Νύχτα στ’ αλώνι (του Χάρη Αγγελή)

 

Τα φασόλια είχαν απλωθεί χύμα στο καινούργιο αλώνι, ξερά, έτοιμα για το ξεσπύρισμα. Όμως το βράδυ ήθελαν φύλαξη. Ήταν εύκολο να τα κλέψει κανείς, ακόμη πιο εύκολο να τα βρουν τα πρόβατα και να τα ρημάξουν. Τα φασόλια ήταν για τα ζώα σαν γλύκισμα, κάτι που δεν άφηναν ποτέ ασυγκίνητο.

Ύστερα από το βραδινό, ο πατέρας είπε στη μάνα:

— Ετοίμασε μια κουρελού και μια φλοκιάρα βελέντζα. Θα πάω να κοιμηθώ δίπλα στ’ αλώνι.

Δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει, κι ο Χάρης πετάχτηκε:

— Θα ’ρθω κι εγώ!

Το ζητούσε μέρες τώρα. Ήθελε να κοιμηθεί έξω, ν’ ακούει τα τριζόνια και να βλέπει τον ουρανό να απλώνεται από πάνω του σαν μεγάλη, φωτεινή σκέπη. Ο πατέρας συνήθως αρνιόταν. Έλεγε πάντα:

— Θα μας φάν’ τα σκυλιά, βρε παιδί μ’. Έχουμε άφραγη τη ρούγα.

Αλλά τώρα, που θα ’ταν κι ο ίδιος εκεί, δεν είχε λόγο να φέρει αντίρρηση. Έτσι, πατέρας και γιος πήραν τον δρόμο για το αλώνι.

Έστρωσαν την κουρελού κάτω, τη βελέντζα από πάνω, κι έπεσαν ν’ απολαύσουν τη γλυκιά ψύχρα της νύχτας. Ο πατέρας έπλεξε τα δάχτυλά του και τ’ ακούμπησε κάτω από το κεφάλι. Το ίδιο έκανε κι ο μικρός, μια τέλεια μίμηση.

Ο πατέρας κοιτούσε αφηρημένος, ίσως υπολόγιζε τη σοδειά, ίσως μετρούσε στο νου του τις δουλειές που απέμεναν. Ο Χάρης, όμως, είχε τα μάτια καρφωμένα στον ουρανό. Έψαχνε τα αστέρια σαν να ήταν ιερογλυφικά που έπρεπε να αποκρυπτογραφήσει. Άλλοτε κοίταζε ανατολή–δύση, άλλοτε βοριά–νότο. Κι άκουγε… άκουγε τα κουδούνια από μακρινά κοπάδια, γαβγίσματα, ανεξήγητα τριξίματα, κι από κάτω τους αμέτρητα τριζόνια που έφτιαχναν ένα ακορντεόν του καλοκαιρινού κάμπου.

Όμως, όπως πάντα με τα παιδιά, κάπου εκεί ξεπετάχτηκε ένας φόβος. Θυμήθηκε το σούρσιμο των φιδιών στον κουρνιαχτό.

— Μπαμπάκα… άμα ’ρθει κανένα σκυλί ή κανένα φίδι; Τι θα κάνουμε;

— Μη σε νοιάζει, είπε ο πατέρας ήρεμα. Κάτω από τις φασουλιές έχω δυο μεγάλα παλούκια…

Ο Χάρης αναθάρρησε. Ο πατέρας ήταν εκεί. Αδύνατο να πάθει οτιδήποτε. Τα μάτια του ξαναγέμισαν αστέρια.

Μετά άρχισαν οι ερωτήσεις.

— Αυτός είναι ο ζυγός, του είπε ο πατέρας δείχνοντας έναν αστερισμό. Εκεί είναι η πυροστιά. Εκεί πέρα είναι η Πούλια… κι αυτά εκεί είναι τ’ άχυρα του παπά.

Ο μικρός έσκασε στα γέλια.

— Τ’ άχυρα του παπά;

Κι ο πατέρας τού διηγήθηκε την παλιά ιστορία: ένας παπάς είχε κλέψει ένα τσουβάλι άχυρα, κι όση ώρα περπατούσε, έπεφταν λίγο-λίγο. Ο Θεός τον τιμώρησε να φαίνεται από τη γη για πάντα, για να παραδειγματίζονται οι άνθρωποι.

— Ο Αυγερινός, που λέει η μάνα, ποιο άστρο είναι; ρώτησε τελικά.

— Ο Αυγερινός βγαίνει πριν χαράξει. Την αυγή.

Ο μικρός αποφάσισε να τον περιμένει, να τον δει. Αλλά ο ύπνος ήρθε νωρίτερα. Κοιμήθηκε με χαμόγελο.

Το πρωί ξύπνησε με τον ήλιο να του γαργαλά το πρόσωπο. Ο Αυγερινός ξεχασμένος, η χαρά όμως μεγάλη: τα φασόλια δεν τα είχε πειράξει κανείς. Προφανώς χάρη και στη δική του… ηρωική παρουσία.

Ύστερα το μεσημέρι, ο πατέρας έζεψε τη Λιάρα και την Καράσω. Έδεσε στον άλτσο την αδοκάνη κι άρχισε να τις φέρνει κύκλο πάνω στο αλώνι. Τα σιδερένια δόντια της αδοκάνης έκοβαν βλαστούς και καβούκια, κι οι άσπροι καρποί έπεφταν από κάτω σαν μικρές δροσοσταλίδες της γης.

Η μάνα αναποδογύριζε τις φασουλιές, να περάσει η αδοκάνη παντού. Οι γονείς, ακούραστοι, τινάζαν και τα τελευταία φασόλια από τις ξεραμένες φασουλιές, ώσπου στο τέλος έμειναν στον κύκλο μόνο οι σπόροι, ανακατωμένοι με πράσινη, λεπτή σκόνη.

Τώρα ήθελαν αέρα. Ένα ελαφρύ, ευλογημένο αεράκι, για να αρχίσει το λίχνισμα με το καρπολόι. Μα ο άνεμος δεν υποτασσόταν ποτέ στον άνθρωπο. Μπορεί να ερχόταν σε ώρα… μπορεί σε μέρες. Κι αν έφερνε και ψιχάλα μαζί του; Τότε το πράσινο χνούδι θα κόλλαγε στους σπόρους και η τιμή θα έπεφτε. Κι η αγωνία του πατέρα μεγάλωνε.

Όταν, επιτέλους, άρχισε να φυσά, βγήκαν όλοι στο αλώνι. Ο πατέρας σήκωνε το καρπολόι ψηλά και το άδειαζε μπροστά στον αέρα. Οι άσπροι σπόροι έπεφταν βαριοί και καθαροί, κι ό,τι ήταν χνούδι έφευγε με την αύρα.

Μετά, έσκυψε ο πατέρας στον σωρό, έβαλε τον τενεκέ μέσα, τον σήκωσε, τον γέμισε με τα χέρια.

— Φέτος τα φασόλια βγήκαν χοντρά, είπε στον Μπάρμπα-Λία, που είχε τ’ αλώνι παραπέρα. Λίγα σάπια, ελάχιστα τζούφια. Αν πιάσουμε και καλή τιμή, μπορεί να μείνει και καμιά πεντάρα.

Η μάνα κρατούσε το σακί ανοιχτό. Ο πατέρας άδειαζε τον γεμάτο τενεκέ. Δυο τενεκέδες έκαναν ένα κουβέλι. Με κουβέλια μετρούσαν τον κόπο των ημερών. Κάθε σακί δένονταν με κανναβόσχοινο. Φορτώνονταν στο κάρο. Στο σπίτι ξεφορτώνονταν στο χαϊάτι. Τα φασουλόφυλλα μαζεύονταν κι αυτά κι έκαναν μεγάλη θημωνιά πίσω από το σπίτι, τροφή για τη Λιάρα τον χειμώνα.

Το σούρουπο, ο πατέρας ξάπλωνε στην κουρελού κάτω από τη σκαμνιά, με τον μπέμπη να χορεύει στην αγκαλιά του, τ’ άλλα παιδιά γύρω σαν σπουργίτια, και τη γιαγιά δίπλα να γνέθει την τούφα στη ρόκα της.

— Μας έμεινε μόνο το καλαμπόκι στον Κάναλο, έλεγε. Ωσότου το μαζέψουμε… προλαβαίνουμε να πατώσουμε και τον οντά της Λιάρας.

— Αχ, Παναγιά μ’, έλεγε η γιαγιά κι έκανε τον σταυρό της.

