Δευτέρα 12 Σεπτεμβρίου 2022

10-09-1989 ...

 

Της Κατερίνας Τσιγάρα

 

Πού πάει ένας άνθρωπος όταν φεύγει από εδώ;

Πέθανε σου λένε.

Και πότε θα γυρίσει, ρωτάς;

Δε θα γυρίσει. Πάει…

Κι αυτό το «πάει», αυτό το τελεσίδικο, το μαύρο του θανάτου, αδυνατείς να το καταλάβεις.

Δεν μπορείς να δεχτείς ότι πέθανε, δεν μπορείς να δεχτείς πως δε θα τον ξαναδείς, δε θα ξανακούσεις τη φωνή του, δε θα μοιραστείς πράγματα μαζί του.

Άδειασμα.

Δάκρυα κυλούν στα μάτια και παγώνει το μέσα σου.

Αρνείσαι.

Αυτός λένε δεν είναι εδώ. Κι όμως λένε ψέματα.

Αν δεν είναι εσύ πώς ακούς στα αυτιά σου το γέλιο του; Πώς ακούς τη φωνή του; Πώς νιώθεις την αγκαλιά του, πώς μυρίζεις το άρωμά του;

Όλα παιχνίδι της μνήμης. Όλα στο μυαλό, όλα στην καρδιά. Οι αναμνήσεις του, οι στιγμές σας, η αγάπη σου.

Αυτή δεν πέθανε. Δε φεύγει η αγάπη. Δεν ξεχνιέται όσα χρόνια κι αν περάσουν.

Μοιράστηκες, έδωσες, πήρες. Και τώρα όλα μια φωτογραφία πάνω σε ένα ψυχρό μάρμαρο.

Κλείνεις τα μάτια και περιμένεις την αύρα να σε αγγίξει. Κάπου εκεί γύρω σου είναι, δεν υπάρχει περίπτωση. Δε δέχεσαι να μην υπάρχει.

Αγαπάς κι όταν όλα έχουν τελειώσει. Αγαπάς κι ας μη βλέπεις, ας μην αγγίζεις, ας μην ακούς τον άλλο πραγματικά.

Όχι δεν τον ξεχνάς. Κανείς αγαπημένος που έφυγε δεν ξεχάστηκε ποτέ.

Κλείνεις τα μάτια και τον περιμένεις. Σε όνειρο, σε παραίσθηση, τον περιμένεις. Θα έρθει, θα σου εμφανιστεί.

Θα σου μιλήσει, θα σου γελάσει και ’συ θα γεμίσεις δάκρυα.

Μόνο εσύ. Και θα κλάψεις. Βουβά και πονεμένα, ασταμάτητα. Με παράπονο…

Γιατί εκείνη την ώρα θα συνειδητοποιήσεις πόσο σου λείπει, πόσο δυσαναπλήρωτο είναι το κενό που άφησε πίσω του.

Και τότε, τη στιγμή της πιο μεγάλης απουσίας, θα τον αγαπήσεις περισσότερο. Και θα καταλάβεις πως δεν πρόκειται να τον ξεχάσεις ποτέ, όσα χρόνια κι αν περάσουν…

Γιατί όσους αγάπησες κι «έφυγαν», δεν τους ξεχνάς ποτέ..


Κυριακή 11 Σεπτεμβρίου 2022

Οι φωτογράφοι της καρδιάς μας

 

Η φωτογραφία αποτελεί τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στη μνήμη και στη λήθη και μέσω της εικόνας, αφήνει πίσω αρκετά μνημονικά ίχνη. Ο ρόλος της είναι, να φυλακίσει την κάθε στιγμή και από την άλλη να μας αφηγηθεί ή να μας αφήσει να αναγνώσουμε ή να φανταστούμε όλες τις ιστορίες, τα ενδεχόμενα, ή τις διάφορες πτυχές από τις μυστικές ζωές των εικονιζόμενων.

Ο φωτογράφος Νίκος Μάνθος μπροστά στη μηχανή του για ρετούς (Αρχείο Η. Κ. Παγανού)

Υπηρέτες της φωτογραφικής τέχνης, της παλαιότερης εποχής, ήταν οι φωτογράφοι των Τρικάλων, όπου κατέγραψαν με το φακό τους τον κοινωνικό βίο του τόπου μας και το έργο τους αποτελεί κατάθεση ψυχής σε λιτούς τόνους του άσπρου – μαύρου. Οι παλιοί τούτοι συμπαθέστατοι και κοσμαγάπητοι επαγγελματίες, που βόηθησαν να ζήσουν για πάντα οι αγαπημένες μας στιγμές, αλλά και οι άνθρωποί μας, που έχουν πια φύγει από τη ζωή, υπάρχουν μόνο στις μνήμες μας σαν ασπρόμαυρες, όμορφες φωτογραφίες κι αυτοί, όμοιες μ’ εκείνες που τραβούσαν από το πρωί ως το βράδυ, στα χωριά και στις γειτονιές της πόλης, για να θρέψουν τις οικογένειές τους! Κοινός τους τόπος ο σεβασμός στον άνθρωπο και ένα «ήθος τόσο ισχυρό που τελικά γίνεται ήθος φωτογραφικό».

Υπαίθριος φωτογράφος στην κεντρική πλατεία των Τρικάλων. (Αρχείο Δημ. Τρίκκα, φ. 1975).

Το επάγγελμα του φωτογράφου, τα χρόνια εκείνα ήταν πολύ δύσκολο. Οι περισσότεροι ήταν αυτοδίδακτοι, και αρχικά τις φωτογραφίες που τραβούσαν τις έβγαζαν με μεγάλες μηχανές (κάσες) με τρίποδο και φυσούνα, χρησιμοποιώντας ως φιλμ, πρώτα γυάλινες πλάκες ή χαρτιά που γίνονταν αρνητικά, αργότερα τα φλιμπάκ που ήταν από χοντρό διαφανές πλαστικό και στη συνέχεια τα κοινά φιλμ από ζελατίνη, όπως εξελίχθηκαν στη πορεία του χρόνου. Η εργασία μέσα στο εργαστήριο, στο σκοτεινό θάλαμο ήταν δύσκολη, καθώς ο φωτογράφος έμεινε πολλές ώρες στο σκοτάδι να εμφανίσει το φιλμ και να τυπώσει τις φωτογραφίες.

