Με επιτυχία γιορτάστηκε η Ημέρα της Γυναίκας στο Βαλτινό

 

Με ιδιαίτερη επιτυχία και μεγάλη συμμετοχή πραγματοποιήθηκε ο εορτασμός της Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας, που διοργάνωσε ο Εκπολιτιστικός Σύλλογος Βαλτινού την Κυριακή 8 Μαρτίου 2026, στο Café Fuego, στο Βαλτινό. Η εκδήλωση ήταν αφιερωμένη στον πολύπλευρο ρόλο της γυναίκας στην οικογένεια, την κοινωνία και την τοπική παράδοση.

Η γιορτή πραγματοποιήθηκε μέσα σε ένα ζεστό και φιλικό κλίμα, προσφέροντας μια όμορφη ευκαιρία συνάντησης, επικοινωνίας και διασκέδασης για τις γυναίκες του χωριού αλλά και για τους φίλους του Συλλόγου. Η παρουσία της Αντιδημάρχου Ελένης Πούλιου, αλλά και πολλών συγχωριανών έδωσε ιδιαίτερη ζωντάνια στην εκδήλωση, η οποία ανέδειξε τη σημασία της γυναίκας ως βασικού πυλώνα της τοπικής κοινωνίας.

Στον χαιρετισμό της, η πρόεδρος του Συλλόγου κα. Ρίκα Βότσιου – Πλεξίδα αναφέρθηκε με συγκίνηση στον διαχρονικό ρόλο της γυναίκας του χωριού, τιμώντας τη μητέρα, τη γιαγιά, τη σύζυγο και τη φίλη που με τον μόχθο και την αγάπη τους στηρίζουν την οικογένεια και κρατούν ζωντανό τον τόπο.

Όπως χαρακτηριστικά τόνισε, η γυναίκα της ελληνικής υπαίθρου στάθηκε διαχρονικά στυλοβάτης της ζωής του χωριού: εργάστηκε στα χωράφια, μεγάλωσε παιδιά, φρόντισε τους ηλικιωμένους και κράτησε ζωντανές τις αξίες της οικογένειας και της κοινότητας. Με λόγια βαθιάς ευγνωμοσύνης ευχαρίστησε τις μάνες και τις γιαγιάδες που με τις θυσίες και την αγάπη τους στήριξαν γενιές ανθρώπων, ενώ έκανε ιδιαίτερη μνεία και σε εκείνες που δεν βρίσκονται πια κοντά μας, αφήνοντας όμως πίσω τους πολύτιμη παρακαταθήκη μνήμης και ζωής.

Η πρόεδρος υπογράμμισε ακόμη πως η γυναίκα αποτελεί «την καρδιά του χωριού», τονίζοντας ότι όταν η γυναίκα χαμογελά, γεμίζει ζωή ολόκληρη η κοινότητα. Παράλληλα κάλεσε όλους να δείχνουν έμπρακτα σεβασμό και εκτίμηση στη γυναίκα, όχι μόνο με λόγια αλλά και με πράξεις.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε μέσα σε γιορτινή ατμόσφαιρα, καθώς οι παρευρισκόμενοι διασκέδασαν με μουσική, χορό και καλή διάθεση, τιμώντας τη μέρα που είναι αφιερωμένη στη γυναίκα. Η βραδιά εξελίχθηκε σε μια όμορφη συντροφική συνάντηση, γεμάτη χαμόγελα και ζεστές στιγμές, αποδεικνύοντας για ακόμη μια φορά ότι οι συλλογικές δράσεις ενισχύουν τους δεσμούς της τοπικής κοινωνίας και κρατούν ζωντανό το πνεύμα της κοινότητας.

Ακολουθούν βίντεο:

Η Ευθεία και η Ρίζα

 

Η φωτογραφία μοιάζει με μια σιωπηλή δίκη χωρίς δικαστές. Στο κέντρο της, δύο παράλληλες σιδερένιες γραμμές προσπαθούν να επιμείνουν στην ευθεία τους, μα η φύση έχει ήδη αρχίσει να γράφει τη δική της απόφαση. Οι κορμοί των δέντρων ορθώνονται αγέρωχοι, οι ρίζες τους αγκαλιάζουν το έδαφος και εισχωρούν ανάμεσα στις ράγες, τα φύλλα σκεπάζουν τα ξύλινα δοκάρια. Και τότε γεννιέται το ερώτημα: ποιος παραβίασε τον χώρο του άλλου; Τα δέντρα που φύτρωσαν μέσα στη σιδηροδρομική γραμμή ή η σιδηροδρομική γραμμή που χάραξε την πορεία της μέσα στο πλατανόδασο;

Ο άνθρωπος έχει μάθει να ονομάζει «πρόοδο» τη διάνοιξη δρόμων, τη διάσχιση βουνών, τη γεφύρωση ποταμών. Η σιδηροδρομική γραμμή υπήρξε κάποτε σύμβολο κίνησης, εμπορίου, επικοινωνίας. Ήταν μια υπόσχεση ταχύτητας και σύνδεσης. Για να τοποθετηθεί, όμως, χρειάστηκε να κοπούν δέντρα, να ισοπεδωθεί έδαφος, να χαραχθεί μια ευθεία μέσα στην πολυπλοκότητα του φυσικού τοπίου. Η ευθεία – τόσο ανθρώπινη επινόηση – επιβλήθηκε πάνω στις καμπύλες της γης.

Κι όμως, τα χρόνια πέρασαν. Τα τρένα έπαψαν να περνούν. Ο σίδηρος έμεινε ακίνητος. Η φύση, αθόρυβα και υπομονετικά, άρχισε να ανακτά τον χώρο. Ρίζες απλώθηκαν κάτω από τις ράγες, κορμοί υψώθηκαν ανάμεσά τους, τα φύλλα σκέπασαν τα ίχνη της ανθρώπινης δραστηριότητας. Δεν υπήρξε εκδίκηση, υπήρξε επιστροφή. Η γη δεν διεκδίκησε με βία, αλλά με διάρκεια.

Έτσι, το ερώτημα του σεβασμού μετατρέπεται σε ερώτημα οπτικής. Αν δούμε τη σκηνή από την πλευρά της ανθρώπινης κατασκευής, ίσως μιλήσουμε για «εγκατάλειψη» και «φθορά». Αν σταθούμε όμως από την πλευρά του δάσους, θα διακρίνουμε μια φυσική αποκατάσταση, μια ήρεμη επανάκτηση ισορροπίας. Η φύση δεν εισβάλλει, συνεχίζει. Δεν γνωρίζει ιδιοκτησία με τη νομική έννοια, γνωρίζει μόνο κύκλους.

Ο σεβασμός, τελικά, δεν είναι ζήτημα κυριότητας αλλά συνύπαρξης. Η σιδηροδρομική γραμμή χαράχθηκε με την πεποίθηση ότι ο άνθρωπος μπορεί να οργανώσει τον χώρο σύμφωνα με τις ανάγκες του. Τα δέντρα, αντίθετα, φύτρωσαν χωρίς πρόθεση κυριαρχίας, απλώς υπάκουσαν στην εσωτερική τους ορμή για ζωή. Ίσως λοιπόν η παραβίαση να βρίσκεται όχι στην ανάπτυξη των ριζών, αλλά στην αλαζονεία της απόλυτης ευθείας.

Η εικόνα μοιάζει να μας υπενθυμίζει ότι κάθε ανθρώπινο έργο είναι προσωρινό. Ο σίδηρος σκουριάζει, τα ξύλα σαπίζουν, τα μονοπάτια χάνονται. Τα δέντρα, όμως, συνεχίζουν να ριζώνουν, να υψώνονται, να ρίχνουν φύλλα που θα γίνουν ξανά χώμα. Εκεί όπου κάποτε ακουγόταν ο μεταλλικός ήχος των τροχών, τώρα κυριαρχεί η σιωπή και το θρόισμα. Η φύση δεν θριαμβολογεί, απλώς αναπνέει.

Και ίσως εδώ κρύβεται μια βαθύτερη διάσταση του σεβασμού: η αναγνώριση των ορίων μας. Ο άνθρωπος μπορεί να χαράξει διαδρομές, αλλά δεν μπορεί να παγώσει τον χρόνο. Μπορεί να κατασκευάσει, αλλά δεν μπορεί να καταργήσει τη φθορά. Όταν τα έργα του εγκαταλείπονται, η φύση δεν τα θεωρεί ιερά, τα ενσωματώνει. Τα μετατρέπει σε υπόστρωμα για νέα ζωή.

