εξωκλήσι της Παναγίας, κρυμμένο μέσα στο δάσος, κάτω από δέντρα που σκέπαζαν τον ουρανό με τα μεγάλα τους κλαδιά.

Στο σπίτι, ο Χάρης και ο Λαζαράκος γκρίνιαζαν από το απόγευμα. Η μάνα πήγαινε κι ερχόταν με το καζάνι στο τζάκι, ο πατέρας καθόταν στη σκάφη και μαστόρευε ένα χαλασμένο σκοινί, αδιάφορος για τα παρακάλια των παιδιών. Εκείνος ποτέ δεν πήγαινε στα πανηγύρια. «Σούσουρα», έλεγε. «Χαμένες ώρες και ξόδεμα». Η μάνα ήθελε να πάει, μα χωρίς τον άντρα της δεν έκανε βήμα.

Έμενε μόνο η γιαγιά, που κούναγε το κεφάλι της ακατάπαυστα.
— Όχι, όχι, δεν σας πάω. Πού να τρέχω νύχτα; Κι άμα ξεστρατίσετε, σαν τα μπουρμπουνάρια που είστε;

Μα ο Χάρης δεν το ’βαζε κάτω. Το παράπονο ανέβηκε από το λαιμό στα μάτια, κι από τα μάτια έγινε κλάμα, ένα κλάμα μεγάλο, λυγμικό, που έκανε τη γιαγιά να παραδώσει το όπλο.

— Ω, νύφη, να πάρω τα δυο τα μεγάλα να τα πάω;
— Ξέρω, μαρ’ μάννα, λέει αυτή, άμα μπορείς, τράβα τα.

Η μάνα πήρε τα δίδυμα να πάει τάχα για νερό στο αρτεσιανό, η γιαγιά σαμάρωσε το γομάρι, έριξε και δυο βελέντζες πάνω του, έβαλε τον Λαζαράκο στο σαμάρι, τον Χάρη πίσω, στα καπούλια, και κρατώντας το σχοινί του γαϊδάρου τράβηξε μπροστά λέγοντας:
— Πάμε, παιδιά. Να βοηθάει η Παναγιά.

Πριν πέσει το σκοτάδι είχαν φτάσει. Το δάσος έβραζε από κόσμο. Στρωσίδια απλώνονταν δεξιά κι αριστερά, φωνές αντηχούσαν κάτω από τους κορμούς των φτελιών, τα γαϊδούρια γκάριζαν, οι πλανόδιοι φώναζαν την πραμάτεια τους. Η γιαγιά ξεσαμάρωσε το ζώο κι έστρωσε τη βελέντζα κάτω από μια φτελιά.

Ο Λαζαράκος αποκοιμήθηκε γρήγορα, χωμένος στη μασχάλη της γιαγιάς. Ο Χάρης όμως είχε τα μάτια του ορθάνοιχτα, να ψάχνουν ανάμεσα στα παιδιά μήπως δει κανέναν φίλο. Στην άκρη του πανηγυριού, ο καφετζής είχε στήσει την ταβέρνα του: καρέκλες, τραπέζια, ασετιλίνες καρφωμένες στα δέντρα. Ο αέρας μύριζε αρνί στη σούβλα.

Αργά, ενώ το φεγγάρι ανέβαινε, ο Χάρης ξάπλωσε κι αυτός. Ο ήχος του κλαρίνου άρχισε να κυλάει μέσα στη νύχτα σαν νερό. Χωρίς να το καταλάβει, αποκοιμήθηκε.

Το πρωί όλα ήταν αλλιώτικα. Οι οργανοπαίχτες είχαν φύγει, οι καρέκλες ήταν στοιβαγμένες, οι ασετιλίνες σβηστές. Η εκκλησία έψελνε.
— Καθίστε εδώ, είπε η γιαγιά. Να πάω να μεταλάβω.

Μόλις χάθηκε πίσω από την πόρτα, δυο παγωτατζήδες άρχισαν να φωνάζουν:
— Κασάτο παγωτό!
— Εδώ τα παγωτά ΕΒΓΑ!