Την άλλη μέρα, ένα κάρο με πέτρες στεκόταν στη ρούγα. Ο πατέρας και η μάνα είχαν πάει χαράματα στη Σαλαμπριά, μάζεψαν πέτρες από την ποταμιά, τις φόρτωσαν και τις έφεραν για το πάτωμα του οντά. Το δωμάτιο καθαρίστηκε από τις κοπριές της αγελάδας, στρώθηκε με πέτρες και χώμα, παλαμίστηκε από τα χέρια της μάνας. Κι όταν στέγνωσε, τα πράγματα πήραν τη θέση τους όπως είχε αποφασίσει ο πατέρας.

Το σιτάρι μοιράστηκε, ό,τι χρειαζόταν για το ψωμί μπήκε στο αμπάρι. Το υπόλοιπο πουλήθηκε σε μεγάλο έμπορο στην πόλη. Η μάνα ήταν χαρούμενη, θα έφτιαχνε τραχανάδες, γλυκό, ξινό και μπλουγούρι. Και το φετινό ψωμί, από το καινούργιο αλεύρι, βγήκε πιο αφράτο και πιο νόστιμο από κάθε άλλη χρονιά.

Κι ο Χάρης, που κοιμήθηκε μια νύχτα στ’ αλώνι, μεγάλωσε απότομα ένα κομμάτι μέσα του, σαν να είχε μάθει να διαβάζει όχι μόνο τ’ αστέρια αλλά και τον κόπο των ανθρώπων. Και να τον αγαπά.

Κατάθεση στεφάνων στη μνήμη των ηρώων του Υψώματος 731 – Συμμετοχή του ΦΙΛΟΣ στην εκδήλωση τιμής

 

Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης και σεβασμού πραγματοποιήθηκε την Κυριακή στα Τρίκαλα η εκδήλωση μνήμης για τους πεσόντες της Μάχης του Υψώματος 731, με αφορμή τη συμπλήρωση 85 χρόνων από την ιστορική αναμέτρηση της 9ης Μαρτίου 1941 στα ελληνοαλβανικά σύνορα, μία από τις πιο ηρωικές στιγμές του Ελληνοϊταλικού Πολέμου.

Η τελετή πραγματοποιήθηκε στο μνημείο του Υψώματος 731 που βρίσκεται στην Εθνική Οδό Τρικάλων–Καρδίτσας, στο ύψος της Αγίας Κυριακής. Μετά την επιμνημόσυνη δέηση και την κεντρική ομιλία, ακολούθησε η συγκινητική στιγμή της κατάθεσης στεφάνων από εκπροσώπους της πολιτειακής εξουσίας, της αυτοδιοίκησης, φορέων, συλλόγων και στρατιωτικών οργανώσεων, ως ελάχιστος φόρος τιμής προς τους Έλληνες στρατιώτες που αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν υπερασπιζόμενοι την πατρίδα.

Μεταξύ των φορέων που τίμησαν τη μνήμη των ηρώων ήταν και ο Φιλολογικός Ιστορικός Λογοτεχνικός Σύνδεσμος Τρικάλων (ΦΙΛΟΣ). Το στεφάνι του Συνδέσμου κατέθεσε ο Γενικός Γραμματέας Δημήτρης Τσιγάρας, αποτίοντας φόρο τιμής στους πεσόντες και εκπροσωπώντας τον πνευματικό κόσμο της πόλης που διαχρονικά στέκεται με σεβασμό απέναντι στην ιστορική μνήμη και την εθνική αυτοθυσία.

Η συμμετοχή του ΦΙΛΟΣ στην εκδήλωση εντάσσεται στο πλαίσιο της διαρκούς προσπάθειας του Συνδέσμου να διατηρεί ζωντανή τη μνήμη των ιστορικών γεγονότων και να τιμά όσους αγωνίστηκαν για την ελευθερία της πατρίδας.

Η εκδήλωση πλαισιώθηκε επίσης από τη συγκινητική παρουσία μαθητών του Δημοτικού Σχολείου και του Γυμνασίου Μεγάλων Καλυβίων, οι οποίοι απήγγειλαν ποιήματα και παρουσίασαν τραγούδια αφιερωμένα στον αγώνα και τη θυσία των υπερασπιστών του Υψώματος 731, μεταφέροντας το μήνυμα της ιστορικής μνήμης στις νεότερες γενιές.

Με τέτοιες εκδηλώσεις τιμής και μνήμης, η τοπική κοινωνία των Τρικάλων διατηρεί άσβεστη την ιστορική παρακαταθήκη της θυσίας των ηρώων του Υψώματος 731, υπενθυμίζοντας ότι η γενναιότητα και η αυταπάρνησή τους αποτελούν διαχρονικό παράδειγμα για το έθνος.

ΑΥΤΕΣ ΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΗΣ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ

 Του Σωτήρη Λόλακα - Δάσκαλος

Από τη στιγμή που είδα τις φωτογραφίες, αυτές τις παλιές φωτογραφίες της Πρωτομαγιάς του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, ψάχνω. Ψάχνω να βρω λέξεις, τις πιο κατάλληλες λέξεις, για να εκφράσουν αυτό που νιώθω, αυτό που αισθάνομαι, τα συναισθήματα και τις σκέψεις που με κατακλύζουν, με κυριεύουν ολοκληρωτικά.

Δέος, σεβασμός, θαυμασμός, συγκλονισμός, ηρωισμός, λεβεντιά, παλικαριά. Ναι, αυτές είναι λέξεις με μεγάλο συναισθηματικό και σημασιολογικό βάρος αλλά στην περίπτωσή μας λίγες. Δεν μπορούν, ίσως, να αποδώσουν το μεγαλείο της περηφάνιας αυτών των υπέροχων ανθρώπων που εικονίζονται σ’ αυτές τις παλιές φωτογραφίες. Ίσως επειδή είναι η πρώτη φορά που η πραγματικότητα ξεπερνά τη φαντασία. Μέχρι τώρα ξέραμε για την εκτέλεση των διακοσίων Ελλήνων πατριωτών, κομμουνιστών της Καισαριανής, φανταζόμασταν τις τελευταίες στιγμές τους, πονούσαμε και δακρύζαμε για την άδικη και εγκληματική απώλειά τους, εξοργιζόμασταν με τη βαρβαρότητα των κατακτητών και των ντόπιων συνεργατών τους, αλλά δεν είχαμε δει τα πρόσωπά τους, δεν είχαμε δει τη στάση τους.

Κι έρχονται αυτές οι ανεκτίμητες παλιές φωτογραφίες και μας τους δείχνουν καθώς πηγαίνουν για εκτέλεση. Και βλέπουμε ανθρώπους να πηγαίνουν στον θάνατο ατάραχοι, αγέρωχοι, ακλόνητοι, χαμογελαστοί κάποιοι, χωρίς ίχνος φόβου στα πρόσωπά τους και στο βλέμμα τους. Βλέπουμε ανθρώπους να τραγουδούν και να περιπαίζουν τον θάνατο σαν καινούριοι Διγενήδες.

Βλέπουμε ανθρώπους να πηγαίνουν στον τόπο της εκτέλεσής τους με βήματα σταθερά και αποφασιστικά, χωρίς να λυγίζουν, χωρίς να μεμψιμοιρούν, χωρίς να λυπούνται που σε λίγο θα στερηθούν τη ζωή τους. Βλέπουμε ανθρώπους που πηγαίνουν να εκτελεστούν και όχι να τους εκτελέσουν, που πηγαίνουν να σκοτωθούν και όχι να τους σκοτώσουν. Βλέπουμε ανθρώπους που αψηφούν, που τσαλαπατούν τον θάνατο και τον φόβο. Βλέπουμε ανθρώπους που είναι ψηλότεροι από το μπόι τους,  που είναι μεγαλύτεροι από τον ίσκιο τους.  Βλέπουμε ανθρώπους με στήθια γεμάτα περηφάνια γι’ αυτό που θα συμβεί σε λίγο. Δεν θέλουν να δώσουν στους κατακτητές ούτε κατ’ ελάχιστο τη χαρά ότι τους λύγισαν, ότι τους έκαμψαν, ότι τους έκαναν να μετανιώσουν για τα ιδανικά τους και την αντιστασιακή τους δράση. Ξέρουν ότι δεν εκπροσωπούν πια μόνο τον εαυτό τους. Εκπροσωπούν ατελείωτες γενιές Ελλήνων που έδωσαν τη ζωή τους για τη λευτεριά αυτού του τόπου, εκπροσωπούν αμέτρητους συντρόφους τους που έδωσαν τη ζωή τους για έναν καλύτερο κόσμο με ισότητα και κοινωνική δικαιοσύνη. Η στάση τους επική, ηρωική, σχεδόν υπερφυσική, και γι’ αυτό χαραγμένη ανεξίτηλα στη μνήμη μας.