Στη φωτογραφία δεν βλέπουμε μια σύγκρουση, αλλά έναν διάλογο. Οι ράγες εξακολουθούν να δείχνουν έναν δρόμο, μα ο δρόμος αυτός έχει γίνει μέρος του δάσους. Οι κορμοί δεν έσπασαν το μέταλλο, το αγκάλιασαν. Οι ρίζες δεν το εκδίωξαν, το περικύκλωσαν. Είναι σαν να μας λένε ότι η συνύπαρξη είναι εφικτή, όταν παύει η αξίωση της αποκλειστικότητας.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν αφορά μόνο τα δέντρα και τις ράγες. Αφορά εμάς. Σε κάθε χώρο που διασχίζουμε, σε κάθε τοπίο που μετασχηματίζουμε, καλούμαστε να αναλογιστούμε: κινούμαστε με επίγνωση ή με αυθαιρεσία; Αναζητούμε αρμονία ή επιβολή;

Η εγκαταλελειμμένη γραμμή μέσα στο πλατανόδασο μοιάζει με μάθημα ταπεινότητας. Μας υπενθυμίζει ότι ο πραγματικός σεβασμός δεν είναι να αποφεύγουμε κάθε παρέμβαση, αλλά να γνωρίζουμε πως δεν είμαστε οι μόνοι κάτοικοι του κόσμου. Ότι κάθε ευθεία που χαράσσουμε τέμνει έναν ήδη υπάρχοντα ιστό ζωής.

Και ίσως, τελικά, η φύση να μην παραβίασε τίποτε. Απλώς περίμενε.

Ήττα στην Πηγή για τον Α.Ο. Βαλτινού – Απομακρύνεται η κορυφή

 

Οδυνηρή ήττα γνώρισε εκτός έδρας ο Α.Ο. Βαλτινού στον αγώνα με την Πηγή, χάνοντας με σκορ 2-1 σε ένα παιχνίδι όπου είχε τις ευκαιρίες αλλά δεν κατάφερε να τις αξιοποιήσει. Το αποτέλεσμα αυτό δυσκολεύει πλέον σημαντικά την προσπάθεια της ομάδας για την κατάκτηση της πρώτης θέσης στο πρωτάθλημα.

Η ομάδα του Βαλτινού μπήκε δυνατά στον αγωνιστικό χώρο και μόλις στο 5ο λεπτό κατάφερε να πάρει προβάδισμα στο σκορ. Ο Αχιλλέας Καμέας σημείωσε ένα εντυπωσιακό γκολ, δίνοντας προβάδισμα 0-1 στον Α.Ο. Βαλτινού και δημιουργώντας προσδοκίες για θετικό αποτέλεσμα.

Παρά το ιδανικό ξεκίνημα, οι φιλοξενούμενοι δεν μπόρεσαν να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες που δημιούργησαν στη συνέχεια, τόσο όταν διατηρούσαν το προβάδισμα όσο και μετά την ισοφάριση της γηπεδούχου ομάδας. Η Πηγή βρήκε τον τρόπο να ανατρέψει την κατάσταση και τελικά έφτασε στη νίκη με 2-1, αφήνοντας πικρή γεύση στους ανθρώπους και τους φιλάθλους του Βαλτινού.

Για τον Α.Ο. Βαλτινού αγωνίστηκαν οι: Πολυγένης, Καραλής, Γιώτας, Κοθράς Δ., Κοθράς Κ., Σπυρόπουλος, Γιαννόπουλος, Μέκσι (Σφυρλίδας), Αχιλλέας Καμέας (Πατσιάς), Νικλητσιώτης (Μαντέλλος), Τσαρούχας.

Παρά την απογοήτευση από το αποτέλεσμα, η ομάδα καλείται να αφήσει πίσω της την ήττα και να συνεχίσει με συγκέντρωση τη συνέχεια του πρωταθλήματος, διεκδικώντας μέχρι το τέλος τις όποιες πιθανότητες παραμένουν για μια καλύτερη βαθμολογική θέση.

Φόρος τιμής στους ήρωες του Υψώματος 731 στα Τρίκαλα – 85 χρόνια από τη θρυλική μάχη

 

Σε κλίμα σεβασμού και βαθιάς συγκίνησης πραγματοποιήθηκε την Κυριακή στα Τρίκαλα η εκδήλωση φόρου τιμής και μνήμης για τους πεσόντες ήρωες στη Μάχη του Υψώματος 731, με αφορμή τη συμπλήρωση 85 χρόνων από την ιστορική και αιματοβαμμένη αναμέτρηση της 9ης Μαρτίου 1941 στα ελληνοαλβανικά σύνορα.

Η τελετή πραγματοποιήθηκε νωρίς το μεσημέρι στο ομώνυμο μνημείο που έχει ανεγερθεί στην Εθνική Οδό Τρικάλων–Καρδίτσας, στο ύψος της Αγίας Κυριακής, και ήταν αφιερωμένη στους πεσόντες στρατιώτες καταγόμενους από τα Τρίκαλα, την Καρδίτσα και τις Σέρρες, οι οποίοι θυσιάστηκαν υπερασπιζόμενοι την πατρίδα κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Στην εκδήλωση παρέστησαν σημαντικές πολιτικές και στρατιωτικές προσωπικότητες της χώρας. Μεταξύ αυτών ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Νικήτας Κακλαμάνης, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Αθανάσιος Δαβάκης και ο Γραμματέας της Νέας Δημοκρατίας Κώστας Σκρέκας. Το «παρών» έδωσαν επίσης οι βουλευτές Θανάσης Λιούτας και Κατερίνα Παπακώστα, η αντιπεριφερειάρχης Τρικάλων Χρύσα Ντιντή, καθώς και οι δήμαρχοι Τρικκαίων Νίκος Σακκάς, Πύλης Κώστας Μαράβας και Φαρκαδόνας Σπύρος Αγναντής.

Παρόντες ήταν ακόμη ο Γενικός Επιθεωρητής Στρατού αντιστράτηγος Ανδρέας Κορωνάκης, ο Αρχηγός του Αρχηγείου Τακτικής Αεροπορίας αντιπτέραρχος Παναγιώτης Γεωργακόπουλος, καθώς και εκπρόσωποι των τοπικών πολιτικών, στρατιωτικών και θρησκευτικών αρχών.

Η τελετή ξεκίνησε με επιμνημόσυνη δέηση, την οποία τέλεσε ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Τρίκκης, Γαρδικίου και Πύλης κ.κ. Χρυσόστομος.

Ακολούθησε η κεντρική ομιλία του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα, ο οποίος αναφέρθηκε στο ιστορικό των δραματικών εκείνων ημερών του Μαρτίου του 1941, όταν οι Έλληνες στρατιώτες αντιστάθηκαν με απαράμιλλο ηρωισμό στις σφοδρές ιταλικές επιθέσεις στο ύψωμα 731, γράφοντας μια από τις πιο ένδοξες σελίδες της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Ξεχωριστή νότα στην εκδήλωση έδωσαν οι μαθητές του Δημοτικού Σχολείου και του Γυμνασίου Μεγάλων Καλυβίων, οι οποίοι απήγγειλαν ποιήματα και τραγούδια αφιερωμένα στον πόλεμο, την αυτοθυσία και την πατριωτική προσφορά των ηρώων του υψώματος 731.

Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε κατάθεση στεφάνων από τους επισήμους και εκπροσώπους φορέων, συλλόγων και στρατιωτικών οργανώσεων.

Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η στιγμή κατά την οποία απόγονοι και συγγενείς των πεσόντων στρατιωτών άφησαν λίγα λουλούδια στο μνημείο, τιμώντας με σιωπηλό τρόπο τη μνήμη των προγόνων τους που θυσιάστηκαν για την ελευθερία της πατρίδας.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την τήρηση ενός λεπτού σιγής και την ανάκρουση του εθνικού ύμνου, σε μια ατμόσφαιρα βαθιάς συγκίνησης και εθνικής υπερηφάνειας, υπενθυμίζοντας πως η θυσία των ηρώων του υψώματος 731 παραμένει ζωντανό σύμβολο ανδρείας, αυτοθυσίας και πατριωτισμού.

Ύμνος στη Γυναίκα του τόπου μας

 

Γυναίκα του χωριού,
αθόρυβη δύναμη της ζωής,
ευλογημένη μορφή της καθημερινότητας,
εσύ που δεν ζήτησες ποτέ δόξα ούτε τιμές,
μα κράτησες τον κόσμο όρθιο με τα χέρια σου.

Εσύ άναψες τη φωτιά στο τζάκι τα κρύα πρωινά,
ζύμωσες το ψωμί με ιδρώτα και προσευχή,
πότισες τη γη και μεγάλωσες παιδιά,
και μέσα από τη φτώχεια έμαθες να γεννάς αγάπη.

Στα ροζιασμένα σου χέρια κρύβεται η ιστορία του τόπου.
Στα μάτια σου καθρεφτίζονται χρόνια δύσκολα,
μα και η δύναμη που δεν λύγισε ποτέ.

Εσύ περίμενες στο κατώφλι.
Για τον άντρα που γύριζε κουρασμένος,
για το παιδί που ξενιτεύτηκε,
για τον στρατιώτη που άργησε να φανεί στον δρόμο.

Κι όταν η λύπη ερχόταν βαριά,
την έκρυβες βαθιά στην καρδιά
και στεκόσουν πάλι όρθια,
γιατί κάποιος έπρεπε να κρατήσει το σπίτι.

Εσύ κράτησες τις παραδόσεις,
τα τραγούδια και τα έθιμα,
τις γιορτές και τα μνημόσυνα,
το καντήλι αναμμένο μπροστά στις εικόνες.

