Το ποδήλατο της φιλίας στους χωματόδρομους του Βαλτινού

 

Στη σιωπή μιας άλλης εποχής, εκεί όπου ο χρόνος κυλούσε πιο αργά και τα μικρά πράγματα αποκτούσαν μεγάλη σημασία, ένα ποδήλατο γινόταν ολόκληρος κόσμος. Στη φωτογραφία, ο Χρήστος Πράτας στέκεται περήφανος, σχεδόν αγέρωχος, με το νέο του απόκτημα. Ένα ποδήλατο που δεν ήταν απλώς ένα παιχνίδι, αλλά σύμβολο ελευθερίας, χαράς και παιδικής υπερηφάνειας.

Το κρατά με μια φυσική οικειότητα, σαν να ήταν προέκταση του εαυτού του. Το βλέμμα του ήρεμο, γεμάτο μια σιωπηλή ικανοποίηση. Δίπλα του, ο Κώστας Ψύχος. Στέκεται λίγο πιο πίσω, σαν να κρατά μια απόσταση όχι μόνο στο χώρο, αλλά και στο συναίσθημα. Στα μάτια του διακρίνεται εκείνη η αθώα ζήλια της παιδικής ηλικίας - όχι βαριά, ούτε πικρή, μια ζήλια που γεννιέται από την επιθυμία να μοιραστείς τη χαρά του άλλου.

Κι όμως, αυτή η απόσταση δεν κρατά για πολύ. Γιατί στα χωριά εκείνης της εποχής, στη δεκαετία του 1960, τα πράγματα δεν ανήκαν πραγματικά μόνο σε έναν. Ανήκαν στη στιγμή, στο παιχνίδι, στη φιλία. Και το ποδήλατο του Χρήστου έγινε σύντομα και του Κώστα. Έγινε αφορμή για κοινές βόλτες, για γέλια στους χωματόδρομους, για μικρές περιπέτειες κάτω από γυμνά δέντρα και μπροστά από ασβεστωμένα σπίτια.

Οι δρόμοι τότε δεν ήταν εύκολοι. Χώμα, πέτρες, λακκούβες. Κάθε πεταλιά απαιτούσε κόπο, κάθε διαδρομή είχε δυσκολίες. Μα ίσως γι’ αυτό η χαρά ήταν πιο αληθινή. Δεν υπήρχε άσφαλτος, δεν υπήρχε ευκολία - υπήρχε όμως η επιμονή και η λαχτάρα. Και αυτό αρκούσε.

Ήταν από τα λίγα παιδιά που είχαν ποδήλατο. Και αυτή η σπανιότητα δεν τους απομόνωνε, τους ένωνε. Γιατί το ποδήλατο δεν έγινε σύμβολο υπεροχής, αλλά μοίρασμα εμπειρίας. Ένα παιχνίδι που δεν περιοριζόταν σε έναν, αλλά άνοιγε δρόμους για δύο.

Σήμερα, ίσως ένα ποδήλατο να μοιάζει κάτι απλό, σχεδόν ασήμαντο. Τότε όμως ήταν όνειρο. Ήταν ελευθερία. Ήταν η δυνατότητα να φύγεις λίγο πιο πέρα από το σπίτι, να δεις τον κόσμο αλλιώς - έστω και μέσα στα όρια ενός μικρού χωριού.

Και τελικά, αυτό που μένει από τη φωτογραφία δεν είναι μόνο το ποδήλατο. Είναι εκείνη η αδιόρατη στιγμή όπου η ζήλια γίνεται φιλία, η ιδιοκτησία γίνεται μοίρασμα και η παιδική ηλικία αφήνει πίσω της ένα αποτύπωμα απλό, μα βαθιά ανθρώπινο.

«Μνήμη ήρωα ταγματάρχη Δημητρίου Κασλά» Ομιλία στο Πουρί Δήμου Ζαγοράς, 3-5-2026

 Του Δρος ΘΕΟΔΩΡΟΥ Α. ΝΗΜΑ

Σεβασμιότατε, Κύριοι Βουλευτές, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριοι Δήμαρχοι, Κύριε Ταξίαρχε, Κύριε Δντά της Β/Εκπαίδευσης Τρικάλων, Αγαπητοί Απόγονοι του Δημητρίου Κασλά, Κυρίες και Κύριοι,

Χαίρομαι ιδιαιτέρως που μετά από δεκαπέντε (15) χρόνια, προσκεκλημένος και πάλι από τον Δήμο Ζαγοράς, ξαναβρίσκομαι για τρίτη φορά στο Πουρί, για να ξαναμιλήσω, σε μια άλλη, διαφορετική τώρα, εκδήλωση, κατά την οποία εγκαινιάζεται το Μουσείο «Χώρος Μνήμης Δημητρίου Κασλά», το οποίο δημιουργήθηκε από την Περιφέρεια Θεσσαλίας για να τιμηθεί ο  ήρωας του Ελληνοϊταλικού Πολέμου και υπερασπιστής του υψώματος 731 της Βορείου Ηπείρου. Λυπούμαι όμως ειλικρινά, διότι σήμερα δεν είναι παρών ο πρωταγωνιστής της προσπάθειας για την δικαίωσή του, ο γιος του Ιωάννης Κασλάς, για να δει ότι ο αγώνας του δικαιώνεται και ένας από τους καρπούς αυτού του αγώνα είναι και η ίδρυση του εγκαινιαζομένου σήμερα Μουσείου.

Στο αποτέλεσμα αυτό καθοριστική ήταν η συμβολή του φίλου Αλέξανδρου Καπανιάρη, διευθυντή Δ/βάθμιας Εκπαίδευσης Τρικάλων σήμερα, ο οποίος από την αρχή, συνεργαζόμενος  με τις τότε Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις Μαγνησίας και Τρικάλων, καθώς και τους Δήμους Ζαγοράς και Καρδίτσας, οι οποίοι συνέδραμαν οικονομικώς, επιμελήθηκε της εκδόσεως του Λευκώματος και της παραγωγής  ντοκιμαντέρ σχετικού με τη δράση του Δημητρίου Κασλά.

Ο Πουριώτης αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού Δημήτριος Κασλάς, δεν είναι πλέον ένας από τους πολλούς ξεχασμένους ήρωες της νεότερης ιστορίας μας. Και αυτό χάρη στην πρωτοβουλία του αειμνήστου Γιάννη Κασλά, ο οποίος έσωσε, ταξινόμησε και έβγαλε στην επιφάνεια το Αρχείο του ήρωα πατέρα του και πρόβαλε τα ηρωικά του κατορθώματα. Σήμερα όλοι γνωρίζουν για την Τιτανομαχία στο Ύψωμα 731 της Βορείου Ηπείρου και για τον πρωταγωνιστή της. Ο τιμώμενος όμως ήρωας Δημήτριος Κασλάς έφυγε πικραμένος, όπως γίνεται συνήθως στον τόπο μας, όπου βασιλεύουν η αχαριστία και η αγνωμοσύνη και όπου επιβραβεύονται οι μετριότητες.

Ας ανατρέξουμε όμως στην άνοιξη του 1941, τότε που οι Έλληνες είχαν εκδιώξει τους Ιταλούς εισβολείς μακριά από τα ελληνο-αλβανικά σύνορα πολεμώντας με ηρωισμό υπό αντίξοες συνθήκες.

Ο διοικητής της Μεραρχίας Ιππικού, υποστράτηγος Στανωτάς, σε διαταγή του, η οποία εκδόθηκε στη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού Πολέμου 1940-41, σημείωνε και τα εξής: «Εκ των μονάδων, αίτινες ετέθησαν υπό τας Διαταγάς μου, το Τάγμα Κασλά μετά του Λόχου Παπή, υπέστησαν βαρυτάτας απωλείας πλην προς τιμήν των, μετά τινων ετέρων ηρωικών τμημάτων της Μεραρχίας και των άλλων μονάδων του Στρατού, αποτελώσι τους εκλεκτούς, τους υποστάντας τας μεγαλυτέρας στερήσεις και θυσίας αλλά και τους δρέψαντες την υψίστην δόξαν, ήτις θα τους αποδοθή εν καιρώ». Αυτή η «εν καιρώ» απόδοση της «υψίστης δόξας» στον ήρωα του Ελληνοϊταλικού Πολέμου Δημήτριο Κασλά άργησε πολύ να αποδοθεί. Σταδιακά όμως του αποδόθηκε αλλά μετά θάνατον. Η έκδοση του Λευκώματος «Δημήτριος Κασλάς. Η στρατιωτική διαδρομή, το πρόσωπο, η εποχή», αλλά και του σχετικού ντοκιμαντέρ, το επιβεβαιώνουν. Είχαν προηγηθεί κάποιες άλλες εκδηλώσεις και εκδόσεις, οι οποίες ευαισθητοποίησαν το κοινό και προετοίμασαν το έδαφος για την πλήρη αναγνώριση της προσφοράς του Δημητρίου Κασλά. Για την ιστορία αναφέρουμε ότι τον Μάρτιο του 2000, διοργανώθηκε στα Τρίκαλα ειδική εκδήλωση και τιμήθηκε για πρώτη φορά η Τιτανομαχία του υψώματος 731 και ο κύριος συντελεστής της Δημήτριος Κασλάς. Την επόμενη χρονιά στο επιστημονικό περιοδικό «Τρικαλινά», το οποίο εκδίδει ο Φιλολογικός Ιστορικός Λογοτεχνικός Σύνδεσμος Τρικάλων, δημοσιεύθηκε το πολεμικό ημερολόγιο του Δημητρίου Κασλά και άλλα σχετικά κείμενα. Ακολούθησαν πολλά άλλα δημοσιεύματα σε διάφορα περιοδικά και εφημερίδες, αλλά και βιβλία. Σήμερα, μετά από 85 χρόνια, οι συμπατριώτες του, με τα εγκαίνια του Μουσείο Δημητρίου Κασλά ολοκληρώνουν την απόδοση των οφειλόμενων τιμών. Κι αυτό ας αποτελέσει την αρχή της αποδόσεως των σχετικών τιμών σε όλους τους Θεσσαλούς ήρωες.