Υπαίθριος φωτογράφος με την τρίποδη φωτογραφική μηχανή

Η παλιά τρίποδη φωτογραφική μηχανή

Πρόκειται για μια φωτογραφική μηχανή, μια κάσα διαστάσεων 40Χ40 εκ. περίπου, που στο μπροστινό μέρος βρίσκεται η φυσούνα με το φακό όπου μαζεύει και ανοίγει για να νετάρει (να καθαρίσει το είδωλο). Στο αριστερό μέρος υπάρχει ένα συρτάρι με δύο θήκες, που περιέχουν μέσα χημικά υγρά. Η μία θήκη έχει υγρό εμφάνισης και η άλλη στερέωσης. Στο μέσα μέρος της κάσας υπάρχει επίσης, ένα κουτάκι με χαρτιά, ενώ από το απέναντι μέρος υπάρχει ένα παραθυράκι με κόκκινο τζάμι, που, όταν ανοίγει το συρτάρι, βλέπεις αν η φωτογραφία είναι έτοιμη. Τέλος, στο πίσω μέρος υπάρχει ένα μαύρο πανί, το λεγόμενο μανίκι. Αυτή τη φωτογραφική μηχανή οι μερακλήδες φωτογράφοι την είχαν στολισμένη γύρω γύρω με τις καλύτερες φωτογραφίες τους, σε διάφορες πόζες, σαν μια μικρή βιτρίνα, για να διαφημίζουν την άριστη δουλειά τους, καθώς και με καθρεφτάκια για να καθρεπτίζονται οι πελάτες, πριν από τη φωτογράφηση. Ολόκληρη η μηχανή στηρίζονταν σε έναν ξύλινο τρίποδο κι ο φωτογράφος κοιτούσε αρχικά μέσα από το μανίκι και τη μηχανή, τοποθετώντας έτσι τους ανθρώπους στη σωστή θέση μπροστά στο φακό. Έβγαζε το φιλμ που ήταν από γυάλινη πλάκα ή φωτογραφικό χαρτί, και φώναζε στους πελάτες: «ακίνητοι, χαμογελάστε παρακαλώ, κοιτάξτε εδώ, θα βγει το πουλάκι!» και άνοιγε το καπάκι από το φακό προς τα έξω, μετρούσε από το ένα ως το δέκα, ανάλογα με τον φωτισμό που υπήρχε, και το ξαναέκλεινε. Ακολουθούσε η επεξεργασία μέσα στη μηχανή «κάσα», που λειτουργούσε ως σκοτεινός θάλαμος, και σε λίγο η φωτογραφία ήταν έτοιμη.

 


Σάββατο 10 Σεπτεμβρίου 2022

Αιτήσεις για τη δωρεάν φοίτηση στη Δημοτική Φιλαρμονική Τρικάλων


Τα νέα της μέλη υποδέχεται με τις εγγραφές για το ακαδημαϊκό έτος 2022-2023, η Δημοτική Φιλαρμονική Τρικάλων. Οι εγγραφές ξεκινούν από Πέμπτη 15 Σεπτεμβρίου και θα διαρκέσουν έως το τέλος του μήνα.

Συμμετοχή στη Φιλαρμονική μπορούν να δηλώσουν μαθητές από Ε’ Δημοτικού και άνω, όπως και ενήλικες. Τα μαθήματα θα ξεκινήσουν μέσα Οκτωβρίου. Η φοίτηση είναι για όλους και όλες ΔΩΡΕΑΝ.

Κατά το νέο ακαδημαϊκό έτος θα λειτουργήσουν τμήματα για:

Ξύλινα Πνευστά (Φλάουτο, Κλαρινέτο, Σαξόφωνο)

Χάλκινα Πνευστά (Κόρνο, Τρομπέτα, Τρομπόνι, Ευφώνιο, Τούμπα)

Κρουστά (Ταμπούρο, Γκραν Κάσα, Κύμβαλα)

Θεωρία της Μουσικής (παιδιά και ενήλικες)

Οι ενδιαφερόμενοι/ες θα μπορούν να πραγματοποιήσουν την εγγραφή τους κάθε Τρίτη και Πέμπτη 18.00-20.00 στον χώρο του Δημοτικού Ωδείου Τρικάλων, στην οδό Βύρωνος 22. Για περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμο το τηλέφωνο του τμήματος Πολιτισμού του Δήμου Τρικκαίων 2431 353 568 (πρωινές ώρες), καθώς και η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου filarmoniki@trikalacity.gr.

Υπεύθυνη της Δημοτικής Φιλαρμονικής Τρικάλων είναι η αρχιμουσικός κ. Μαίρη Μητσοπούλου.

Ιστορική Αναδρομή

Η Δημοτική Φιλαρμονική Τρικάλων έχει μια μακρά ιστορική διαδρομή. Η επίσημη ίδρυσή της έγινε το 1896 με την ονομασία «ΦΙΛΑΡΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΡΙΚΚΑΛΩΝ», αλλά η πρώτη συγκρότηση της μπάντας πραγματοποιήθηκε το 1902. Το 1914 συστήνεται ο Μουσικογυμναστικός Σύλλογος σε μια κοινή προσπάθεια του Μουσικού και Γυμναστικού Συλλόγου της πόλης. Το 1938 ιδρύεται η πρώτη Δημοτική Φιλαρμονική Τρικάλων και το 1954 θεσμοθετείται με Βασιλικό Διάταγμα. Σήμερα αποτελεί δομή του Τμήματος Πολιτισμού της Διεύθυνσης Παιδείας- Πολιτισμού & Αθλητισμού του Δήμου Τρικκαίων.

Πολλοί σημερινοί καταξιωμένοι μουσικοί προερχόμενοι από τη Δημοτική Φιλαρμονική Τρικάλων διέπρεψαν σε ορχήστρες της Ελλάδος και του Εξωτερικού και στις μπάντες των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας της χώρας μας, ως εκτελεστές και στην συνέχεια κάποιοι από αυτούς ως Αρχιμουσικοί.

Στόχοι της Δημοτικής Φιλαρμονικής Τρικάλων είναι: η μουσική καλλιέργεια και αγωγή των μελών της, η καλλιτεχνική κατάρτιση των μαθητών στην εκτέλεση μουσικών έργων, η διοργάνωση συναυλιών- φεστιβάλ και άλλων συναφών καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, η ανάδειξη μουσικών ταλέντων που θα τιμήσουν την Δημοτική Φιλαρμονική Τρικάλων και την πόλη των Τρικάλων, η ψυχαγωγία των δημοτών μέσα από τις εμφανίσεις της & η συμβολή της στην λαμπρότερη διεξαγωγή θρησκευτικών- εθνικών και τοπικών εορτών.

Η μπάντα και τα σχήματά της κατέχουν ένα πλούσιο ρεπερτόριο από τη διεθνή και ελληνική μουσική σκηνή το οποίο και εκτελούν σε συναυλίες, Φεστιβάλ και μουσικές βραδιές σε τοπικές κοινότητες, συνοικίες και συνοικισμούς του Δήμου Τρικκαίων, στους υπόλοιπους Δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων καθώς και σε πόλεις εκτός του Νομού. Επίσης, δίνουν το παρόν σε Θρησκευτικές εορτές, Εθνικές επετείους, αθλητικές εκδηλώσεις και συναυλίες για φιλανθρωπικό σκοπό.

Παρασκευή 9 Σεπτεμβρίου 2022

Η ιστορία του Δημοτικού Σχολείου Βαλτινού σε βιβλίο

 


Με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, νομίζω ότι είναι η καταλληλότερη στιγμή να παρουσιάσουμε το νέο βιβλίο με τίτλο «Το Δημοτικό Σχολείο Βαλτινού», που αφορά στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Προσχολική ηλικία - Παιδικός Σταθμός - Νηπιαγωγείο - Δημοτικό Σχολείο - Γυμνάσιο και Λύκειο Βαλτινού). 

Πρόκειται για ένα βιβλίο, 370 σελίδων, που μπορεί κανείς να το διαβάσει και στο διαδίκτυο.