Εσύ έμαθες στα παιδιά το «ευχαριστώ» και το «να ’σαι καλά»,
τον σεβασμό στους μεγάλους
και την καλοσύνη στους μικρούς.

Δεν έγραψες το όνομά σου σε βιβλία,
μα το έγραψες στις καρδιές των ανθρώπων.

Δεν φόρεσες στέμματα,
μα ήσουν βασίλισσα μέσα στο σπίτι σου.

Και αν ο τόπος στάθηκε όρθιος μέσα στους καιρούς,
στάθηκε γιατί υπήρξες εσύ -
η μάνα που άντεξε,
η σύζυγος που στάθηκε,
η γιαγιά που ευλόγησε.

Ευλογημένη να ’σαι, γυναίκα του τόπου μας,
που κράτησες τη ζωή σαν αναμμένο κερί μέσα στον άνεμο.

Ευλογημένα να ’ναι τα βήματά σου στα σοκάκια,
η φωνή σου μέσα στο σπίτι,
το χάδι σου πάνω στο παιδικό κεφάλι.

Και όσο θα υπάρχουν γυναίκες σαν κι εσένα,
ο τόπος δεν θα χαθεί,
η μνήμη δεν θα σβήσει,
και η ελπίδα θα ανθίζει ξανά κάθε άνοιξη.

Να ’σαι πάντα γερή και φωτεινή,
γυναίκα του χωριού -
ρίζα βαθιά της ζωής μας
και σιωπηλή ευλογία του κόσμου.

Παρουσίαση του 45ου τόμου του περιοδικού «ΤΡΙΚΑΛΙΝΑ» από τον Φ.Ι.ΛΟ.Σ. Τρικάλων

 

Την προσεχή Πέμπτη 12 Μαρτίου και ώρα 6.30 μ.μ. θα πραγματοποιηθεί η παρουσίαση του 45ου τόμου (έκδοση 2025) του ετησίου επιστημονικού περιοδικού «ΤΡΙΚΑΛΙΝΑ», που εκδίδει ο Φιλολογικός Ιστορικός Λογοτεχνικός Σύνδεσμος Τρικάλων (Φ.Ι.ΛΟ.Σ.).

Η εκδήλωση θα φιλοξενηθεί στην αίθουσα της Βιβλιοθήκη Παναγιώτη και Μαρίας Χατζηγάκη - Φ.Ι.ΛΟ.Σ., στην οδό Βασιλίσσης Όλγας 4, στην Πλατεία Ρήγα Φεραίου.

Ο νέος τόμος του περιοδικού περιλαμβάνει τα Πρακτικά του 13ου Συμποσίου Τρικαλινών Σπουδών, το οποίο πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2025, και αποτελεί μία ακόμη σημαντική συμβολή στην έρευνα και τη μελέτη της ιστορίας, του πολιτισμού και της πνευματικής παράδοσης της περιοχής των Τρίκαλα.

Ο τόμος αριθμεί 447 σελίδες και περιλαμβάνει 20 από τις συνολικά 41 επιστημονικές ανακοινώσεις και μελέτες που παρουσιάστηκαν στο Συμπόσιο. Οι υπόλοιπες εργασίες θα δημοσιευθούν στον επόμενο, 46ο τόμο του περιοδικού (2026).

Αξίζει να σημειωθεί ότι το περιοδικό «ΤΡΙΚΑΛΙΝΑ» εκδίδεται ανελλιπώς από το 1981 από τον Φ.Ι.ΛΟ.Σ., αποτελώντας ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά βήματα για την τοπική ιστορία, τη φιλολογία και τη λαογραφία της περιοχής.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:

·         Σωτήριος Αδάμος, φιλόλογος

·         Αθανάσιος Μωυσιάδης, δρ Τεκμηρίωσης και Ανάδειξης Πολιτιστικής Κληρονομιάς

Μετά τις εισηγήσεις θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό.

Η εκδήλωση είναι ανοιχτή για όλους όσοι ενδιαφέρονται για την τοπική ιστορία, την επιστημονική έρευνα και την πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής.

Πληροφορίες:
Φιλολογικός Ιστορικός Λογοτεχνικός Σύνδεσμος (Φ.Ι.ΛΟ.Σ.) Τρικάλων
Βασ. Όλγας 4, 42131 Τρίκαλα
Τηλ.: 24310 71679, 6944 385227.

Το ποδήλατο κι η ποδηλάτισσα ψυχή

 

Το ποδήλατο δεν είναι μόνο μέσο μετακίνησης, είναι μια ψυχή που ποδηλατεί μέσα στον κόσμο. Στέκει όρθιο μόνο όταν κινείται, όπως και ο άνθρωπος στέκει ακέραιος μόνο όταν προχωρά. Αν μείνει ακίνητο, γέρνει και πέφτει. Αν όμως βρει ρυθμό, γίνεται ένα με τον δρόμο.

Το τιμόνι είναι ο νους. Εκεί χαράζεται η πορεία. Μια μικρή κίνηση αρκεί για να αλλάξει κατεύθυνση, όπως μια σκέψη μπορεί να μεταστρέψει ολόκληρη ζωή. Όποιος κρατά σφιχτά το τιμόνι χωρίς επίγνωση, ταλαντεύεται. Όποιος το κρατά με σταθερότητα και προσοχή, βρίσκει δρόμο ακόμη και σε ανηφορικά μονοπάτια. Η σκέψη είναι ο προσανατολισμός της ψυχής.

Η ισορροπία του ποδηλάτου δεν είναι στατικότητα, είναι διαρκής κίνηση. Μόνο όταν τα πεντάλ γυρίζουν και οι ρόδες κυλούν, το σώμα μένει όρθιο. Έτσι και η ζωή ζητά τη μεσότητα των αρετών - ούτε υπερβολή ούτε έλλειψη, αλλά μια ζωντανή ισορροπία που διατηρείται μέσα από πράξη και εγρήγορση. Η ακινησία φέρνει την πτώση, η κίνηση φέρνει το μέτρο.

Οι ρόδες, δυο κύκλοι που περιστρέφονται αδιάκοπα, θυμίζουν τους κύκλους της ύπαρξης. Κάθε περιστροφή μοιάζει ίδια, κι όμως κάθε σημείο του κύκλου περνά από το χώμα και ξανανεβαίνει στο φως. Σαν τις ενσαρκώσεις της ψυχής, που κατεβαίνουν και ανεβαίνουν, ώσπου να μάθουν την τέχνη της ισορροπίας.

Τα πεντάλ ανεβοκατεβαίνουν ρυθμικά. Είναι τα σκαμπανεβάσματα της ζωής, το άχθος και η αντοχή. Κάθε πίεση είναι κόπος, μα χωρίς αυτήν δεν υπάρχει πρόοδος. Ο ιδρώτας γίνεται κίνηση, και η κίνηση γίνεται δρόμος. Όσο πιο δύσκολη η ανηφόρα, τόσο πιο βαθιά η επίγνωση της δύναμης που κρύβεται μέσα μας.

Και το κουδουνάκι; Μια μικρή, καθαρή φωνή. Ένας ήχος που ξυπνά, που ειδοποιεί, που φανερώνει παρουσία. Είναι ο αφυπνιστικός λόγος της ψυχής, εκείνη η εσωτερική καμπάνα που μας θυμίζει να προσέχουμε, να συνυπάρχουμε, να μη χανόμαστε στον δρόμο.

Το ποδήλατο, λοιπόν, είναι η ποδηλάτισσα ψυχή: με νου που κατευθύνει, με κόπο που κινεί, με κύκλους που επαναλαμβάνονται και με ισορροπία που κατακτιέται μόνο εν κινήσει. Κι ίσως το μυστικό της ζωής να μην είναι να σταθούμε ακίνητοι και ασφαλείς, αλλά να μάθουμε να κινούμαστε με μέτρο - κρατώντας σταθερά το τιμόνι και αφήνοντας τις ρόδες να γυρίζουν στον αέναο κύκλο του δρόμου.

ΦΩΛΙΑ ΣΤΗ ΣΤΡΟΦΗ

 

Η μικρή συστάδα των πλατανιών με τη φωλιά των πουλιών να με κατοπτεύει από την κορυφή τους βρίσκεται έξω από τον οικισμό σχεδόν στο σημείο εκείνο μέχρι το οποίο μπορούν και φτάνουν οι περισσότεροι ασκούμενοι με την οδοιπορία τους. Εκεί οι νεότεροι αποχωρίζονται και συνεχίζουν με τα γοργοφτέρουγα βήματά τους μέχρι τις υπώρειες του βουνού και ίσως λίγο πιο πάνω. Εκεί ακριβώς ο δρόμος παίρνει μια απαλή στροφή σαν φίδι που κουλουριάζεται προστατευτικά γύρω από τα πλατάνια και συνεχίζει ελισσόμενος ανάμεσα στους λοφίσκους. Φτάνω κι εγώ συχνά μέχρις εκεί και κάποτε συνεχίζω λίγο πιο πέρα με τα μάτια μου κολλημένα στη φωλιά. Τι έλξη είναι αυτή που ασκεί πάνω μου. Τα μάτια μου κρέμονται από τα κτιστά ξερόκλαδά της καθώς παίρνω ασυναίσθητα τη στροφή, έχοντας τον δρόμο χαραγμένο στο μυαλό μου. Ξέρω ότι κάποια μέρα τα μάτια και το μυαλό από μέσα μου δεν θα με βοηθήσουν και δεν θα δω καθόλου τη στροφή. Και δεν ξέρω σε τι κόσμους παράξενους θα με οδηγήσουν τα πόδια μου, σε τι αχαρτογράφητα μονοπάτια και νεοφανείς θεάσεις. Περπατώ και το έχω πάντα υπόψη μου. Θα συμβεί.

