Η
Κυριακή των Απόκριων εκτός από μια μέρα γιορτής είναι και ένα μεταίχμιο.
Στέκεται ανάμεσα στο γέλιο και στη σιωπή, ανάμεσα στη φαντασία και στην
αλήθεια, ανάμεσα στην ελευθερία της μεταμφίεσης και στη νηφάλια απογύμνωση που
θα ακολουθήσει με τη νηστεία. Είναι η τελευταία μεγάλη ανάσα πριν από την
εσωτερική περισυλλογή της Σαρακοστής.
Η
ίδια η λέξη «Απόκριες» σημαίνει αποχή από το κρέας, μια σταδιακή προετοιμασία
για την εγκράτεια. Κι όμως, η κοινωνία τη ζει ως έκρηξη χρωμάτων, ήχων και
ρόλων.
Γιατί,
όμως, έχουμε ανάγκη τη μεταμφίεση; Ίσως επειδή η καθημερινότητα μάς επιβάλλει
ρόλους τόσο αυστηρούς, ώστε μόνο με τη μάσκα μπορούμε να πούμε αλήθειες. Ο
γελωτοποιός σατιρίζει τον άρχοντα. Ο ντροπαλός γίνεται βασιλιάς. Το παιδί
ντύνεται ήρωας. Η κοινωνική ιεραρχία ανατρέπεται για λίγο, σαν να μας θυμίζει
πως όλα είναι εύθραυστα και προσωρινά.
Κι
όμως, αυτή η προσωρινότητα είναι το βαθύτερο μήνυμα της ημέρας. Ό,τι υψώνεται,
πέφτει. Ό,τι θορυβεί, σωπαίνει. Ό,τι λάμπει, σβήνει. Η Κυριακή των Απόκριων μάς
χαρίζει μια τελετουργική υπερβολή, για να μας οδηγήσει ύστερα στην απλότητα.
Μας αφήνει να γευτούμε το μέγιστο της εξωστρέφειας, ώστε να αντέξουμε το βάθος
της εσωστρέφειας που έρχεται.
Υπάρχει
και μια κοινωνική διάσταση: οι Απόκριες λειτουργούν ως βαλβίδα εκτόνωσης. Η
σάτιρα αποκαλύπτει τις πληγές της κοινωνίας χωρίς να τις κατονομάζει ωμά. Το
γέλιο γίνεται άμυνα και θεραπεία. Σε περιόδους δυσκολίας, το καρναβάλι δεν
εξαφανίζεται, αντιθέτως, γίνεται πιο αναγκαίο. Το γέλιο δεν αναιρεί τη
δοκιμασία, τη διαπερνά.
Όμως
η Κυριακή αυτή δεν τελειώνει με τον χορό. Το βράδυ, όταν οι στολές κρεμαστούν
και τα φώτα σβήσουν, μένει μια ελαφριά μελαγχολία. Είναι η στιγμή που ο
άνθρωπος ξαναβρίσκει το πρόσωπό του. Κοιτάζεται στον καθρέφτη χωρίς χρώματα και
φτερά. Και ίσως εκεί, στη σιωπή, γεννιέται το ουσιαστικό ερώτημα: Ποιος είμαι
χωρίς τον ρόλο μου;
Η
Κυριακή των Απόκριων, λοιπόν, δεν είναι μόνο μια γιορτή θορύβου, είναι μια
παιδαγωγία αντίθεσης. Μας διδάσκει ότι η χαρά έχει βάθος όταν συνορεύει με τη
σκέψη. Ότι η ελευθερία της μεταμφίεσης αποκτά νόημα όταν οδηγεί στην αλήθεια
του προσώπου. Ότι το γέλιο, όταν συναντά την ευθύνη, γίνεται σοφία.
Και
έτσι, μέσα από τον πολύχρωμο κυκλικό χορό, ο άνθρωπος προετοιμάζεται για το πιο
δύσκολο καρναβάλι: εκείνο της συνείδησής του.





























