Το Κόσκινο της Διάκρισης

 

Το κόσκινο είναι ένα ταπεινό αντικείμενο που κουβαλά μια απροσδόκητη φιλοσοφία. Από την πρώτη ματιά, μοιάζει απλώς με ένα σκεύος με ξύλινο ή μεταλλικό πλαίσιο και μια διάτρητη σίτα, ένα εργαλείο πρακτικό, φτιαγμένο για να ξεχωρίζει το χρήσιμο από το περιττό. Κι όμως, μέσα σε αυτή την απλή του λειτουργία κρύβεται μια ολόκληρη στάση ζωής.

Στην κουζίνα, το κόσκινο εργάζεται αθόρυβα. Κοσκινίζει το αλεύρι, ελαφραίνει τη ζάχαρη άχνη, απομακρύνει τα ξένα σώματα. Η κίνησή του είναι επαναληπτική. Θυμίζει ότι κάθε δημιουργία απαιτεί προετοιμασία και φροντίδα: πριν από το ψωμί και το γλυκό, προηγείται ο διαχωρισμός, η επιλογή. Τίποτα αξιόλογο δεν γεννιέται χωρίς ένα είδος κοσκινίσματος.

Αυτή η πράξη μεταφέρεται εύκολα στη γλώσσα και στη σκέψη. Όταν λέμε ότι «περνάμε κάτι από κόσκινο», εννοούμε πως το εξετάζουμε εξονυχιστικά. Η έκφραση αποκαλύπτει μια βαθιά ανθρώπινη ανάγκη: να φιλτράρουμε τις πληροφορίες, τις ιδέες, ακόμη και τους ανθρώπους γύρω μας. Η κρίση μας λειτουργεί σαν αόρατο κόσκινο που συγκρατεί ό,τι θεωρούμε ουσιώδες και αφήνει να φύγει το περιττό. Χωρίς αυτό το εσωτερικό εργαλείο, ο νους θα πλημμύριζε από αδιακρίτως συσσωρευμένο υλικό.

Παράλληλα, το κόσκινο συνδέεται και με τη ματαιότητα της ανθρώπινης προσκόλλησης. Η παροιμία «καινούργιο μου κόσκινο και πού να σε κρεμάσω» φωτίζει την τάση μας να υπερτιμούμε το καινούργιο. Φροντίζουμε με ζήλο ό,τι μόλις αποκτήσαμε, σαν να φοβόμαστε μήπως φθαρεί πριν το χαρούμε. Κι όμως, ο χρόνος λειτουργεί ως το μεγαλύτερο κόσκινο: κοσκινίζει τον ενθουσιασμό μας, αφήνοντας στο τέλος μόνο ό,τι έχει πραγματική αξία.

Σε ένα ευρύτερο επίπεδο, το κόσκινο γίνεται σύμβολο διάκρισης. Στα μαθηματικά, στη λαογραφία, στην καθημερινή εμπειρία, υποδηλώνει τη διαδικασία με την οποία ο κόσμος οργανώνεται. Η ζωή μάς καλεί συνεχώς να επιλέγουμε: ποιες σκέψεις θα κρατήσουμε, ποιες σχέσεις θα καλλιεργήσουμε, ποιες επιθυμίες θα ακολουθήσουμε. Κάθε επιλογή είναι ένα κοσκίνισμα της ύπαρξης.

Ίσως γι’ αυτό το απλό αυτό εργαλείο παραμένει τόσο οικείο και διαχρονικό. Μας υπενθυμίζει ότι η ποιότητα γεννιέται από τη διάκριση και ότι η σοφία δεν είναι παρά η τέχνη του σωστού κοσκινίσματος - της ικανότητας να αφήνουμε να περνά ό,τι είναι ελαφρύ και να κρατούμε ό,τι έχει βάρος και νόημα.

Η ΚΑΛΥΒΑ

 

Βλέπω την καλύβα κι επειδή τα θυμάμαι όλα, κάθομαι κι αναρωτιέμαι: πώς μία τόσο σαθρή και πρόχειρη κατασκευή μπόρεσε να στεγάσει και να στεριώσει μια μεγάλη αγάπη; Πώς μπόρεσε να προστατεύσει μια μακροήμερη ζωή; Πώς μπόρεσε, αφού η ίδια δεν κατάφερε να συμμορφώσει το παρουσιαστικό της και να μπαλώσει τη στέγη της, συνέτρεξε εν τούτοις τον πάμπτωχο βίο του πολύτεκνου ζευγαριού; Αναρωτιέμαι εναγωνίως και ταυτόχρονα αναλογίζομαι και τα δικά μου ανικανοποίητα χαΐρια. Αχαριστίες. 