Δέος, σεβασμός, θαυμασμός, συγκλονισμός, ηρωισμός, λεβεντιά, παλικαριά. Καμιά λέξη μόνη της. Ίσως όλες μαζί να μπορούσαν να αποδώσουν το μεγαλείο αυτών των ανθρώπων. Ίσως…

Με επιτυχία γιορτάστηκε η Ημέρα της Γυναίκας στο Βαλτινό

 

Με ιδιαίτερη επιτυχία και μεγάλη συμμετοχή πραγματοποιήθηκε ο εορτασμός της Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας, που διοργάνωσε ο Εκπολιτιστικός Σύλλογος Βαλτινού την Κυριακή 8 Μαρτίου 2026, στο Café Fuego, στο Βαλτινό. Η εκδήλωση ήταν αφιερωμένη στον πολύπλευρο ρόλο της γυναίκας στην οικογένεια, την κοινωνία και την τοπική παράδοση.

Η γιορτή πραγματοποιήθηκε μέσα σε ένα ζεστό και φιλικό κλίμα, προσφέροντας μια όμορφη ευκαιρία συνάντησης, επικοινωνίας και διασκέδασης για τις γυναίκες του χωριού αλλά και για τους φίλους του Συλλόγου. Η παρουσία της Αντιδημάρχου Ελένης Πούλιου, αλλά και πολλών συγχωριανών έδωσε ιδιαίτερη ζωντάνια στην εκδήλωση, η οποία ανέδειξε τη σημασία της γυναίκας ως βασικού πυλώνα της τοπικής κοινωνίας.

Στον χαιρετισμό της, η πρόεδρος του Συλλόγου κα. Ρίκα Βότσιου – Πλεξίδα αναφέρθηκε με συγκίνηση στον διαχρονικό ρόλο της γυναίκας του χωριού, τιμώντας τη μητέρα, τη γιαγιά, τη σύζυγο και τη φίλη που με τον μόχθο και την αγάπη τους στηρίζουν την οικογένεια και κρατούν ζωντανό τον τόπο.

Όπως χαρακτηριστικά τόνισε, η γυναίκα της ελληνικής υπαίθρου στάθηκε διαχρονικά στυλοβάτης της ζωής του χωριού: εργάστηκε στα χωράφια, μεγάλωσε παιδιά, φρόντισε τους ηλικιωμένους και κράτησε ζωντανές τις αξίες της οικογένειας και της κοινότητας. Με λόγια βαθιάς ευγνωμοσύνης ευχαρίστησε τις μάνες και τις γιαγιάδες που με τις θυσίες και την αγάπη τους στήριξαν γενιές ανθρώπων, ενώ έκανε ιδιαίτερη μνεία και σε εκείνες που δεν βρίσκονται πια κοντά μας, αφήνοντας όμως πίσω τους πολύτιμη παρακαταθήκη μνήμης και ζωής.

Η πρόεδρος υπογράμμισε ακόμη πως η γυναίκα αποτελεί «την καρδιά του χωριού», τονίζοντας ότι όταν η γυναίκα χαμογελά, γεμίζει ζωή ολόκληρη η κοινότητα. Παράλληλα κάλεσε όλους να δείχνουν έμπρακτα σεβασμό και εκτίμηση στη γυναίκα, όχι μόνο με λόγια αλλά και με πράξεις.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε μέσα σε γιορτινή ατμόσφαιρα, καθώς οι παρευρισκόμενοι διασκέδασαν με μουσική, χορό και καλή διάθεση, τιμώντας τη μέρα που είναι αφιερωμένη στη γυναίκα. Η βραδιά εξελίχθηκε σε μια όμορφη συντροφική συνάντηση, γεμάτη χαμόγελα και ζεστές στιγμές, αποδεικνύοντας για ακόμη μια φορά ότι οι συλλογικές δράσεις ενισχύουν τους δεσμούς της τοπικής κοινωνίας και κρατούν ζωντανό το πνεύμα της κοινότητας.

Ακολουθούν βίντεο:

Η Ευθεία και η Ρίζα

 

Η φωτογραφία μοιάζει με μια σιωπηλή δίκη χωρίς δικαστές. Στο κέντρο της, δύο παράλληλες σιδερένιες γραμμές προσπαθούν να επιμείνουν στην ευθεία τους, μα η φύση έχει ήδη αρχίσει να γράφει τη δική της απόφαση. Οι κορμοί των δέντρων ορθώνονται αγέρωχοι, οι ρίζες τους αγκαλιάζουν το έδαφος και εισχωρούν ανάμεσα στις ράγες, τα φύλλα σκεπάζουν τα ξύλινα δοκάρια. Και τότε γεννιέται το ερώτημα: ποιος παραβίασε τον χώρο του άλλου; Τα δέντρα που φύτρωσαν μέσα στη σιδηροδρομική γραμμή ή η σιδηροδρομική γραμμή που χάραξε την πορεία της μέσα στο πλατανόδασο;

Ο άνθρωπος έχει μάθει να ονομάζει «πρόοδο» τη διάνοιξη δρόμων, τη διάσχιση βουνών, τη γεφύρωση ποταμών. Η σιδηροδρομική γραμμή υπήρξε κάποτε σύμβολο κίνησης, εμπορίου, επικοινωνίας. Ήταν μια υπόσχεση ταχύτητας και σύνδεσης. Για να τοποθετηθεί, όμως, χρειάστηκε να κοπούν δέντρα, να ισοπεδωθεί έδαφος, να χαραχθεί μια ευθεία μέσα στην πολυπλοκότητα του φυσικού τοπίου. Η ευθεία – τόσο ανθρώπινη επινόηση – επιβλήθηκε πάνω στις καμπύλες της γης.

Κι όμως, τα χρόνια πέρασαν. Τα τρένα έπαψαν να περνούν. Ο σίδηρος έμεινε ακίνητος. Η φύση, αθόρυβα και υπομονετικά, άρχισε να ανακτά τον χώρο. Ρίζες απλώθηκαν κάτω από τις ράγες, κορμοί υψώθηκαν ανάμεσά τους, τα φύλλα σκέπασαν τα ίχνη της ανθρώπινης δραστηριότητας. Δεν υπήρξε εκδίκηση, υπήρξε επιστροφή. Η γη δεν διεκδίκησε με βία, αλλά με διάρκεια.

Έτσι, το ερώτημα του σεβασμού μετατρέπεται σε ερώτημα οπτικής. Αν δούμε τη σκηνή από την πλευρά της ανθρώπινης κατασκευής, ίσως μιλήσουμε για «εγκατάλειψη» και «φθορά». Αν σταθούμε όμως από την πλευρά του δάσους, θα διακρίνουμε μια φυσική αποκατάσταση, μια ήρεμη επανάκτηση ισορροπίας. Η φύση δεν εισβάλλει, συνεχίζει. Δεν γνωρίζει ιδιοκτησία με τη νομική έννοια, γνωρίζει μόνο κύκλους.

Ο σεβασμός, τελικά, δεν είναι ζήτημα κυριότητας αλλά συνύπαρξης. Η σιδηροδρομική γραμμή χαράχθηκε με την πεποίθηση ότι ο άνθρωπος μπορεί να οργανώσει τον χώρο σύμφωνα με τις ανάγκες του. Τα δέντρα, αντίθετα, φύτρωσαν χωρίς πρόθεση κυριαρχίας, απλώς υπάκουσαν στην εσωτερική τους ορμή για ζωή. Ίσως λοιπόν η παραβίαση να βρίσκεται όχι στην ανάπτυξη των ριζών, αλλά στην αλαζονεία της απόλυτης ευθείας.

Η εικόνα μοιάζει να μας υπενθυμίζει ότι κάθε ανθρώπινο έργο είναι προσωρινό. Ο σίδηρος σκουριάζει, τα ξύλα σαπίζουν, τα μονοπάτια χάνονται. Τα δέντρα, όμως, συνεχίζουν να ριζώνουν, να υψώνονται, να ρίχνουν φύλλα που θα γίνουν ξανά χώμα. Εκεί όπου κάποτε ακουγόταν ο μεταλλικός ήχος των τροχών, τώρα κυριαρχεί η σιωπή και το θρόισμα. Η φύση δεν θριαμβολογεί, απλώς αναπνέει.

Και ίσως εδώ κρύβεται μια βαθύτερη διάσταση του σεβασμού: η αναγνώριση των ορίων μας. Ο άνθρωπος μπορεί να χαράξει διαδρομές, αλλά δεν μπορεί να παγώσει τον χρόνο. Μπορεί να κατασκευάσει, αλλά δεν μπορεί να καταργήσει τη φθορά. Όταν τα έργα του εγκαταλείπονται, η φύση δεν τα θεωρεί ιερά, τα ενσωματώνει. Τα μετατρέπει σε υπόστρωμα για νέα ζωή.

