Παράθυρα μνήμης προς το παρελθόν

Το παράθυρο του καφενείου

Η σημερινή μας ανάρτηση, έχει ως θεματική ενότητα «Τα παράθυρα μνήμης προς το παρελθόν». Τι θέλουν να μας πουν άραγε, τα παράθυρα; 
Επιλέξαμε λοιπόν και εστιάσαμε σε μια σειρά από παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες, που τραβήχτηκαν στο Βαλτινό και αποτελούν μια ενδιαφέρουσα ενότητα, όπου κυρίαρχο στοιχείο του κάδρου της κάθε φωτογραφίας είναι το παράθυρο, στο οποίο επιχειρείται παράλληλα και μια προσέγγιση που είναι άμεσα συνυφασμένη με την ποιητική έκφραση.

Μάρτυρες γεγονότων και συναισθημάτων, μεταφέρουν μηνύματα, μας προσφέρουν τη θέα προς τον κόσμο και μέσα από τα πλάνα του φωτογραφικού φακού που απεικονίζουν το χθες και το σήμερα, ξετυλίγεται ένα νοητό ταξίδι στο μύθο και στην ιστορία του τόπου μας.

Φωτογραφίες απλές, καθημερινές, ομαδικές, οικογενειακές, αλλά μέσα τους υπάρχει το παράθυρο, το οποίο παρατάσσεται στη σκηνογραφία και δημιουργεί τάξη και συνειρμούς.

Παράθυρα ανοιχτά, κλειστά, μισόκλειστα, σχολείου, φυλακής, παράθυρα από σπίτια, αποθήκες, καταστήματα, σαν ίχνη μιας περασμένης ζωής ή σαν στοιχεία της νεοελληνικής παράδοσης, που διεγείρουν το βλέμμα και την αισθητική.

Πόζα μέσα από το παράθυρο

Στέκουν εκεί, μαζί με την ανθρώπινη παρουσία και την ανάγκη της, απέναντι από τη φθορά του χρόνου και διεκδικούν ακόμα το μεράδι της δικής τους αισθητικής παρουσίας. Και ταυτόχρονα μας φέρνουν σε επαφή με έναν λιτό κι απέριττο, οπωσδήποτε, αλλά μάλλον πιο ευτυχισμένο και σίγουρα πιο αρμονικό και γήινο κόσμο.
Παράθυρα που αποτελούν ντεκόρ στη σκηνογραφία της φωτογραφίας και μας αποκαλύπτουν σταδιακά το ποιητικό πρόσωπο μιας ξεχασμένης, αλλά υπό ένα ορισμένο πρίσμα, επίκαιρης Ελλάδας.

Παράθυρα, σαν αυτά που αναζητούμε όλοι μας και δεν τα βρίσκουμε ή δεν θέλουμε να τα βρούμε. 

Τρεις γενεές στο παράθυρο

Λέξεις του τόπου μας, από το Γλωσσάρι Ιδιώματος Δυτικής Θεσσαλίας και ευρύτερης περιοχής αυτής. ΥΨΙΛΟΝ

Του Ευαγγέλου Στάθη Φιλολόγου

Συνεχίζοντας την παρουσίαση μέρους από το λεκτικό – γλωσσολαογραφικό υλικό που αφορά τον τόπο μας, και το οποίο έχει καταγραφεί στο βιβλίο μου με τίτλο: «Γλωσσάρι ιδιώματος Δυτικής Θεσσαλίας και ευρύτερης περιοχής αυτής», γίνεται μια επιλογή λέξεων που αρχίζουν από το γράμμα (Υ) και παρουσιάζονται παρακάτω με αλφαβητική σειρά:

υνί  του ουδ. ους.  1) το κοφτερό εξάρτημα του αλετριού που οργώνει το χώμα  2) στις φράσ. βρήκι η νύφη του υνί κατ’ απ’ την πόρτα (παροιμ. για κάτι πολύ εύκολο και σίγουρο) – χάλασι του υνί να φκιάσει βιλόνι

ύπιργα  τα ουδ. ουσ.  τα σύνεργα· κάθε αντικείμενο ή εξάρτημα για τη διευκόλυνση της ζωής του ανθρώπου: καλά είνι η άνθρουπους να τά’χει ούλα τα ύπιργα σπίτι τ’

υπουγραμμός  η αρσ. ουσ.  στη φράση τύπος και υπογραμμός (για άνθρωπο που αποτελεί υπόδειγμα στη συμπεριφορά του)

υπουκύβου  ρ. αμετ. αόρ. υπούκυψα· υποκύπτω, υποχωρώ: ό,τι  κι να τουν πεις, μα καλέ  μ’  μα ’χαμνέ μ’, τίπουτι αυτός, πουτέ δεν υπουκύβει – έιπι είπι, μι πήρι τ’αυτχιά μ’,  στου τέλους υπούκυψα κι ’γω, τι νά’ κανα;

ύστιρου  του ουδ. ουσ.  το ύστερο· ο πλακούντας του εμβρύου που βγαίνει από τη μητέρα μετά τον τοκετό

ύστρα  και  ύστρας  επίρρ.  ύστερα  μετά, κατόπιν: ας πλαεάσουμι τώρα κι ύστρα γλέπουμι τι κάνουμι

υφάδι  του ουδ. ουσ.  το νήμα που διαπλέκεται με το στημόνι και υφαίνεται στον αργαλειό: γνέθου του υφάδι  – έβαψα του υφάδι

ύφαμα  του ουδ. ουσ.  το ύφασμα που υφάνθηκε στον αργαλειό: αυτό του γνέμα τό’χου για ύφαμα κι αυτό για πλέξιμο – έκανις τόσου ύφαμα σήμιρα; μπράβο!