Τα σχολικά χρόνια μένουν ανεξίτηλα χαραγμένα στην καρδιά και στη μνήμη όλων μας, και μας ελκύουν νοσταλγικά προς την εποχή της αθωότητας, την εποχή που ανακαλύπταμε τον κόσμο. Έναν κόσμο που αναδύονταν μέσα από την μάθηση και την εμπειρία που πρόσφερε το σχολείο. Αυτό το σχολείο διερευνάται εξελικτικά και διεξοδικά, από την εποχή της ίδρυσης του ελληνικού κράτους μέχρι τα πρώτα χρόνια της νέας χιλιετίας του 2000 και καταγράφεται καθ’ ολοκληρίαν το φάσμα των τεκταινόμενων της σχολικής ζωής και γενικότερα της εκπαίδευσης. Ουσιαστικά, είναι σαν να φυλλομετρούμε ένα παλιό παιδικό ημερολόγιο, ανασταίνοντας σε κάθε σελίδα του κάποιες στιγμές που οι περισσότεροι από εμάς ζήσαμε.

Για να περιηγηθείτε και να διαβάσετε το βιβλίο πατήστε στον σύνδεσμο: εδώ



Τετάρτη 7 Σεπτεμβρίου 2022

Η έντυπη εφημερίδα «Το Βαλτινό» επανεκδόθηκε τώρα σε συλλεκτικό βιβλίο

 

Η έντυπη εφημερίδα «Το Βαλτινό» επανεκδόθηκε ως ένα συνολικό σώμα σε μία ειδική έκδοση μεγαλόσχημου συλλεκτικού βιβλίου με συγκεντρωμένα όλα τα φύλλα της, όπου μπορεί κανείς να περιηγηθεί ή να το διαβάσει και στο διαδίκτυο.

Η εφημερίδα «Το Βαλτινό» ήταν μία νεανική προσπάθεια της δημιουργικής ανησυχίας και της ανάγκης έκφρασης και επικοινωνίας σε μία εποχή πολύ διαφορετική από τη σημερινή.

Ο σκοπός της Εφημερίδας του Βαλτινού ήταν να αποτελέσει ένα μέσον επικοινωνίας, ενημέρωσης, ανταλλαγής ιδεών και απόψεων και να συντονίσει τα κοινά μας ενδιαφέροντα στη βάση του τόπου καταγωγής μας.

Έτσι λοιπόν κατά το τέλος του 1994 άρχισε να εκδίδεται διμηνιαία, η εφημερίδα με τον τίτλο «Το Βαλτινό», διαστάσεων 42 εκ. ύψος Χ 30 εκ. πλάτος, μονόχρωμη στην αρχή, και έγχρωμη στην συνέχεια. Εκτυπώνονταν στην αρχή σε 8 σελίδες, στη συνέχεια σε 16 και 20.

Το 2000 μετονομάστηκε και εκδόθηκε με τον τίτλο «ΤΟ ΚΑΛΛΙΔΕΝΔΡΟ», ενώ το 2005 εκδόθηκε ως έκτακτη εορταστική έκδοση.
Συγκεκριμένα τυπώθηκαν τα παρακάτω 12 φύλλα:

-Έτος 1995, Ιανουάριος - Φεβρουάριος, Σελίδες 8

-Έτος 1995, Μάρτιος - Απρίλιος, Σελίδες 8

-Έτος 1995, Μάιος - Ιούνιος, Σελίδες 12

-Έτος 1995, Ιούλιος - Αύγουστος, Σελίδες 12

-Έτος 1995, Σεπτέμβριος - Οκτώβριος, Σελίδες 12

-Έτος 1995, Νοέμβριος - Δεκέμβριος, Σελίδες 12

-Έτος 1996, Ιανουάριος - Δεκέμβριος, Σελίδες 12

-Έτος 1997, Ιανουάριος - Φεβρουάριος, Σελίδες 20

-Έτος 1997, Δεκέμβριος, Σελίδες 16

-Έτος 2000, Μάρτιος - Απρίλιος, «ΤΟ ΚΑΛΛΙΔΕΝΔΡΟ» Σελίδες 16

-Έτος 2000, Ιούλιος - Αύγουστος, «ΤΟ ΚΑΛΛΙΔΕΝΔΡΟ» Σελίδες 16

-Έτος 2005, Αύγουστος , «ΤΟ ΒΑΛΤΙΝΟ» (Εορταστική έκδοση)  Σελίδες 16

Με την είσοδο της ψηφιακής τεχνολογίας και τη διάδοση του διαδικτύου στη ζωή μας, η εφημερίδα προσαρμόστηκε στο νέο περιβάλλον και έτσι. από τις 9 Φεβρουαρίου 2010, έγινε διαδικτυακή, και εκδίδεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση: tovaltino.blogspot.com με τον τίτλο: «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΒΑΛΤΙΝΟΥ».

Για να περιηγηθείτε και να διαβάσετε το βιβλίο πατήστε εδώ.











Τρίτη 6 Σεπτεμβρίου 2022

ΜΥΘΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ

 

Η τεχνολογία τους προσπέρασε και τους έκανε μουσειακό είδος. Οι περισσότεροι κατέρρευσαν κι ερήμωσαν. Και μαζί τους αφανίστηκε ένας ολόκληρος, σχεδόν μυθικός, κόσμος. Μιλάω για τους νερόμυλους και τον κόσμο που τους εμψύχωνε. Η χαρακτηριστική φιγούρα του μυλωνά, η απλόχωρη αυλή με τα τρεχούμενα νερά, οι αμέτρητες κότες, χήνες και πάπιες λόγω των εν αφθονία σιτηρών, οι κατσίκες και τα λίγα αρνάκια και, κυρίως, οι άνθρωποι με τα γαϊδούρια, τα άλογα, τα κάρα τους και τα φορτώματά τους. Τι γλυκιά αναμονή μέχρι να έρθει η σειρά του καθενός για ν’ αλέσει κι ύστερα να φύγει, αντικαθιστώντας την ποσότητα του σιταριού του με αλεύρι. Κι εν τω μεταξύ κάτω από τους ίσκιους, δίπλα από τα νερά, να τρώει ο καθένας το προσφάι του. Κάποιοι να διηγούνται παραμύθια ή απλές καθημερινές ιστορίες και οι περισσότεροι να ακούνε. Τις έζησα αυτές τις στιγμές. Τις αναπολώ συνεχώς. Και, βέβαια, επαναλαμβάνω κάθε τόσο την διαχρονική απορία του πατέρα μου: «Μα γιατί, γιατί να νοσταλγώ τα χρόνια της δυστυχίας και της απέραντης έλλειψης;»

Του Ηλία Κεφάλα


Δευτέρα 5 Σεπτεμβρίου 2022

Οι θεατρικές παραστάσεις στο Βαλτινό

 

Θεατρική παράσταση, φ. 1962. 

Το 1960 ιδρύθηκε και λειτούργησε στο χωριό ο Μορφωτικός Σύλλογος Αγροτοπαίδων Βαλτινού. Εμπνευστές και ιδρυτές του Συλλόγου ήταν πολλοί νέοι άνθρωποι με ανησυχίες και φιλοδοξίες για την πολιτιστική αναβάθμιση του χωριού. Ψυχή του Συλλόγου αυτού ήταν ο Δημήτριος Χήρας ο οποίος προσπαθούσε να βρει πόρους για την λειτουργία του.