Στη φωτογραφία δεν βλέπουμε μια σύγκρουση, αλλά έναν διάλογο. Οι ράγες εξακολουθούν να δείχνουν έναν δρόμο, μα ο δρόμος αυτός έχει γίνει μέρος του δάσους. Οι κορμοί δεν έσπασαν το μέταλλο, το αγκάλιασαν. Οι ρίζες δεν το εκδίωξαν, το περικύκλωσαν. Είναι σαν να μας λένε ότι η συνύπαρξη είναι εφικτή, όταν παύει η αξίωση της αποκλειστικότητας.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν αφορά μόνο τα δέντρα και τις ράγες. Αφορά εμάς. Σε κάθε χώρο που διασχίζουμε, σε κάθε τοπίο που μετασχηματίζουμε, καλούμαστε να αναλογιστούμε: κινούμαστε με επίγνωση ή με αυθαιρεσία; Αναζητούμε αρμονία ή επιβολή;

Η εγκαταλελειμμένη γραμμή μέσα στο πλατανόδασο μοιάζει με μάθημα ταπεινότητας. Μας υπενθυμίζει ότι ο πραγματικός σεβασμός δεν είναι να αποφεύγουμε κάθε παρέμβαση, αλλά να γνωρίζουμε πως δεν είμαστε οι μόνοι κάτοικοι του κόσμου. Ότι κάθε ευθεία που χαράσσουμε τέμνει έναν ήδη υπάρχοντα ιστό ζωής.

Και ίσως, τελικά, η φύση να μην παραβίασε τίποτε. Απλώς περίμενε.

Ήττα στην Πηγή για τον Α.Ο. Βαλτινού – Απομακρύνεται η κορυφή

 

Οδυνηρή ήττα γνώρισε εκτός έδρας ο Α.Ο. Βαλτινού στον αγώνα με την Πηγή, χάνοντας με σκορ 2-1 σε ένα παιχνίδι όπου είχε τις ευκαιρίες αλλά δεν κατάφερε να τις αξιοποιήσει. Το αποτέλεσμα αυτό δυσκολεύει πλέον σημαντικά την προσπάθεια της ομάδας για την κατάκτηση της πρώτης θέσης στο πρωτάθλημα.

Η ομάδα του Βαλτινού μπήκε δυνατά στον αγωνιστικό χώρο και μόλις στο 5ο λεπτό κατάφερε να πάρει προβάδισμα στο σκορ. Ο Αχιλλέας Καμέας σημείωσε ένα εντυπωσιακό γκολ, δίνοντας προβάδισμα 0-1 στον Α.Ο. Βαλτινού και δημιουργώντας προσδοκίες για θετικό αποτέλεσμα.

Παρά το ιδανικό ξεκίνημα, οι φιλοξενούμενοι δεν μπόρεσαν να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες που δημιούργησαν στη συνέχεια, τόσο όταν διατηρούσαν το προβάδισμα όσο και μετά την ισοφάριση της γηπεδούχου ομάδας. Η Πηγή βρήκε τον τρόπο να ανατρέψει την κατάσταση και τελικά έφτασε στη νίκη με 2-1, αφήνοντας πικρή γεύση στους ανθρώπους και τους φιλάθλους του Βαλτινού.

Για τον Α.Ο. Βαλτινού αγωνίστηκαν οι: Πολυγένης, Καραλής, Γιώτας, Κοθράς Δ., Κοθράς Κ., Σπυρόπουλος, Γιαννόπουλος, Μέκσι (Σφυρλίδας), Αχιλλέας Καμέας (Πατσιάς), Νικλητσιώτης (Μαντέλλος), Τσαρούχας.

Παρά την απογοήτευση από το αποτέλεσμα, η ομάδα καλείται να αφήσει πίσω της την ήττα και να συνεχίσει με συγκέντρωση τη συνέχεια του πρωταθλήματος, διεκδικώντας μέχρι το τέλος τις όποιες πιθανότητες παραμένουν για μια καλύτερη βαθμολογική θέση.

Φόρος τιμής στους ήρωες του Υψώματος 731 στα Τρίκαλα – 85 χρόνια από τη θρυλική μάχη

 

Σε κλίμα σεβασμού και βαθιάς συγκίνησης πραγματοποιήθηκε την Κυριακή στα Τρίκαλα η εκδήλωση φόρου τιμής και μνήμης για τους πεσόντες ήρωες στη Μάχη του Υψώματος 731, με αφορμή τη συμπλήρωση 85 χρόνων από την ιστορική και αιματοβαμμένη αναμέτρηση της 9ης Μαρτίου 1941 στα ελληνοαλβανικά σύνορα.

Η τελετή πραγματοποιήθηκε νωρίς το μεσημέρι στο ομώνυμο μνημείο που έχει ανεγερθεί στην Εθνική Οδό Τρικάλων–Καρδίτσας, στο ύψος της Αγίας Κυριακής, και ήταν αφιερωμένη στους πεσόντες στρατιώτες καταγόμενους από τα Τρίκαλα, την Καρδίτσα και τις Σέρρες, οι οποίοι θυσιάστηκαν υπερασπιζόμενοι την πατρίδα κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Στην εκδήλωση παρέστησαν σημαντικές πολιτικές και στρατιωτικές προσωπικότητες της χώρας. Μεταξύ αυτών ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Νικήτας Κακλαμάνης, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Αθανάσιος Δαβάκης και ο Γραμματέας της Νέας Δημοκρατίας Κώστας Σκρέκας. Το «παρών» έδωσαν επίσης οι βουλευτές Θανάσης Λιούτας και Κατερίνα Παπακώστα, η αντιπεριφερειάρχης Τρικάλων Χρύσα Ντιντή, καθώς και οι δήμαρχοι Τρικκαίων Νίκος Σακκάς, Πύλης Κώστας Μαράβας και Φαρκαδόνας Σπύρος Αγναντής.

Παρόντες ήταν ακόμη ο Γενικός Επιθεωρητής Στρατού αντιστράτηγος Ανδρέας Κορωνάκης, ο Αρχηγός του Αρχηγείου Τακτικής Αεροπορίας αντιπτέραρχος Παναγιώτης Γεωργακόπουλος, καθώς και εκπρόσωποι των τοπικών πολιτικών, στρατιωτικών και θρησκευτικών αρχών.

Η τελετή ξεκίνησε με επιμνημόσυνη δέηση, την οποία τέλεσε ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Τρίκκης, Γαρδικίου και Πύλης κ.κ. Χρυσόστομος.

Ακολούθησε η κεντρική ομιλία του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα, ο οποίος αναφέρθηκε στο ιστορικό των δραματικών εκείνων ημερών του Μαρτίου του 1941, όταν οι Έλληνες στρατιώτες αντιστάθηκαν με απαράμιλλο ηρωισμό στις σφοδρές ιταλικές επιθέσεις στο ύψωμα 731, γράφοντας μια από τις πιο ένδοξες σελίδες της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Ξεχωριστή νότα στην εκδήλωση έδωσαν οι μαθητές του Δημοτικού Σχολείου και του Γυμνασίου Μεγάλων Καλυβίων, οι οποίοι απήγγειλαν ποιήματα και τραγούδια αφιερωμένα στον πόλεμο, την αυτοθυσία και την πατριωτική προσφορά των ηρώων του υψώματος 731.

Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε κατάθεση στεφάνων από τους επισήμους και εκπροσώπους φορέων, συλλόγων και στρατιωτικών οργανώσεων.

Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η στιγμή κατά την οποία απόγονοι και συγγενείς των πεσόντων στρατιωτών άφησαν λίγα λουλούδια στο μνημείο, τιμώντας με σιωπηλό τρόπο τη μνήμη των προγόνων τους που θυσιάστηκαν για την ελευθερία της πατρίδας.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την τήρηση ενός λεπτού σιγής και την ανάκρουση του εθνικού ύμνου, σε μια ατμόσφαιρα βαθιάς συγκίνησης και εθνικής υπερηφάνειας, υπενθυμίζοντας πως η θυσία των ηρώων του υψώματος 731 παραμένει ζωντανό σύμβολο ανδρείας, αυτοθυσίας και πατριωτισμού.

Ύμνος στη Γυναίκα του τόπου μας

 

Γυναίκα του χωριού,
αθόρυβη δύναμη της ζωής,
ευλογημένη μορφή της καθημερινότητας,
εσύ που δεν ζήτησες ποτέ δόξα ούτε τιμές,
μα κράτησες τον κόσμο όρθιο με τα χέρια σου.

Εσύ άναψες τη φωτιά στο τζάκι τα κρύα πρωινά,
ζύμωσες το ψωμί με ιδρώτα και προσευχή,
πότισες τη γη και μεγάλωσες παιδιά,
και μέσα από τη φτώχεια έμαθες να γεννάς αγάπη.