Του Ηλία Κεφάλα

Συμμετοχή του Γυμνασίου Βαλτινού Τρικάλων στην Πανελλήνια Σχολική Δράση: «Μπαίνω στη θέση του άλλου και λέω όχι στη βία και στον εκφοβισμό»

 

Υλοποίηση δράσης με τίτλο: «Μπαίνω στη θέση του άλλου και λέω όχι στη βία και στον εκφοβισμό»

Φορέας Υλοποίησης: Δίκτυο Σχολείων Σχολικής Διαμεσολάβησης (ΔΣΣΔ) της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Γυμνάσιο Βαλτινού Τρικάλων

Ημερομηνία/Ώρα: Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026, ώρα: 10:30 π.μ.

Τόπος: προαύλιο σχολείου

Με αφορμή την Πανελλήνια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού (6 Μαρτίου), το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και το Δίκτυο Σχολείων Σχολικής Διαμεσολάβησης (ΔΣΣΔ) διοργανώνουν, για τρίτη χρονιά, μια πανελλαδική εκπαιδευτική πρωτοβουλία, με στόχο την ενίσχυση ενός σχολείου ασφάλειας, σεβασμού και ενεργής συμπερίληψης.

Η κεντρική ημέρα υλοποίησης ορίζεται για την Παρασκευή 6 Μαρτίου 2026, υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. Η δράση έχει ως τίτλο και ταυτόχρονα ως κεντρικό μήνυμα τη φράση: «Μπαίνω στη θέση του άλλου και λέω όχι στη βία και στον εκφοβισμό».

Η φετινή ανταπόκριση αποτυπώνεται σε ιδιαίτερα μεγάλη κλίμακα: καταγράφηκαν πάνω από 1.000 συμμετοχές σχολείων, ενώ στα συγκεντρωτικά στοιχεία συμμετοχής περιλαμβάνονται περίπου 41.500 μαθητές/τριες και 4.400 εκπαιδευτικοί.

Ανήμερα της 6ης Μαρτίου, η πανελλαδική αυτή κινητοποίηση θα δώσει το δυναμικό της «παρών» κυρίως με συμβολικές παρεμβάσεις σε κεντρικά σημεία και πλατείες πόλεων και οικισμών, ώστε το μήνυμα των παιδιών κατά της βίας να ακουστεί ηχηρά στην ευρύτερη κοινωνία. Η κοινή οπτική ταυτότητα της δράσης υποστηρίζεται από ενιαία αφίσα που πλαισιώνει τις δράσεις των συμμετεχόντων σχολείων.

Το Γυμνάσιο Βαλτινού συμμετέχει στην πανελλαδική αυτή πρωτοβουλία, υλοποιώντας βιωματικές και ομαδοσυνεργατικές δράσεις που καλλιεργούν την ενσυναίσθηση, την αλληλεγγύη και τη στάση μηδενικής ανοχής στη βία και τον εκφοβισμό, με κορύφωση της δράσης την Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026.

Ο επιστημονικά υπεύθυνος του ΔΣΣΔ

Θεόδωρος Θάνος
Καθηγητής Σχολή Επιστημών Αγωγής Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Η υπεύθυνη της δράσης στο σχολείο:
Βασιλική Παπαβασιλείου. Γυμνάσιο Βαλτινού Τρικάλων

Η γέφυρα στο Βαλτινό Τρικάλων

 

Η γέφυρα που βρίσκεται στο χωριό Βαλτινό Τρικάλων, επί της επαρχιακής οδού Τρικάλων–Δενδροχωρίου, αποτελεί σημαντικό έργο τοπικής υποδομής, καθώς επιτρέπει τη διέλευση πάνω από τον παραπόταμο «Ανάποδο». Η θέση της έχει διαχρονικά ιδιαίτερη σημασία για την οδική επικοινωνία της περιοχής, καθώς συνδέει το Βαλτινό με το γειτονικό Δενδροχώρι και γενικότερα με το οδικό δίκτυο της δυτικής πεδιάδας των Τρικάλων.

Ο παραπόταμος «Ανάποδος», που διέρχεται από το σημείο αυτό, παρουσιάζει κατά περιόδους αυξημένη μεταφορά φερτών υλικών. Η συσσώρευση αυτών των υλικών στην κοίτη του ρέματος δημιουργεί, ιδίως σε περιόδους έντονων βροχοπτώσεων, κινδύνους υπερχείλισης. Για τον λόγο αυτόν, κατά καιρούς πραγματοποιούνται παρεμβάσεις καθαρισμού της κοίτης με εκσκαπτικά μηχανήματα, με στόχο την αποκατάσταση της ομαλής ροής των υδάτων και την προστασία των παρακείμενων υποδομών.

Η γέφυρα είναι γνωστή στην τοπική παράδοση και ως γέφυρα Παπαράντζας. Εξυπηρετεί το τοπικό οδικό δίκτυο που συνδέει το Βαλτινό με το Δενδροχώρι και εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο ανάπτυξης των συγκοινωνιακών υποδομών της περιοχής κατά τον 19ο αιώνα και τις αρχές του 20ού αιώνα, περίοδο κατά την οποία κατασκευάστηκαν ή βελτιώθηκαν αρκετά μικρά γεφυρωτικά έργα για την εξυπηρέτηση της αγροτικής οικονομίας και της τοπικής μετακίνησης.

Στις διαθέσιμες ιστορικές πηγές δεν έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα συγκεκριμένη ημερομηνία ή ακριβές έτος ανέγερσης της γέφυρας. Ωστόσο, ενδιαφέρουσα μαρτυρία προέρχεται από τον τοπικό Τύπο των αρχών του 20ού αιώνα. Στην εφημερίδα «Αναγέννησις» της 5ης Δεκεμβρίου 1909 δημοσιεύεται σχόλιο στο οποίο γίνεται αναφορά στην κατάσταση της γέφυρας, γεγονός που υποδηλώνει ότι αυτή είχε ήδη κατασκευαστεί αρκετά χρόνια νωρίτερα. Στο σχετικό δημοσίευμα επισημαίνεται η αδιαφορία των αρχών για την αποκατάσταση της κατεστραμμένης γέφυρας, γεγονός που προκαλούσε ταλαιπωρία στους διερχόμενους κατοίκους.

Το απόσπασμα της εφημερίδας αναφέρει χαρακτηριστικά:

«– Η γέφυρα Παπαράτζας
Αλλά καλά αυτά, η γέφυρα Παπαράτζας, ήτις από πέρυσιν έχει καταπέσει, δεν πρέπει να επιδιορθωθή; Είναι προτιμότερον οι διαβάται να πίπτωσι μέχρι του γόνατος εις την λάσπην;
Αυτά ελέχθησαν και άλλοτε και ετονίσθησαν επανειλημμένως, αλλά εις του κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα».

Η μαρτυρία αυτή αποτελεί σημαντική ένδειξη για την ύπαρξη και τη λειτουργία της γέφυρας ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα ή τις αρχές του 20ού αιώνα. Παράλληλα, αναδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι τοπικές κοινωνίες της εποχής στη συντήρηση των βασικών συγκοινωνιακών υποδομών.

Δ.Τ.

Καθαρισμός της παράνομης χωματερής στην έξοδο του Βαλτινού προς Διαλεχτό

 

Η Τοπική Κοινότητα Βαλτινού, σε συνεργασία με τον Δήμο Τρικκαίων, προχώρησε εκ νέου στον καθαρισμό της παράνομης χωματερής που είχε δημιουργηθεί αυθαίρετα στην έξοδο του χωριού προς το Διαλεχτό.

Η συγκεκριμένη περιοχή είχε απασχολήσει επανειλημμένα την τοπική κοινωνία τα προηγούμενα χρόνια, καθώς, παρά το οριστικό κλείσιμο της παλιάς χωματερής που ταλαιπωρούσε για μεγάλο χρονικό διάστημα το χωριό, ορισμένοι ασυνείδητοι συνέχισαν να αποθέτουν παράνομα απορρίμματα, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί εκ νέου εστία ρύπανσης.

Μετά την πρόσφατη παρέμβαση και τον καθαρισμό του χώρου, έχουν ήδη τοποθετηθεί προειδοποιητικές πινακίδες, προκειμένου να αποτραπεί η επανάληψη του φαινομένου. Παράλληλα, γίνεται σαφές ότι οι παραβάτες θα αντιμετωπίζουν τις προβλεπόμενες κυρώσεις σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία για την προστασία του περιβάλλοντος.