Από αυτόν τον Σύλλογο, μεταξύ άλλων δραστηριοτήτων, δημιουργήθηκε και θεατρικό τμήμα το οποίο ανέβαζε διάφορες παραστάσεις.

Την εποχή εκείνη, οι άνθρωποι αποκλεισμένοι στο μικρό χωριό, έβρισκαν διέξοδο αναζητώντας την ιδιαίτερη εκείνη μαγεία που δίνει το θέατρο.

Κατά τη δεκαετία του 1960 οργανώθηκαν αρκετές θεατρικές παραστάσεις οι οποίες δίνονταν στον αύλειο χώρο της Εκκλησίας. Το χαγιάτι του ναού Αγίου Αθανασίου Βαλτινού, αποτέλεσε τη θεατρική σκηνή όπου παίζονταν κάθε Πάσχα οι θεατρικές παραστάσεις από τους κατοίκους του χωριού.

Θεατρική παράσταση στο χαγιάτι της εκκλησίας, το Πάσχα του 1962. Παίχτηκε το έργο «Ο ψευτοθόδωρος» του Δημήτρη Ψαθά.

Η σκηνογραφία δεν αποτελούσε ιδιαίτερο πρόβλημα. Ο χώρος της σκηνής (όπως περικλειόταν από διάφορα παραπετάσματα) απεικόνιζε συνήθως τον χώρο ενός δωματίου, τα ψηλά βουνά, τον κάμπο. Με τη χρήση διαφόρων στρωσιδιών (κουρελούδες, σεντόνια, χαλιά), την προσθήκη ορισμένων επίπλων και την τοποθέτηση ορισμένων ενδεικτικών στοιχείων (π.χ. μιας εικόνας) η κατάσταση βολεύονταν ικανοποιητικά. Συχνά δημιουργούνταν και ένα ή δύο ζωγραφισμένα σκηνικά που τοποθετούνταν σαν διακοσμητικό φόντο στη σκηνή.

Θεατρική παράσταση στο χαγιάτι της εκκλησίας, το Πάσχα του 1962.

Τη διδασκαλία του έργου αναλάμβανε ο σκηνοθέτης, κάποιος γνώστης του θεάτρου είτε εμπειρικός είτε θεωρητικός. Από αυτόν γίνονταν οι υποδείξεις για την κίνηση και τη θέση των ηθοποιών πάνω στη σκηνή. Κάποιες φορές η διδασκαλία γίνονταν ομαδικά ο ένας διόρθωνε τον άλλον, ο άλλος τον άλλον και ούτω καθεξής.

Σκηνοθετικές ικανότητες είχαν ο Αλκιβιάδης Ζαμπακάς, ο Νικόλαος Τσιγάρας, και ο Αθανάσιος Γεωργ. Καραθανάσης. 

Οι ηθοποιοί.

Μεγάλο πρόβλημα υπήρχε με την συμμετοχή των γυναικών. Η σχετική προκατάληψη της εποχής εκείνης απαγόρευε τη συμμετοχή των γυναικών στο θέατρο. Έτσι τους γυναικείους ρόλους υποδύονταν οι άντρες. Η επιλογή των ανδρών που θα ερμήνευαν τους γυναικείους ρόλους δεν γίνονταν τυχαία. Ο υποψήφιος έπρεπε να διαθέτει λεπτή φωνή και παράστημα ντελικάτο. Επίσης έπρεπε να διαθέτει και κάποιο ταλέντο για να υποδυθεί έναν ρόλο έξω από τη φύση του. Τέλος, θα έπρεπε να είναι ο ίδιος διατεθειμένος να δεχθεί τα «πειράγματα» του κοινωνικού περίγυρου.

Θεατρική παράσταση στο χαγιάτι της εκκλησίας, το Πάσχα του 1960. Παίχτηκε το έργο «Ότι σπείρεις θα θερίσεις».

Ηθοποιοί που ενσάρκωσαν τους ρόλους των διαφόρων παραστάσεων ήταν οι: Κώστας Αγγελόπουλος, Κώστας Ευγ. Σταμούλης, Βασίλης Τσιγάρας, Βασίλης Βαγγελός, Κώστας Ηλ. Κουφοχρήστος, Σωτήρης Τσιμπώνης, Θανάσης Κ. Καραθανάσης, Θανάσης Κατσιούλης, Στέργιος Γ. Σταμούλης κ.ά.

Οι σκηνοθέτες, οι ηθοποιοί και όλοι όσοι συμμετείχαν σε αυτές τις προσπάθειες έδιναν τον καλύτερο εαυτό τους. Ο καθένας μάθαινε το ρόλο του, γίνονταν και οι σχετικές πρόβες στο σπίτι του Νικολάου Βότσιου και την Κυριακή του Πάσχα ήταν όλα έτοιμα…

Το Πάσχα, στις 12 Απριλίου 1960 παίχτηκε ένα σατυρικό δράμα.

Το Πάσχα του 1961 παίχτηκε το έργο «Ότι σπείρεις θα θερίσεις», σε σκηνοθεσία Νικολάου (Κολιού) Τσιγάρα και Αθαν. Γεωργ. Καραθανάση.

Το Πάσχα του 1962 παίχτηκε το έργο «ο Ψευτοθόδωρος»,  του Δημήτρη Ψαθά, σε σκηνοθεσία Αλκιβιάδη Ζαμπακά.

Κάποιο άλλο Πάσχα ετοιμάστηκε να παιχτεί το έργο «Η Γκόλφω», βουκολικό δραματικό ειδύλλιο σε πέντε πράξεις του Σπύρου Περεσιάδη, αλλά για κάποιους λόγους η παράσταση ματαιώθηκε.

Θεατρική παράσταση στο χαγιάτι της εκκλησίας, το Πάσχα του 1960. Παίχτηκε το έργο «Ότι σπείρεις θα θερίσεις».

Αξίζει να σημειωθεί πως ανάλογες θεατρικές παραστάσεις δόθηκαν και στον χώρο του δημοτικού σχολείου, η δε συμμετοχή των κατοίκων του χωριού και των γειτονικών χωριών σ’ αυτές τις παραστάσεις ήταν καθολική.


Εικόνα από τη θεατρική παράσταση "Η Γκόλφω" στο Δημοτικό σχολείο Βαλτινού.

Εικόνα από τη θεατρική παράσταση "Η Γκόλφω" στο Δημοτικό σχολείο Βαλτινού.


Εικόνα από θεατρική παράσταση στο χαγιάτι της εκκλησίας Βαλτινού. Πάσχα 1961.
 

Εικόνα από θεατρική παράσταση στο χαγιάτι της εκκλησίας Βαλτινού. Πάσχα 1962.


Κυριακή 4 Σεπτεμβρίου 2022

Λεηλασία της ζωής μας

 

Του Χρήστου Γιανναρά

Ο μηδενιστικός «εκσυγχρονισµός» µάχεται φανατισµένα να αποδεσµεύσει την «πόλιν» από τα «ιερά» της, την πολιτική από κάθε «νόηµα» ή στόχο πέρα από τη στυγνή χρησιμότητα. Και η θεσμοποιημένη μεταφυσική («επικρατούσα θρησκεία») πασχίζει πεισματικά και απερίσκεπτα να αποδείξει ότι το απολακτιζόμενο από τους «εκσυγχρονιστές» νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης και συνύπαρξης δεν είναι παρά απλό συναίσθημα «θρησκευτικό» ιδεολογικοποιημένο ψυχολόγημα.