Στα ροζιασμένα σου χέρια κρύβεται η ιστορία του τόπου.
Στα μάτια σου καθρεφτίζονται χρόνια δύσκολα,
μα και η δύναμη που δεν λύγισε ποτέ.

Εσύ περίμενες στο κατώφλι.
Για τον άντρα που γύριζε κουρασμένος,
για το παιδί που ξενιτεύτηκε,
για τον στρατιώτη που άργησε να φανεί στον δρόμο.

Κι όταν η λύπη ερχόταν βαριά,
την έκρυβες βαθιά στην καρδιά
και στεκόσουν πάλι όρθια,
γιατί κάποιος έπρεπε να κρατήσει το σπίτι.

Εσύ κράτησες τις παραδόσεις,
τα τραγούδια και τα έθιμα,
τις γιορτές και τα μνημόσυνα,
το καντήλι αναμμένο μπροστά στις εικόνες.

Εσύ έμαθες στα παιδιά το «ευχαριστώ» και το «να ’σαι καλά»,
τον σεβασμό στους μεγάλους
και την καλοσύνη στους μικρούς.

Δεν έγραψες το όνομά σου σε βιβλία,
μα το έγραψες στις καρδιές των ανθρώπων.

Δεν φόρεσες στέμματα,
μα ήσουν βασίλισσα μέσα στο σπίτι σου.

Και αν ο τόπος στάθηκε όρθιος μέσα στους καιρούς,
στάθηκε γιατί υπήρξες εσύ -
η μάνα που άντεξε,
η σύζυγος που στάθηκε,
η γιαγιά που ευλόγησε.

Ευλογημένη να ’σαι, γυναίκα του τόπου μας,
που κράτησες τη ζωή σαν αναμμένο κερί μέσα στον άνεμο.

Ευλογημένα να ’ναι τα βήματά σου στα σοκάκια,
η φωνή σου μέσα στο σπίτι,
το χάδι σου πάνω στο παιδικό κεφάλι.

Και όσο θα υπάρχουν γυναίκες σαν κι εσένα,
ο τόπος δεν θα χαθεί,
η μνήμη δεν θα σβήσει,
και η ελπίδα θα ανθίζει ξανά κάθε άνοιξη.

Να ’σαι πάντα γερή και φωτεινή,
γυναίκα του χωριού -
ρίζα βαθιά της ζωής μας
και σιωπηλή ευλογία του κόσμου.

Παρουσίαση του 45ου τόμου του περιοδικού «ΤΡΙΚΑΛΙΝΑ» από τον Φ.Ι.ΛΟ.Σ. Τρικάλων

 

Την προσεχή Πέμπτη 12 Μαρτίου και ώρα 6.30 μ.μ. θα πραγματοποιηθεί η παρουσίαση του 45ου τόμου (έκδοση 2025) του ετησίου επιστημονικού περιοδικού «ΤΡΙΚΑΛΙΝΑ», που εκδίδει ο Φιλολογικός Ιστορικός Λογοτεχνικός Σύνδεσμος Τρικάλων (Φ.Ι.ΛΟ.Σ.).

Η εκδήλωση θα φιλοξενηθεί στην αίθουσα της Βιβλιοθήκη Παναγιώτη και Μαρίας Χατζηγάκη - Φ.Ι.ΛΟ.Σ., στην οδό Βασιλίσσης Όλγας 4, στην Πλατεία Ρήγα Φεραίου.

Ο νέος τόμος του περιοδικού περιλαμβάνει τα Πρακτικά του 13ου Συμποσίου Τρικαλινών Σπουδών, το οποίο πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2025, και αποτελεί μία ακόμη σημαντική συμβολή στην έρευνα και τη μελέτη της ιστορίας, του πολιτισμού και της πνευματικής παράδοσης της περιοχής των Τρίκαλα.

Ο τόμος αριθμεί 447 σελίδες και περιλαμβάνει 20 από τις συνολικά 41 επιστημονικές ανακοινώσεις και μελέτες που παρουσιάστηκαν στο Συμπόσιο. Οι υπόλοιπες εργασίες θα δημοσιευθούν στον επόμενο, 46ο τόμο του περιοδικού (2026).

Αξίζει να σημειωθεί ότι το περιοδικό «ΤΡΙΚΑΛΙΝΑ» εκδίδεται ανελλιπώς από το 1981 από τον Φ.Ι.ΛΟ.Σ., αποτελώντας ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά βήματα για την τοπική ιστορία, τη φιλολογία και τη λαογραφία της περιοχής.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:

·         Σωτήριος Αδάμος, φιλόλογος

·         Αθανάσιος Μωυσιάδης, δρ Τεκμηρίωσης και Ανάδειξης Πολιτιστικής Κληρονομιάς

Μετά τις εισηγήσεις θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό.

Η εκδήλωση είναι ανοιχτή για όλους όσοι ενδιαφέρονται για την τοπική ιστορία, την επιστημονική έρευνα και την πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής.

Πληροφορίες:
Φιλολογικός Ιστορικός Λογοτεχνικός Σύνδεσμος (Φ.Ι.ΛΟ.Σ.) Τρικάλων
Βασ. Όλγας 4, 42131 Τρίκαλα
Τηλ.: 24310 71679, 6944 385227.

Το ποδήλατο κι η ποδηλάτισσα ψυχή

 

Το ποδήλατο δεν είναι μόνο μέσο μετακίνησης, είναι μια ψυχή που ποδηλατεί μέσα στον κόσμο. Στέκει όρθιο μόνο όταν κινείται, όπως και ο άνθρωπος στέκει ακέραιος μόνο όταν προχωρά. Αν μείνει ακίνητο, γέρνει και πέφτει. Αν όμως βρει ρυθμό, γίνεται ένα με τον δρόμο.

Το τιμόνι είναι ο νους. Εκεί χαράζεται η πορεία. Μια μικρή κίνηση αρκεί για να αλλάξει κατεύθυνση, όπως μια σκέψη μπορεί να μεταστρέψει ολόκληρη ζωή. Όποιος κρατά σφιχτά το τιμόνι χωρίς επίγνωση, ταλαντεύεται. Όποιος το κρατά με σταθερότητα και προσοχή, βρίσκει δρόμο ακόμη και σε ανηφορικά μονοπάτια. Η σκέψη είναι ο προσανατολισμός της ψυχής.

Η ισορροπία του ποδηλάτου δεν είναι στατικότητα, είναι διαρκής κίνηση. Μόνο όταν τα πεντάλ γυρίζουν και οι ρόδες κυλούν, το σώμα μένει όρθιο. Έτσι και η ζωή ζητά τη μεσότητα των αρετών - ούτε υπερβολή ούτε έλλειψη, αλλά μια ζωντανή ισορροπία που διατηρείται μέσα από πράξη και εγρήγορση. Η ακινησία φέρνει την πτώση, η κίνηση φέρνει το μέτρο.

Οι ρόδες, δυο κύκλοι που περιστρέφονται αδιάκοπα, θυμίζουν τους κύκλους της ύπαρξης. Κάθε περιστροφή μοιάζει ίδια, κι όμως κάθε σημείο του κύκλου περνά από το χώμα και ξανανεβαίνει στο φως. Σαν τις ενσαρκώσεις της ψυχής, που κατεβαίνουν και ανεβαίνουν, ώσπου να μάθουν την τέχνη της ισορροπίας.

Τα πεντάλ ανεβοκατεβαίνουν ρυθμικά. Είναι τα σκαμπανεβάσματα της ζωής, το άχθος και η αντοχή. Κάθε πίεση είναι κόπος, μα χωρίς αυτήν δεν υπάρχει πρόοδος. Ο ιδρώτας γίνεται κίνηση, και η κίνηση γίνεται δρόμος. Όσο πιο δύσκολη η ανηφόρα, τόσο πιο βαθιά η επίγνωση της δύναμης που κρύβεται μέσα μας.

Και το κουδουνάκι; Μια μικρή, καθαρή φωνή. Ένας ήχος που ξυπνά, που ειδοποιεί, που φανερώνει παρουσία. Είναι ο αφυπνιστικός λόγος της ψυχής, εκείνη η εσωτερική καμπάνα που μας θυμίζει να προσέχουμε, να συνυπάρχουμε, να μη χανόμαστε στον δρόμο.

Το ποδήλατο, λοιπόν, είναι η ποδηλάτισσα ψυχή: με νου που κατευθύνει, με κόπο που κινεί, με κύκλους που επαναλαμβάνονται και με ισορροπία που κατακτιέται μόνο εν κινήσει. Κι ίσως το μυστικό της ζωής να μην είναι να σταθούμε ακίνητοι και ασφαλείς, αλλά να μάθουμε να κινούμαστε με μέτρο - κρατώντας σταθερά το τιμόνι και αφήνοντας τις ρόδες να γυρίζουν στον αέναο κύκλο του δρόμου.