ύψουμα  του ουδ. ουσ. ειδική σύντομη ιεροτελεστία κατά την οποία ο ιερέας αγιάζει τον άρτο (κομμάτι αρτοκλασίας)· ο άρτος αυτός τοποθετείται στην κορυφή ενός πιάτου ή ενός δίσκου γεμάτου με βρασμένο και ζαχαρωμένο σιτάρι, πάνω στο οποίο μπήχνεται ένα αναμμένο κερί. Η τελετή αυτή γίνεται κατά την ονομαστική γιορτή κάποιου ή κατά τη γιορτή του αγίου της ενορίας: σκώνου του ύψουμα στη νηκκλησιά – πχοιος σήκουσι του ύψουμα απ’ τουν Άγιου σήμιρα που γιουρτάζει;

42 τακτικότερους μαθητές αναγνώστες της βράβευσε η Δημοτική Βιβλιοθήκη Τρικάλων

Σε εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου, που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τρίτης, 3 Απριλίου 2019, στην Δημοτική Βιβλιοθήκη Τρικάλων, βραβεύτηκαν οι 42 τακτικότεροι μαθητές αναγνώστες της, βιβλιοφάγοι, που αντιμετωπίζουν το διάβασμα ως στοιχείο της βελτίωσης της διαδικασίας μάθησης.

Μεταξύ των βραβευθέντων μαθητών υπήρξαν και 2 συγχωριανοί μας, ο Παύλος Μιχ. Παπακώστας, και η Αφροδίτη Μιχ. Παπακώστα.

Η απονομή των βραβείων έγινε από εκπροσώπους του Δήμου Τρικκαίων και της Δημοτικής βιβλιοθήκης.

Η Βράβευση του Παύλου Παπακώστα από τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου κ. Μιχαήλ Λάππα.

Ο "ΜΥΘΙΚΟΣ" ΜΕΛΙΓΟΣ

Του Ηλία Κεφάλα

Έτσι χαρακτηρίζει η έγκριτη φιλόλογος και ποιήτρια από το Αγρίνιο Χρυσούλα Σπυρέλη το μικρό χωριό μου Μέλιγος που είναι μια άσημη δαχτυλιά μέσα στον δοξασμένο κάμπο των Τρικάλων. Αναγκαστικά αναρτώ μια φωτογραφία του κάμπου αυτού: ο φωτογράφος βρίσκεται στο βορειοανατολικό φρύδι του χωριού και κοιτάζει μπροστά του το απλωτό όρος Κερκέτιον ή Κόζιακας. Πίσω από τον φωτογράφο κυλάει ήρεμα το άλλο σύνορο: ο Πηνειός ποταμός. Η Χρυσούλα φαντάζεται έναν κορμό από το δέντρο μέλιγος (δεσποτάκι) να γεφυρώνει το ποτάμι με το βουνό και πάνω του να πορεύονται οι κατατρεγμένοι γυρεύοντας τη σωτηρία τους.

Ευχαριστώ την αγαπημένη Χρυσούλα για το νέο βιβλίο της "ΟΙ ΣΤΙΧΟΙ ΤΗΣ ΑΝΗΛΙΑΓΗΣ" (Γαβριηλίδης 2019) που είναι γεμάτο με απόηχους του δημοτικού τραγουδιού, της τοπικής μυθολογίας, αλλά και με σχετικές διακειμενικές αναφορές. Εδώ ας δούμε πώς βλέπει το χωριό μου που δεν επισκέφτηκε ποτέ.

ΜΕΛΙΓΟΣ

Τα παιδικά μας όνειρα χωμένα μες στο χιόνι
μ' ένα βουνό στις πλάτες μας ορθό και βουρκωμένο
-ψιθύριζαν τα δέντρα του στιχάκια του θανάτου-

Και το ποτάμι ανάμεσα κατεβασιά να φέρνει
σπασμένα εικονίσματα, θάμνους ξεριζωμένους
και μια πνιγμένη ομορφιά με χέρια απελπισμένα
να την ξεβράζει ολόγυμνη στις όχθες να τη σπρώχνει.

Ανάστατος ο Μέλιγος κοιτάει να γεφυρώσει
Ρίχνει στα δίπλα τον κορμό κι απάνω του περνάμε
ακριβατώντας στα τυφλά -μια στο σκοτάδι
μια στο φως- παιχνίδια του ανέμου.

XΡΥΣΟΥΛΑ ΣΠΥΡΕΛΗ
Χρυσούλα Σπυρέλη

Τοπιογραφία του Απρίλη

Απρίλης!

Η καρδιά της άνοιξης.

Η φύση γέμισε χρώματα κι αρώματα. Πνίγεται στο πράσινο, στην ποικιλία των λουλουδιών, στην εναλλαγή των χρωμάτων!

Χορταίνει το μάτι από χρώματα, χορταίνει το αυτί από ήχους, χορταίνει η όσφρηση από αρώματα!

Ό,τι καλό συμβαίνει στον τόπο μας, ξεκινά από τη φύση της, η οποία αγκαλιάζει, εμπνέει, δίνει έναυσμα για ζωή και για κάθε είδους δημιουργία.

Πανδαισία χρωμάτων. Κάθε πρωί με την ανατολή του ήλιου, το γαλάζιο του ουρανού συναντά το πράσινο της γης, το καφέ, το κόκκινο…

Του ήλιου, που όταν δύει πίσω από τον Κόζιακα παρουσιάζει τέτοιες συνθέσεις και αποχρώσεις ώστε δίνει την αίσθηση μιας γλυκιάς μελαγχολίας.

Του ήλιου, που όταν ξανά ανατέλλει μέσα από τα δέντρα του κάμπου, δίνει την αίσθηση της ελπίδας και της αισιοδοξίας.

Και φυσικά, μια βόλτα στην εξοχή ενδείκνυται για αναψυχή και επαφή με τη φύση.

Ακολουθήσαμε το μονοπάτι της εξοχής, καταγράφοντας με τον φωτογραφικό φακό, μια λουλουδιασμένη διαδρομή, κάπου εκεί στα αναρίθμητα ξέφωτα του πανέμορφου θεσσαλικού κάμπου.

Η επιλογή μας δικαίωσε, οι εικόνες του τόπου μας καταγράφτηκαν και η εμπειρία έγινε βίωμα!

Καλό μήνα!

Η Βόλτα του Βαλτινού (Περασμένες αξέχαστες εποχές)!