Η κάθε πλευρά μάχεται να ευτελίσει αυτό που έχει και να προσλάβει αυτό που την ακυρώνει: Η πολιτική αγωνίζεται να απεκδυθεί τον κοινωνικό της χαρακτήρα, τη σκοποθεσία σχέσεων κοινωνίας «κατ’ αλήθειαν» βίου, αποτροπής της αλλοτρίωσης του ανθρώπου. Θεωρείται «προοδευτική» η πολιτική που ταυτίζεται με μια «πρακτική της συλλογικότητας», λογιστικές διευθετήσεις της οικονομίας, τεχνοκρατικές ρυθμίσεις για τη γενικευμένη, ακώλυτη καταναλωτική αποχαύνωση.

Από τη δική της πλευρά, η θεσμοποιημένη μεταφυσική προσπαθεί, με κάθε τρόπο, να αποποιηθεί τον προβληματισμό και τη γλώσσα που φωτίζει το αίνιγμα της ζωής και του θανάτου. Προτιμάει συναισθηματικές παρηγόριες, πληθωρικές ηθικολογίες, άσχετες με την εμπειρία, ψυχολογικές «βεβαιότητες» που λανσάρονται σαν «πίστη». Παραιτείται από την υποστατική πραγματικότητα της αλήθειας της (από το κοινωνικό σώμα της ενορίας και επισκοπής), επιχειρεί να διασωθεί ως θεσμοποιημένη από το κράτος ιδεολογία. Δεν αντιλαμβάνεται τον ιλιγγιώδη πολιτισμό στον οποίο σαρκώθηκε το «ευαγγέλιό» της.

Περίεργες αναλογίες αμοιβαίων εξομοιώσεων: Οι διαχειριστές του μηδενιστικού «εκσυγχρονισμού» παλεύουν, με νύχια και με δόντια, να υποκαταστήσουν την πολιτική «πράξη» με σκηνοθετημένες εντυπώσεις, το άθλημα της ποιότητας και κοινωνικής προσφοράς με τη φιγουρατζίδικη ευτέλεια. Ο πήχυς των επιδιώξεών τους δεν μπορεί να ανεβεί ψηλότερα από την ψηφοθηρία. Είναι το μέγιστο που μπορούν να φιλοδοξήσουν, το βλέπει κανείς στην ιταμότητα των φυσιογνωμιών και των λόγων τους. Αφρίζουν στα τηλεοπτικά «παράθυρα», μαίνονται υστερικά και εξευτελίζονται, προκειμένου να εξαλείψουν κάθε μνεία «ιερότητας» από την «πόλιν», να ισοπεδώσουν τη ζωή στο επίπεδο των «δικαιωμάτων».

Γιατί; Ίσως επειδή το «ιερό» παραπέμπει σε ποιότητες που συντρίβουν τα δικά τους σπιθαμιαία αναστήματα, καταδείχνουν μικρονοϊκή τη λογική του μηδενισμού, τρομακτικό τον επικείμενο θάνατο του θωρακισμένου με «δικαιώματα» ατόμου.

Από την άλλη μεριά, οι δοκούντες άρχειν των θρησκευτικών θεσμών μάς αφήνουν ενεούς με την ανάγκη που έχουν να μεταφράζουν την οντολογία (το «νόημα» της ύπαρξης και της συνύπαρξης) σε φτηνό ψυχολόγημα, σε γλώσσα ωφελιμιστικής ιδιοτέλειας, γλώσσα εξουσίας και «έργων αξιομισθίας». Δίχως αυτή την εξουσιαστική επένδυση δεν μπορούν να πουν τι επαγγέλλονται, χρειάζονται την εξουσιαστική σκηνοθεσία για να εκπροσωπήσουν την ελπίδα νίκης της ζωής καταπάνω στον θάνατο.

Τρεισήμισι χιλιάδες χρόνια πολιτισμού των Ελλήνων συνιστούν απτό θησαύρισμα στη ζωντανή (ακόμα) ορθόδοξη εκκλησιαστική λατρεία: Εκεί η συνέχεια της αρχαιοελληνικής πολιτικής, η «εκκλησία του δήμου» ως εκκλησία των πιστών. Εκεί η συνέχεια της τραγωδίας, η δραματουργία που λειτουργεί ως αποκάλυψη. Εκεί η διαχρονική συνέχεια της γλώσσας από τον Όμηρο ώς τον Παπαδιαμάντη, σε κάθε εσπερινό και όρθρο. Η συνέχεια της ποίησης αδιάπτωτη, η συνέχεια της μουσικής, της ζωγραφικής από τα Φαγιούμ ώς τον Θεόφιλο.

Αλλά «οι δοκούντες άρχειν» των θεσμών αντιπαρέρχονται πανάσχετοι το ιλιγγιώδες έργο που κλήθηκαν να διακονήσουν. Έχουν στα χέρια τους διαμάντια, και αυτοί μάχονται για χρωματιστά γυαλιά.

Η κάθε πλευρά παλεύει να απωθήσει αυτό που έχει, να προσλάβει αυτό που την ακυρώνει. Οι πολιτικοί αγνοούν ή προσπερνάνε αδιάφοροι κάθε ενδεχόμενο να νοηματοδοτήσουν το έργο τους με τη γόνιμη ετερότητα της παράδοσης (δηλαδή του πολιτισμού) των Ελλήνων. Μάχονται τον πολιτισμό (την εμπειρική μεταφυσική παράδοση των Ελλήνων) πιθηκίζοντας ετεροχρονισμένο τον αντικληρικαλισμό του 18ου αιώνα στη Δύση. Και από την άλλη μεριά, οι «θρησκευτικοί άρχοντες» ούτε που υποψιάζονται την πολιτισμική παράδοση που θα μπορούσαν να συνεχίζουν.

Η παρακμή στην κυριολεξία της.


Σάββατο 3 Σεπτεμβρίου 2022

Ιστορικές σελίδες από την ποδοσφαιρική ομάδα του Βαλτινού. (Μέρος 12ον)


Αφιέρωμα σε ποδοσφαιριστές του ερασιτεχνικού ποδοσφαίρου του Α.Ο. Βαλτινού.

Στη συνέχεια του αφιερώματος «Ιστορικές σελίδες από την ποδοσφαιρική ομάδα του Βαλτινού» παρουσιάζονται παρακάτω μια σειρά από ποδοσφαιριστές που κατάγονται από το Βαλτινό και έπαιξαν ποδόσφαιρο με τη φανέλα της ομάδας.

Ευάγγελος Χρ. Ρούκας

Πρόκειται για έναν ποδοσφαιριστή που διέθετε μοναδικές ικανότητες. Επιθετικός με αξιοζήλευτα προσόντα και χαρίσματα. Μπορούσε να “γυρίσει” υπέρ του οποιαδήποτε μάχη και σε μία στιγμή μεγαλοφυούς έμπνευσης να καταφέρει το ακατόρθωτο. Στην καλή του μέρα ήταν ικανός να διασπάσει τις καλύτερες άμυνες και να σκοράρει με άνεση. 