Ποιος είναι όμως ο ήρωας Δημήτριος Κασλάς;

Γεννήθηκε στο Πουρί του Πηλίου το 1901. Σε ηλικία 15 ετών κατέβηκε στον Βόλο και εργαζόμενος σε φούρνο στην αρχή και σε ταβέρνα αργότερα, τελείωσε την νυχτερινή Εμπορική Σχολή Βόλου. Σε ηλικία 19 ετών κατετάγη κληρωτός στη Λάρισα, και τέλη Ιουλίου του 1920 αναχώρησε για τη Σμύρνη, όπου βρισκόταν σε ανάπτυξη η Μικρασιατική Εκστρατεία. Τον Ιανουάριο του 1922 έδωσε εξετάσεις και εισήχθη, με πολύ καλή σειρά, στον ουλαμό Εφέδρων Αξιωματικών του Αφιόν Καραχισάρ. Επακολουθεί η κατάρρευση του μετώπου. Ο Κασλάς συλλαμβάνεται αιχμάλωτος  τον Αύγουστο του 1922 και απελευθερώνεται τον Απρίλιο του 1923. Με την επιστροφή του από την αιχμαλωσία και σε ηλικία 22 ετών ονομά­ζε­ται έφεδρος ανθυπολοχαγός. Το 1924 εντάσσεται στις τάξεις των μονίμων αξιωματικών του Στρατού.

Κατά την έκρηξη του πολέμου, το 1940, ο Δ. Κασλάς υπηρετούσε στο 5ο Σύνταγμα Πεζικού Τρικάλων ως διοικητής του 2ου Λόχου Πολυβόλων του ΙΙ Τάγματος, το οποίο ήδη από τον Αύγουστο βρισκόταν στην περιοχή Μετσόβου.

Στις 3 το πρωί της 28ης Οκτωβρίου 1940 το Τάγμα του Κασλά ειδοποιή­θηκε τηλεφωνικώς για την κήρυξη του πολέμου και διατάχθηκε να κινηθεί εναντίον του εχθρού. Την 1η Νοεμβρίου έλαβε επαφή με τον εχθρό κοντά στο χωριό Παλιοσελι στη διάβαση του Αώου. Εκεί ανέκοψε την προέλαση των Ιταλών και έκτοτε η πορεία του Τάγματος ήταν νικηφόρος.

Από τις 3 Νοεμβρίου είχε υπαχθεί στο Απόσπασμα Αώου του αν/χη Μαρδοχαίου Φριζή και από 14 έως 16 Νοεμ. συμμετείχε στη μάχη για την απελευθέρωση της Κόνιτσας. Στις 16 τραυματίζεται ο διοικητής του Τάγματος Πέτρος Παπαβασιλείου και ο Κασλάς ως ο αρχαιότερος λοχαγός αναλαμβάνει τη διοίκησή του, την οποία διατήρησε ως το τέλος του πολέμου. Στις 10 Δεκ. το Τάγμα διατίθεται στο Απόσπασμα  Κετσέα.

Στις 10 Ιαν. το Τάγμα, ύστερα από σκληρές μάχες, έφθασε στο Ροντέν, ΒΑ της Κλεισούρας και ανατολικά της Τρεμπεσίνας. Στις 23 Ιαν. με ένα τολμηρό στρατήγημα του Κασλά εξουδετερώθηκε η ισχυρή αντίσταση των Ιταλών και καταλήφθηκε το ύψωμα 717 ή Μπρέγκου Ράπιτ, το οποίο βρίσκεται ανατολικά και δίπλα από το Ύψωμα 731. Συνελήφθησαν 147 Ιταλοί αιχμάλωτοι, εκ των οποίων 7 αξιωματικοί, και έπεσαν στα χέρια των Ελλήνων πολλά όπλα. Επακολουθούν ομηρικές μάχες σώμα με σώμα και τα υψώματα περνούν μια στους Έλληνες και μια στους Ιταλούς. Στις 24 σταθεροποιήθηκε η κατάληψη του υψ. Μπρέγκου Ράπιτ από το Τάγμα του Κασλά και καταλήφθηκε και το διπλανό ύψ. 731 από το Ι/51 Τάγμα Τρικάλων. Για τον ηρωισμό του και τις ικανότητες που επέδειξε στις μάχες αυτές ο Κασλάς, στην Ημερήσια Διαταγή της 27 Ιαν. 1941 του 51ου Συντάγματος Πεζικού (Τρικάλων) γίνεται πρόταση για απονομή σ’ αυτόν του Αριστείου Ανδρείας.

Επί του υψ. Μπρέγκου Ράπιτ το Τάγμα του Κασλά παρέμεινε  ως τις 16 Φεβ., οπότε απεσύρθη και παρέμεινε σε εφεδρεία ως τις 8 Μαρτίου, όταν διατάχθηκε να αντικαταστήσει το Ι/51 Τάγμα επί του υψ. 731.  Στο ύψωμα αυτό επρόκειτο να διεξαχθεί η μεγαλύτερη μάχη του Ελληνοϊταλικού πολέμου, αφού εκεί συντρίφτηκαν οι πάνοπλες Μεραρχίες των Ιταλών και εκεί κρίθηκε ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος. Πρωταγωνιστής της Τιτανομαχίας αυτής ήταν ο διοικητής του ΙΙ Τάγματος του 5ου Συντάγματος (Τρικάλων) Δημήτριος Κασλάς.

Απέναντι από την Ι Μεραρχία (Θεσσαλίας), στην οποία υπαγόταν το 5ο ΣΠ (Τρικάλων), το 4ο ΣΠ (Λαρίσης) και το 2ο ΣΠ (Βόλου), ήταν παρατεταγμένες 4 ιταλικές μεραρχίες (η Κάλιαρι, η Πούλιε, η Πινερόλο και η Μπάρι) και 2 εφεδρικές (η Πουστερία και η Σιένα).

Στις 9 Μαρτίου το πρωί άρχισε η ιταλική επίθεση. Προηγήθηκε ανηλεής βομβαρδισμός από 400 βαρέα πυροβόλα, από όλμους αλλά και από 190 αεροπλάνα. Το ύψωμα 731 σείστηκε ολόκληρο και ανασκάφτηκε. Όμως η ιταλική επίθεση αποκρούστηκε. Και, όπως γράφει ο στρατηγός Ιω. Μυτιληναίος,  «οι ελάχιστοι επιζώντες Έλληνες, την κατάλληλη στιγμή, εξέρχονται των κατεστραμμένων χαρακωμάτων τους και με εφ’ όπλου λόγχη και την κραυγή “ΑΕΡΑ” αντεπιτίθενται. Οι Ιταλοί ανατρέπονται και υποχωρούν προς την αρχική γραμμή εξορμήσεώς τους, καταδιωκόμενοι, αρχικά από τους μαχητές και στη συνέχεια από τα πυρά του ελληνικού ΠΒ». Επακολούθησαν άλλες τρεις επιθέσεις ως το απόγευμα και όλες αποκρούστηκαν. Το ίδιο συνέβη και τις επόμενες τέσσερις ημέρες, ώσπου αποδεκατισμένο το ΙΙ/5 Τάγμα αντικαταστάθηκε από το 19ο ΣΠ (Σερρών), το οποίο με τον ίδιο ηρωισμό απέκρουσε όλες τις ιταλικές επιθέσεις ως τις 24 Μαρτίου, οπότε οι Ιταλοί απογοητευμένοι σταμάτησαν. Προηγουμένως ο Μουσολίνι, που παρακολουθούσε τις μάχες από κοντινό παρατηρητήριο, έφυγε ταπεινωμένος.