Αναβιώνοντας την τοπιογραφία αλλά και την ηθογραφία της γενέτειρά μας, μπορεί κανείς να εκθέσει στην ειδυλλιακή ομορφιά των εικόνων το ίχνος μιας ασίγαστης νοσταλγίας.

Η ζωή στο χωριό έχει πολλές κρυφές ομορφιές. Εκεί, ανθοβολεί μια φύση ευδαίμων.

Ουράνια τόξα αιωρούνται πάνω από αστραπόβολα ποτάμια, πεδιάδες λαμποκοπούν κάτω από τον ήλιο, περιφέρειες κατάφυτες με πλατάνια κατρακυλούν προς το νερό, μαντριά ασπρίζουν στην πρασινάδα των λιβαδιών, πουλιά φτεροκοπούν κελαηδώντας προς το σούρουπο, σπαρτά γέρνουν κατάφορτα στο φύσημα του ανέμου, ξωκλήσια προβάλλουν την ιερότητα σε αλσάκια.

Μα πάνω απ’ όλα αυτά είναι οι άνθρωποι με τις συνήθειές τους, με τα ήθη και έθιμα με τον πολιτισμό τους, με τις μνήμες. Μνήμες που μας βοηθούν να τις ανασύρουμε οι παλιές φωτογραφίες. Επί του προκειμένου, εδώ θα θυμηθούμε το σεργιάνι, τη Βόλτα.

Παλαιότερα, κάθε Κυριακή, τα καλοκαιρινά απογεύματα μέχρι αργά το βράδυ, ο δρόμος, η «Δημοσιά» του Βαλτινού, γέμιζε από κόσμο, κυρίως αγόρια και κορίτσια, που έβγαιναν για να κάνουν τη βόλτα τους.

Αυτή η βόλτα, που γίνονταν κατά τις δεκαετίες του ΄70 και ΄80, είχε γίνει σχεδόν θεσμός για το Βαλτινό και ήταν τόσο ξακουστή, που την επισκέπτονταν, από όλα τα γύρω τα χωριά, οι νέοι για να διασκεδάσουν.

Με τα ποδήλατα, τα μηχανάκια, τα τρακτέρ και κάπου - κάπου κανένα αυτοκίνητο έφθαναν οι νέοι από τα γύρω τα χωριά, κάθε Κυριακή για τη βόλτα στο Βαλτινό. Έρχονταν από την Παπαράντζα, το Διαλεχτό, το Μέλιγο, τον Ασπρόβαλτο, την Τσιάρα, την Πηγή και από άλλα χωριά.

Η «βόλτα», (το σεργιάνι), ξεκινούσε από τη «Γελαδαριά», από το περίπτερο του «Σπύρου Παπακώστα», και έφτανε μέχρι το σπίτι του Παντελή Κλιάκου.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση Α’ βαθμού στο Προσκήνιο της Τοπικής Ανάπτυξης

Το ΤΕΕ/ΚΔΘ καλεί όλους τους υποψήφιους Δημάρχους στην υιοθέτηση και ενσωμάτωση στο πρόγραμμά τους των παρακάτω μέτρων, που συμβάλλουν στην:

-προσέλκυση επενδύσεων

-τόνωση της τοπικής οικονομίας και την μείωση της ανεργίας

-αειφόρο ανάπτυξη και την αναχαίτιση της κλιματικής αλλαγής

-αναβάθμιση του δομημένου περιβάλλοντος

-ασφάλεια των πολιτών

Τα μέτρα αποτελούν πολιτικές στην κατεύθυνση του Συμφώνου των Δημάρχων.  Όποια Δημοτική αρχή τα υιοθετήσει, θα δει μία αναπτυξιακή έκρηξη της 1ης πενταετίας για την περιοχή του Δήμου της, που σημαίνει δουλειές για τους δημότες της. Επιπλέον σε βάθος 20ετίας θα μπορεί να μιλάει για μία πράσινη πόλη, ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής ταυτότητας με θωρακισμένα ενεργειακά και έναντι σεισμών κτίρια.

Μέτρο 1 – Νέα κτίρια

1.1 – Νέα κτίρια Ενεργειακής Κλάσης Α

Στόχος: Ο στόχος αυτού του μέτρου είναι όλα τα νέα κτίρια να είναι ενεργειακής κλάσης Α.

Ωφελούμενοι: Ιδιώτες και επιχειρήσεις

Διάρκεια: 5 έτη (2020-2025)

Κίνητρα:

1.      Δωρεάν τέλη σύνδεσης με δίκτυα ύδρευσης – αποχέτευσης

2.      Απαλλαγή από δημοτικά τέλη για 10 έτη

1.2 – Νέα κτίρια ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής ταυτότητας

Στόχος: Όλα τα νέα ιδιωτικά κτίρια να είναι ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής ταυτότητας με σχετική έγκριση από επιτροπή που θα μετέχουν ο Δήμος, το ΤΕΕ και ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων.

Ωφελούμενοι: Ιδιώτες και επιχειρήσεις

Διάρκεια: 5 έτη (2020-2025)

Κίνητρα:

1.      Δωρεάν τέλη σύνδεσης με δίκτυα ύδρευσης – αποχέτευσης

2.      Απαλλαγή από δημοτικά τέλη για 10 έτη

Συνδυασμός 1.1 & 1.2: Επέκταση απαλλαγής δημοτικών τελών κατά 5 έτη, σύνολο 15.

Μέτρο 2 – Υφιστάμενα κτίρια

2.1 – Θωράκιση υφιστάμενων κτιρίων

Στόχος: Ο στόχος αυτού του μέτρου είναι η αντισεισμική και ενεργειακή θωράκιση νομίμως υφιστάμενων κτίρια.

Ωφελούμενοι: Ιδιώτες και Επιχειρήσεις

Διάρκεια: 15 έτη (2020-2035)

Κίνητρα για επιχειρήσεις: Απαλλαγή από δημοτικά τέλη για 10 έτη για κτίρια ενεργειακής κλάσης Β και φέροντα βεβαίωση στατικής επάρκειας.