Του Ηλία Κεφάλα

Εντυπώσεις από την εκδρομή του Φ.Ι.ΛΟ.Σ. στους Δελφούς, την Αράχοβα και την Ιτέα

 Του Θεόδωρου Α. Νημά

Στιγμιότυπο από την ξενάγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών στην αίθουσα όπου ο περίφημος ηνίοχος.

Με τις καλύτερες εντυπώσεις επέστρεψαν τα μέλη και οι φίλοι του Φ.Ι.ΛΟ.Σ. που έλαβαν μέρος στην ημερήσια μορφωτική εκδρομή στους Δελφούς, την Αράχοβα και την Ιτέα που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος το περασμένο Σάββατο 28 Μαρτίου.

Καθ’ οδόν οι εκδρομείς ενημερώθηκαν σχετικώς για την ιστορία και τα μνημεία που θα επισκέπτονταν από την αρχηγό της εκδρομής κα Ρούλα Σκανδάλη.

1) Βοηθούντος και του καλού καιρού, πρώτα επισκέφτηκαν το Αρχαιολογικό Μουσείο των Δελφών, ένα από τα καλύτερα και πλουσιότερα Μουσεία της χώρας, στο οποίο εκτίθενται τα ευρήματα των πολύχρονων ανασκαφών στον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών. Σ’ αυτό είχαν λεπτομερή ενημέρωση από τον εξαίρετο ξεναγό κ. Θεόδωρο Δημητρόπουλο.

Ξεκινώντας από τον προθάλαμο, ξεναγήθηκαν σε όλες σχεδόν τις μεγάλες αίθουσες του Μουσείου θαυμάζοντας τα σπουδαία εκθέματα: τον ομφαλό της γης, τους κούρους αδελφούς Κλέοβι και Βίτωνα, έργο του Αργείου γλύπτη Κλεομήδη (περ. 590 π.Χ.), τον κορμό Καρυάτιοδος, την περίφημη Σφίγγα της κολόνας των Ναξίων (570-560 π.Χ.), τμήματα από διάφορες ζωφόρους, το άγαλμα του ξακουστού παγκρατιαστή Αγία (ανάθημα του Θεσσαλού Δαόχου, 4ος αι. π.Χ.), τη σύνθεση των τριών χορευτριών, την κύλικα με τον ζωγραφισμένο Απόλλωνα που κάνει σπονδή, το φημισμένο χάλκινο άγαλμα του Ηνιόχου, αφιέρωμα του Συρακούσιου Πολούζαλου που είχε νικήσει σε αγώνα τεθρίππου άρματος, τα γυναικεία κεφάλια από ελεφαντόδοντο με τα χρυσά διαδήματα και αρκετά άλλα εκθέματα.

2) Κατόπιν μετέβησαν στον προστατευμένο από την UNESCO αρχαιολογικό χώρο των Δελφών, στις ΝΑ παρυφές του πολυτραγουδισμένου Παρνασσού, όπου, μετά το πέρασμα από την Ιερά Οδό, θαύμασαν τα σημαντικά μνημεία που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη, κάποια από τα οποία έχουν αναστηλωθεί. Εκεί είδαν τον Θόλο στο ιερό της Αθηνάς Προναίας, τη Ρωμαϊκή Αγορά, τον Θησαυρό των Αθηναίων, το Ιερό του Απόλλωνα, το αρχαίο θέατρο και φυσικά τα διάφορα άλλα αφιερώματα των αρχαίων Ελλήνων.

Αναμνηστική φωτογραφία των εκδρομέων μπροστά αρχαίο θέατρο των Δελφών.

Το επιβλητικό τοπίο των Δελφών με τον ναό το Απόλλωνα.

3) Κατόπιν οι εκδρομείς μετέβησαν στην γειτονική γραφική Αράχοβα (υψόμ. 950 μ.), όπου γευμάτισαν σε ταβέρνα του χωριού απολαμβάνοντας τα καλομαγειρεμένα και πεντανόστιμα εδέσματα. Η Αράχοβα είναι γνωστή και από την ομώνυμη μάχη του 1826, κατά την οποία ο Γ. Καραϊσκάκης κατενίκησε τους 2.000 Τουρκαλβανούς του Μουσταφάμπεη.

4) Τελευταίος σταθμός η Ιτέα, το επίνειο της Άμφισσας στον Κορινθιακό κόλπο, όπου ήπιαν τον απογευματινό καφέ σε καφετέριες της γραφικής παραλίας αγναντεύοντας απέναντι τον Μοριά. Η Ιτέα ιδρύθηκε με απόφαση του κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια.