Στην
είσοδο του Βαλτινού, εκεί όπου ο δρόμος συναντά τη μνήμη, στέκει ακόμη ο παλιός
κυλινδρόμυλος. Ό,τι απέμεινε από την κάποτε ζωντανή του μορφή μοιάζει με τις
λιγοστές αλλά ανθεκτικές αναμνήσεις των ανθρώπων του χωριού, θραύσματα ζωής που
αρνούνται να σβήσουν. Άλλοτε γραφικός και γεμάτος κίνηση, σήμερα δεσπόζει
ερειπωμένος, σαν σιωπηλός φύλακας του τόπου. Σαν να καλωσορίζει όσους
επιστρέφουν και να αποχαιρετά όσους φεύγουν, κρατώντας μέσα του κάτι από το
πέρασμά τους.
Ήταν
ένα κτίριο που δεν υπήρξε απλώς πέτρα και μηχανή. Με τη χρήση του και τις
ανάγκες που εξυπηρετούσε, έγραψε τη δική του ιστορία, δεμένη με τις ζωές των
κατοίκων. Από το 1950, όταν πρωτολειτούργησε υπό τη διεύθυνση των Αθανασίου
Χρηστάκου, Περικλή Πόρναλη και Νικολάου Παρθένη, άρχισε να γίνεται το κέντρο
μιας μικρής αλλά πολύτιμης οικονομίας. Ο μηχανικός Δημήτρης Κωστόπουλος
φρόντιζε για τη λειτουργία του, κρατώντας ζωντανή τη μηχανική του καρδιά.
Τρία
χρόνια αργότερα, πέρασε στα χέρια των αδερφών Χήτα και των αδερφών Μακρή. Με τη
δική τους φροντίδα, ο μύλος έγινε σημείο συνάντησης για ολόκληρη την περιοχή.
Από το Βαλτινό και τα γύρω χωριά, άνθρωποι έφταναν με κάρα, με άλογα, με
μουλάρια και γαϊδούρια. Έδεναν τα ζώα στην άκρη, αντάλλασσαν κουβέντες και
περίμεναν υπομονετικά τη σειρά τους. Κι εκεί, μέσα στον ήχο της άλεσης και στη
μυρωδιά του σιταριού, γεννιόταν μια καθημερινότητα κοινή.
Στον
μύλο άλεθαν σιτάρι, κριθάρι, καλαμπόκι. Έβγαινε το αλεύρι για το ψωμί της
οικογένειας, για το τάραμα, για το ρόβι, μαζί με πίτουρα χοντρά και ψιλά. Η
πληρωμή γινόταν άλλοτε με χρήματα, άλλοτε με ποσοστό από το αλεσμένο προϊόν.
Ήταν μια οικονομία απλή, αλλά δίκαιη, βασισμένη στην ανάγκη και στην
εμπιστοσύνη.
Μέχρι
το 1970, ο μύλος συνέχισε να γυρίζει, να δουλεύει, να εξυπηρετεί. Όμως ο χρόνος
δεν σταματά. Ο εκσυγχρονισμός, οι νέες απαιτήσεις, η αλλαγή στον τρόπο ζωής
έφεραν σιγά σιγά το τέλος. Η λειτουργία του έπαψε και μαζί της έσβησε ένα
κομμάτι της παλιάς ζωής του χωριού.
Σήμερα,
στέκει ως έρημο κουφάρι. Ένα απολίθωμα μιας άλλης εποχής, που δίνει τη δική του
σιωπηλή μάχη με τον χρόνο. Οι τοίχοι του φθάρθηκαν, η στέγη υποχώρησε, και τα
αγριόχορτα τον αγκαλιάζουν, κρύβοντάς τον σιγά σιγά από τα μάτια των
περαστικών. Κάποτε θα χαθεί εντελώς, σαν να μην υπήρξε ποτέ.
Κι
όμως, όσο υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που τον θυμούνται, όσο η μορφή του στέκει
έστω και μισογκρεμισμένη στην είσοδο του χωριού, ο μύλος του Βαλτινού δεν είναι
μόνο ερείπιο. Είναι μνήμη. Είναι μια υπενθύμιση πως όλα κάνουν τον κύκλο τους,
πως ό,τι γεννιέται, ακμάζει και σβήνει, παρασύρεται τελικά στο ποτάμι της
λήθης. Και ίσως αυτή η γρήγορη λησμονιά να είναι απαραίτητη, για να μπορέσει
κάποτε κάτι νέο να γεννηθεί στη θέση του.