Όπως επισημαίνεται από την Τοπική Κοινότητα, ο συγκεκριμένος χώρος προορίζεται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση των κατοίκων του Βαλτινού και επιτρέπεται μόνο η απόθεση φυτικών υπολειμμάτων, όπως κλαδιά, χορτάρια και παρόμοια υλικά από αγροτικές ή οικιακές εργασίες. Δεν επιτρέπεται σε καμία περίπτωση η απόρριψη αδρανών υλικών, μπάζων ή άλλων απορριμμάτων.

Η Τοπική Κοινότητα απευθύνει έκκληση προς όλους τους πολίτες να δείξουν υπευθυνότητα και σεβασμό προς το περιβάλλον και τον τόπο, ώστε να διατηρηθεί ο χώρος καθαρός και να αποφευχθούν παρόμοια προβλήματα στο μέλλον.

Ο Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Βαλτινού εξέφρασε τις ευχαριστίες του προς τον Δήμο Τρικκαίων για τη συμβολή του στον καθαρισμό, καθώς και προς την Αντιδήμαρχο Ελένη Πούλιου για την άμεση ανταπόκριση και τη συνεργασία στην αντιμετώπιση του ζητήματος.

Με τη συνεργασία όλων, η προστασία του περιβάλλοντος και η διατήρηση της καθαριότητας του χωριού μπορούν να αποτελέσουν κοινό στόχο και ευθύνη της τοπικής κοινωνίας.

Εννιά σκιές στο φως του Βαλτινού

 Στέκονται μέσα στην πλούσια χλόη του Βαλτινού σαν να ρίζωσαν για μια στιγμή επάνω στη γη που τους γέννησε. Εννιά άντρες, καλοντυμένοι, καλοστεκούμενοι, με τα κουστούμια τους προσεγμένα και τις γραβάτες δεμένες με επιμέλεια, κοιτούν τον φακό με εκείνο το μειδίαμα που ισορροπεί ανάμεσα στη σοβαρότητα και στη χαρά. Είναι η δεκαετία του 1960, μια εποχή που ήθελε τους άντρες στητούς, με το βλέμμα καθαρό και το σώμα ευθυτενές, σαν να έπρεπε η ίδια η στάση τους να αποδείξει πως στέκονται όρθιοι και στη ζωή.

Η χλόη γύρω τους είναι πυκνή, ζωντανή, σχεδόν ατίθαση. Πίσω τους, τα δέντρα σχηματίζουν ένα φυσικό σκηνικό, μια αυλή της φύσης που αγκαλιάζει την παρέα. Δεν είναι μια τυχαία συνάθροιση. Τα κουστούμια, τα γυαλιά ηλίου, τα γυαλισμένα παπούτσια μαρτυρούν γιορτή. Ίσως γάμος, ίσως πανηγύρι, ίσως μια κοινωνική στιγμή όπου το χωριό αφήνει για λίγο τον μόχθο και ντύνεται τα καλά του. Σε τέτοιες περιστάσεις δεν φωτογραφίζονταν απλώς πρόσωπα, αποτυπωνόταν η τιμή, η συνοχή, η αξιοπρέπεια μιας κοινότητας.

Κάποιος, στο κέντρο, τείνει το χέρι σαν να συστήνει έναν φίλο ή σαν να σχολιάζει κάτι που μόλις ειπώθηκε. Η κίνηση παγώνει στον χρόνο, μα η ζωντάνια της διαπερνά τη φωτογραφία. Άλλος χαμογελά διακριτικά, άλλος σφίγγει τα χείλη με αυτοσυγκράτηση, άλλος γέρνει ελαφρά προς τον διπλανό του, σαν να δηλώνει άρρηκτα δεμένος μαζί του. Δεν είναι μόνο εννιά άντρες, είναι εννιά ιστορίες, εννιά οικογένειες, εννιά μονοπάτια ζωής που διασταυρώνονται σε ένα καλοκαιρινό μεσημέρι.

Τα κουστούμια τους, ίσως ραμμένα σε ράφτη της πόλης, ίσως φορεμένα και σε άλλες μεγάλες στιγμές, φέρουν επάνω τους τη φιλοδοξία μιας γενιάς που ήθελε να προκόψει. Είναι η γενιά που γνώρισε στερήσεις, που έμαθε να παλεύει με τη γη, που είδε τον κόσμο να αλλάζει γρήγορα. Κι όμως, εδώ, μέσα στη χλόη του Βαλτινού, δείχνουν γαλήνιοι. Σαν να συμφιλιώνονται με τον χρόνο, σαν να δηλώνουν πως, παρά τις δυσκολίες, η ζωή έχει και τις γιορτές της.

Η φωτογραφία αυτή δεν είναι απλώς ενθύμιο. Είναι μαρτυρία. Μαρτυρία της ανδρικής φιλίας που δεν χρειαζόταν πολλά λόγια, της συντροφικότητας που σφυρηλατούνταν στα χωράφια, στα καφενεία, στις κοινές χαρές και λύπες. Είναι η στιγμή που το χωριό αναπνέει συλλογικά και οι άνθρωποί του γίνονται εικόνα - μια εικόνα που θα μείνει στα παιδιά και στα εγγόνια ως απόδειξη ότι κάποτε, σε εκείνη τη γωνιά της Θεσσαλίας, η ζωή είχε πρόσωπο, είχε κοστούμι, είχε βλέμμα.

Κοιτάζοντάς τους σήμερα, νιώθει κανείς πως η χλόη ίσως έχει αλλάξει, τα δέντρα ίσως μεγάλωσαν ή κόπηκαν, τα πρόσωπα γέρασαν ή έφυγαν. Όμως εκείνη η στιγμή παραμένει ακέραιη. Εννιά άντρες στο Βαλτινό, όρθιοι μέσα στο φως, σαν να λένε σιωπηλά πως ο άνθρωπος, όταν στέκεται δίπλα στον άνθρωπο, γίνεται πιο ανθεκτικός από τον χρόνο.

Το παλαιό Αστικό των Τρικάλων

 

Το αστικό λεωφορείο που εκτελούσε το δρομολόγιο από τα Τρίκαλα προς το Βαλτινό και τα γύρω χωριά εκτός από μεταφορικό μέσο, ήταν και ένας κινούμενος δεσμός ζωής. Ένα σιδερένιο κουκούλι που ένωνε την πόλη με τον κάμπο, τη βουή της αγοράς με τη σιωπή των χωραφιών, τα όνειρα των νέων με τις έγνοιες των γερόντων.

Ξεκινούσε με το γνώριμο βουητό της μηχανής, από το ζαχαροπλαστείο, των Αδελφών Αχ. Μέγα, όπου ήταν η αφετηρία, της αστικής γραμμής Τρικάλων – Βαλτινό. Στα παράθυρα καθρεφτίζονταν πρόσωπα γνώριμα - γυναίκες με τσεμπέρια που κρατούσαν καλαθάκια, μαθητές με τσάντες βαριές από τετράδια και ελπίδες, άντρες σιωπηλοί που γύριζαν από τις δουλειές τους. Το λεωφορείο δεν μετρούσε μόνο χιλιόμετρα, μετρούσε ιστορίες.

Και εκεί, στη μικρή υπερυψωμένη του θέση, στεκόταν ο εισπράκτορας. Με το πηλήκιο ελαφρώς γερμένο, με την τσάντα περασμένη στον ώμο, με το μπλοκάκι των εισιτηρίων και τα ψιλά να κουδουνίζουν στην παλάμη του. Ήταν απλώς ένας υπάλληλος, ένα πρόσωπο οικείο, σχεδόν συγγενικό. Ήξερε ποιος κατεβαίνει στο πρώτο στενό του Βαλτινού, ποια γιαγιά θα ζητήσει «να με θυμηθείς στη στροφή», ποιο παιδί ταξίδευε πρώτη φορά μόνο του.

Η παρουσία του έδινε στο ταξίδι ρυθμό. Το «εισιτήρια παρακαλώ» δεν ακουγόταν τυπικό, ήταν ένας τρόπος να επιβεβαιώνεται η κοινότητα. Μετρούσε κέρματα, μα στην ουσία μετρούσε ανθρώπους. Κρατούσε λογαριασμό, μα περισσότερο κρατούσε μνήμη. Στις στάσεις, άνοιγε την πόρτα με μια κίνηση σχεδόν τελετουργική, σαν να άνοιγε για λίγο την αυλαία μιας μικρής καθημερινής παράστασης.

Το λεωφορείο προχωρούσε στον κάμπο, ανάμεσα σε βαμβακοχώραφα και καλαμπόκια. Η σκόνη του δρόμου υψωνόταν πίσω του σαν σύννεφο περασμένου χρόνου. Στο εσωτερικό, οι συζητήσεις μπλέκονταν: νέα από την πόλη, κουβέντες για τις σοδειές, προξενιά που ψιθυρίζονταν διακριτικά. Ήταν ένας τόπος συνάντησης πριν φτάσει κανείς στον προορισμό του.