ΦΩΛΙΑ ΣΤΗ ΣΤΡΟΦΗ

 

Η μικρή συστάδα των πλατανιών με τη φωλιά των πουλιών να με κατοπτεύει από την κορυφή τους βρίσκεται έξω από τον οικισμό σχεδόν στο σημείο εκείνο μέχρι το οποίο μπορούν και φτάνουν οι περισσότεροι ασκούμενοι με την οδοιπορία τους. Εκεί οι νεότεροι αποχωρίζονται και συνεχίζουν με τα γοργοφτέρουγα βήματά τους μέχρι τις υπώρειες του βουνού και ίσως λίγο πιο πάνω. Εκεί ακριβώς ο δρόμος παίρνει μια απαλή στροφή σαν φίδι που κουλουριάζεται προστατευτικά γύρω από τα πλατάνια και συνεχίζει ελισσόμενος ανάμεσα στους λοφίσκους. Φτάνω κι εγώ συχνά μέχρις εκεί και κάποτε συνεχίζω λίγο πιο πέρα με τα μάτια μου κολλημένα στη φωλιά. Τι έλξη είναι αυτή που ασκεί πάνω μου. Τα μάτια μου κρέμονται από τα κτιστά ξερόκλαδά της καθώς παίρνω ασυναίσθητα τη στροφή, έχοντας τον δρόμο χαραγμένο στο μυαλό μου. Ξέρω ότι κάποια μέρα τα μάτια και το μυαλό από μέσα μου δεν θα με βοηθήσουν και δεν θα δω καθόλου τη στροφή. Και δεν ξέρω σε τι κόσμους παράξενους θα με οδηγήσουν τα πόδια μου, σε τι αχαρτογράφητα μονοπάτια και νεοφανείς θεάσεις. Περπατώ και το έχω πάντα υπόψη μου. Θα συμβεί.

Του Ηλία Κεφάλα

Συμμετοχή του Γυμνασίου Βαλτινού Τρικάλων στην Πανελλήνια Σχολική Δράση: «Μπαίνω στη θέση του άλλου και λέω όχι στη βία και στον εκφοβισμό»

 

Υλοποίηση δράσης με τίτλο: «Μπαίνω στη θέση του άλλου και λέω όχι στη βία και στον εκφοβισμό»

Φορέας Υλοποίησης: Δίκτυο Σχολείων Σχολικής Διαμεσολάβησης (ΔΣΣΔ) της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Γυμνάσιο Βαλτινού Τρικάλων

Ημερομηνία/Ώρα: Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026, ώρα: 10:30 π.μ.

Τόπος: προαύλιο σχολείου

Με αφορμή την Πανελλήνια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού (6 Μαρτίου), το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και το Δίκτυο Σχολείων Σχολικής Διαμεσολάβησης (ΔΣΣΔ) διοργανώνουν, για τρίτη χρονιά, μια πανελλαδική εκπαιδευτική πρωτοβουλία, με στόχο την ενίσχυση ενός σχολείου ασφάλειας, σεβασμού και ενεργής συμπερίληψης.

Η κεντρική ημέρα υλοποίησης ορίζεται για την Παρασκευή 6 Μαρτίου 2026, υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. Η δράση έχει ως τίτλο και ταυτόχρονα ως κεντρικό μήνυμα τη φράση: «Μπαίνω στη θέση του άλλου και λέω όχι στη βία και στον εκφοβισμό».

Η φετινή ανταπόκριση αποτυπώνεται σε ιδιαίτερα μεγάλη κλίμακα: καταγράφηκαν πάνω από 1.000 συμμετοχές σχολείων, ενώ στα συγκεντρωτικά στοιχεία συμμετοχής περιλαμβάνονται περίπου 41.500 μαθητές/τριες και 4.400 εκπαιδευτικοί.

Ανήμερα της 6ης Μαρτίου, η πανελλαδική αυτή κινητοποίηση θα δώσει το δυναμικό της «παρών» κυρίως με συμβολικές παρεμβάσεις σε κεντρικά σημεία και πλατείες πόλεων και οικισμών, ώστε το μήνυμα των παιδιών κατά της βίας να ακουστεί ηχηρά στην ευρύτερη κοινωνία. Η κοινή οπτική ταυτότητα της δράσης υποστηρίζεται από ενιαία αφίσα που πλαισιώνει τις δράσεις των συμμετεχόντων σχολείων.

Το Γυμνάσιο Βαλτινού συμμετέχει στην πανελλαδική αυτή πρωτοβουλία, υλοποιώντας βιωματικές και ομαδοσυνεργατικές δράσεις που καλλιεργούν την ενσυναίσθηση, την αλληλεγγύη και τη στάση μηδενικής ανοχής στη βία και τον εκφοβισμό, με κορύφωση της δράσης την Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026.

Ο επιστημονικά υπεύθυνος του ΔΣΣΔ

Θεόδωρος Θάνος
Καθηγητής Σχολή Επιστημών Αγωγής Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Η υπεύθυνη της δράσης στο σχολείο:
Βασιλική Παπαβασιλείου. Γυμνάσιο Βαλτινού Τρικάλων

Η γέφυρα στο Βαλτινό Τρικάλων

 

Η γέφυρα που βρίσκεται στο χωριό Βαλτινό Τρικάλων, επί της επαρχιακής οδού Τρικάλων–Δενδροχωρίου, αποτελεί σημαντικό έργο τοπικής υποδομής, καθώς επιτρέπει τη διέλευση πάνω από τον παραπόταμο «Ανάποδο». Η θέση της έχει διαχρονικά ιδιαίτερη σημασία για την οδική επικοινωνία της περιοχής, καθώς συνδέει το Βαλτινό με το γειτονικό Δενδροχώρι και γενικότερα με το οδικό δίκτυο της δυτικής πεδιάδας των Τρικάλων.

Ο παραπόταμος «Ανάποδος», που διέρχεται από το σημείο αυτό, παρουσιάζει κατά περιόδους αυξημένη μεταφορά φερτών υλικών. Η συσσώρευση αυτών των υλικών στην κοίτη του ρέματος δημιουργεί, ιδίως σε περιόδους έντονων βροχοπτώσεων, κινδύνους υπερχείλισης. Για τον λόγο αυτόν, κατά καιρούς πραγματοποιούνται παρεμβάσεις καθαρισμού της κοίτης με εκσκαπτικά μηχανήματα, με στόχο την αποκατάσταση της ομαλής ροής των υδάτων και την προστασία των παρακείμενων υποδομών.

Η γέφυρα είναι γνωστή στην τοπική παράδοση και ως γέφυρα Παπαράντζας. Εξυπηρετεί το τοπικό οδικό δίκτυο που συνδέει το Βαλτινό με το Δενδροχώρι και εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο ανάπτυξης των συγκοινωνιακών υποδομών της περιοχής κατά τον 19ο αιώνα και τις αρχές του 20ού αιώνα, περίοδο κατά την οποία κατασκευάστηκαν ή βελτιώθηκαν αρκετά μικρά γεφυρωτικά έργα για την εξυπηρέτηση της αγροτικής οικονομίας και της τοπικής μετακίνησης.

Στις διαθέσιμες ιστορικές πηγές δεν έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα συγκεκριμένη ημερομηνία ή ακριβές έτος ανέγερσης της γέφυρας. Ωστόσο, ενδιαφέρουσα μαρτυρία προέρχεται από τον τοπικό Τύπο των αρχών του 20ού αιώνα. Στην εφημερίδα «Αναγέννησις» της 5ης Δεκεμβρίου 1909 δημοσιεύεται σχόλιο στο οποίο γίνεται αναφορά στην κατάσταση της γέφυρας, γεγονός που υποδηλώνει ότι αυτή είχε ήδη κατασκευαστεί αρκετά χρόνια νωρίτερα. Στο σχετικό δημοσίευμα επισημαίνεται η αδιαφορία των αρχών για την αποκατάσταση της κατεστραμμένης γέφυρας, γεγονός που προκαλούσε ταλαιπωρία στους διερχόμενους κατοίκους.

Το απόσπασμα της εφημερίδας αναφέρει χαρακτηριστικά:

«– Η γέφυρα Παπαράτζας
Αλλά καλά αυτά, η γέφυρα Παπαράτζας, ήτις από πέρυσιν έχει καταπέσει, δεν πρέπει να επιδιορθωθή; Είναι προτιμότερον οι διαβάται να πίπτωσι μέχρι του γόνατος εις την λάσπην;
Αυτά ελέχθησαν και άλλοτε και ετονίσθησαν επανειλημμένως, αλλά εις του κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα».