Πριν προλάβει ο Χάρης να σηκωθεί, φάνηκαν ο Σιούλας με τις αδερφές του κι ο Πίπης με τη μάνα του. Ο Χάρης έλαμψε, σαν τον σκύλο του Γκέκα που κούναγε την ουρά μόλις έβλεπε τους δικούς του.

Ο Πίπης δεν άντεξε. Έβγαλε το πενηνταράκι από την τσέπη και το κόλλησε στο κασόνι.
— Δως μου ένα παγωτό, είπε.

Ο παγωτατζής έκοψε το κομμάτι με μια μαχαιριά. Ο Πίπης, έβγαλε το χαρτί, το έγλειψε στη γωνία κι άρχισε να τρώει το παγωτό του με τέτοια ευλάβεια, σαν να ’ταν κάτι ζωντανό.

Οι άλλοι τον κοιτούσαν, οι κοιλιές σφίγγονταν, τα μάτια μεγάλωναν. Μα περίμεναν τους δικούς τους.

Κι εκεί, μπροστά στα μάτια τους, ο Πίπης έχασε το τελευταίο κομματάκι. Έπεσε στο χώμα και βυθίστηκε στον κουρνιαχτό. Ο Πίπης δεν τόλμησε να το πιάσει. Έκανε μόνο το εξής: πήγε στο άλλο παιδάκι που μόλις είχε πάρει σοκολάτα και άρπαξε την άδεια σακούλα. Την άνοιξε, την έψαξε, μύρισε τη σοκολάτα, κι ύστερα τη φούσκωσε και την έσκασε στο γόνατο. Έτσι παρηγορήθηκε.

Όταν γύρισε η γιαγιά, κατάλαβε αμέσως. Έλυσε τον κόμπο του μαντηλιού της, που φύλαγε τις παράδες.
— Φέρε δυο κρέμες, είπε στον παγωτατζή.

Ο Σιούλας ήθελε σουγιά. Μα όταν άκουσε την τιμή, έστριψε απότομα κι έκανε τάχα πως δεν τον νοιάζει. Τελικά συμβιβάστηκε κι αυτός με μισό παγωτό.

Τα παιδιά τριγύριζαν στους πάγκους, λαλίτσες, αηδονάκια που κελαηδούσαν με νερό, μπακακάκια που έκαναν τα κορίτσια να τσιρίζουν.

Κάποια στιγμή πέρασε κι ο θείος, ο μεγάλος αδερφός της μάνας.
— Συμπεθέρα! φώναξε στη γιαγιά.
Και μοίρασε στα παιδιά τρία γλειφιτζούρια με κόκκινο κουκουτσέλι.

Όταν πια άρχισαν πάλι τα όργανα και ο κόσμος σηκώθηκε για τον πρώτο χορό, η γιαγιά σαμάρωσε το γομάρι. Ο Λαζαράκος μπήκε μπροστά, ο Χάρης στα καπούλια, κι οι τρεις πήραν τον δρόμο της επιστροφής μέσα από τα δέντρα.

Στο σπίτι, λίγο αργότερα, ο μπέμπης και τα δίδυμα μοιράζονταν τα ίδια αυτά κουκουτσέλια.
Και το πανηγύρι της Παναγίας γινόταν μια ιστορία που θα κουβαλούσαν όλο το χειμώνα, μέχρι να φτάσει ο επόμενος Αύγουστος.

 

Λίγο πριν από τη μεγάλη γιορτή του Δεκαπενταύγουστου, όταν το χωριό αρχίζει να φορά τα γιορτινά του και η Παναγία γίνεται για άλλη μια φορά σημείο αναφοράς και συνάντησης, οι γυναίκες του Βαλτινού έδωσαν το δικό τους ξεχωριστό «παρών». Με κέφι, μεράκι και χαμόγελα, ένωσαν τα χέρια τους και την καρδιά τους στις προπαρασκευαστικές ετοιμασίες για το πανηγύρι στο ξωκλήσι της Παναγίας.