Στη διάρκεια της ποδοσφαιρικής του διαδρομής, αρκετές ήταν οι φορές που βγήκε πρώτος σκόρερ. Στις 28-9-2013, βραβεύτηκε με το “χρυσό παπούτσι” ως ο πιο παραγωγικός σκόρερ του Νομού Τρικάλων.

 Ηλίας Χ. Κλιάκος

Τερματοφύλακας δυνατός με αυτοπεποίθηση και με καλά αντανακλαστικά, εύστοχη τοποθέτηση στον χώρο της εστίας του, με ξεχωριστό ένστικτο και γρήγορη αντίληψη.  Με αυτά τα χαρίσματα ήταν εύκολο να αποτρέπει αποτελεσματικά τον κίνδυνο και να διατηρεί απαραβίαστη την εστία του. Τα χαρίσματά του ήταν αναγνωρίσιμα και γι’ αυτόν το λόγο, πολλοί σύλλογοι προσπαθούσαν να τον αποκτήσουν στην ομάδα τους. Έπαιξε τερματοφύλακας στο Βαλτινό και στο Ελευθεροχώρι.

Ηλίας Μάμαλης

Ποδοσφαιριστής με πολύ καλό διασκελισμό, ταχύτητα, ωραίο και εύστοχο σουτ, χρησιμοποιώντας εξίσου καλά και τα δυο του πόδια. Αγωνιζόταν με ιδιαίτερη επιτυχία και αποτελεσματικότητα σε κάθε σημείο της επίθεσης. Μυρίζονταν τη φάση και με ευελιξία και ευκολία πετύχαινε το γκολ. Οι ικανότητές του, η οξυδέρκεια, η ταχύτητα και η αποφασιστικότητα μπροστά στην εστία του χάρισαν τη διάκριση και τον ανέδειξαν επανειλημμένως πρώτο σκόρερ. Βγήκε πρώτος σκόρερ, το 2001, με 26 γκολ, το 2005, με 41 γκολ και το 2019 με 18 γκολ.

 

Βάιος Β. Τσιγάρας

Αμυντικός και κεντρώος ποδοσφαιριστής, με άνεση και καθαρότητα. Χρησιμοποιούσε με μεγάλη ευκολία και το κεφάλι και τα πόδια. Όταν χαλούσε τα σχέδια των επιθετικών της αντίπαλης ομάδας, οργάνωνε στη συνέχεια το παιχνίδι με ωραίες μεταβιβάσεις.

 

Δημήτρης Παν. Πέτρου

Ποδοσφαιριστής του κέντρου με αυτοπεποίθηση, καλή τρίπλα και μεγάλη αντοχή που, στην κυριολεξία όργωνε το γήπεδο. Έπαιζε τεχνικό ποδόσφαιρο και πολλές φορές ζωγράφιζε στο γήπεδο.

 

Γώργος  Θ. Σταμούλης

Κεντρώος ποδοσφαιριστής με πολύ καλή τρίπλα και μεγάλη ταχύτητα. Διέθετε επίσης καλή αντίληψη του χώρου και ήξερε να οργανώνει το παιχνίδι. Κατά κύριο λόγο ήταν δημιουργός παρά σκόρερ.

 

Παναγιώτης B. Σταμούλης

O Παναγιώτης Σταμούλης υπήρξε μάχιμος παίκτης στη δύναμη του Α.Ο. Βαλτινού για αρκετά χρόνια. Ήταν αμυντικός παίχτης αλλά με την ευελιξία και την αντοχή που τον διέκρινε, μπορούσε  να παίξει σε οποιαδήποτε θέση. Γέμιζε τα κενά μεταξύ κέντρου και επίθεσης, τόσο επιτιθέμενος όσο και αμυνόμενος. Κι όταν εφορμούσε, έδινε έμφαση προς την επίθεση για την επίτευξη του γκολ.

 

Κώστας Ε. Πέτρου - Ανδρέου

Ψηλός σε ανάστημα με αντοχή και δύναμη ξεχώριζε σε κάθε παιχνίδι. Ιδιαίτερα στο ψηλό παιχνίδι είχε καλύτερες επιδόσεις καθώς κυριαρχούσε στις κεφαλιές. Έπαιξε όμως για λίγο διάστημα ποδόσφαιρο.


Παρασκευή 2 Σεπτεμβρίου 2022

Θέλω να μοιραστώ μαζί σας μία ιστορία.

 


Της Κατερίνας Τσιγάρα

Ο παππούς μου απ' την πλευρά της μητέρας μου, αγράμματος γεωργός, είχε πάντα για συντρόφους του στο αλέτρι τα ζώα του.

Όταν γύρισε από τον πόλεμο, περπατώντας απ' την Αλβανία, έφερε μαζί του στο χωριό ένα άλογο. Τον Καρρά. Όλη μέρα πορεία και το βράδυ του κατέβρεχε ό,τι ξεροκόμματο είχε φυλάξει καί το μοιραζόντουσαν. Και ποτέ δεν ανέβηκε πάνω του. Περπατούσαν πλάι πλάι.

«Στρατιώτης εγώ, στρατιώτης κι αυτός», έλεγε.

Μία βδομάδα έκαναν να φτάσουν στο χωριό μ’ αυτό το άλογο.

Στο χωριό, πλέον, με αυτό έκανε «χωράφι», αυτό του μετέφερε τα αγαθά, αυτό ήταν το «δεξί του χέρι».

Ο παππούς μου μετά τη δουλειά στο χωράφι κι όταν ξαπόσταινε το ζώο, το σκέπαζε με τη χλένη του γιατί ήταν ιδρωμένο, «εσύ όταν ιδρώνεις και σε βαρέσει αέρας, δεν κρυώνεις;», έλεγε της γιαγιάς μου.

Το τάιζε την καλύτερη τροφή και όλο του μιλούσε χαϊδεύοντάς το.

Οι συγχωριανοί του τον κορόιδευαν «για δες τον Μήτσο πώς κάνει για ένα άλογο!»

Τα χρόνια πέρασαν κι ο Καρράς γέρασε.

Ο παππούς μου πήρε άλλο ζώο για τη δουλειά του, αλλά αυτό δεν το παράτησε.

Του άλεθε την τροφή και το τάιζε γιατί δεν μπορούσε να μασήσει.

Συνέχιζε να του μιλάει τρυφερά και να το χαϊδεύει.

ΔΕΝ πήγε να το πετάξει στην οβερτούρα (απερτούρα-από την ιταλική λέξη απέρτο=aperto=ανοιχτός), έναν βαθύ λάκο όπου πετούσαν τα ζώα όταν γερνούσαν.

«Ωχ, μωρέ, τι το' χεις καί το ταΐζεις», του έλεγαν «και δεν το πετάς στην οβερτούρα».

Κι ο παππούλης μου απαντούσε ότι αυτή η ψυχή ήταν σύντροφος και φίλος και θα τον φρόντιζε όπως του άξιζε.

Όταν πέθανε το άλογο, ο παππούς μου τον έθαψε κι έβαλε και μία πέτρα εκεί που ήξερε πως ήταν το κεφάλι του κάτω απ' τη γη, «για να μην πατάω σ' εκείνο το σημείο, παιδί μου, από σεβασμό για όλα όσα μου προσέφερε αυτό το ζωντανό που μου ανάθρεψε τα παιδιά μου", θα μου εξιστορούσε χρόνια αργότερα.