Στις 10 Μαρτίου 1941 ο Διοικητής του Β΄ Σώματος Στρατού υποστράτηγος Γεώργιος Μπάκος απέστειλε προς τους Πολεμιστές της Ι Μεραρχίας, στην οποία υπαγόταν και το Τάγμα του Κασλά, την ακόλουθη διαταγή: «Πολεμιστάς Ι Μεραρχίας. Προ του ακαμάτου ηρωισμού σας εθραύσθησαν από της χθες άπασαι αι απεγνωσμέναι εχθρικαί προσπάθειαι. Προ των χαλυβδίνων γραμμών σας συνετρί­βησαν κατά το διήμερον διάστημα τρεις νωπαί εχθρικαί μεραρχίαι. Είμαι υπερήφανος διότι ηγούμαι τοιούτων ηρώων. Η Πατρίς σεμνύεται δι’ αυτούς. Η παρούσα να φθάση μέχρι του τελευταίου οπλίτου της  μεραρχίας».

Η νεότερη ιστορία ονομάζει το ύψ. 731 «Νέες Θερμοπύλες», γράφτηκε δε και ειδικός Θούριος ως εμβατήριο του Στρατού. Έγινε θρυλικό και είναι γραμμένο στο Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη στην Αθήνα. Το ύψ. 731 κατά την έναρξη των εχθροπραξιών ήταν δενδροσκεπασμένο, στο τέλος όμως δεν έμεινε κανένα δένδρο και είχε τροποποιηθεί η γεωλογική μορφή του. Το ύψος του μειώθηκε κατά 6 μέτρα. Σε κανένα άλλο μέρος του κόσμου κατά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο δεν ρίχτηκαν τόσα πυρομαχικά όσα στο ύψωμα 731. Οι Ιταλοί χαρακτήρισαν την περιοχή του ως «Ιερή Ζώνη» και τίμησαν τους μαχητές τους. Η εκεί μάχη χαρακτηρίστηκε ως Τιτανομαχία και θεωρείται ισάξια ή και ανώτερη της μάχης του Μαραθώνα.

Ο Δημ. Κασλάς με τις ηγετικές του ικανότητες, το θάρρος, τον πατριωτισμό του και την πίστη του για τη νίκη υπήρξε ο κύριος συντελεστής της Τιτανομαχίας του 731, ήταν αυτός που διηύθυνε τη μάχη, εμψύχωνε τους γενναίους μαχητές του και συνέβαλε αποφασιστικά στη μεγαλειώδη νίκη των Ελλήνων και στην ταπείνωση του ίδιου του Μουσολίνι.

Για τον ηρωισμό του στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο του 1940-41 του είχαν απονεμηθεί: Χρυσούν Αριστείον Ανδρείας, Πολεμικός Σταυρός Γ΄ τάξεως, Αργυρούς Σταυρός του Β. Τάγματος και Μετάλλιον στρατιωτικής Aξίας Δ΄ τάξεως.

Αλλά και κατά την υποχώρηση του Ελληνικού Στρατού, μετά την επέμβαση των Γερμανών τον Απρίλιο του 1941, όταν οι περισσότερες μονάδες είχαν διαλυθεί, ο Δημ. Κασλάς κατάφερε όχι μόνο να οδηγήσει το Τάγμα του συντεταγμένο ως το Μέτσοβο αλλά έδωσε και αρκετές νικηφόρες επιβραδυντικές μάχες με τον εχθρό. Για τον ηρωισμό που επέδειξε και σ’ αυτή την περίοδο, όπου τα πάντα είχαν καταρρεύσει, ο Δ/τής του 5ου ΣΠ Νικ. Γεωργούλας πρότεινε στις 17-4-1941 να απονεμηθεί στον Ταγματάρχη Δ. Κασλά  το Χρυσούν Αριστείον Ανδρείας.

Κατά την Γερμανοϊταλική Κατοχή ο Κασλάς έλαβε μέρος στην Εθνική Αντίσταση. Ενταχθείς αρχικά στις τάξεις του ΕΔΕΣ περί το τέλος Αυγούστου του 1943, με 7 άλλους συναδέλφους του αξιωματικούς, ανέλαβε να συγκροτήσει το Υπαρχηγείο Φαρσάλων του ΕΔΕΣ. Μετά την διάλυσή του από τμήματα του ΕΛΑΣ περί το τέλος Σεπτεμβρίου 1943, εντάχθηκε σ’ αυτόν και έδρασε κυρίως στην περιοχή της κοιλάδας του Σπερχειού, ως Στρατιωτικός Διοικητής Τάγματος και Συντάγματος, του 51 και του 52 κατά σειράν, υπό τις διαταγές των υποστρατήγων Κων. Τσαμάκου και Δημ. Ματσούκα, καθώς και του αντ/χη Αθ. Κατσαρού, και έλαβε μέρος σε πολλές μάχες του ΕΛΑΣ εναντίον των στρατευμάτων Κατοχής. Το 52 Σύνταγμα, κατά τις συγκρούσεις με τα στρατεύματα Κατοχής, είχε απώλειες 52 νεκρούς και 43 τραυματίες.

Η συμμετοχή του στα Δεκεμβριανά του στοίχισε αυτεπάγγελτη αποστρατεία με τον βαθμό του αντισυνταγμα­τάρχη. Απεβίωσε στις 22 Φεβρουαρίου 1966 από καρδιακό επεισόδιο. Είχε προηγηθεί και εγκεφαλικό, το  οποίο του προκάλεσε προβλήματα στην ικανότητα να γράφει. Με την αναγνώριση και της Εαμικής Εθνικής Αντίστασης το 1985 προήχθη, μετά θάνατον, σε ταξίαρχο.

Η καθολική αναγνώριση και αποδοχή της εθνικής του δράσης ήρθε αργότερα. Με την έκδοση του Αφιερώματος, την προβολή του σχετικού ντοκιμαντέρ και την ίδρυση του εγκαινιαζομένου σήμερα Μουσείου “Χώρος Μνήμης Δημητρίου Κασλά”, εξήντα χρόνια μετά τον θάνατό του, πιστεύουμε ότι του αποδίδονται πλέον όλες οι οφειλόμενες τιμές. Η Ιστορία μπορεί να αργεί αλλά δεν λησμονεί.

Τώρα που ο εθνομηδενισμός έχει γίνει μόδα και τάχα προοδευτική αντίληψη, επιβάλλεται οι πατριωτικές δυνάμεις της Χώρας μας, που βρίσκονται σε όλους τους πολιτικούς χώρους και αποτελούν την συντριπτική πλειοψηφία του Λαού μας, να τιμούν τα κατορθώματα των προγόνων μας και να αντλούν δύναμη από αυτά.

Η Διαταγή που απέστειλε προς τους διοικητές των λόχων του στις 9 π.μ. της 9ης Μαρτίου 1941 ο επί του υψ. 731 διοικητής του ΙΙ/5 Τάγματος τχης Δ. Κασλάς ας είναι οδηγός μας. Επιτρέψτε μου να κλείσω την ομιλία μου με αυτή: «Επί των κατεχομένων θέσεων θα αμυνθώμεν μέχρι εσχάτων. Ουδείς θα κινηθή προς τα οπίσω. Εμψυχώσατε άνδρας σας και τονώσατε το ηθικόν των. Προμηνύεται λυσσώδης επίθεσις του εχθρού, η οποία όπως δήποτε θα αποκρουσθή και θα συντριβή. Τηρήσατέ με ενήμερον τακτικής καταστάσεως. Επαναλαμβάνω, τότε μόνον θα διέλθη ο εχθρός εκ της τοποθεσίας μας, όταν αποθάνωμεν άπαντες επί των θέσεών μας».

Σας ευχαριστώ.

Το πανηγύρι του λιβαδιού και το πρώτο αντίο

 Του Χάρη Αγγελή

Τις μέρες γύρω από το Πάσχα, τότε που η άνοιξη είχε πια φουντώσει για τα καλά και η γη μοσχοβολούσε ζωή, δεν γιόρταζαν μόνο οι άνθρωποι, γιόρταζαν και τα ζώα. Στο ζευγαρολίβαδο, εκεί όπου το χορτάρι ψήλωνε τόσο που ξεπερνούσε το γόνατο, ο αγροφύλακας έδινε το σύνθημα: η βόσκηση επιτρεπόταν.

Και τότε άρχιζε το πανηγύρι.

Τα ζευγάρια των χωραφιών - αγελάδες και άλογα, μαθημένα όλο τον χειμώνα στο ζυγό και στο όργωμα - αφήνονταν ελεύθερα για λίγες μέρες στο καταπράσινο λιβάδι. Στην αρχή επικρατούσε ένας αληθινός χαλασμός. Μουγκρίσματα βαριά, χλιμιντρίσματα κοφτά, πατήματα ανυπόμονα πάνω στο μαλακό χώμα. Οι αγελάδες, άγνωστες μεταξύ τους, δοκίμαζαν τις δυνάμεις τους, χτυπιούνταν κεφάλι με κεφάλι, έτρεχαν σε κύκλους, κυνηγιούνταν σαν να ’ταν μικρά μοσχάρια κι όχι δουλεμένα ζώα. Μα σιγά σιγά, καθώς περνούσαν οι μέρες, «γνωρίζονταν». Η ένταση έσβηνε και τη θέση της έπαιρνε μια ήρεμη, σχεδόν τελετουργική βοσκή.