Κίνητρα για ιδιώτες: Βάσει κοινωνικών και εισοδηματικών κριτηρίων απαλλαγή από δημοτικά τέλη έως και 10 έτη για κτίρια ενεργειακής κλάσης Β και φέροντα βεβαίωση στατικής επάρκειας.

Η κεντρική γέφυρα των Τρικάλων

Τα Τρίκαλα χρωστούν πολλά από την ομορφιά τους στο γραφικό τους ποτάμι. Η φύση δώρισε στην πόλη των Τρικάλων ένα όμορφο ποτάμι που φιδοσέρνεται και τη διασχίζει από τη μία άκρη στην άλλη.

Οι δύο όχθες του συνδέονται με πολλά γεφύρια.

Σήμερα από όλες τις γέφυρες ξεχωρίζει η όμορφη σιδερένια γέφυρα, που βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, δίπλα από την κεντρική πλατεία. 

Η κεντρική γέφυρα των Τρικάλων κατασκευάστηκε το 1886 από τη γαλλική εταιρία η οποία κατασκεύασε και το σιδηροδρομικό σταθμό της πόλεως. Έχει μήκος 31μ. και ύψος 6,30μ.

Στο διάβα της ιστορίας έζησε όλα τα μεγάλα γεγονότα των Τρικάλων και ως σημείο αναφοράς και αξιοθέατο, απαθανατίστηκε από πολλούς φωτογράφους.

Μια τέτοια συλλογή παλιών φωτογραφιών, από την ημέρα των εγκαινίων της μέχρι σήμερα παρουσιάζουμε παρακάτω.

Νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ κατ’ Οίκον» για 20.000 σπίτια

Την προκήρυξη νέου προγράμματος «Εξοικονομώ κατ’ Οίκον» για την ενεργειακή αναβάθμιση 20.000 κατοικιών τον επόμενο μήνα, ανήγγειλε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιώργος Σταθάκης μιλώντας σήμερα σε εκδήλωση της Ελληνικής Ένωσης Αλουμινίου.

Όπως είπε, το πρόγραμμα θα προκηρυχθεί μόλις υπάρξει συμφωνία με τις τράπεζες, ενώ τόνισε ότι η εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια αποτελεί βασική συνιστώσα του εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα, που περιλαμβάνει τους στόχους μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου καθώς και αύξησης της διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ως το 2030.

Ο κ. Σταθάκης αναφέρθηκε στη νέα λατομική νομοθεσία, με την οποία όπως είπε απλουστεύθηκε η διαδικασία αδειοδότησης των επιχειρήσεων καθώς και στο νέο ειδικό χωροταξικό Πλαίσιο που είναι υπό εκπόνηση. Για το κόστος της ενέργειας που είναι σημαντικός παράγοντας για τον κλάδο του αλουμινίου ο υπουργός υπογράμμισε ότι στα τέλη του έτους θα λειτουργήσει το χρηματιστήριο ενέργειας που θα δώσει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να διαλέγουν το ενεργειακό τους μείγμα μέσω διμερών συμβολαίων, ενώ με την εφαρμογή του κοινοτικού πλαισίου για το target model θα υπάρχει πρόσβαση σε φθηνότερες αγορές ενέργειας μέσω των διασυνδέσεων. Σημείωσε ακόμη ότι η βιομηχανία χρειάζεται ιδιαίτερο καθεστώς, το οποίο ήδη εφαρμόζεται στο βαθμό που επιτρέπεται από την κοινοτική νομοθεσία περί ανταγωνισμού.

Η παρέλαση στο Βαλτινό με τον φωτογραφικό φακό του Στράτου Αξιομάκαρου

Μια συλλογή από όμορφες φωτογραφίες που κατέγραψε με τον φακό του και την καλλιτεχνική του ματιά, ο Στράτος Αξιομάκαρος, κατά την παρέλαση των μαθητικών τμημάτων, στο Βαλτινό, την 25η Μαρτίου 2019 και μας τις έστειλε προς δημοσίευση στην εφημερίδα μας.

Οι φωτογραφίες στο σύνολό τους αποτελούν ένα φωτορεπορτάζ επαγγελματικού επιπέδου και αφιερώνονται σε όλους του παρελαύνοντες μαθητές, οι οποίοι έχουν την δυνατότητα να τις αντιγράψουν και να τις έχουν ως ενθύμιο.

Απεβίωσε η Παναγιώτα συζ. Αθαν. Καραθανάση

Απεβίωσε η συγχωριανή μας Παναγιώτα σύζυγος Αθανασίου Καραθανάση την Τρίτη 26 Μαρτίου 2019 σε ηλικία 81 ετών.

Η Παναγιώτα Καραθανάση το γένος Μανόλη Αποστόλου από το Διαλεχτό γεννήθηκε το 1938. Παντρεύτηκε με τον Αθανάσιο Καραθανάση και ήταν άτεκνοι.

Η σορός θα μεταφερθεί την Τετάρτη 27 – 3 – 2019 και ώρα 10.30 π.μ., στον Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου Βαλτινού Τρικάλων, όπου θα γίνει η εξόδιος ακολουθία. 

Συνέντευξη του ποιητή Ηλία Κεφάλα στο timesnews.gr

Αναδημοσιεύουμε την συνέντευξη, στο timesnews.gr, του ποιητή ΗΛΙΑ ΚΕΦΑΛΑ στον ΝΙΚΟ ΛΑΓΚΑΔΙΝΟ,  την 25η Μαρτίου 2019.

Ηλίας Κεφάλας: «Είμαστε αδιόρθωτος λαός με πρωτεργάτες στην κατεργαριά και την κακογουστιά τους πολιτικούς μας…»

Δεν ήταν η ανάγκη να προβάλω το βιβλίο του “Σκοτεινά σονέτα και άλλα βροχερά ποιήματα”, που κυκλοφόρησε πριν λίγους μήνες από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη, όσο η ανάγκη να μιλήσω μ’ έναν πνευματικό άνθρωπο της γενιάς μου που είναι δημιουργικός, εν εγρηγόρσει και «αναγκαστικά αισιόδοξος»! Είναι δύσκολο μέσα στον εκδοτικό καταιγισμό να διαλέξεις εκείνο το βιβλίο που πραγματικά αξίζει να το προσέξεις και να το προβάλεις. Ποτέ δεν ήταν τόσοι οι γράφοντες, όσοι στην εποχή μας και σε τόσο χτυπητή δυσαναλογία με τους υποψήφιους αναγνώστες, κι ας έχουν αυτοί οι τελευταίοι αυξηθεί.