Κι όσα ζώα κι αν πέρασαν απ' τα χέρια του, (πρόλαβα τον τελευταίο γαϊδαράκο του τον Λάγιο), έζησαν και πέθαναν καλά.

Ο παππούλης μου ήταν αγράμματος.

Αλλά όχι αμόρφωτος!


Πέμπτη 1 Σεπτεμβρίου 2022

Παραμένει στην πλατεία, μετακινείται ελάχιστα το άγαλμα του Στρατηγού Σαράφη

 

«Το άγαλμα παραμένει στην πλατεία, μετακινείται ελάχιστα μέτρα, σύμφωνα με τη μελέτη που έχει εγκριθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο». Αυτό δήλωσε ο Δήμαρχος Τρικκαίων Δημήτρης Παπαστεργίου για τη χωροθέτηση του αγάλματος του στρατηγού Στέφανου Σαράφη, θέτοντας τη σωστή διάσταση του θέματος.
Η δήλωση έγινε το πρωί της Τρίτης 30 Αυγούστου 2022 στο ραδιοφωνικό σταθμό «Ραδιοφωνική Λέσχη 97,6» των Τρικάλων και τη δημοσιογράφο κ. Ευαγγελία Σωτηρίου.
Ο κ. Παπαστεργίου, αναφερόμενος σε επιστολές των Σάκη Παπαδόπουλου (βουλευτή Τρικάλων) και Λαϊκής Συσπείρωσης στον Δήμο Τρικκαίων,
– δήλωσε ότι «Υπάρχει θέμα παραπληροφόρησης και ελέγχου των πληροφοριών»
 – σημείωσε ότι δεν πρέπει «να βιαζόμαστε να βγάζουμε συμπεράσματα χωρίς διερευνήσεις, είναι πολύ ωραίο να δημιουργούμε εντυπώσεις μέσω φιλικών προς εμάς μέσων (αναφερόμενος στον Γ. Καΐκη)».
Αναρωτήθηκε, εάν οι ήρωες του 1821 έχουν μικρότερη αξία, καθώς οι προτομές των Στουρνάρα, Βλαχάβα, Καραϊσκάκη μετακινούνται σε ένα σημείο, στην «Αυλή Ηρώων». Εξέφρασε, δε, την άποψή του, ότι θα ήταν προτιμότερη η συγκέντρωση όλων των αγαλμάτων στη συγκεκριμένη «αυλή», καθώς αυτό θα ήταν «πιο βολικό, πιο οριοθετημένο».
Επανέλαβε σαφώς ότι υπάρχει σεβασμός στις αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου και ότι η ακριβής χωροθέτηση είναι επιτρεπτή στο πλαίσιο της ανάπλασης, υπενθυμίζοντας για άλλη μια φορά την ελάχιστη μετατόπιση από την παλιά, στη νέα θέση.

Από το γραφείο Τύπου


Τετάρτη 31 Αυγούστου 2022

Ο δράκος του κισσού

 

Ο κόσμος γύρω μας προσφέρεται αφειδώς για τη δημιουργία φαντασιακών εικόνων που παραπέμπουν στους κρυφούς φόβους μας ή στις ονειρικές επιθυμίες. Όταν ήμουνα παιδί έβλεπα με τη διεσταλμένη φαντασία μου εικόνες μέσα στα θολά νερά και τα αντικαθρεφτίσματα των ποταμών ή πάνω στα αναμαλλιασμένα σύννεφα, που ο άνεμος τα μετέτρεπε σε ένα εναλλασσόμενο καλειδοσκόπιο μαγικών μορφών. Πιο κοντά μου όμως ήταν τα δέντρα που με τη βοήθεια του κισσού ή του ιξού και άλλων περικοκλάδων (και λίγη έξαψη δική μου) δημιουργούσαν μέσα στο σύθαμπο τιτάνιες μορφές που με τυραννούσαν μετά στον ύπνο μου. Χθες σε μια περιδιάβαση μεσημεριάτικη έπεσα πάνω στον “δράκο του κισσού”, που μάλλον είναι μια ανανέωση αξέχαστης παιδικής μου εικόνας στο ίδιο ακριβώς σημείο. Γι’ αυτό λένε πως οι παλιοί μας φόβοι δεν χάνονται και πάντα μας ακολουθούν.

Του Ηλία Κεφάλα


Τρίτη 30 Αυγούστου 2022

Εκδόθηκε το νέο βιβλίο με τίτλο « Η στρατιωτική θητεία (Φαντάροι του Βαλτινού)


Πρόκειται για ένα πολυσέλιδο Λεύκωμα, 416 σελίδων, που μπορεί κανείς να το διαβάσει και στο διαδίκτυο. Στον πρόλογο του βιβλίου μεταξύ άλλων ο συγγραφέας Δημήτρης Τσιγάρας αναφέρει τα εξής:

«Για αρκετά χρόνια συνέλεγα, με ζήλο και μεράκι, διάφορα στοιχεία και παλιές φωτογραφίες του γενέθλιου τόπου μου, το Βαλτινό, που αφορούσαν σε όλες τις πτυχές του βίου των κατοίκων.

Έτσι συγκροτήθηκε ένα αξιόλογο, σε όγκο και εύρος, αρχείο, πολύτιμο για την κατανόηση και τη μελέτη της ιστορίας και του πολιτισμού του τόπου μας.

Θέλοντας να αξιοποιήσω τον σημαντικό αυτόν πλούτο πληροφοριών, γνώσεων, εμπειριών και ιστορικών κειμηλίων, προσπάθησα να κατατάξω, να συνθέσω και να αποδώσω, τη μορφή αυτού του υλικού, σε μια οργανωμένη βάση δεδομένων, με θεματικές ενότητες. Μία από τις θεματικές ενότητες είναι και η δημιουργία της παρούσας έκδοσης, αυτού του λευκώματος και αφορά στη στρατιωτική θητεία των κατοίκων του Βαλτινού.

Η ζωή κατά τη στρατιωτική θητεία ζωντανεύει μέσα από τα βιώματα, τις μνήμες, και τις αφηγήσεις των στρατιωτών και τα οικογενειακά κειμήλια.

Οι φωτογραφίες, στο σύνολό τους, αποτελούν από μόνες τους αφήγηση, δεν αναλύουν, έχουν όμως μια ξεχωριστή ιστορική λειτουργία. Συμπληρώνουν κενά δίνοντας έτσι την εικόνα της στρατιωτικής θητείας και τη ζωή των φαντάρων.

Πολλές από τις φωτογραφίες αποτυπώνουν τη ζωή του φαντάρου στο κέντρο παρουσιάσεως, ή στη μονάδα κατατάξεως. Άλλες είναι τραβηγμένες στις ασκήσεις των πεδίων βολής, ή στις επί μέρους εργασίες, στους όρχους με τα άρματα και τα οχήματα, στη σκοπιά, στα μαγειρεία, στις αγκαρίες, άλλες στις γιορτές και στις παρελάσεις, και άλλες κατά τις εξόδους ή στις άδειές τους, (στις ταβέρνες και στα μνημεία και αξιοθέατα της περιοχής που υπηρετούν).