Ξεχώριζε ανάμεσά τους ένα ζώο παράξενο και συνάμα κωμικό: ο κοκκίνης του Σιούλα.

Ήταν γερασμένος, με μια κοιλιά βαριά και φουσκωμένη, και τον σβέρκο του γυμνό και ροζιασμένο από τα χρόνια κάτω από το ζυγό. Είχε σύρει κάρα φορτωμένα, είχε τραβήξει αλέτρια και σβάρνες, είχε δουλέψει όσο λίγα ζώα. Κι όμως, μόλις πατούσε στο λιβάδι, μεταμορφωνόταν.

Κατέβαζε το κεφάλι, μούγκριζε βαθιά, σχεδόν επίσημα, σαν να ανακοίνωνε την παρουσία του. Έπειτα έμπηγε τα μπροστινά του πόδια στο χώμα και τα τραβούσε με δύναμη προς τα πίσω, σηκώνοντας σύννεφα από κουρνιαχτό. Και μετά άρχιζε την παράξενη τελετή του: πλησίαζε μία μία τις αγελάδες, έβαζε τη μουσούδα του χαμηλά, στις γέννες τους, κι ύστερα σήκωνε απότομα το κεφάλι ψηλά, ανοιγοκλείνοντας τα χείλη του σαν να δοκίμαζε τον αέρα.

Το ίδιο έκανε και εκεί όπου είχαν κατουρήσει οι αγελάδες.

Κάτι έψαχνε ο κοκκίνης. Κάτι που δεν έβρισκε. Ίσως γιατί δεν υπήρχε πια. Ίσως γιατί τα χρόνια τον είχαν αφήσει πίσω.

Τα άλογα, πάλι, ήταν άλλο πράγμα. Γρήγορα, νευρικά, με δύναμη που φόβιζε. Όταν περνούσαν μπροστά από το σπίτι, η γιαγιά ανησυχούσε, φώναζε τα εγγόνια κοντά της, μην τύχει και κάποιο βρεθεί στο διάβα τους. Ο καλπασμός τους ακουγόταν σαν βροντή, κι η καρδιά της σφιγγόταν κάθε φορά.

Το πανηγύρι των μεγάλων ζώων κρατούσε όσο κρατούσε και το ψηλό χορτάρι. Όταν πια το λιβάδι χαμήλωνε και η πρασινάδα λιγόστευε, έπαιρναν τη σειρά τους τα πρόβατα και τα γαϊδούρια. Οι νοικοκυραίοι διάλεγαν τόπο κοντά στη φλέβα, εκεί που το νερό κυλούσε δροσερό, κι έστηναν τα τσαρδάκια τους. Εκεί θα περνούσε το καλοκαίρι ο τσομπάνος με το κοπάδι.

Κάθε μεσημέρι, όταν ο ήλιος ανέβαινε ψηλά και οι άνθρωποι ξυπνούσαν από τον πρωινό τους ύπνο, αντάμωναν ο Χάρης, ο Σιούλας και ο Πίπης. Πήγαιναν στο τσαρδάκι όπου δούλευε ο Γκέλιας, για να του κρατήσουν συντροφιά. Μαζί τους ήταν και ο Νικόλας, ο Γκόλας, κι όλοι μαζί είχαν «ροϊαστεί» τσοπαναραίοι για το καλοκαίρι στο κοπάδι του αδερφού του παππά. Αντάλλαγμα: δυο σακιά σιτάρι ο καθένας.

Ο Γκέλιας ήταν ο μεγαλύτερος. Ψηλός, δυνατός, με βλέμμα που έδειχνε πως είχε ήδη μάθει πράγματα που οι άλλοι μόλις άκουγαν. Τον θαύμαζαν. Κι εκείνος, καθώς σκούπιζε το τσαρδάκι από τις κακαράντζες που είχαν αφήσει τη νύχτα τα πρόβατα, τους μιλούσε.

Τους έλεγε ιστορίες.

Για κορομηλιές γεμάτες κόκκινα κορόμηλα και για κερασιές που λύγιζαν από τους ώριμους καρπούς. Για τα βράδια που οι μεγάλοι τσοπαναραίοι έκλεβαν λίγα λίγα φρούτα, τόσο όσο να μη γίνουν αντιληπτοί. Για τα μποστάνια που ετοιμάζονταν να δώσουν τα πρώτα καρπούζια και πεπόνια. Και για τη φλέβα, δίπλα στη γέφυρα, εκεί που το νερό σχημάτιζε ένα βαθύ «κουλούρι», όπου είχε μάθει να κολυμπά.

Τα μάτια του Χάρη άστραφταν καθώς τον άκουγε.

Όταν τελείωνε το σκούπισμα, άρχιζε το άρμεγμα. Ο Γκέλιας έπιανε μία μία τις προβατίνες, έβαζε το καρδάρι ανάμεσα στα πόδια τους και, με γρήγορες, σίγουρες κινήσεις, τραβούσε τις ρόγες. Το γάλα έπεφτε ρυθμικά, ζεστό, αφρίζοντας ελαφρά. Ήταν δουλειά κουραστική, μα εκείνος την έκανε με τέχνη.

Μέχρι να τελειώσει, ο ήλιος είχε φτάσει στο καταμεσήμερο. Ύστερα έπρεπε να κοιμηθεί. Τα πρόβατα βοσκούσαν τη νύχτα, στη δροσιά, και τη μέρα έμεναν κάτω από τον ίσκιο του τσαρδακιού. Η ευθύνη ήταν μεγάλη, ένα λάθος, ένα ξένο χωράφι, κι ο αγροφύλακας θα έριχνε πρόστιμο βαρύ.

Ο Χάρης, όμως, δεν έβλεπε τη δυσκολία. Έβλεπε μόνο την περιπέτεια.

Το ίδιο βράδυ περίμενε τον πατέρα του. Ήθελε να του μιλήσει.

—Πατέρα, να πάρουμε πρόβατα…

Ο πατέρας χαμογέλασε κουρασμένα.

—Θα σε πάρω, γιόκα μου, του είπε. Μα πρώτα να τελειώσεις το σχολείο.

Ο μικρός δεν επέμεινε. Μα μέσα του είχε ήδη γίνει τσομπάνος.

Λίγες μέρες αργότερα, ήρθε ο γάμος της θείτσας. Ήταν Μάης, μήνας λουλουδιασμένος. Το σπίτι γέμισε κόσμο, φωνές, τραγούδια. Κι ύστερα άδειασε.

Η θείτσα έφυγε. Πήγε στο σπίτι του θείου Κώτσιου, στον πέρα μαχαλά.

Όταν ο Χάρης κατάλαβε πως δεν θα ξαναγύριζε να μείνει μαζί τους, κάτι ράγισε μέσα του. Έπεσε στην αγκαλιά της γιαγιάς και ξέσπασε σε λυγμούς.

Το λιβάδι συνέχιζε να πρασινίζει. Τα ζώα συνέχιζαν το δικό τους πανηγύρι. Μα για τον μικρό, εκείνη η άνοιξη είχε πια μια σκιά.

Ήταν η πρώτη φορά που καταλάβαινε πως, όπως τα χορτάρια θεριεύουν και ύστερα χάνονται, έτσι αλλάζουν και οι ζωές των ανθρώπων.

Βελτίωση της οδικής ασφάλειας στο Βαλτινό με νέες παρεμβάσεις οδοσήμανσης

 

Σημαντικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας πραγματοποιήθηκαν στον κεντρικό δρόμο του Βαλτινού, έπειτα από πρωτοβουλία της Τοπικής Κοινότητας σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Τρικκαίων.

Στο πλαίσιο των εργασιών, αντικαταστάθηκαν έξι πινακίδες STOP, οι οποίες με την πάροδο του χρόνου είχαν υποστεί φθορές και είχαν ξεθωριάσει, με αποτέλεσμα να μην είναι επαρκώς ορατές από τους διερχόμενους οδηγούς. Η κατάσταση αυτή εγκυμονούσε κινδύνους για την ασφάλεια τόσο των οδηγών όσο και των πεζών, καθιστώντας αναγκαία την άμεση παρέμβαση.

Οι νέες πινακίδες τοποθετήθηκαν σε καίρια σημεία του οδικού δικτύου, προσφέροντας σαφή και ευδιάκριτη σήμανση, συμβάλλοντας έτσι στη ρύθμιση της κυκλοφορίας και στη μείωση του κινδύνου ατυχημάτων.