Η αγορά του βιβλίου, ιδιαιτέρως του λογοτεχνικού βιβλίου, παρουσιάζει μιαν εικόνα τόσο αναρχούμενη, που χάνει κανείς το νου του. Και με την εξάπλωση της χρήσης του διαδικτύου, τα περισσότερα βιβλία βγαίνουν με απίθανους συνδυασμούς, που παραπέμπουν σε συνδυασμούς της αλχημείας. Και αφού βγουν, αστοχούν στον αντικειμενικό τους σκοπό: να κυκλοφορήσουν. Και δεν υπάρχει τίποτε πιο πικρό από το μήνυμα εκείνο που μένει δίχως αποδέκτη.

Έτσι, λοιπόν, κι εγώ κατέφυγα στην ασφάλεια που παρέχει ένας δημιουργός με αποδεδειγμένα ποιοτική συνεισφορά στα γράμματά μας. Ο Ηλίας Κεφάλας έχει ασχοληθεί με την ποίηση, το δοκίμιο, την πεζογραφία, με τη λογοτεχνική και εικαστική κριτική σε περιοδικά λόγου και τέχνης, με το ραδιόφωνο και περιστασιακά με την τηλεόραση.

Από το 1992 που κυκλοφόρησε το “Έρημο λυκόφως” μέχρι το 2018 που κυκλοφόρησαν τα “Σκοτεινά σονέτα και άλλα βροχερά ποιήματα” μεσολάβησαν 26 χρόνια με βιβλία και εκατοντάδες κείμενα: ποιήματα, πεζά, δοκίμια, κριτικά σημειώματα, μεταφράσεις… Νιώθετε “γεμάτος”;

Θὰ ήταν ευχής έργο νὰ νιώσω γεμάτος, γιατί θα είχα απαλλαγεί απὸ αυτό το καταραμένο πάθος της γραφής, που, όπως λέει ο Πάουντ, δεν αφήνει ποτέ το μυαλό σου να ησυχάσει. Όχι, λοιπόν, δεν νιώθω γεμάτος, αλλά σκλάβος μιας αγωνίας, σύμφωνα με την οποία δεν ξέρω αν θα προλάβω να εκδώσω τα 4-5 βιβλία μου ακόμα που περιμένουν έτοιμα στο συρτάρι και αν θα προλάβω να ολοκληρώσω κάποιες θεματικές που με τυραννούν επιμόνως και ζητούν επιτακτικά την μεταφορά τους στο χαρτί.

Συνήθως οι ασχολούμενοι με τα γράμματα και τις τέχνες συγκεντρώνονται στην πρωτεύουσα. Εσείς όμως κάποια στιγμή την εγκαταλείψατε και γυρίσατε στον γενέθλιο τόπο. Γιατί;

Λόγοι οικογενειακοί και συνάμα ένας άλλος τρόπος θεώρησης του βίου με υποχρέωσαν να επανέλθω στη γενέτειρα, όπου ο χρόνος φάνηκε αμέσως διασταλμένος τόσο πολύ, ώστε να χωράει μέσα του τα διπλάσια πράγματα από όσο χωράει ο χρόνος της Αθήνας. Δεν έχω αποκοπεί όμως. Τουλάχιστον 4-5 ημέρες το δίμηνο κατεβαίνω στην Αθήνα και συναντώ τους παλιούς φίλους, τα βιβλιοπωλεία, τους εκδότες, τις παλιές γειτονιές. Επίσης κατέρχομαι συχνά για εκδηλώσεις γύρω από το βιβλίο. Εξάλλου η τεχνολογία του διαδικτύου δεν σου δίνει πλέον την αίσθηση του απομακρυσμένου. Καθημερινά μπορείς να καλημερίζεις φίλους ποιητές που βρίσκονται είτε δίπλα στο χωριό σου, είτε στα Ουράλια ή τη Νέα Υόρκη.

Πολλές απαντήσεις δίνετε βέβαια μέσα στο βιβλίο σας “Τρίκαλα 1951-1969 / Η πόλη όπου γεννήθηκα” για την αγάπη προς τον γενέθλιο τόπο. Μπορείτε να προσθέσετε κάτι ακόμα;

Σ᾽ ένα μου ανέκδοτο ποίημα λέω: “Δεκάδες χρόνια μένω εδώ / υπακούοντας σε κάτι αόριστο /…/αν είναι αίνιγμα δεν ξέρω να το λύσω”. Νομίζω πως η αγάπη προς το μέρος που γεννήθηκε και μεγάλωσε κάποιος, είναι σύμφυτη με τον τρόπο που βίωσε τα παιδικά του χρόνια. Η αγάπη αυτή ενισχύεται από την εγγενή νοσταλγία του χαμένου παραδείσου. Ακόμα κι από την αίσθηση ότι όλοι μας ανήκουμε κάπου, σ’ ένα σημείο εκκίνησης, σε μια πηγή καθαρτηρίου ύδατος. Αυτή η διαρκής επιστροφή προς ένα μέρος διηθημένο πλέον από πολλά συναισθηματικά φίλτρα, ένα μέρος μεταλλαγμένο από την απόσταση του χρόνου, καθώς αποτελεί τον προσωπικό σου κόσμο, τον οποίο μεταφέρεις παντού, αφού τον έχεις πάντα μέσα στο μυαλό σου, ήταν και η κινητήρια δύναμη της συγγραφής. Ο γενέθλιος χώρος είναι πάντα εκείνος που θυμούμαστε κι ας τον κατοικούμε πλέον ξανά. Γιαυτό και πάντα επιστρέφουμε. Εκεί, στο σημείο μηδέν της μνήμης.