Σήμερα, τα λεωφορεία είναι πιο σύγχρονα, πιο γρήγορα, πιο σιωπηλά. Μα εκείνο το παλιό αστικό είχε ψυχή. Ίσως γιατί κουβαλούσε τη βραδύτητα μιας άλλης εποχής - τότε που το ταξίδι είχε διάρκεια και η διαδρομή είχε σημασία. Τότε που η απόσταση από τα Τρίκαλα ως το Βαλτινό δεν ήταν μόνο γεωγραφική, αλλά μια μικρή μετάβαση από τον αστικό παλμό στην αγροτική ανάσα.

Και η θέση του εισπράκτορα - εκείνο το μικρό ξύλινο βάθρο - έμοιαζε με παρατηρητήριο του χρόνου. Από εκεί περνούσαν γενιές ολόκληρες. Παιδιά που κρατούσαν το χέρι της μάνας τους και αργότερα ταξίδευαν μόνα. Νέοι που έφευγαν για σπουδές και γύριζαν τα καλοκαίρια. Άνθρωποι που έφυγαν για πάντα, μα κάποτε είχαν ακουμπήσει το εισιτήριό τους στο ίδιο εκείνο χέρι.

Ίσως τελικά το λεωφορείο να ήταν μια κινούμενη μνήμη. Ένα ξύλινο και μεταλλικό καράβι του κάμπου, που διέσχιζε όχι μόνο δρόμους αλλά και εποχές. Και ο εισπράκτορας, φρουρός αυτής της διαδρομής, στεκόταν εκεί - ανάμεσα στην αναχώρηση και την άφιξη - σαν σιωπηλός μάρτυρας της καθημερινής ιστορίας ενός τόπου.

«Το ταξίδι πάνω στη σβάρνα» (της Ρούλας Σταυρέκα)

 

Θυμάμαι ακόμα τον θείο μου, με εκείνο το μεγάλο μαύρο άλογο, τον Ντορή, που έσκιζε τη γη σαν να ήθελε να την ξυπνήσει από τον ύπνο του χειμώνα. Ο θείος, όρθιος στη μέση της σβάρνας, μας φώναζε εμένα και τον αδερφό μου να καθίσουμε δεξιά κι αριστερά, για να σπάσουν οι χοντρές μάζες του χώματος και να γίνει αφράτο, έτοιμο για τον σπόρο. Το χώμα μύριζε υπέροχα εκείνες τις μέρες, λίγο λασπερό, με εκείνη την πλούσια μυρωδιά της γης που ανασαίνει, και μας άρεσε να γεμίζουν τα παπούτσια μας λάσπες καθώς τρέχαμε δίπλα στο άλογο.

Ο θείος ήταν πειραχτήρι. Καθώς πηγαίναμε επάνω στη σβάρνα, εκεί που είχαμε βολευτεί, αυτός τραβούσε ξαφνικά τα γκέμια και ο Ντορής σταματούσε απότομα. Εμείς γέρναμε μπροστά, γελούσαμε και πριν προλάβουμε να ξαναστηθούμε, ο θείος άφηνε τον Ντορή να φύγει, κι εμείς πέφταμε ανάσκελα με τα πόδια ψηλά, μέσα στα χώματα. Εκείνος έκανε πως μάλωνε το άλογο, κι εμείς γελούσαμε τόσο που μας πονούσε η κοιλιά. Και πάλι απ’ την αρχή, κι ας ήμασταν γεμάτοι χώματα, κι ας μύριζαν τα ρούχα μας λάσπη. Το χαιρόμασταν αυτό το μικρό ταξίδι πάνω στη σβάρνα, σαν να ήταν παιχνίδι, σαν να μην υπήρχε άλλος κόσμος έξω από εκείνο το χωράφι.

Ύστερα ήρθαν τα τρακτέρ. Ήταν γρήγορα, δυνατά, έκαναν πολλά στρέμματα σε λίγες ώρες, όργωναν και σβαρνίζανε μαζί, και οι αγρότες ξεκουράστηκαν. Δεν χρειαζόταν πια τα παιδιά πάνω στη σβάρνα. Ο Ντορής αφέθηκε να γεράσει, κι η γη άνοιγε πλέον με τον ήχο της μηχανής, όχι με το φύσημα του αλόγου.

Η ζωή τότε μοιραζόταν ανάμεσα στο χωράφι και τον αχυρώνα. Ο πατέρας μεγάλωνε τον αχυρώνα, έφερνε χορτάρι και καλαμπόκια, κι η μάνα ήθελε να έχει πάντα δύο αγελάδες για το γάλα και τα μοσχαράκια, μαζί με το γουρούνι και τις κότες. Καθάριζε καθημερινά τον στάβλο, έριχνε νερά να φύγουν οι μυρωδιές και φρόντιζε τα ζώα με στοργή, σαν να ήταν κομμάτι της οικογένειας.

Εγώ, όμως, είχα μια δική μου εμμονή: το γουρούνι. Καθόμουν και το κοίταζα με τις ώρες να τρώει φλούδες από κολοκύθες και καρπούζια. Το άκουγα να μασάει με εκείνον τον αστείο ήχο, «σπλατς πλατς», και να τρέχουν τα ζουμιά από το στόμα του, τόσο λαίμαργο, τόσο αστείο, που με έκανε να γελάω.

Μια μέρα, άκουσα τη μάνα να με φωνάζει δυνατά. Έτρεξα κοντά της κι είδα τη γουρούνα να γεννάει. Τα μικρά, ροζ, με τα ματάκια κλειστά, τρέμαν και σέρνονταν να βρουν τη μάνα τους για να θηλάσουν. Μα η γουρούνα, καθώς σηκωνόταν ή γύριζε, δεν καταλάβαινε τίποτα, κι έπεφτε πάνω τους. Πέντε-έξι γουρουνάκια έμειναν εκεί, λιλιπούτεια, άτυχα, με μια ζωή που δεν πρόλαβε να ξεκινήσει. Εγώ έτρεχα γύρω-γύρω, τα έπιανα με τα χέρια μου και τα ακουμπούσα δίπλα στη μάνα τους, κι εκείνα άνοιγαν το στόμα τους για να θηλάσουν και κοιμόντουσαν μετά πάνω στην κοιλιά της.

Από τότε πίστεψα πως η γουρούνα είναι κακιά μάνα, γιατί το μόνο που την ένοιαζε ήταν το φαγητό της. Όμως, κάθε φορά που θυμάμαι εκείνη τη στιγμή, βλέπω τα μικρά τους να κοιμούνται στην κοιλιά της, και το χώμα να μυρίζει, όπως τότε, και να θυμάμαι τον θείο με τον Ντορή, το γέλιο πάνω στη σβάρνα, τις φλούδες που έριχνα στο γουρούνι.

Είναι κάποιες εικόνες που δεν θα τις ξεχάσω ποτέ.

ΝΕΦΕΛΟΚΟΚΚΥΓΙΑ

 

Τα πουλιά εκμεταλλεύτηκαν το δασύ αλσύλλιο με τα καβάκια και εκεί έστησαν τα νοικοκυριά τους. Σ’ αυτό το γυμνοκόκαλο δάσος με τις πυκνές συστοιχίες από συνομήλικες λεύκες αποφάσισαν να φτιάξουν το εναέριο χωριό τους. Αν επικεντρωθούμε ψηλά στις κορυφές των δέντρων, θα δούμε μέσα στα ακρόκλαρα να μαυρίζουν οι φωλιές. Διακρίνονται άφοβα τώρα που είναι χειμώνας, αφού είναι όλες άδειες και δεν έχουν κανέναν ένοικο μέσα τους. Όταν όμως έλθει ο καιρός του ζευγαρώματος, τα πουλιά θα ξαναμπούν μέσα τους, θα τις συγυρίσουν και θα γεννήσουν αυγά. Σε λίγο οι φωλιές θα πάλλονται από πεινασμένα νεογνά. Τότε θα υπάρξει κίνδυνος. Όμως τα δέντρα θα ντυθούν γρήγορα με φύλλα και θα κρύψουν όλη τη θέα της ονειρικής συνοικίας. Η μόνη προδοσία θα είναι η μνήμη των ανθρώπων και η ακατάσχετη φλυαρία των πουλιών που θα διαλαλούν τη συνέχιση της ζωής. Τι θαύματα απαρατήρητα και όλα συμβαίνουν μπροστά στα μάτια μας. 

Του Ηλία Κεφάλα

Τουλούμπα, η Ανάσα της Γης

 

Υπήρχε κάποτε, στις αυλές των χωριών, μια ταπεινή κατασκευή από χυτοσίδηρο που έμοιαζε να ριζώνει μέσα στη γη όπως ένα δεύτερο, μεταλλικό δέντρο. Την έλεγαν τουλούμπα. Δεν είχε τη χάρη της πέτρας ούτε τη ζεστασιά του ξύλου, είχε όμως μια σιωπηλή αξιοπρέπεια. Στεκόταν εκεί, δίπλα στον τοίχο του σπιτιού ή κοντά στον λαχανόκηπο, προσαρμοσμένη πάνω σε μια σωλήνα που προεξείχε από γεώτρηση πέντε, έξι, οκτώ μέτρων. Κι όμως, όσο βαθιά κι αν ήταν η ρίζα της, άλλο τόσο βαθιά έφτανε και η σημασία της.