Ο Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Βαλτινού, Βάιος Τσιγάρας, εξέφρασε την ικανοποίησή του για την ολοκλήρωση των εργασιών, τονίζοντας ότι η ασφάλεια των κατοίκων και των επισκεπτών αποτελεί βασική προτεραιότητα. Όπως δήλωσε, οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις ενισχύουν ουσιαστικά την ασφαλή διέλευση οχημάτων και πεζών, βελτιώνοντας την καθημερινότητα στο χωριό.

Η συνεργασία μεταξύ τοπικής κοινότητας και δημοτικών υπηρεσιών αποδεικνύει έμπρακτα πως στοχευμένες και έγκαιρες ενέργειες μπορούν να επιφέρουν ουσιαστικές βελτιώσεις στην ποιότητα ζωής των πολιτών.

Στο δάσος της Παναγίας Βαλτινού: Ιστορία, φύση, πολιτισμός και πρόγνωση καιρού σε μια ξεχωριστή συνάντηση

 

Στο καταπράσινο και ιστορικά φορτισμένο δάσος της Παναγίας Βαλτινού πραγματοποιήθηκε μια ξεχωριστή συνάντηση, όπου η τοπική παράδοση συναντήθηκε με την επιστήμη της μετεωρολογίας. Ο Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Βαλτινού Βάιος Τσιγάρας, παραχώρησε συνέντευξη στον μετεωρολόγο του trikala culture.gr, Αλέξανδρο Ζάρρα, σε ένα φυσικό τοπίο που αποτελεί σημείο αναφοράς για την περιοχή.

Η συζήτηση ξεκίνησε με μια αναδρομή στην ιστορία του Βαλτινού, ενός χωριού με βαθιές ρίζες στον χρόνο και έντονη πολιτισμική ταυτότητα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο δάσος της Παναγίας, το οποίο δεν αποτελεί μόνο έναν φυσικό πνεύμονα πρασίνου, αλλά και έναν χώρο με συμβολική και θρησκευτική αξία.

Το δάσος ξεχωρίζει για τη σπανιότητά του, τόσο ως προς τη χλωρίδα όσο και ως προς τη συνολική οικολογική του σημασία. Πρόκειται για έναν τόπο όπου η φύση διατηρεί την αυθεντικότητά της, προσφέροντας καταφύγιο σε πολλά είδη και δημιουργώντας ένα μοναδικό μικροκλίμα στην περιοχή. Όπως τονίστηκε, η προστασία και η ανάδειξή του αποτελούν προτεραιότητα για την τοπική κοινότητα.

Σε μια συμβολική κίνηση που ανέδειξε τη σημασία της γνώσης και της τοπικής ιστορίας, ο Πρόεδρος προσέφερε στον Αλέξανδρο Ζάρρα το δίτομο έργο Το Βαλτινό, του συντοπίτη συγγραφέα Ευάγγελου Στάθη. Η δωρεά αυτή αποτέλεσε ένδειξη εκτίμησης, αλλά και μια προσπάθεια διάδοσης της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου πέρα από τα στενά όρια της κοινότητας.

Στη συνέχεια, ο Αλέξανδρος Ζάρρας παρουσίασε την πρόγνωση του καιρού για την ερχόμενη εβδομάδα, δίνοντας έμφαση στις τοπικές συνθήκες που επηρεάζουν την περιοχή των Τρικάλων και κατ’ επέκταση το Βαλτινό. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, αναμένεται μια σχετικά ήπια εβδομάδα, με εναλλαγές ηλιοφάνειας και νεφώσεων, ενώ δεν αποκλείονται τοπικές βροχοπτώσεις προς τα μέσα της εβδομάδας.

Η παρουσίαση έγινε με απλό και κατανοητό τρόπο, ώστε να είναι προσβάσιμη σε όλους τους κατοίκους.

Η συνέντευξη ολοκληρώθηκε μέσα σε ένα κλίμα αισιοδοξίας και συνεργασίας, αναδεικνύοντας τη σημασία της σύνδεσης της τοπικής γνώσης με την επιστημονική ενημέρωση. Το δάσος της Παναγίας Βαλτινού, ως τόπος συνάντησης ανθρώπων και ιδεών, αποτέλεσε το ιδανικό σκηνικό για μια τέτοια συζήτηση, που συνδύασε το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της περιοχής.

ΓΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΞΟΧΗ

 

Η γάτα μου με ακολουθεί καθημερινά και με συντροφεύει σε κάθε μου έξοδο, τουλάχιστον μέχρι μια συνετή απόσταση. Ύστερα, όταν με βλέπει απορημένη να πάω πιο μακριά, γυρίζει και αράζει. Νομίζει εσφαλμένα ότι όλοι έχουν μια θέση στη ζωή, όπως και μια ελευθερία να μπαίνει κανείς μέσα στο σπίτι και να βγαίνει όποτε θέλει έξω στην τροφαντή εξοχή. Αυτή βρήκε τη δική της ελευθερία μέσα στη φροντίδα μου και, όταν με βαριέται, έξω στο πυκνό και προστατευτικό χορτάρι. Εκεί, όταν πετύχει την τέλεια ξάπλα και γλαρώσει, αγνοεί κάθε μου παράγγελμα και κάθε δελεαστική παράκληση. Τότε, απλώς λείπει. Κοιτάξτε την: ταξιδεύει νοερώς και για μένα αδιαφορεί.

Του Ηλία Κεφάλα

Τρικαλινή παρουσία στα Εγκαίνια του Μουσείου «Χώρος Μνήμης Δημητρίου Κασλά» στο Πουρί Δήμου Ζαγοράς-Μουρεσίου

 

Το ύψωμα 731 κατά την επίσκεψη του Φ.Ι.ΛΟ.Σ. το 2004.

Πραγματοποιήθηκαν το πρωί της περασμένης Κυριακής στο χωριό Πουρί του Πηλίου τα εγκαίνια του Μουσείου «Χώρος Μνήμης Δημητρίου Κασλά» από τον Δήμο Ζαγοράς-Μουρεσίου, την Περιφέρεια Θεσσαλίας– Περιφερειακή Ενότητα Μαγνησίας & Β. Σποράδων και τον φορέα πολιτισμού της Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος «Μαγνήτων Κιβωτός.

Στην εκδήλωση αυτή παρέστη και απηύθυνε χαιρετισμό ο κ. Ηλίας Βλαχογιάννης, επί της νομαρχίας του οποίου ανηγέρθη το μεγαλοπρεπές Μνημείο για το Ύψωμα 731 στην Αγία Κυριακή Τρικάλων και καθιερώθηκε με Π.Δ. η σχετική γιορτή για να τιμώνται οι Δυτικοθεσσαλοί ήρωες της Τιτανομαχίας στο Ύψωμα 731 τον Μάρτιο του 1941.

Ομιλητές στην εκδήλωση στο Πουρί ήταν  ο Πρόεδρος του Φιλολογικού, Ιστορικού, Λογοτεχνικού Συνδέσμου (Φ.Ι.ΛΟ.Σ.) Τρικάλων κ. Θεόδωρος Νημάς, ο οποίος αναφέρθηκε στην πολεμική δράση του Δημητρίου Κασλά του υπερασπιστή του Υψ. 731 κατά την Εαρινή Επίθεση των Ιταλών τον Μάρτιο του 1941 και ο κ. Αλέξ. Καπανιάρης, ο οποίος αναφέρθηκε στο ιστορικό ιδρύσεως του Μουσείου και στο περιεχόμενό του. Ως γνωστόν ο Φ.Ι.ΛΟ.Σ. Τρικάλων, σε συνεργασία με τον Γιάννη Δημ. Κασλά, πρώτος ανέδειξε την Τιτανομαχία του Υψώματος 731 με εκδηλώσεις που άρχισαν  από το 2000, δημοσιεύματα και επισκέψεις (2004 και 2008) επί του Υψώματος 731 στη Βόρειο Ήπειρο.

Στην ίδρυση και οργάνωση του «Χώρου Μνήμης Δημητρίου Κασλά» πρωτοστάτησε ο διευθυντής της Β/άθμιας Εκπαίδευσης Τρικάλων κ. Αλέξανδρος Καπανιάρης, ο οποίος κατάγεται από τη Ζαγορά. Στο εν λόγω Μουσείο συνδυάζεται η παράδοση με την σύγχρονη τεχνολογία, προσφέροντας βιωματική εμπειρία, καθώς οι επισκέπτες μπορούν να γνωρίσουν τη στρατιωτική πορεία του Ταγματάρχη Δημ. Κασλά, τη ζωή του μέσα από αυθεντικά τεκμήρια και ψηφιακές εφαρμογές.

Ο ταγματάρχης Δημ. Κασλάς (κέντρο) στο Αλβανικό Μέτωπο.

Από την προσκυνηματική εκδρομή του Φ.Ι.ΛΟ.Σ. στο Ύψ. 731 στις 16.5.2004. Εικονίζονται από αριστερά: Σύζυγος Στ. Γεωργούλα, Σταύρος Γεωργούλας, Ν. Στ. Γεωργούλας, Γιάννης Κασλάς κρατώντας τη φωτ/φία του πατέρα του, Γεώργιος Κασλάς, Θεόδ. Νημάς, Ι. Τζουβαλάς, υπγος ε.α. και Γεώργιος Τζουβαλάς, αντγος ε.α.