Με λαμπρότητα και κάθε επισημότητα γιορτάστηκε η επέτειος της 25ης Μαρτίου 1821 στο Βαλτινό.

Με σύμμαχο την καλοκαιρία και με κάθε επισημότητα γιορτάστηκε η Εθνική Επέτειος της 25ης Μαρτίου 1821 στο Βαλτινό, την Δευτέρα 25 Μαρτίου 2019.

Οι εκδηλώσεις απόδοσης τιμής ξεκίνησαν με τον εκκλησιασμό και τη δοξολογία στον Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου Βαλτινού. Ακολούθησε στην κεντρική πλατεία, στο χώρο του Ηρώου, η επιμνημόσυνη δέηση από τον πατέρα Κωνσταντίνο Ζαχαράκη και η κατάθεση στεφάνων από τους εκπροσώπους των τοπικών αρχών, σχολείων, φορέων και συλλόγων παρουσία μαθητών, καθηγητών, διευθυντών σχολείων του Βαλτινού και πλήθος κόσμου.

Στη συνέχεια ακολούθησε η μαθητική παρέλαση.

«Η επέτειος της 25ης Μαρτίου είναι η μεγάλη διπλή γιορτή, της Εθνικής Παλιγγενεσίας και της Ορθοδοξίας με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Είναι ημέρα κατάνυξης και απόδοσης της οφειλόμενης τιμής στους αγωνιστές του 1821, σε όλους εκείνους τους επώνυμους αλλά και ανώνυμους ήρωες, που κράτησαν στην καρδιά τους άσβεστη τη φλόγα του ξεσηκωμού και αγωνίστηκαν προκειμένου να υπερασπιστούν τα ιδανικά, τις αρχές και τις αξίες του έθνους μας.

Αποτελεί μια ασίγαστη υπενθύμιση του πάθους και της γενναιότητας της ελληνικής ψυχής, της αποφασιστικότητας, της τόλμης και της αυτοθυσίας των Ελλήνων. Ταυτόχρονα αποτελεί και παράδειγμα της μεγάλης δύναμης του έθνους μας όταν καταφέρνουμε να αγωνιζόμαστε για τον κοινό σκοπό με σύμπνοια και ομόνοια. Στη σημερινή δύσκολη συγκυρία για την Ελλάδα μας, είναι και ημέρα ευθύνης προς την πατρίδα, προς τη σημερινή αλλά και τις επόμενες γενιές.

Μνήμες του Βαλτινού από τις εκδηλώσεις για την150ετηρίδα της επετείου του 1821.

Αναμνηστική φωτογραφία των φουστανελοφόρων από το Βαλτινό

Το 2021 συμπληρώνονται δύο αιώνες από την κήρυξη της Επανάστασης του 1821. Ήδη φορείς, θεσμοί και ιδρύματα σε όλη τη χώρα προγραμματίζουν εκδηλώσεις, και προετοιμάζονται γι’ αυτή την επέτειο.

Η Επανάσταση του 1821 είναι μία συγκλονιστική εποχή της νεοελληνικής ιστορίας, και εξαιρετικά γοητευτική. Ας μην ξεχνάμε ότι γέννησε ένα ανεξάρτητο, σύγχρονο κράτος και εμπεριέχει όλα τα στοιχεία της ανατροπής, της μεταρρύθμισης και τη νεωτερικότητα που εμφανίζονται διαρκώς κατόπιν. Της αξίζει συνεπώς μια βαθύτερη μελέτη.

Η επέτειος των διακοσίων χρόνων δίνει την ευκαιρία για να βγουν στην επιφάνεια όλα τα νέα στοιχεία οι ιστορικές μελέτες και τα ερευνητικά προγράμματα που δημιουργούν το υπόβαθρο για να εγκατασταθεί επιτέλους νέα αφήγηση της ιστορίας συνδεδεμένη με την καθημερινότητα.  

 

Φουστανελοφόροι ιππείς από το Βαλτινό στην αρχή της οδού Ασκληπιού στα Τρίκαλα

Γυρίζοντας 50 χρόνια πίσω, στην 150ετηρίδα, της επετείου του 1821, θα δούμε ότι έγιναν ανάλογοι εορτασμοί από το κράτος, δίνοντας την ευκαιρία της ενδυνάμωσης των πατριωτικών αισθημάτων του λαού μας.

Στα πλαίσια λοιπόν, των εορταστικών εκδηλώσεων της 150 ετηρίδας της επαναστάσεως του 1821 είχαν γίνει στις 22 Μαρτίου 1971, στην πόλη των Τρικάλων, διάφορες εκδηλώσεις με την συμμετοχή πολλών κατοίκων από το Βαλτινό.

Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν το πρωί με την αναπαράσταση της εισόδου του Ελληνικού Στρατού στα Τρίκαλα, την 23ην Αυγούστου 1881. 

Στη συνέχεια τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση από τον τότε Σεβασμιώτατο Σεραφείμ στην πλατεία Χατζηπέτρου. Μετά, ο τότε Δήμαρχος Ιωάννης Μάτης δεξιωθεί στο Δημαρχείο τους επισήμους.

Στο τέλος της δεξίωσης έγινε η αναπαράσταση της εισόδου του Ελληνικού Στρατού στα Τρίκαλα και η παράδοση στον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου του κλειδιού της πόλεως του αρχηγού του τμήματος.

Οι ιππείς φουστανελοφόροι από το Βαλτινό, Ναπολέον Σταμούλης, Αθανάσιος Πράτας και Γιάννης Βαγγελός.  

Την αναπαράσταση είχε αναλάβει, και την πραγματοποίησε με μεγάλη επιτυχία, τμήμα φουστανελλοφόρων ιππέων απαρτιζόμενο από κατοίκους του Βαλτινού.

