Είκοσι δύο: η ηλικία που στέκεται όρθια

 Και ύστερα έρχεται ο Αχιλλέας.  (μετά από τις δύο προηγούμενες αναρτήσεις).

Όχι με ερωτηματικό, αλλά με αριθμό καθαρό και φωτεινό: 22. Δύο ψηφία όρθια πάνω στην τούρτα, σαν μικρές κολόνες που στηρίζουν ένα παρόν γεμάτο αυτοπεποίθηση. Το χαμόγελό του είναι ήρεμο, όχι θορυβώδες, μοιάζει με εκείνη τη χαρά που δεν χρειάζεται να αποδείξει τίποτα, γιατί έχει ήδη περάσει δοκιμασίες.

Στη φωτογραφία, ο Αχιλλέας Καμέας δείχνει χαρούμενος και υπερήφανος, όχι μόνο για τα χρόνια που συμπληρώθηκαν, αλλά για τη διαδρομή που τον έφερε ως εδώ. Τα 22 δεν είναι πια παιδική ηλικία, ούτε ακόμη βάρος ευθυνών. Είναι το σημείο όπου ο άνθρωπος αρχίζει να στέκεται με το ένα πόδι στη δύναμη και το άλλο στην επιλογή. Να κοιτάζει μπροστά χωρίς φόβο, αλλά και πίσω χωρίς ντροπή.

Η τούρτα του, προσωποποιημένη, σχεδόν θεατρική, δηλώνει χαρακτήρα. Δεν είναι απλώς γλυκό, είναι δήλωση ταυτότητας. Και το περιβάλλον, οικείο, καθημερινό, θυμίζει ότι η περηφάνια δεν γεννιέται μόνο στα μεγάλα επιτεύγματα, αλλά και στο ότι είσαι αυτός που είσαι, ανάμεσα σε ανθρώπους που σε ξέρουν όπως πραγματικά είσαι.

Αν η Ντίνα μας μίλησε για την ηλικία της ψυχής και η Σοφία για τη μνήμη της παράδοσης, ο Αχιλλέας μας θυμίζει κάτι άλλο:
ότι υπάρχουν στιγμές στη ζωή που ο αριθμός δεν βαραίνει, αλλά σηκώνει το κεφάλι ψηλά.
Και τα 22, για εκείνον, δεν είναι απλώς χρόνια, είναι υπόσχεση.

Το χριστόψωμο της Σοφίας

 

Και δίπλα στην τούρτα με το ερωτηματικό, (προηγούμενη ανάρτηση) σαν ήσυχος συνομιλητής της ίδιας ημέρας, στέκει το Χριστόψωμο της Σοφίας Γουλοπούλου - Τσιγαρίδα. Στρογγυλό, γεμάτο υπομονή και μνήμη, ζυμωμένο όχι μόνο με αλεύρι και μαγιά, αλλά με την αργή γνώση της παράδοσης. Πάνω του, ο σταυρός χαραγμένος με ζυμάρι, καρύδια τοποθετημένα σαν μικρά φυλαχτά, στολίδια που δεν είναι διακοσμητικά αλλά σύμβολα: ευφορία, προστασία, ευλογία για το σπίτι.

Η ανάρτηση της Σοφίας δεν δείχνει απλώς ένα επιτυχημένο ψωμί, δείχνει μια πράξη συνέχειας. Το Χριστόψωμο δεν φτιάχνεται για να εντυπωσιάσει, αλλά για να μοιραστεί. Είναι ψωμί τελετουργικό, που ενώνει τους παρόντες με τους απόντες και τους σημερινούς με εκείνους που ζύμωναν πριν από δεκαετίες, ίσως στο ίδιο τραπέζι, ίσως με τις ίδιες κινήσεις των χεριών.

Έτσι, τα Χριστούγεννα αυτής της μέρας αποκτούν διπλό βάθος. Από τη μία, η Ντίνα, που σβήνει ένα ερωτηματικό και δηλώνει ότι η ηλικία της ψυχής δεν υπακούει στους αριθμούς. Από την άλλη, η Σοφία, που ζυμώνει έναν κύκλο ψωμιού και υπενθυμίζει ότι ο χρόνος δεν μετριέται μόνο προς τα εμπρός, αλλά και προς τα πίσω, εκεί όπου βρίσκονται οι ρίζες.

Ανάμεσα στο κερί και στο Χριστόψωμο, ανάμεσα στη γιορτή του προσώπου και στη γιορτή του νοήματος, η μέρα βρίσκει την ισορροπία της. Γιατί τα Χριστούγεννα, όπως και η ζωή, είναι τελικά μια πράξη μοιράσματος: λίγη απορία για το αύριο, και λίγο ψωμί ευλογημένο για το σήμερα.

Το ερωτηματικό κερί και η ηλικία της ψυχής

 

Στη φωτογραφία, ο χρόνος μοιάζει να έχει σταματήσει για μια ανάσα. Το τραπέζι στρωμένο λιτά, η τούρτα στο κέντρο σαν μικρός πλανήτης σοκολάτας, και πάνω της ένα κεράκι με ερωτηματικό, όχι ως αστείο, αλλά ως δήλωση στάσης ζωής. Πίσω, το χριστουγεννιάτικο δέντρο φωτίζει απαλά τον χώρο, σαν να θυμίζει ότι η μέρα αυτή ανήκει ταυτόχρονα στη γέννηση και στη γιορτή, στο φως που έρχεται κάθε χρόνο να ξαναρχίσει.

Η Ντίνα Βαγγελού - Κουτή γιόρτασε τα γενέθλιά της ανήμερα Χριστούγεννα, στις 25 Δεκεμβρίου. Μια ημερομηνία φορτισμένη από νοήματα, όπου το προσωπικό μπλέκεται αξεχώριστα με το συλλογικό. Όπως κάθε χρόνο, δεν αρκέστηκε στον ρόλο της εορτάζουσας, έγινε και οικοδέσποινα. Ετοίμασε το γεύμα για τους οικείους της, φρόντισε τις λεπτομέρειες, και στο τέλος παρασκεύασε μόνη της την τούρτα, σαν να ήθελε να πει ότι η χαρά, για να έχει βάθος, χρειάζεται κόπο και συμμετοχή.

Όταν ήρθε η ώρα του τραγουδιού, το ερωτηματικό κεράκι άναψε και έλαμψε περισσότερο απ’ όλους τους αριθμούς που θα μπορούσαν να το αντικαταστήσουν. Γιατί η ηλικία, όπως φαίνεται, δεν είναι πάντα κάτι που μετριέται. Είναι κάτι που βιώνεται. Κι η Ντίνα, σβήνοντάς το, δεν έκρυψε απλώς τα χρόνια της, αποκάλυψε μια εσωτερική αλήθεια: πως μέσα της νιώθει πολύ μικρότερη απ’ όσο λένε τα χαρτιά και τα ημερολόγια.

Ίσως τελικά αυτό να είναι το μυστικό των γενεθλίων που συμπίπτουν με τα Χριστούγεννα. Δεν γιορτάζεις μόνο ότι μεγάλωσες, αλλά ότι εξακολουθείς να γεννιέσαι. Κάθε χρόνο ξανά. Με την ίδια απορία, την ίδια παιδική σπίθα, το ίδιο ερωτηματικό αναμμένο πάνω σε μια τούρτα, που δεν ζητά απάντηση, παρά μόνο να σβηστεί με μια ευχή.