Οι εκδρομείς του Φ.Ι.ΛΟ.Σ. στο  Ύψ. 731, 16-5-2004.

Οι εκδρομείς του Φ.Ι.ΛΟ.Σ. στο  Ύψ. 731, 5-10-2008.

Το επιβλητικό Μνημείο για το Ύψ. 731 στην Αγία Κυριακή Τρικάλων.

Ο κ. Ηλίας Βλαχογιάννης.

Ο κ. Θεόδ. Νημάς.

O κ. Αλ. Καπανιάρης.

Το παράδοξο του μέτρου

 

Η γλώσσα έχει μερικές φορές τον τρόπο να μας αποκαλύπτει αλήθειες που η λογική δυσκολεύεται να δεχτεί. Μία από αυτές τις μικρές παραδοξότητες κρύβεται στις λέξεις καλομαθημένος και κακομαθημένος. Δύο λέξεις που, ενώ φαίνονται αντίθετες, συχνά οδηγούν στο ίδιο σχεδόν νόημα: έναν άνθρωπο που έχει συνηθίσει να ζει μέσα στην ευκολία, στην υπερβολική φροντίδα, στην απουσία ορίων.

Το παράδοξο αυτό δεν είναι απλώς γλωσσικό, είναι βαθιά ανθρώπινο. Το «καλό», όταν ξεπερνά το μέτρο, μπορεί να γεννήσει το «κακό». Η υπερβολική αγάπη, η αδιάκοπη προστασία, η συνεχής ικανοποίηση κάθε επιθυμίας, αντί να θρέψουν την ωριμότητα, συχνά γεννούν αδυναμία. Εκεί όπου το καλό δεν συνοδεύεται από σοφία, μεταμορφώνεται σχεδόν ανεπαίσθητα σε βλάβη. Έτσι, ο καλομαθημένος γίνεται κακομαθημένος.

Η ζωή μάς διδάσκει ότι οι έννοιες δεν κατοικούν πάντα στα άκρα. Το καλό και το κακό δεν είναι πάντοτε δύο ξεχωριστοί κόσμοι, πολλές φορές είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Ένα παιδί που μεγάλωσε με κάθε του επιθυμία να εκπληρώνεται μπορεί να θεωρεί φυσικό να απαιτεί τα πάντα. Ένας άνθρωπος που δεν γνώρισε ποτέ τη στέρηση δυσκολεύεται να εκτιμήσει την αξία της υπομονής, της προσπάθειας και της ευγνωμοσύνης. Έτσι, αυτό που ξεκίνησε ως πράξη αγάπης καταλήγει να γίνεται αιτία αδυναμίας χαρακτήρα.

Ίσως εδώ να κρύβεται και ένα βαθύτερο φιλοσοφικό μάθημα: το μέτρο είναι η αρετή που σώζει τις έννοιες από την αυτοαναίρεσή τους. Το πολύ καλό μπορεί να γίνει κακό, όπως και η υπερβολική αυστηρότητα μπορεί να γεννήσει την ανάγκη για εξέγερση. Η ανθρώπινη ύπαρξη δεν ευδοκιμεί στις υπερβολές αλλά στην ισορροπία.

Η γλώσσα, λοιπόν, δεν παίζει απλώς με τις λέξεις, μας υπενθυμίζει μια παλιά αλήθεια. Δεν αρκεί κάτι να είναι «καλό» στην πρόθεση. Χρειάζεται να είναι και σωστό στο μέτρο του. Γιατί πολλές φορές εκεί όπου νομίζουμε ότι προσφέρουμε το καλύτερο, ίσως άθελά μας σπέρνουμε το αντίθετο.

Τελικά, η σοφία της ζωής ίσως να συνοψίζεται σε μία μόνο λέξη: μέτρο.
Εκεί όπου το καλό γνωρίζει τα όριά του, παραμένει αγαθό.
Εκεί όπου τα υπερβαίνει, αρχίζει να μεταμορφώνεται.

Και τότε η γλώσσα, με τη δική της σιωπηλή σοφία, μάς ψιθυρίζει ότι το πολύ καλό μπορεί πράγματι να γίνει κακό.

Παιδική χαρά στα Ματσουκαίικα: πνιγμένη στα χόρτα και στην αδιαφορία

 

Η εικόνα που παρουσιάζει σήμερα η παιδική χαρά στα Ματσουκαίικα δεν τιμά ούτε τον τόπο ούτε τους αρμόδιους φορείς. Ένας χώρος που θα έπρεπε να είναι γεμάτος παιδικές φωνές και παιχνίδι, έχει μετατραπεί σε ένα μικρό «δάσος», με χορτάρια που ξεπερνούν το μισό μέτρο. Τα μικρά παιδιά φτάνουν μέχρι την είσοδο, μα αδυνατούν να μπουν και να παίξουν με ασφάλεια.

Δυστυχώς, η κατάσταση αυτή δεν αποτελεί εξαίρεση. Σε πολλά σημεία του χωριού, η εικόνα της εγκατάλειψης επαναλαμβάνεται: κοινόχρηστοι χώροι αφημένοι στην τύχη τους, με τη βλάστηση να αναπτύσσεται ανεξέλεγκτα, δημιουργώντας όχι μόνο αισθητικό πρόβλημα, αλλά και κινδύνους για τη δημόσια υγεία και ασφάλεια.

Οι κάτοικοι εκφράζουν έντονα τη δυσαρέσκειά τους, ζητώντας το αυτονόητο: την έγκαιρη φροντίδα και συντήρηση των χώρων που ανήκουν σε όλους. Ωστόσο, η απάντηση που λαμβάνουν από τους αρμόδιους παραμένει η ίδια: «δεν υπάρχει προσωπικό».

Πίσω από αυτή τη δικαιολογία, όμως, κρύβεται ένα χρόνιο πρόβλημα οργάνωσης. Όπως επισημαίνουν οι ίδιοι οι κάτοικοι, επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο το ίδιο «ελληνικό παράδοξο»: αντί οι απαραίτητες προσλήψεις του Δήμου να γίνονται τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο -την περίοδο δηλαδή που η βλάστηση αυξάνεται ραγδαία- μετατίθενται για τον Ιούνιο. Έτσι, οι εργαζόμενοι καλούνται να αντιμετωπίσουν μια ήδη επιβαρυμένη κατάσταση, ενώ συχνά απασχολούνται μέχρι τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, όταν η ανάγκη για τέτοιες εργασίες έχει μειωθεί σημαντικά.

Το αποτέλεσμα είναι ορατό: καθυστερήσεις, εγκατάλειψη και μια καθημερινότητα που υποβαθμίζεται, ιδιαίτερα για τα παιδιά και τις οικογένειες. Η φροντίδα των δημόσιων χώρων δεν είναι πολυτέλεια, είναι βασική υποχρέωση και δείκτης ποιότητας ζωής.

Οι κάτοικοι των Ματσουκαίικων δεν ζητούν κάτι υπερβολικό. Ζητούν να μπορούν τα παιδιά τους να παίξουν με ασφάλεια σε έναν καθαρό χώρο. Ζητούν τον στοιχειώδη σεβασμό στην καθημερινότητά τους. Και, κυρίως, ζητούν να σταματήσει επιτέλους αυτός ο φαύλος κύκλος της καθυστέρησης και της αδράνειας που επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο.

Δείτε και το βίντεο:

https://www.facebook.com/share/r/1Cpq2xXqZm/

Μάης με χιόνια και βροχές – μια παλιά μνήμη που επιστρέφει

 

Με τον Μάη φέτος να θυμίζει χειμώνα, με βροχές, κρύο και ουρανούς βαρείς, έρχεται στον νου ένα παλιό, σχεδόν ξεχασμένο τραγούδι της παράδοσής μας - ένας ζωντανός απόηχος άλλων εποχών, όπου η φύση όριζε πιο έντονα τον ρυθμό της ζωής.

Το τραγούδι «Η Θοδωρούλα», που μου έστειλε ο Θεόδωρος Νημάς, τραγουδιόταν στα Κλήδονα και κρατά μέσα του τη μνήμη ενός αλλόκοτου Μάη, με χιόνια και χαλάζι, όπως ακριβώς βιώνουμε κι εμείς σήμερα. Είναι από εκείνα τα λαϊκά δημιουργήματα που δεν αφηγούνται απλώς - μαρτυρούν, θυμούνται και συνδέουν το παρελθόν με το παρόν.

Ας το διαβάσουμε σαν έναν διάλογο με τον χρόνο, σαν μια υπενθύμιση ότι οι εποχές αλλάζουν, μα η ανθρώπινη εμπειρία παραμένει κοινή.