Οι Βαλτσινιώτες που έλαβαν μέρος ήταν οι:

Κων/νος Ψύχος, Βάιος Σταμούλης, Αναστάσιος Σταμούλης, Σωτήριος Πέτρος, Νικόλαος Βότσιος, Αθανάσιος Ριζαριώτης, Γεώργιος Κουφοχρήστος, Νικόλαος Χασιώτης, Κων/νος Σταμούλης, Ναπολέων Σταμούλης, Γεώργιος Κλιάκος, Μιχάλης Δήμου, Βασίλειος Τσιγάρας, Βασίλειος Κράβαρης, Ιωάννης Χριστάκος (Βαγγελός), Κων/νος Αγγελόπουλος, Κων/νος Πέτρου, Γεώργιος Ζαμπακάς, Αθανάσιος Πράτας, Γρηγόρης Καραγιώργος, Ευάγγελος Κόρακας, Κων/νος Βαγγελός, Απόστολος Σχολής, Γεώργιος Βαγγελός και Απόστολος Βότσιος.
Ένα άλλο τμήμα άλκιμων νέων αναπαρίσταναν τους αποχωρούντες Τούρκους.

Η Επανάσταση του 1821 στον Ασπροπόταμο

Του Δημήτρη Κωνσταντινίδη

Τέσσερις μόλις μήνες μετά το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης στην Πελοπόννησο ακολούθησαν επαναστατικές κινήσεις και στη Δυτική Ελλάδα και ειδικότερα στην ευρύτερη περιοχή του Ασπροποτάμου. Τα γεγονότα της μάλλον άγνωστης αυτής πτυχής της τοπικής μας ιστορίας έχουν ως εξής:

Το επαναστατικό σχέδιο

Το πρώτο «γενικού χαρακτήρα» επαναστατικό σχέδιο, στο οποίο είχαν μυηθεί οι ασπροποταμίτες ηγήτορες λίγο μετά την έναρξη της επανάστασης του 1821, αποτελούσε μέρος του αδρομερούς σχεδίου ανάφλεξης στην ευρύτερη περιοχή της Δυτικής Ελλάδας. Το σχέδιο, το οποίο δεν είχε αναλυτική στρατιωτική τεκμηρίωση και καταγραφή, συνάγεται από τη μοναδική ισχυρή ιστορική μαρτυρία του αγωνιστή του 1821 Νικόλαου Κασομούλη και καταγράφεται στα «Στρατιωτικά Ενθυμήματά» του.

Ο αρχικός σκοπός των πρώτων επαναστατικών κινήσεων στον Ασπροπόταμο ήταν η αποκοπή της επικοινωνίας των στρατευμάτων του Χουρσίτ, ο οποίος αγωνιζόταν να υποτάξει τον εξεγερμένο Αλή Πασά στην Ήπειρο, με τα αντίστοιχα ισχυρά στρατεύματα του Μαχμούτ Δράμαλη, που είχαν εγκατασταθεί στη Λάρισα. Η αποκοπή της επικοινωνίας θα επιτυγχανόταν μέσω της ισχυρής στρατιωτικής παρουσίας σε όλες τις διόδους που οδηγούσαν στην Πίνδο. Επακόλουθο του αποκλεισμού των διόδων θα ήταν η αμφισβήτηση της τουρκικής διοίκησης στη Δυτική Ελλάδα και η ενθάρρυνση ανάλογων επαναστατικών κινήσεων σε όλη την Ήπειρο.

Πρέπει να αναφερθεί ότι οι περισσότεροι από τους αρματολούς της Πίνδου, όπως και οι πρόκριτοι των χωριών του Ασπροποτάμου, στάθηκαν ουδέτεροι ή ενίσχυσαν τα σουλτανικά στρατεύματα στην αρχή της Επανάστασης. Άλλοι, διότι ήταν ισχυρά προσκολλημένοι στην τουρκική ηγεσία και άλλοι διότι γνώριζαν για την παρουσία ισχυρής στρατιωτικής δύναμης που διατηρούσαν οι Τούρκοι στα Τρίκαλα και η οποία με τον υπάρχοντα συσχετισμό δυνάμεων δεν ήταν δυνατό να αποκοπεί σε καμία από τις δύο «εισόδους» της Πίνδου, ούτε δηλαδή στη στενή κοιλάδα που σχηματίζεται δυτικά της Καλαμπάκας με κατεύθυνση την Καστανιά και τον Ασπροπόταμο, αλλά ούτε και στα στενά της Πόρτας. Η κρίση όμως που επέφερε η πολεμική σύρραξη στις περιοχές τους και οι πιέσεις που δέχονταν από ανταγωνιστές ενόπλους ή από τις ήδη επαναστατημένες περιφέρειες συνέβαλε στο να ξεπεράσουν και αυτοί τους αρχικούς δισταγμούς και να προσπαθήσουν να ηγηθούν της Επανάστασης στις περιοχές που ήλεγχαν.

Μνήμες από τις σχολικές γιορτές του δημοτικού σχολείου Βαλτινού. Μέρος δεύτερο

Συνεχίζοντας την αναζήτηση της κρυμμένης ελληνικότητας, ανακαλώντας μνήμες από τις σχολικές γιορτές του δημοτικού σχολείου Βαλτινού, με τη βοήθεια παλαιών φωτογραφιών, αναβιώνουμε όμορφες και συγκινητικές στιγμές του παρελθόντος από την σχολική ζωή του τόπου μας.

Στο δεύτερο μέρος του θέματος «Μνήμες από τις σχολικές γιορτές του δημοτικού σχολείου Βαλτινού» γίνεται μια παρουσίαση φωτογραφιών με χαρακτηριστικές φιγούρες μαθητών, δασκάλων και άλλων προσώπων που σχετίζονταν με τη σχολική κοινότητα. 
Οι σχολικές γιορτές αποτελούν πηγή εθνικής συνείδησης και πηγή πολιτισμού. Η αναπαράσταση του αρχικού γεγονότος μέσα από τις σχολικές γιορτές δεν αποτελεί απλά και μόνο μια βιωματική μάθηση, η οποία έχει και καλύτερα αποτελέσματα συγκριτικά με την τυπική εικόνα της μάθησης της σχολικής αίθουσας. Οι σχολικές γιορτές ανατροφοδοτούν με μια σύγχρονη ματιά και με νέες ερμηνείες και επανερμηνείες τα γεγονότα, συγκροτούν έναν ιδιότυπο διάλογο με τις μεγάλες στιγμές της ιστορίας μας, εμπλουτίζουν τη σχολική ζωή και προσδίδουν αξιακό πλεόνασμα στην έννοια και στο ρόλο του σχολείου. 