Σε μια όμορφη εικόνα συλλογικής προσφοράς, οι εθελόντριες γυναίκες του χωριού συγκεντρώθηκαν για να ετοιμάσουν τα κεράσματα που θα προσφερθούν στους συγχωριανούς και στους επισκέπτες ανήμερα της μεγάλης γιορτής. Έκοψαν, γέμισαν, τακτοποίησαν και φρόντισαν κάθε λεπτομέρεια, με εκείνη τη φυσική επιμέλεια που χαρακτηρίζει τις γυναίκες του τόπου μας.

Κάθε τους κίνηση ήταν απλή, μα πίσω της κρυβόταν μια ολόκληρη παράδοση. Ήταν σαν να περνούσε από τα χέρια τους η μνήμη προηγούμενων γενεών, τότε που οι γιορτές και τα πανηγύρια δεν οργανώνονταν από λίγους, αλλά από όλους. Τότε που το κάθε σπίτι είχε τη δική του θέση στην προετοιμασία και η προσφορά δεν ήταν υποχρέωση, αλλά χαρά.

Κι εκεί, ανάμεσα στα χαμόγελα, στις κουβέντες και στα πειράγματα, ξαναζωντάνεψε κάτι από εκείνες τις παλιές εποχές. Οι γυναίκες, άλλες νεότερες και άλλες μεγαλύτερες, έγιναν μια παρέα, μια μικρή κοινωνία μέσα στη μεγάλη κοινωνία του χωριού. Η καθεμιά πρόσφερε ό,τι μπορούσε και όλες μαζί δημιούργησαν κάτι πολύ περισσότερο από ένα κέρασμα: δημιούργησαν μια στιγμή συντροφικότητας.

Η πρωτοβουλία της Τοπικής Κοινότητας Βαλτινού και του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Βαλτινού έδωσε την ευκαιρία στις γυναίκες του χωριού να συμμετάσχουν ενεργά στην προετοιμασία της γιορτής. Και η συμμετοχή τους αυτή απέδειξε για ακόμη μία φορά πως ένα πανηγύρι δεν είναι μόνο η ημέρα της γιορτής. Είναι και όλες εκείνες οι ώρες που προηγούνται, οι άνθρωποι που εργάζονται αθόρυβα, τα χέρια που προσφέρουν και οι μικρές πράξεις που στο τέλος γίνονται μεγάλη συλλογική χαρά.

Γιατί το πανηγύρι της Παναγίας στο Βαλτινό δεν είναι απλώς μια θρησκευτική εκδήλωση. Είναι ένας δεσμός με τον τόπο και τη μνήμη. Είναι η επιστροφή των ξενιτεμένων, το αντάμωμα των συγχωριανών, η συνάντηση των παλιών με τους νεότερους. Είναι η στιγμή που οι άνθρωποι αφήνουν για λίγο πίσω τους τις έγνοιες της καθημερινότητας και ξαναβρίσκονται κάτω από τον ίδιο ουρανό, γύρω από το ίδιο ξωκλήσι.

Έτσι, λίγο πριν χτυπήσει η καμπάνα της Παναγίας και αρχίσει το μεγάλο αντάμωμα, το πανηγύρι έχει ήδη ξεκινήσει. Έχει ξεκινήσει μέσα από τα χαμόγελα αυτών των γυναικών, μέσα από την προσφορά τους και μέσα από τη χαρά του να προσφέρεις χωρίς να περιμένεις τίποτα.

Γιατί τελικά, η ομορφιά ενός χωριού δεν βρίσκεται μόνο στις πλατείες, στις εκκλησίες και στα σπίτια του. Βρίσκεται κυρίως στους ανθρώπους του. Και οι γυναίκες του Βαλτινού, με τα χέρια τους γεμάτα προσφορά και την καρδιά τους γεμάτη αγάπη για τον τόπο, έδειξαν πως η παράδοση δεν είναι κάτι που απλώς θυμόμαστε.

Είναι κάτι που συνεχίζουμε να ζούμε.