Τότε που δεν υπήρχαν δίκτυα ύδρευσης, που το νερό δεν έτρεχε με το γύρισμα ενός διακόπτη, η τουλούμπα ήταν το στόμα της γης. Από εκεί ανάσαινε το χώμα, από εκεί έβγαινε το νερό που γινόταν ζωή. Πόσιμο για τους ανθρώπους, καθαρτήριο για τα ρούχα και τα χέρια, δροσιά για τα ζώα, ελπίδα για τα κηπευτικά που διψούσαν κάτω από τον ήλιο του καλοκαιριού.

Η χρήση της ήταν απλή. Μετακινούσες τη λαβή πάνω και κάτω. Μια κίνηση επαναλαμβανόμενη, ρυθμική, σαν παλμός. Στην αρχή ακουγόταν μόνο ο μεταλλικός της ήχος, μια στεγνή αναπνοή. Ύστερα, μετά από λίγες κινήσεις, το νερό αντλούνταν από τα σπλάχνα της γης και έτρεχε από τη βρύση, γεμίζοντας την κουπάνα που περίμενε υπομονετικά από κάτω. Κάθε σταγόνα ήταν αποτέλεσμα κόπου. Κάθε γουλιά είχε μέσα της τον ιδρώτα της προσπάθειας.

Η τουλούμπα δίδασκε, χωρίς λόγια, μια ξεχασμένη αλήθεια: πως τίποτα ουσιαστικό δεν έρχεται χωρίς συμμετοχή. Δεν άνοιγες απλώς ένα διακόπτη. Έπρεπε να κινήσεις το σώμα σου, να συνεργαστείς με τον μηχανισμό, να συντονιστείς με έναν ρυθμό. Η ζωή δεν σου χαριζόταν, την αντλούσες.

Ήταν στιβαρή και ανθεκτική. Ο χυτοσίδηρος άντεχε στις βροχές, στους παγετούς, στη σκληρότητα του χρόνου. Παιδιά κρεμιόνταν από τη λαβή της, γυναίκες έπλεναν, άντρες γέμιζαν ποτιστήρια, γέροντες στήριζαν πάνω της για λίγο το κουρασμένο τους σώμα. Κι εκείνη παρέμενε ακλόνητη, σαν να είχε συνάψει μια μυστική συμφωνία με τη γη: «Θα σας δίνω νερό, όσο εσείς θα με κινείτε».

Σήμερα, στις περισσότερες αυλές, η τουλούμπα έχει σωπάσει. Τα δίκτυα ύδρευσης έφεραν ευκολία, υγιεινή, αφθονία. Και καλά έκαναν. Όμως μαζί με την άνεση χάθηκε και κάτι από εκείνη τη σωματική σχέση με το στοιχείο του νερού. Δεν ακούμε πια τον υπόκωφο ήχο της άντλησης, δεν περιμένουμε με αγωνία τις πρώτες σταγόνες. Το νερό έγινε δεδομένο - κι όταν κάτι γίνεται δεδομένο, παύει να μας διδάσκει.

Η τουλούμπα, με την απλότητά της, ήταν μια μικρή φιλοσοφία της ζωής. Μας έμαθε ότι κάτω από την επιφάνεια, κάτω από το ξερό χώμα, κάτω από την καθημερινή σκόνη, υπάρχει πάντοτε μια πηγή. Αλλά για να τη φτάσεις, πρέπει να σκύψεις, να κοπιάσεις, να επιμείνεις. Πρέπει να δεχτείς τον ρυθμό της επανάληψης, την ταπεινή εργασία που δεν φαίνεται.

Ίσως γι’ αυτό όσοι μεγάλωσαν με τον ήχο της τουλούμπας θυμούνται όχι μόνο το νερό, αλλά και το συναίσθημα: την ανακούφιση της πρώτης ροής, το γέμισμα της κουπάνας, το κρύο άγγιγμα στα χέρια. Θυμούνται πως η γη δεν είναι άψυχη, κρύβει μέσα της θησαυρούς, αρκεί να έχεις τη δύναμη και την υπομονή να τους ανασύρεις.

Κι έτσι, η παλιά εκείνη αντλία δεν ήταν απλώς ένα εργαλείο. Ήταν ένας διάλογος ανάμεσα στον άνθρωπο και το βάθος. Ένας διάλογος που μας υπενθυμίζει ότι η ζωή, όπως και το νερό, δεν αναβλύζει από την επιφάνεια. Αντλείται.

Απεβίωσε ο Νικόλαος Π. Σταμούλης

 

Απεβίωσε ο συγχωριανός μας Νικόλαος Σταμούλης του Πέτρου και της Ανθής, την Κυριακή 1 Μαρτίου 2026, σε ηλικία 79 ετών.

Ο Νικόλαος Σταμούλης γεννήθηκε στο Βαλτινό το 1947. Παντρεύτηκε με την Λαμπρινή, το γένος Δημητρίου Μπράφη από τους Γόμφους και απόκτησαν δύο παιδιά, τον Αθανάσιο και την Ανθή.

Η εξόδιος ακολουθία θα τελεστεί την Τρίτη 3 Μαρτίου 2026 και ώρα 14:00 στον Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου Βαλτινού Τρικάλων.

Η σορός θα μεταφερθεί στον Ιερό Ναό στις 13:30 της ίδιας ημέρας.

 

Μάρτιος στο Βαλτινό: ανάμεσα στον γδάρτη και την άνοιξη

 

Ο Μάρτιος στο Βαλτινό και στα θεσσαλικά χωριά έρχεται ανήσυχος και αλλοπρόσαλλος, σαν παιδί που δεν μπορεί να αποφασίσει αν θέλει να μείνει ή να φύγει. Είναι ο μήνας που πατά σε δύο κόσμους: στον χειμώνα που αντιστέκεται και στην άνοιξη που επιμένει να φανερωθεί.

Τα πρωινά μπορεί να είναι ακόμη παγωμένα. Ο αέρας κατεβαίνει κοφτερός από τα βουνά και η ομίχλη απλώνεται χαμηλά στα χωράφια γύρω από το Βαλτινό, σκεπάζοντας τη γη σαν λεπτό πέπλο. Μα το μεσημέρι, ο ήλιος δυναμώνει ξαφνικά και ζεσταίνει τις αυλές, ξεγελώντας ανθρώπους και φύση. «Ο Μάρτης είναι γδάρτης», λένε οι παλιοί, κι όμως, την ίδια στιγμή τον καλοδέχονται, γιατί ξέρουν πως πίσω από τις ιδιοτροπίες του κρύβεται η αναγέννηση.

Στα χωράφια αρχίζει η κινητικότητα. Οι αγρότες βγαίνουν πιο συχνά έξω, ελέγχουν τη γη, ετοιμάζουν τα εργαλεία, μετράνε τον καιρό. Οι πρώτες πρασινάδες απλώνονται στις άκρες των δρόμων, τα σπαρτά παίρνουν βαθύτερο χρώμα και οι αμυγδαλιές ανθίζουν πρόωρα, γεμίζοντας το τοπίο άσπρο και ροζ. Είναι μια ομορφιά εύθραυστη, γιατί ένα κρύο βράδυ αρκεί για να τη μαράνει.

Στο χωριό, ο Μάρτιος φέρνει μαζί του την εξωστρέφεια. Οι πόρτες ανοίγουν περισσότερο, οι άνθρωποι στέκονται στις αυλές, συζητούν για τις δουλειές που έρχονται, για το Πάσχα που πλησιάζει. Τα παιδιά φορούν στο χέρι τους τον «Μάρτη», την κόκκινη και άσπρη κλωστή, για να μην τα κάψει ο ήλιος, λένε, μα και για να θυμίζει πως ο καιρός αλλάζει και χρειάζεται προσοχή.

Η φύση γύρω από το Βαλτινό ξυπνά με ήχους. Τα πουλιά γεμίζουν τα πρωινά με τραγούδια, τα ρέματα κυλούν ακόμη γεμάτα νερό, και η μυρωδιά της υγρής γης γίνεται πιο έντονη. Τα δέντρα, που ως χθες έμοιαζαν νεκρά, δείχνουν τα πρώτα τους μάτια, μικρά και πράσινα, έτοιμα να ανοίξουν.

Ο Μάρτιος είναι μήνας δοκιμής και ελπίδας. Μαθαίνει στους ανθρώπους να μην εμπιστεύονται απόλυτα τον ήλιο, αλλά ούτε και να φοβούνται το κρύο. Είναι ο μήνας που καλεί σε εγρήγορση, σε προετοιμασία, σε πίστη πως η άνοιξη δεν αργεί. Κι έτσι στο Βαλτινό, ο Μάρτιος εκτός από αλλαγή του καιρού, γίνεται και αλλαγή ψυχής, ένα αργό άνοιγμα προς τη ζωή που ξαναρχίζει.