Η μαρτυρία αυτή αποτελεί σημαντική ένδειξη για την ύπαρξη και τη λειτουργία της γέφυρας ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα ή τις αρχές του 20ού αιώνα. Παράλληλα, αναδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι τοπικές κοινωνίες της εποχής στη συντήρηση των βασικών συγκοινωνιακών υποδομών.

Δ.Τ.

Καθαρισμός της παράνομης χωματερής στην έξοδο του Βαλτινού προς Διαλεχτό

 

Η Τοπική Κοινότητα Βαλτινού, σε συνεργασία με τον Δήμο Τρικκαίων, προχώρησε εκ νέου στον καθαρισμό της παράνομης χωματερής που είχε δημιουργηθεί αυθαίρετα στην έξοδο του χωριού προς το Διαλεχτό.

Η συγκεκριμένη περιοχή είχε απασχολήσει επανειλημμένα την τοπική κοινωνία τα προηγούμενα χρόνια, καθώς, παρά το οριστικό κλείσιμο της παλιάς χωματερής που ταλαιπωρούσε για μεγάλο χρονικό διάστημα το χωριό, ορισμένοι ασυνείδητοι συνέχισαν να αποθέτουν παράνομα απορρίμματα, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί εκ νέου εστία ρύπανσης.

Μετά την πρόσφατη παρέμβαση και τον καθαρισμό του χώρου, έχουν ήδη τοποθετηθεί προειδοποιητικές πινακίδες, προκειμένου να αποτραπεί η επανάληψη του φαινομένου. Παράλληλα, γίνεται σαφές ότι οι παραβάτες θα αντιμετωπίζουν τις προβλεπόμενες κυρώσεις σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία για την προστασία του περιβάλλοντος.

Όπως επισημαίνεται από την Τοπική Κοινότητα, ο συγκεκριμένος χώρος προορίζεται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση των κατοίκων του Βαλτινού και επιτρέπεται μόνο η απόθεση φυτικών υπολειμμάτων, όπως κλαδιά, χορτάρια και παρόμοια υλικά από αγροτικές ή οικιακές εργασίες. Δεν επιτρέπεται σε καμία περίπτωση η απόρριψη αδρανών υλικών, μπάζων ή άλλων απορριμμάτων.

Η Τοπική Κοινότητα απευθύνει έκκληση προς όλους τους πολίτες να δείξουν υπευθυνότητα και σεβασμό προς το περιβάλλον και τον τόπο, ώστε να διατηρηθεί ο χώρος καθαρός και να αποφευχθούν παρόμοια προβλήματα στο μέλλον.

Ο Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Βαλτινού εξέφρασε τις ευχαριστίες του προς τον Δήμο Τρικκαίων για τη συμβολή του στον καθαρισμό, καθώς και προς την Αντιδήμαρχο Ελένη Πούλιου για την άμεση ανταπόκριση και τη συνεργασία στην αντιμετώπιση του ζητήματος.

Με τη συνεργασία όλων, η προστασία του περιβάλλοντος και η διατήρηση της καθαριότητας του χωριού μπορούν να αποτελέσουν κοινό στόχο και ευθύνη της τοπικής κοινωνίας.

Εννιά σκιές στο φως του Βαλτινού

 Στέκονται μέσα στην πλούσια χλόη του Βαλτινού σαν να ρίζωσαν για μια στιγμή επάνω στη γη που τους γέννησε. Εννιά άντρες, καλοντυμένοι, καλοστεκούμενοι, με τα κουστούμια τους προσεγμένα και τις γραβάτες δεμένες με επιμέλεια, κοιτούν τον φακό με εκείνο το μειδίαμα που ισορροπεί ανάμεσα στη σοβαρότητα και στη χαρά. Είναι η δεκαετία του 1960, μια εποχή που ήθελε τους άντρες στητούς, με το βλέμμα καθαρό και το σώμα ευθυτενές, σαν να έπρεπε η ίδια η στάση τους να αποδείξει πως στέκονται όρθιοι και στη ζωή.

Η χλόη γύρω τους είναι πυκνή, ζωντανή, σχεδόν ατίθαση. Πίσω τους, τα δέντρα σχηματίζουν ένα φυσικό σκηνικό, μια αυλή της φύσης που αγκαλιάζει την παρέα. Δεν είναι μια τυχαία συνάθροιση. Τα κουστούμια, τα γυαλιά ηλίου, τα γυαλισμένα παπούτσια μαρτυρούν γιορτή. Ίσως γάμος, ίσως πανηγύρι, ίσως μια κοινωνική στιγμή όπου το χωριό αφήνει για λίγο τον μόχθο και ντύνεται τα καλά του. Σε τέτοιες περιστάσεις δεν φωτογραφίζονταν απλώς πρόσωπα, αποτυπωνόταν η τιμή, η συνοχή, η αξιοπρέπεια μιας κοινότητας.

Κάποιος, στο κέντρο, τείνει το χέρι σαν να συστήνει έναν φίλο ή σαν να σχολιάζει κάτι που μόλις ειπώθηκε. Η κίνηση παγώνει στον χρόνο, μα η ζωντάνια της διαπερνά τη φωτογραφία. Άλλος χαμογελά διακριτικά, άλλος σφίγγει τα χείλη με αυτοσυγκράτηση, άλλος γέρνει ελαφρά προς τον διπλανό του, σαν να δηλώνει άρρηκτα δεμένος μαζί του. Δεν είναι μόνο εννιά άντρες, είναι εννιά ιστορίες, εννιά οικογένειες, εννιά μονοπάτια ζωής που διασταυρώνονται σε ένα καλοκαιρινό μεσημέρι.

Τα κουστούμια τους, ίσως ραμμένα σε ράφτη της πόλης, ίσως φορεμένα και σε άλλες μεγάλες στιγμές, φέρουν επάνω τους τη φιλοδοξία μιας γενιάς που ήθελε να προκόψει. Είναι η γενιά που γνώρισε στερήσεις, που έμαθε να παλεύει με τη γη, που είδε τον κόσμο να αλλάζει γρήγορα. Κι όμως, εδώ, μέσα στη χλόη του Βαλτινού, δείχνουν γαλήνιοι. Σαν να συμφιλιώνονται με τον χρόνο, σαν να δηλώνουν πως, παρά τις δυσκολίες, η ζωή έχει και τις γιορτές της.

Η φωτογραφία αυτή δεν είναι απλώς ενθύμιο. Είναι μαρτυρία. Μαρτυρία της ανδρικής φιλίας που δεν χρειαζόταν πολλά λόγια, της συντροφικότητας που σφυρηλατούνταν στα χωράφια, στα καφενεία, στις κοινές χαρές και λύπες. Είναι η στιγμή που το χωριό αναπνέει συλλογικά και οι άνθρωποί του γίνονται εικόνα - μια εικόνα που θα μείνει στα παιδιά και στα εγγόνια ως απόδειξη ότι κάποτε, σε εκείνη τη γωνιά της Θεσσαλίας, η ζωή είχε πρόσωπο, είχε κοστούμι, είχε βλέμμα.

Κοιτάζοντάς τους σήμερα, νιώθει κανείς πως η χλόη ίσως έχει αλλάξει, τα δέντρα ίσως μεγάλωσαν ή κόπηκαν, τα πρόσωπα γέρασαν ή έφυγαν. Όμως εκείνη η στιγμή παραμένει ακέραιη. Εννιά άντρες στο Βαλτινό, όρθιοι μέσα στο φως, σαν να λένε σιωπηλά πως ο άνθρωπος, όταν στέκεται δίπλα στον άνθρωπο, γίνεται πιο ανθεκτικός από τον χρόνο.

Το παλαιό Αστικό των Τρικάλων

 

Το αστικό λεωφορείο που εκτελούσε το δρομολόγιο από τα Τρίκαλα προς το Βαλτινό και τα γύρω χωριά εκτός από μεταφορικό μέσο, ήταν και ένας κινούμενος δεσμός ζωής. Ένα σιδερένιο κουκούλι που ένωνε την πόλη με τον κάμπο, τη βουή της αγοράς με τη σιωπή των χωραφιών, τα όνειρα των νέων με τις έγνοιες των γερόντων.

Ξεκινούσε με το γνώριμο βουητό της μηχανής, από το ζαχαροπλαστείο, των Αδελφών Αχ. Μέγα, όπου ήταν η αφετηρία, της αστικής γραμμής Τρικάλων – Βαλτινό. Στα παράθυρα καθρεφτίζονταν πρόσωπα γνώριμα - γυναίκες με τσεμπέρια που κρατούσαν καλαθάκια, μαθητές με τσάντες βαριές από τετράδια και ελπίδες, άντρες σιωπηλοί που γύριζαν από τις δουλειές τους. Το λεωφορείο δεν μετρούσε μόνο χιλιόμετρα, μετρούσε ιστορίες.