Συνεχίζουμε λοιπόν, την παρουσίαση όμορφων και νοσταλγικών εικόνων που τραβήχτηκαν πριν από πολλά χρόνια, αλλά εξακολουθούν να τέρπουν χάρη και να ξυπνούν γλυκές αναμνήσεις στη ματιά του θεατή.
Καλή περιπλάνηση! 

Μνήμες από τις σχολικές γιορτές του δημοτικού σχολείου Βαλτινού

Με αφορμή την εθνική μας επέτειο της 25^ης Μαρτίου 1821, επιχειρούμε ένα φωτογραφικό ταξίδι, εστιάζοντας σε στιγμές από παλαιότερες επετειακές σχολικές γιορτές, του δημοτικού σχολείου Βαλτινού.

Η έκθεση αυτών των φωτογραφιών συγκροτεί τη θεματική της επετειακής σχολικής γιορτής του τόπου μας, που είχε και έχει ως ζητούμενο την αναζήτηση της κρυμμένης ελληνικότητας, μέσα από την αναβίωση στιγμών και γεγονότων της ιστορίας μας.

Οι επετειακές σχολικές γιορτές έχουν ένα πολύτιμο φορτίο, ένα φορτίο συλλογικής μνήμης και συλλογικών ονείρων. Διατηρούν και αναπαράγουν εσαεί στη μνήμη των νέων γενιών στιγμές και γεγονότα μεγαλείου του λαού μας, καλλιεργούν την εθνική μας συνείδηση και συνεργούν καταλυτικά στη μεταβίβαση της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Επί πλέον οι σχολικές γιορτές έχουν και μια άλλη σημαντική αξία. Αρτιώνουν τον παιδαγωγικό λόγο του σχολείου, αναδεικνύουν τον ηθικοπλαστικό ρόλο της ιστορίας και την αναγκαιότητα της βαθιάς επίγνωσής της για το σχεδιασμό του συλλογικού μέλλοντός μας.

Οι πανανθρώπινες αξίες-ιδέες που συνιστούν το ηθικό αυτό μοντέλο όπως ο πατριωτισμός, η αγάπη για την ελευθερία, η ανιδιοτελής προσφορά στην πατρίδα βρίσκουν τη συμβολική έκφρασή τους σε μια ποικιλία συμβόλων των εθνικών σχολικών γιορτών.

Κάθε φορά το όλο σκηνικό προετοιμασίας και οι εκδηλώσεις των σχολικών γιορτών είναι μια έκπληξη του φανερώματος των άπειρων δυνατοτήτων των παιδιών και των εφήβων, είναι μια απελευθέρωση των δημιουργικών δυνάμεων των μαθητών και των μαθητριών.

Ποιος γονέας δεν έχει θαυμάσει και δεν έχει συγκινηθεί από την συμμετοχή του παιδιού του σε μια σχολική γιορτή και δεν φυλάει αυτές τις στιγμές σαν χρυσάφι της ψυχής του σ’ όλη του τη ζωή; Όταν μάλιστα η όλη ιστορία αφορά τις μικρές ηλικίες των παιδιών, τότε το όλο σκηνικό της συμμετοχής του παιδιού του συγκροτεί ίσως και τις πιο όμορφες στιγμές για το βλαστάρι του, γιατί αποκαλύπτουν και αθέατες πλευρές του παιδιού.

Αλλά και ποιος γονέας πάλι, δεν θυμάται τις δικές του βιωματικές εμπειρίες, από τις σχολικές γιορτές. 
Παρατηρώντας τις φωτογραφίες αναγνωρίζει, κανείς, δικά του βιώματα και ανακαλεί μνήμες με όμορφες και συγκινητικές στιγμές του παρελθόντος.

-Τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε να μάθει ή να αποστηθίσει τα ποιήματα ή τους ρόλους που του έδιναν οι δάσκαλοι του.

-Την ανείπωτη χαρά της ενδυμασίας με την εθνική φορεσιά, φουστανέλα για τα αγόρια και παραδοσιακή γυναικεία στολή για τα κορίτσια.

-Την αγωνία και το τρακ την ώρα της απαγγελίας, μπροστά στον κόσμο, πότε με επιτυχία και πότε ξεχνώντας τα λόγια του ποιήματος, ή τη σειρά του ρόλου στο σκετς, αλλά στο τέλος όταν ερχόταν το ενθαρρυντικό χειροκρότημα του κόσμου, πλημμύριζε η ψυχή από το αίσθημα της ικανοποίησης και της υπερηφάνειας.

Κάθε φωτογραφία, κάθε εικόνα, που αφορά σχολική γιορτή του δημοτικού σχολείου έχει να αφηγηθεί και μια ιστορία. 

Αναβίωση στιγμών από την επανάσταση του 1821 με τον φωτογραφικό φακό του Ηλία Περγαντή. Μέρος Δεύτερο

Συνεχίζουμε την παρουσίαση του αξιόλογου έργου, του καλλιτέχνη, φωτογράφου και σκηνογράφου, Ηλία Περγαντή, με τίτλο της θεματολογίας του «Φωτογραφίζοντας την Ελλάδα του Χθες».

Ο Ηλίας Περγαντής, μέσα από τον φωτογραφικό του φακό, σκηνοθετώντας και σκηνογραφώντας τα θέματά του ξεδιπλώνει το ταλέντο του και δημιουργεί καταπληκτικά έργα τέχνης. Ζωντανεύει στιγμές ιστορικών γεγονότων, και μορφές γνωστών και άγνωστων ηρώων της Ελληνικής επανάστασης του 1821, σκηνοθετώντας και σκηνογραφώντας τα θέματά του με φυσικά πρόσωπα, τα οποία ενδύει με προσεγμένες εθνικές ενδυμασίες, με αυθεντικά στοιχεία, που τα βλέπει κανείς μόνο στις προθήκες ιδιωτικών συλλογών.