Εξήντα χρόνια δρόμος

 

Ο Σπύρος στάθηκε ήρεμος, σχεδόν σεμνός, κρατώντας την τούρτα με τα εξήντα κεράκια. Τα χέρια του έμοιαζαν σταθερά, σαν να κρατούσαν όχι μόνο το γλυκό της γιορτής, αλλά και το βάρος των χρόνων που πέρασαν. Εξήντα χρόνια ζωής, χρόνια δουλειάς, ξενιτιάς, αγώνα και υπομονής. Στο βλέμμα του υπήρχε μια γαλήνη που δεν έρχεται εύκολα. Είναι η γαλήνη εκείνου που έζησε μακριά από τον τόπο του και έμαθε να μετρά τη ζωή όχι με λόγια, αλλά με στιγμές.

Μετανάστης στη Γερμανία, ο Σπύρος κουβάλησε για δεκαετίες τη σιωπηλή νοσταλγία της πατρίδας. Οι δρόμοι που περπάτησε δεν είχαν πάντα τη γλώσσα του, ούτε τις μυρωδιές της παιδικής του ηλικίας. Κι όμως, μέσα στον χρόνο έστησε μια μικρή πατρίδα γύρω του: την οικογένειά του. Εκεί βρήκε ρίζες πιο βαθιές από τη γεωγραφία.

Όταν έσβησε τα κεράκια, δεν έσβησαν μόνο εξήντα μικρές φλόγες. Ήταν σαν να έσβηναν οι κουρασμένες μέρες της δουλειάς, οι ώρες της μοναξιάς, οι αποστάσεις που κάποτε φαίνονταν ατελείωτες. Στη θέση τους άναψε κάτι πιο ήσυχο: η χαρά της παρουσίας των δικών του ανθρώπων. Ένα χαμόγελο απλό, χωρίς επιτήδευση, που έλεγε πως άξιζε ο δρόμος.

Και ύστερα, δίπλα στη θάλασσα, με τον ήλιο να χαμηλώνει αργά, η οικογένεια στάθηκε ενωμένη σαν ένας κύκλος που έκλεισε. Τα παιδιά μεγάλωσαν, οι χρόνοι άλλαξαν, μα η αγκαλιά έμεινε η ίδια. Ο Σπύρος στεκόταν ανάμεσά τους σαν ένας ήσυχος κορμός δέντρου, γύρω από τον οποίο απλώθηκαν κλαδιά και φύλλα. Ίσως εκείνη τη στιγμή να ένιωσε πως η ζωή δεν μετριέται σε χρόνια, αλλά σε πρόσωπα που στέκονται κοντά σου όταν ο χρόνος περνά.

Τα εξήντα δεν ήταν απλώς ένας αριθμός πάνω στην τούρτα. Ήταν μια στάση στον δρόμο - μια στιγμή για να κοιτάξει πίσω και να δει πως τίποτε δεν πήγε χαμένο. Γιατί η ξενιτιά γίνεται πιο ελαφριά όταν τη μοιράζεσαι, και τα χρόνια πιο φωτεινά όταν τα βλέπεις να καθρεφτίζονται στα μάτια των αγαπημένων.

Κι έτσι ο Σπύρος χάρηκε πραγματικά εκείνη τη μέρα. Όχι μόνο για τη γιορτή, ούτε μόνο για την τούρτα. Χάρηκε γιατί ένιωσε πως, έπειτα από τόσο δρόμο, δεν στεκόταν πια μόνος. Στεκόταν μέσα στην ίδια του την ιστορία - μια ιστορία ανθρώπινη, απλή και πολύτιμη, σαν το φως του απογεύματος που πέφτει ήσυχα πάνω στη θάλασσα και κάνει τα πάντα να φαίνονται πιο γαλήνια.

Τρία χρόνια μετά: Η σιωπή των Τεμπών

 

Κάθε χρόνο τέτοια μέρα η μνήμη επιστρέφει βαριά, σαν βήμα αργό μέσα στη νύχτα. Η επέτειος του Σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών δεν θυμίζει απλώς μια τραγωδία, θυμίζει την εύθραυστη φύση της ανθρώπινης ζωής. Μια διαδρομή που ξεκίνησε σαν όλες τις άλλες και σταμάτησε απότομα, αφήνοντας πίσω της κενό που δεν γεμίζει.

Στην κοιλάδα των Τέμπη ο χρόνος μοιάζει να έχει χωριστεί στα δύο: πριν και μετά. Πριν από εκείνη τη νύχτα υπήρχαν προορισμοί, συναντήσεις, αγκαλιές που περίμεναν. Μετά, έμειναν μόνο ονόματα, φωτογραφίες και φωνές που δεν θα ξανακουστούν.

Η τραγωδία αυτή δεν είναι ένας αριθμός θυμάτων. Είναι πρόσωπα που χάθηκαν μέσα σε μια στιγμή. Είναι δωμάτια που έμειναν άδεια. Είναι τραπέζια όπου περισσεύει μια καρέκλα. Είναι τηλέφωνα που δεν θα χτυπήσουν ξανά.

Και ίσως το πιο βαρύ δεν είναι ο ίδιος ο θάνατος, αλλά η επίγνωση ότι μπορούσε να είχε αποφευχθεί.

Η σκέψη αυτή πονά περισσότερο από κάθε άλλη. Γιατί όταν η μοίρα παίρνει, η καρδιά προσπαθεί να συμβιβαστεί. Όταν όμως φταίει η ανθρώπινη αμέλεια, η μνήμη γίνεται ερώτημα που δεν ησυχάζει.

Πόσο κοστίζει η ασφάλεια;
Και πόσο κοστίζει η απουσία της;

Οι άνθρωποι που χάθηκαν εκείνη τη νύχτα δεν ζητούσαν τίποτα περισσότερο από αυτό που όλοι θεωρούμε αυτονόητο: να φτάσουν στον προορισμό τους.

Κανείς δεν ανεβαίνει σε ένα τρένο σκεπτόμενος ότι μπορεί να μην κατέβει ποτέ. Η εμπιστοσύνη είναι η αόρατη γέφυρα ανάμεσα στον άνθρωπο και την κοινωνία. Όταν αυτή σπάσει, δεν καταρρέει μόνο ένα σύστημα, καταρρέει η βεβαιότητα ότι η ζωή προστατεύεται.

Κάθε επέτειος φέρνει μαζί της μια παράξενη σιωπή. Δεν είναι μόνο πένθος. Είναι και ένα είδος συλλογικής ενοχής - όχι προσωπικής, αλλά κοινωνικής. Η αίσθηση ότι κάτι θα μπορούσε να είχε γίνει νωρίτερα, ότι κάποιος κίνδυνος ήταν γνωστός, ότι κάποια προειδοποίηση είχε ακουστεί.

Η μνήμη τότε γίνεται ευθύνη.

Όχι μια ευθύνη στιγμιαία, αλλά μια ευθύνη που πρέπει να επιμένει ακόμη και όταν τα φώτα της δημοσιότητας σβήνουν.

Γιατί οι τραγωδίες δεν επαναλαμβάνονται μόνο από ατυχία. Επαναλαμβάνονται όταν ξεχνιούνται.

Η αποφυγή ενός νέου δυστυχήματος δεν είναι ζήτημα τεχνικό μόνο, είναι βαθιά ηθικό. Σημαίνει να μη δεχόμαστε την προχειρότητα σαν κανονικότητα. Να μη συνηθίζουμε το «έτσι γίνεται». Να μη θεωρούμε την ασφάλεια πολυτέλεια.

Σημαίνει συστήματα που λειτουργούν πραγματικά και όχι μόνο στα χαρτιά. Σημαίνει υποδομές που συντηρούνται πριν φθαρούν. Σημαίνει ανθρώπους που εργάζονται με στήριξη και ευθύνη. Σημαίνει έλεγχο που δεν φοβάται να αποκαλύψει λάθη.

Πάνω απ’ όλα σημαίνει σεβασμό στην ανθρώπινη ζωή - όχι ως σύνθημα αλλά ως πράξη καθημερινή.

Η μεγαλύτερη αδικία θα ήταν να μείνουν τα Τέμπη μια θλιβερή ανάμνηση που επιστρέφει μόνο στις επετείους. Να γίνει η συγκίνηση μια σύντομη έξαρση και ύστερα σιωπή.

Γιατί οι νεκροί δεν ζητούν δάκρυα.

Ζητούν δικαίωση μέσα από τη φροντίδα των ζωντανών.

Ίσως κάποτε, όταν τα τρένα θα περνούν από τα Τέμπη μέσα στη νύχτα με ασφάλεια και σιγουριά, κάποιος επιβάτης θα κοιμάται χωρίς φόβο, αγνοώντας την παλιά εκείνη πληγή.

Και ίσως τότε να έχει εκπληρωθεί το αληθινό μνημόσυνο.

Να συνεχίζεται η ζωή - όχι πάνω στη λήθη, αλλά πάνω στη μνήμη.