Και εκεί, στη μικρή υπερυψωμένη του θέση, στεκόταν ο εισπράκτορας. Με το πηλήκιο ελαφρώς γερμένο, με την τσάντα περασμένη στον ώμο, με το μπλοκάκι των εισιτηρίων και τα ψιλά να κουδουνίζουν στην παλάμη του. Ήταν απλώς ένας υπάλληλος, ένα πρόσωπο οικείο, σχεδόν συγγενικό. Ήξερε ποιος κατεβαίνει στο πρώτο στενό του Βαλτινού, ποια γιαγιά θα ζητήσει «να με θυμηθείς στη στροφή», ποιο παιδί ταξίδευε πρώτη φορά μόνο του.

Η παρουσία του έδινε στο ταξίδι ρυθμό. Το «εισιτήρια παρακαλώ» δεν ακουγόταν τυπικό, ήταν ένας τρόπος να επιβεβαιώνεται η κοινότητα. Μετρούσε κέρματα, μα στην ουσία μετρούσε ανθρώπους. Κρατούσε λογαριασμό, μα περισσότερο κρατούσε μνήμη. Στις στάσεις, άνοιγε την πόρτα με μια κίνηση σχεδόν τελετουργική, σαν να άνοιγε για λίγο την αυλαία μιας μικρής καθημερινής παράστασης.

Το λεωφορείο προχωρούσε στον κάμπο, ανάμεσα σε βαμβακοχώραφα και καλαμπόκια. Η σκόνη του δρόμου υψωνόταν πίσω του σαν σύννεφο περασμένου χρόνου. Στο εσωτερικό, οι συζητήσεις μπλέκονταν: νέα από την πόλη, κουβέντες για τις σοδειές, προξενιά που ψιθυρίζονταν διακριτικά. Ήταν ένας τόπος συνάντησης πριν φτάσει κανείς στον προορισμό του.

Σήμερα, τα λεωφορεία είναι πιο σύγχρονα, πιο γρήγορα, πιο σιωπηλά. Μα εκείνο το παλιό αστικό είχε ψυχή. Ίσως γιατί κουβαλούσε τη βραδύτητα μιας άλλης εποχής - τότε που το ταξίδι είχε διάρκεια και η διαδρομή είχε σημασία. Τότε που η απόσταση από τα Τρίκαλα ως το Βαλτινό δεν ήταν μόνο γεωγραφική, αλλά μια μικρή μετάβαση από τον αστικό παλμό στην αγροτική ανάσα.

Και η θέση του εισπράκτορα - εκείνο το μικρό ξύλινο βάθρο - έμοιαζε με παρατηρητήριο του χρόνου. Από εκεί περνούσαν γενιές ολόκληρες. Παιδιά που κρατούσαν το χέρι της μάνας τους και αργότερα ταξίδευαν μόνα. Νέοι που έφευγαν για σπουδές και γύριζαν τα καλοκαίρια. Άνθρωποι που έφυγαν για πάντα, μα κάποτε είχαν ακουμπήσει το εισιτήριό τους στο ίδιο εκείνο χέρι.

Ίσως τελικά το λεωφορείο να ήταν μια κινούμενη μνήμη. Ένα ξύλινο και μεταλλικό καράβι του κάμπου, που διέσχιζε όχι μόνο δρόμους αλλά και εποχές. Και ο εισπράκτορας, φρουρός αυτής της διαδρομής, στεκόταν εκεί - ανάμεσα στην αναχώρηση και την άφιξη - σαν σιωπηλός μάρτυρας της καθημερινής ιστορίας ενός τόπου.

«Το ταξίδι πάνω στη σβάρνα» (της Ρούλας Σταυρέκα)

 

Θυμάμαι ακόμα τον θείο μου, με εκείνο το μεγάλο μαύρο άλογο, τον Ντορή, που έσκιζε τη γη σαν να ήθελε να την ξυπνήσει από τον ύπνο του χειμώνα. Ο θείος, όρθιος στη μέση της σβάρνας, μας φώναζε εμένα και τον αδερφό μου να καθίσουμε δεξιά κι αριστερά, για να σπάσουν οι χοντρές μάζες του χώματος και να γίνει αφράτο, έτοιμο για τον σπόρο. Το χώμα μύριζε υπέροχα εκείνες τις μέρες, λίγο λασπερό, με εκείνη την πλούσια μυρωδιά της γης που ανασαίνει, και μας άρεσε να γεμίζουν τα παπούτσια μας λάσπες καθώς τρέχαμε δίπλα στο άλογο.

Ο θείος ήταν πειραχτήρι. Καθώς πηγαίναμε επάνω στη σβάρνα, εκεί που είχαμε βολευτεί, αυτός τραβούσε ξαφνικά τα γκέμια και ο Ντορής σταματούσε απότομα. Εμείς γέρναμε μπροστά, γελούσαμε και πριν προλάβουμε να ξαναστηθούμε, ο θείος άφηνε τον Ντορή να φύγει, κι εμείς πέφταμε ανάσκελα με τα πόδια ψηλά, μέσα στα χώματα. Εκείνος έκανε πως μάλωνε το άλογο, κι εμείς γελούσαμε τόσο που μας πονούσε η κοιλιά. Και πάλι απ’ την αρχή, κι ας ήμασταν γεμάτοι χώματα, κι ας μύριζαν τα ρούχα μας λάσπη. Το χαιρόμασταν αυτό το μικρό ταξίδι πάνω στη σβάρνα, σαν να ήταν παιχνίδι, σαν να μην υπήρχε άλλος κόσμος έξω από εκείνο το χωράφι.

Ύστερα ήρθαν τα τρακτέρ. Ήταν γρήγορα, δυνατά, έκαναν πολλά στρέμματα σε λίγες ώρες, όργωναν και σβαρνίζανε μαζί, και οι αγρότες ξεκουράστηκαν. Δεν χρειαζόταν πια τα παιδιά πάνω στη σβάρνα. Ο Ντορής αφέθηκε να γεράσει, κι η γη άνοιγε πλέον με τον ήχο της μηχανής, όχι με το φύσημα του αλόγου.

Η ζωή τότε μοιραζόταν ανάμεσα στο χωράφι και τον αχυρώνα. Ο πατέρας μεγάλωνε τον αχυρώνα, έφερνε χορτάρι και καλαμπόκια, κι η μάνα ήθελε να έχει πάντα δύο αγελάδες για το γάλα και τα μοσχαράκια, μαζί με το γουρούνι και τις κότες. Καθάριζε καθημερινά τον στάβλο, έριχνε νερά να φύγουν οι μυρωδιές και φρόντιζε τα ζώα με στοργή, σαν να ήταν κομμάτι της οικογένειας.

Εγώ, όμως, είχα μια δική μου εμμονή: το γουρούνι. Καθόμουν και το κοίταζα με τις ώρες να τρώει φλούδες από κολοκύθες και καρπούζια. Το άκουγα να μασάει με εκείνον τον αστείο ήχο, «σπλατς πλατς», και να τρέχουν τα ζουμιά από το στόμα του, τόσο λαίμαργο, τόσο αστείο, που με έκανε να γελάω.

Μια μέρα, άκουσα τη μάνα να με φωνάζει δυνατά. Έτρεξα κοντά της κι είδα τη γουρούνα να γεννάει. Τα μικρά, ροζ, με τα ματάκια κλειστά, τρέμαν και σέρνονταν να βρουν τη μάνα τους για να θηλάσουν. Μα η γουρούνα, καθώς σηκωνόταν ή γύριζε, δεν καταλάβαινε τίποτα, κι έπεφτε πάνω τους. Πέντε-έξι γουρουνάκια έμειναν εκεί, λιλιπούτεια, άτυχα, με μια ζωή που δεν πρόλαβε να ξεκινήσει. Εγώ έτρεχα γύρω-γύρω, τα έπιανα με τα χέρια μου και τα ακουμπούσα δίπλα στη μάνα τους, κι εκείνα άνοιγαν το στόμα τους για να θηλάσουν και κοιμόντουσαν μετά πάνω στην κοιλιά της.

Από τότε πίστεψα πως η γουρούνα είναι κακιά μάνα, γιατί το μόνο που την ένοιαζε ήταν το φαγητό της. Όμως, κάθε φορά που θυμάμαι εκείνη τη στιγμή, βλέπω τα μικρά τους να κοιμούνται στην κοιλιά της, και το χώμα να μυρίζει, όπως τότε, και να θυμάμαι τον θείο με τον Ντορή, το γέλιο πάνω στη σβάρνα, τις φλούδες που έριχνα στο γουρούνι.

Είναι κάποιες εικόνες που δεν θα τις ξεχάσω ποτέ.