Η ΘΟΔΩΡΟΥΛΑ (Θυμάσι έναν παλιό κιρό)

(Το τραγουδούσαν στα Κλήδονα, 2 Μαΐου)

Ε΄

Θυμᾶσι ἕναν παλιό κιρό κι ἕνα παλιό ζακόνι,

        γειά σ', Θουδώρου μ', γειά σ', Θουδουϊρούλα μου,

πού χιόνιζι τ' ἁ-Θανασιοῦ, τ' ἁι-Θανασιοῦ τού Μάη,

        γειά σ', Θουδώρου μ', γειά σ', Θουδουϊρούλα μου,

ρίχνει τού χιόνι τρεῖς πθαμές κί τού χαλάζι πέντι,

        γειά σ', Θουδώρου μ', γειά σ', Θουδουϊρούλα μου,

τά σύννεφα 'ναι σκοτεινά, βαριά 'νι βουρκωμένα,

        γειά σ', Θουδώρου μ', γειά σ', Θουδουϊρούλα μου,

ρίχνει στούς κάμπους τίς βρουχές κί στά βουνά χαλάζι

        γειά σ', Θουδώρου μ', γειά σ', Θουδουϊρούλα μου,

καί στῆς Θουδώρους τήν αὐλή ν-οὗλο μαργαριτάρι.

        γειά σ', Θουδώρου μ', γειά σ', Θουδουϊρούλα μου,

                        Θ.Α. Νημᾶς, Πλάτανος Τρικάλων, ΛΑΠΘ, ταινία 17α, 16 (67)

                        Τραγουδά η Βασιλική Νημά, 1972

Με λαμπρότητα ο εορτασμός της ανακομιδής των Ιερών Λειψάνων του Αγίου Αθανασίου στο Βαλτινό

 

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και κατάνυξη εορτάστηκε η ανακομιδή των Ιερών Λειψάνων του Αγίου Αθανασίου στον Ιερό Ναό του Αγίου στο Βαλτινό, το Σάββατο 2 Μαΐου 2026. Οι εκδηλώσεις συγκέντρωσαν πλήθος πιστών από το χωριό και την ευρύτερη περιοχή, οι οποίοι προσήλθαν για να τιμήσουν τη μνήμη του Αγίου και να συμμετάσχουν στο παραδοσιακό πανηγύρι.

Στον Όρθρο και ακολούθως στην Πανηγυρική Αρχιερατική Θεία Λειτουργία ιερουργήσε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Τρίκκης, Γαρδικίου και Πύλης Χρυσόστομος, ο οποίος απηύθυνε εμπνευσμένο θείο κήρυγμα προς τους πιστούς, αναδεικνύοντας το πνευματικό μήνυμα της εορτής. Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε και το ύψωμα του Αγίου, σύμφωνα με την τοπική εκκλησιαστική παράδοση.

Στις εορταστικές εκδηλώσεις παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο πατήρ Κωνσταντίνος Ζαχαράκης, ο πάτερ Αχίλλειος Σακελαρίου, η Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Τρικάλων Χρύσα Ντιντή, καθώς και ο Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Βαλτινού Βάιος Τσιγάρας.

Το χωριό γιόρτασε το πανηγύρι του Αγίου Αθανασίου μέσα σε κλίμα χαράς, ενότητας και πίστης, διατηρώντας ζωντανά τα ήθη και τα έθιμα που συνδέονται με την τοπική θρησκευτική παράδοση. Η μαζική συμμετοχή των πιστών ανέδειξε για ακόμη μία φορά τη βαθιά σχέση της τοπικής κοινωνίας με την Εκκλησία και την πνευματική της κληρονομιά.

Όταν η παράδοση γίνεται συγκίνηση και μνήμη

 

Το γυναικείο χορευτικό τμήμα του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Βαλτινού απέδειξε για ακόμη μία φορά το υψηλό επίπεδο και την αγάπη του για την παράδοση. Υπό την καθοδήγηση του χοροδιδασκάλου κ. Ηλία Ζαχαράκη, οι χορεύτριες, στην Πρωτομαγιάτικη εκδήλωση, παρουσίασαν ένα πρόγραμμα παραδοσιακών χορών που κατέπληξε και συγκίνησε το κοινό. Με άρτια εμφάνιση, προσεγμένες φορεσιές και άψογο συντονισμό, ανέδειξαν τη χάρη και τη δύναμη της ελληνικής λαϊκής παράδοσης.

Όμορφες και λυγερές, με περηφάνια και ζωντάνια, οι κοπέλες σκόρπισαν ρίγη συγκίνησης στους παρευρισκόμενους, μεταφέροντας με τις κινήσεις τους μνήμες, ήθη και αξίες μιας άλλης εποχής. Κάθε βήμα τους ήταν μετρημένο, κάθε σχηματισμός αρμονικός, δημιουργώντας μια εικόνα που συνδύαζε αισθητική και συναίσθημα.

Στην εκδήλωση, η Πρόεδρος του Συλλόγου και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, που αποτελούνται εξ ολοκλήρου από γυναίκες, θέλησαν να αποτυπώσουν τη μοναδική αυτή στιγμή. Με χαμόγελα και εμφανή συγκίνηση, η καθεμία τους στάθηκε διαδοχικά στο κέντρο του χορευτικού τμήματος, απαθανατίζοντας με μια αναμνηστική φωτογραφία τη ζεστή αυτή συνάντηση, ως ένα μικρό αλλά πολύτιμο ενθύμιο της κοινής προσπάθειας και της πολιτιστικής προσφοράς.

Οι Εννέα Μούσες του Βαλτινού, του Χορού και της Μνήμης

Έντεκα σκιές στο φως του Μάη

 

Στον δρόμο της επιστροφής, η μέρα δεν τελειώνει, απλώς μαλακώνει. Το φως του Μάη, χρυσό και κουρασμένο, κάθεται πάνω στους ώμους τους σαν ευλογία. Δέκα νέοι άνθρωποι, ξαδέρφια δεμένα όχι μόνο με αίμα αλλά με κοινές αναμνήσεις και άγραφες υποσχέσεις, κατηφορίζουν προς το Βαλτινό. Τα βήματά τους σηκώνουν λίγη σκόνη, μα περισσότερο σηκώνουν το βάρος της ανεμελιάς τους - εκείνο το ελαφρύ βάρος που μόνο η νιότη αντέχει.

Κι όμως, δεν είναι δέκα. Είναι έντεκα. Γιατί κάπου πίσω από το βλέμμα της εικόνας, υπάρχει ο Θανάσης - ο αόρατος της στιγμής, ο σιωπηλός μάρτυρας. Δεν φαίνεται, μα είναι παντού. Είναι το χέρι που πάτησε το κουμπί, το μάτι που διάλεξε το κάδρο, η παρουσία που θυσίασε τη θέση της για να χαρίσει στους άλλους τη μνήμη. Εκείνος δεν περπατά δίπλα τους στη φωτογραφία, μα περπατά μέσα της - σε κάθε πρόσωπο που πρόλαβε να κρατήσει.

Η Πρωτομαγιά του 1978 τους βρήκε στον Αϊ Γιάννη τον Πρόδρομο, μέσα στη φύση, με ένα κασετόφωνο να σκορπά τραγούδια που γίνονταν γέφυρες ανάμεσα στις φωνές τους. Λίγο ψωμί, λίγο τυρί, γέλια που περίσσευαν. Τίποτα σπουδαίο - κι όμως, όλα σπουδαία. Γιατί η ουσία δεν ήταν τα πράγματα, αλλά η συντροφιά. Ο τρόπος που ο ένας κοίταζε τον άλλον και αναγνώριζε έναν κόσμο κοινό.

Ο Χρήστος, ο Δημήτρης, ο Κώστας… η Γιούλα, η Ελένη, η Μαρίνα, η Βάσω… ο Στέφανος, ο Λάκης κι ο Μιχάλης. Ονόματα που τότε δεν ήταν μνήμη, αλλά παρόν. Πρόσωπα στραμμένα προς το μέλλον, χωρίς να υποψιάζονται πόσο γρήγορα αυτό το μέλλον θα γινόταν παρελθόν.

Κάποιοι κρατούν τσιγάρα, άλλοι σακούλες, άλλοι απλώς τα χέρια τους ελεύθερα - σαν να μη θέλουν να κρατήσουν τίποτα για να μη χάσουν τίποτα. Η ζωή, άλλωστε, τότε τους φαινόταν απέραντη. Δεν υπήρχε τέλος στον δρόμο, μόνο συνέχεια. Κάθε βήμα κι ένα αύριο.

Και όμως, ο χρόνος δεν περπατά μαζί μας. Προχωρά μπροστά, αθόρυβα, χωρίς να ζητά άδεια. Κι έτσι, σήμερα, η φωτογραφία αυτή δεν είναι απλώς μια επιστροφή από μια εκδρομή. Είναι μια μικρή αιωνιότητα που πάγωσε. Είναι η απόδειξη πως κάποτε όλα ήταν δυνατά, γιατί όλα ήταν ακόμα μπροστά.

