Στην αυλή του Βαλτινού,
μπροστά σε έναν ασβεστωμένο τοίχο και κάτω από τον ανοιξιάτικο ουρανό, η
οικογένεια Κατσιούλη στέκει γύρω από τον οβελία, όπως στεκόταν κάθε Πάσχα: με
απλότητα, με προσμονή, με μια σιωπηλή βεβαιότητα ότι η ζωή, ό,τι κι αν φέρει, θα
ξαναβρεί τον δρόμο της προς το φως.
Το ψήσιμο του αρνιού ήταν
μια τελετουργική διαδικασία. Από το πρωινό σούβλισμα, την προσεκτική ασφάλιση
του ζώου στη σούβλα, μέχρι το αργό γύρισμα πάνω από τα κάρβουνα, όλα είχαν τον
δικό τους ρυθμό. Ο χρόνος εκεί δεν μετριόταν με ρολόγια, αλλά με τη φωτιά που
άναβε, με το λίπος που έσταζε, με τις κουβέντες που άνοιγαν και έδεναν τους
ανθρώπους μεταξύ τους.
Οι μορφές της φωτογραφίας
-άλλοι καθιστοί, άλλοι όρθιοι, άλλοι με το βλέμμα στον φακό και άλλοι στον
οβελία- κρατούν μέσα τους κάτι από τη γαλήνη της Ανάστασης. Δεν υπάρχει
βιασύνη, ούτε επιτήδευση. Υπάρχει μόνο το «μαζί». Εκείνο το απλό, αυτονόητο
«μαζί» που σήμερα συχνά λείπει, μα τότε ήταν ο πυρήνας της ζωής.
Και τώρα, που οι άνθρωποι
αυτοί «υπάρχουν μόνο ως μνήμη», η εικόνα αποκτά ένα άλλο βάθος. Δεν είναι πια
μόνο μια πασχαλινή σκηνή, είναι ένα μικρό μνημείο της συνέχειας. Γιατί το
Πάσχα, πέρα από το θρησκευτικό του νόημα, είναι και μια υπόσχεση: ότι τίποτα
δεν χάνεται οριστικά όσο το θυμόμαστε, όσο το αναβιώνουμε, όσο το μεταδίδουμε.
Ο οβελίας γυρίζει ακόμη,
κάθε χρόνο, σε αυλές και μπαλκόνια, σε χωριά και πόλεις. Όμως εκείνος ο παλιός
τρόπος -η κοινή προετοιμασία, η υπομονή, η συντροφικότητα- είναι που δίνει στο
έθιμο την ουσία του. Είναι η στιγμή που η οικογένεια γίνεται ξανά κύκλος, που
οι ζωντανοί συνομιλούν σιωπηλά με τους απόντες.
Ίσως τελικά αυτό να είναι
το βαθύτερο νόημα της Ανάστασης: όχι μόνο η νίκη της ζωής επί του θανάτου, αλλά
και η επιστροφή του ανθρώπου στον άλλον άνθρωπο. Στο βλέμμα, στο άγγιγμα, στο
μοίρασμα του ψωμιού και του κρέατος, στο γέλιο που ξεσπά χωρίς λόγο.
Και έτσι πιστοποιείται, μέσα από μια
παλιά φωτογραφία του Βαλτινού, ότι το Πάσχα δεν είναι απλώς μια γιορτή που έρχεται.
Είναι μια μνήμη που επιμένει να ζει - και μια πρόσκληση που πρέπει να κρατηθεί ζωντανή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου