Τέσσερις δεκαεξάχρονοι φίλοι σε τρεις φωτογραφίες του 1978

 

Υπάρχουν φωτογραφίες που δεν φυλακίζουν απλώς μια στιγμή, κρατούν μέσα τους ολόκληρες εποχές, πρόσωπα, όνειρα και αθωότητες που ο χρόνος δεν κατάφερε να σβήσει. Έτσι είναι και αυτές οι τρεις παλιές φωτογραφίες του 1978 - τρεις εικόνες που μοιάζουν να συνομιλούν μεταξύ τους, σαν σελίδες ενός κοινού ημερολογίου τεσσάρων δεκαεξάχρονων φίλων.

Στην πρώτη φωτογραφία στέκομαι δίπλα στον Στέφανο. Είμαστε ακόμα έφηβοι, με το βλέμμα στραμμένο προς τον φακό, μα σαν να ατενίζουμε κάτι πολύ πιο μακρινό: το μέλλον που τότε μόλις άνοιγε μπροστά μας. Πίσω μας απλώνεται το λιβάδι του χωριού, γνώριμο και ήσυχο, κι εμπρός μας ο μεγάλος ουρανός του κόσμου, σαν ανοιχτή υπόσχεση. Ήταν η εποχή που τα όνειρα άρχιζαν να παίρνουν μορφή, τότε που πιστεύαμε πως η ζωή μάς περίμενε γεμάτη δυνατότητες. Ο Στέφανος ήταν ο καλύτερος μαθητής της τάξης, ένα παιδί με ξεχωριστό μυαλό και ήθος. Το να τον έχει κανείς φίλο ήταν τιμή, γιατί δίπλα του ένιωθες πως η φιλία αποκτούσε κύρος, εμπιστοσύνη και έναν αόρατο δεσμό αλληλοσεβασμού.

Η δεύτερη φωτογραφία μοιάζει σχεδόν πανομοιότυπη. Ο ίδιος τόπος, το ίδιο λιβάδι, η ίδια εποχή, μόνο που τώρα δίπλα μου στέκεται ο Μιχάλης. Τότε, ο Στέφανος, ο Μιχάλης κι εγώ αποτελούσαμε μια αχώριστη τριάδα. Σχεδόν κάθε μέρα βρισκόμασταν, κουβεντιάζαμε, μοιραζόμασταν σκέψεις, γέλια και τις μικρές ή μεγάλες αγωνίες της ηλικίας μας. Εκείνα τα απογεύματα έμοιαζαν ατέλειωτα, σαν να μην υπήρχε χρόνος που θα μπορούσε ποτέ να μας χωρίσει. Όμως η ζωή, συχνά απρόβλεπτη και σκληρή, είχε άλλα σχέδια. Ο Μιχάλης έφυγε νωρίτερα από κοντά μας, αφήνοντας πίσω ένα δυσαναπλήρωτο κενό, μια σιωπή που κανείς δεν μπόρεσε να γεμίσει. Κι έτσι η φωτογραφία του έγινε κάτι περισσότερο από ανάμνηση - έγινε πολύτιμο αποτύπωμα μιας φιλίας που δεν πρόλαβε να γεράσει.

Στην τρίτη φωτογραφία είμαι με τον Γιάννη. Καθόμαστε οι δυο μας πάνω στην κορυφή ενός σωρού από ξύλα, πάλι κάπου εκεί στο γνώριμο λιβάδι, σαν να είχαμε στήσει το μικρό μας παρατηρητήριο απέναντι στη ζωή. Με τον Γιάννη μας ένωναν κοινές ανησυχίες και παρόμοια ενδιαφέροντα. Όμως εκείνη την εποχή οι δρόμοι μας άρχισαν να απομακρύνονται, καθώς μετακόμισε στην Αθήνα για να εργαστεί. Οι συναντήσεις μας έγιναν πιο σπάνιες, περιορισμένες στις φορές που ερχόταν με άδεια στο χωριό. Κι όμως, κάθε φορά που βρισκόμασταν, ήταν σαν να μην είχε μεσολαβήσει χρόνος. Η φιλία μας κρατούσε εκείνη τη σιωπηλή οικειότητα που γεννιέται στα παιδικά χρόνια και αντέχει ακόμη κι όταν οι αποστάσεις μεγαλώνουν.

Τέσσερις δεκαεξάχρονοι φίλοι, αποτυπωμένοι σε τρεις φωτογραφίες του 1978. Τέσσερα παιδιά που τότε δεν γνώριζαν ακόμη τι θα τους έφερνε η ζωή, ούτε πόσο γρήγορα θα περνούσαν τα χρόνια. Κι όμως, μέσα από αυτές τις κιτρινισμένες εικόνες, παραμένουν για πάντα νέοι - με το βλέμμα στραμμένο μπροστά, το λιβάδι πίσω τους και τον ουρανό του κόσμου ανοιχτό πάνω από τα όνειρά τους.

 

Δ.Τ.