Ο Μιχάλης και η Γιούλα… τώρα πια δεν βαδίζουν σε αυτόν τον δρόμο. Πήραν άλλο μονοπάτι, πιο ήσυχο, πιο μακρινό. Κι όμως, μέσα σε αυτή την εικόνα, είναι ακόμη εδώ. Χαμογελούν, περπατούν, ανασαίνουν. Δεν έχουν φύγει - απλώς πέρασαν στη μνήμη, που είναι ίσως η πιο τρυφερή μορφή παρουσίας.

Και οι υπόλοιποι; Συνεχίζουν. Μεγάλωσαν, άλλαξαν, κουβαλούν χρόνια και εμπειρίες. Μα αν κοιτάξουν βαθιά, θα βρουν ακόμη εκείνη τη μέρα. Θα ακούσουν το κασετόφωνο, θα νιώσουν τον ήλιο, θα θυμηθούν το γέλιο που δεν είχε λόγο, μόνο ύπαρξη.

Ίσως τελικά αυτό να είναι η ζωή: μια επιστροφή από μια ανοιξιάτικη εξόρμηση. Μια διαδρομή γεμάτη φωνές, που σιγά σιγά γίνονται σιωπές - όχι από απουσία, αλλά από βάθος.

Και κάπου εκεί, ανάμεσα στο τότε και στο τώρα, μένει η ουσία:
πως ό,τι ζήσαμε μαζί, δεν χάνεται.
Απλώς αλλάζει τόπο και γίνεται φως.

Με επιτυχία η Πρωτομαγιάτικη εκδήλωση του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Βαλτινού

 

Παρά τις αντίξοες καιρικές συνθήκες και το ψιλόβροχο που επικρατούσε, πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η Πρωτομαγιάτικη εκδήλωση του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Βαλτινού, την Παρασκευή 1 Μαΐου 2026, στο αμφιθέατρο του Γυμνασίου Βαλτινού.

Η κακοκαιρία δεν στάθηκε ικανή να αποτρέψει την παρουσία και τη συμμετοχή των κατοίκων και φίλων του χωριού, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν θερμά στο κάλεσμα του Συλλόγου, αποδεικνύοντας έμπρακτα την αγάπη τους για την παράδοση και τις πολιτιστικές εκδηλώσεις του τόπου.

Την εκδήλωση άνοιξε με έναν ιδιαίτερα συγκινητικό και ουσιαστικό χαιρετισμό η πρόεδρος του Συλλόγου, κα. Ρίκα Βότσιου Πλεξίδα, η οποία καλωσόρισε τους παρευρισκόμενους, αναδεικνύοντας το βαθύτερο νόημα της Πρωτομαγιάς ως γιορτής της άνοιξης, της αναγέννησης και της ελπίδας, αλλά και ως ευκαιρίας συνάντησης, ενότητας και διατήρησης της πολιτιστικής ταυτότητας του χωριού. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους απόδημους Βαλτινιώτες, υπογραμμίζοντας τη διαχρονική σύνδεσή τους με την πατρίδα τους, καθώς και στη σημασία της διατήρησης των εθίμων και της παράδοσης για τις νεότερες γενιές.

Στη συνέχεια, το πρόγραμμα της εκδήλωσης ξεκίνησε με την αναβίωση του παραδοσιακού δρώμενου, το έθιμο του Κλήδονα, το οποίο συγκίνησε και ενθουσίασε το κοινό, μεταφέροντας ζωντανά στοιχεία της λαϊκής μας παράδοσης. Ακολούθησε η παρουσίαση δημοτικών παραδοσιακών χορών από το γυναικείο χορευτικό τμήμα του Συλλόγου, που με μεράκι και αυθεντικότητα ανέδειξε τον πλούτο της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η βραδιά συνεχίστηκε με γλέντι και χορό για όλους τους παρευρισκόμενους, υπό τους ήχους του DJ Σάκη Βαλκανιώτη, δημιουργώντας ένα ζεστό και εορταστικό κλίμα που κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον μέχρι το τέλος της εκδήλωσης.

Παράλληλα, οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν πλούσιο μπουφέ με παραδοσιακά εδέσματα, προσφορά των γυναικών-μελών του Συλλόγου, οι οποίες για ακόμη μία φορά απέδειξαν τη φιλοξενία και τη δημιουργικότητά τους.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Πρόεδρος Τοπικής Κοινότητας Βαλτινού Βάιος Τσιγάρας, ο Αντιπρόεδρος Κώστας Σταμούλης, η Δημοτική Σύμβουλος του Δήμου Τρικκαίων Βούλα Βότσιου - Μακρή, ο Πατήρ Βαρθολομαίος και πλήθος κόσμου.

Η άψογη διοργάνωση της εκδήλωσης επιβεβαιώνει τον σημαντικό ρόλο του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Βαλτινού στη διατήρηση και ανάδειξη της τοπικής παράδοσης, ενισχύοντας ταυτόχρονα το αίσθημα της συλλογικότητας και της πολιτιστικής συνέχειας.

Ακολουθεί φωτορεπορτάζ και βίντεο:

Τι κι αν ο Μάης μπήκε βροχερός, εμείς θα τον χαρούμε!

 

Η πρώτη ημέρα του Μάη ξημέρωσε στο Βαλτινό με σύννεφα χαμηλά, σαν να είχαν κατέβει από τα γύρω υψώματα για να αγγίξουν τις στέγες των σπιτιών και τις αυλές με τις πασχαλιές. Η βροχή έπεφτε ήσυχα, με εκείνο το απαλό, επίμονο ψιθύρισμα που δεν τρομάζει τη γη, μα την παρηγορεί. Σαν να της έλεγε πως κάθε νέα αρχή θέλει πρώτα λίγο νερό, λίγη σιωπή, λίγη περισυλλογή.

Κι όμως, μέσα σε αυτή τη βροχερή πρωτομαγιάτικη αυγή, ο στίχος ακούγεται σαν υπόσχεση ζωής: «Τι κι αν ο Μάης μπήκε βροχερός, εμείς θα τον χαρούμε!»
Δεν είναι απλώς μια φράση αισιοδοξίας, είναι στάση απέναντι στον χρόνο και στη μοίρα. Είναι η σοφία του χωριού, που έμαθε να διαβάζει τα σημάδια της φύσης χωρίς να φοβάται τις εναλλαγές της.

Στο Βαλτινό, ο Μάης δεν είναι μόνο μήνας. Είναι μνήμη και προσδοκία μαζί. Είναι τα χέρια των ανθρώπων που γνώρισαν τον μόχθο της γης και ξέρουν πως η βροχή, όσο κι αν σκοτεινιάζει τον ουρανό, κρύβει μέσα της την υπόσχεση της καρποφορίας. Το χώμα διψά και πίνει. Τα δέντρα ανασαίνουν. Τα χορτάρια πρασινίζουν πιο βαθιά. Οι κήποι, οι αυλές, τα χωράφια περιμένουν τη δική τους μικρή ανάσταση.

Ίσως τελικά ο βροχερός Μάης να μοιάζει με τη ζωή μας. Σπάνια έρχεται όπως τον φανταζόμαστε. Τον περιμένουμε λουσμένο στο φως, κι εκείνος φτάνει με σύννεφα. Τον ονειρευόμαστε γεμάτο ανθούς, κι εκείνος μας συναντά με σταγόνες και υγρασία. Μα η χαρά δεν βρίσκεται στην τελειότητα των συνθηκών, βρίσκεται στην ικανότητά μας να αγκαλιάζουμε το παρόν όπως έρχεται.

Οι άνθρωποι του τόπου το ξέρουν καλά. Θα βγουν στις αυλές, θα κοιτάξουν τον ουρανό, θα μυρίσουν τη βρεγμένη γη και θα πουν με χαμόγελο πως «καλό είναι το νερό, ευλογία είναι». Γιατί η χαρά εδώ δεν είναι επιφανειακή ευθυμία, είναι βαθύτερη συμφιλίωση με τον κύκλο της φύσης και του χρόνου. Είναι η αποδοχή πως κάθε βροχή φέρνει μέσα της έναν ανθό που ακόμα δεν φαίνεται.

Η πρώτη μέρα του Μάη στο Βαλτινό γίνεται έτσι ένα μικρό μάθημα φιλοσοφίας. Μας θυμίζει πως η ζωή δεν μας ζητά να περιμένουμε μόνο τις λιακάδες για να χαρούμε. Μας καλεί να βρούμε νόημα και μέσα στις συννεφιές, να δούμε τη γονιμότητα πίσω από τη θλίψη, την ελπίδα πίσω από το γκρίζο.

Κι έτσι η πιο μεγάλη νίκη του ανθρώπου είναι αυτή: να μπορεί να λέει, ακόμα και όταν ο ουρανός σκοτεινιάζει, πως η άνοιξη είναι ήδη μέσα του.