Το λεύκωμα αυτό είναι επίσης, μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία να παρουσιαστούν στο ευρύ κοινό, οι συνήθειες της εποχής, οι σχέσεις και ο τρόπος έκφρασης συναισθημάτων των στρατιωτών κατά τον χωρισμό τους από τα αγαπημένα πρόσωπα, η ένταξη και προσαρμογή στη νέα τους ζωή, οι δυσκολίες των ασκήσεων και της εκπαίδευσης και κατά τη διάρκεια και μέχρι της ολοκλήρωσης της στρατιωτικής θητείας και η υπερηφάνεια εκπλήρωσης του χρέους προς την πατρίδα».

Για να περιηγηθείτε και να διαβάσετε το βιβλίο πατήστε εδώ.




Δευτέρα 29 Αυγούστου 2022

Οι «περιπέτειες» της κεντρικής πλατείας των Τρικάλων

Φωτογραφική και… δημαρχιακή περιήγηση από την εποχή του οθωμανικού νεκροταφείου μέχρι την πρόσφατη περίοδο

Αναφερόμενοι στον χώρο που καταλαμβάνει σήμερα η κεντρική πλατεία των Τρικάλων (με αφορμή και τα έργα ανάπλασής της που ξεκίνησαν την προηγούμενη εβδομάδα) είναι απαραίτητο να ξεκινήσουμε με την… προϊστορία της.

Τούτο είναι απαραίτητο, καθώς ο χώρος αυτός δεν ήταν ανέκαθεν το σημείο όπου συναθροίζονταν οι Έλληνες (χριστιανοί) κάτοικοι της πόλης. Αντιθέτως επί τουρκοκρατίας (πριν το 1881) λειτουργούσε το οθωμανικό νεκροταφείο, τα μνήματα του οποίου κατελάμβαναν την βόρειο-βορειοανατολική πλευρά του (απέναντι από την αφετηρία της σημερινής οδού Κονδύλη), ενώ μαζί με το παρακείμενο τζαμί του Τουρχάν Μπέη ή Παζάρ Τζαμί (επί της σημερινής οδού Στουρνάρα) όλος ο χώρος ήταν αφιερωμένος στα επέκεινα των μουσουλμάνων.

Με την Απελευθέρωση το 1881 ο Γεώργιος Κανούτας, που είχε ορισθεί από την ελληνική κυβέρνηση αναπληρωτής του Οθωμανού Δημάρχου Καδρή Μεχμέτ βέη μέχρι τις δημοτικές εκλογές που είχαν προκηρυχθεί για το 1883, προχώρησε στην κατάργηση του εν λόγω οθωμανικού νεκροταφείου και ξήλωμα των μουσουλμανικών μνημάτων, εκτός των άλλων και ως ένδειξη της αποτίναξης του οθωμανικού ζυγού από τα Τρίκαλα.

Το ξήλωμα αυτό των οθωμανικών μνημάτων έχει αποτυπωθεί φωτογραφικώς από τον Δημήτριο Μιχαηλίδη (εξ Ανδριανουπόλεως) το 1883 σε μία από τις πρώτες φωτογραφίες της πόλης (φωτό 1).

Η απελευθέρωση του τόσο σημαντικού σε έκταση χώρου κάθε άλλο παρά δυσκόλεψε το έργο του πρώτου εκλεγμένου Δημάρχου Τρικκαίων (ο Κανούτας απέτυχε στις εκλογές του 1883) Κωνσταντίνου Ραδινού (1883-1887) που είχε στόχο την εκπόνηση και εφαρμογή σχεδίου πόλης και την διάνοιξη σύγχρονων οδών και πλατειών στα Τρίκαλα.

Έτσι ο χώρος της κεντρικής πλατείας παρέμεινε ελεύθερος από οποιαδήποτε άλλη χρήση χωρίς όμως να έχουν ξεκινήσει κάποιες εργασίες αναμόρφωσής του, όπως βλέπουμε σε φωτογραφία του 1893 σε χιονισμένο τοπίο (φωτό 2).

Να σημειωθεί πάντως πως οι Τούρκοι δεν είχαν ξεχάσει τον Γεώργιο Κανούτα (που στο μεταξύ είχε εκλεγεί Δήμαρχος Τρικκαίων στις δημοτικές εκλογές του 1887) για το ξήλωμα του οθωμανικού νεκροταφείου και κατά την εξάμηνη επανακατάκτηση των Τρικάλων κατά την διάρκεια του “ατυχούς” ελληνοτουρκικού πολέμου του 1897 ζήτησαν την κεφαλή του επί πίνακι. Εκείνο το διάστημα ο Γ. Κανούτας αναγκάστηκε να καταφύγει στην Αθήνα προκειμένου να σώσει το κεφάλι του.

Στο μεταξύ, το 1891, είχε εκλεγεί Δήμαρχος Τρικκαίων ο Παναγιώτης Χατζηγάκης (που επίσης είχε καταφύγει στο Περτούλι κατά την διάρκεια της εξάμηνης τουρκικής κατοχής) και ο οποίος ευτύχησε να δημαρχεύσει επί τρεις συνεχόμενες θητείες (1891-1903). Την περίοδο αυτή ξεκίνησε η πρώτη υποτυπώδης δενδροφύτευση της κεντρικής πλατείας των Τρίκαλων όπως βλέπουμε σε καρτ ποστάλ (από τον Στέφανο Στουρνάρα) των αρχών του 20ου αιώνα (φωτό 3).

Καθώς παρενεβλήθη η καταστροφική πλημμύρα του Ληθαίου το 1907 -η οποία έπληξε σημαντικά και την κεντρική πλατεία (φωτό 4)- τις επόμενες δεκαετίες με Δημάρχους τον Γεώργιο Κανούτα (1903-1914) και Παναγιώτη Χατζηγάκη (1914-1928), που επανεκλέχθηκαν διαδοχικώς αμφότεροι, όσο και κατά τις δύο θητείες του Χρίστου Π. Χατζηγάκη (1928-1934) η εικόνα της δεν άλλαξε σημαντικώς.

Οι σημαντικές παρεμβάσεις για την ανάπλασή της έγιναν επί της θητείας του Θεοδοσίου Θεοδοσόπουλου (1934-1942), όταν εκτός της δαπάνης 158.855 δραχμών για την αποπεράτωσή της, αποφασίστηκε και η μετονομασία της (με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου το 1937) σε πλατεία Ιωάννου Μεταξά ή 4ης Αυγούστου όπως τελικώς επικράτησε. Όψεις της ανακαινισμένης τότε πλατείας βλέπουμε στις φωτό 5 (του φωτογράφου Κώστα Ζημέρη) και φωτό 6 (καρτ ποστάλ των εκδόσεων Δέλτα).

Στα μεταπολεμικά δύσκολα (“πέτρινα”) χρόνια η όψη της κεντρικής πλατείας παρέμεινε όπως είχε διαμορφωθεί επί δημαρχίας Θεοδοσόπουλου, με μόνη αλλαγή την μετονομασία της εκ νέου σε πλατεία Αμερικανών επί δημαρχίας Ηρακλή Ρέτου (1946-1950) δεδομένης της αδελφοποίησης των πόλεων Τιουσόν των Η.Π.Α. με τα Τρίκαλα (και ενόψει του Σχεδίου Μάρσαλ).

Σημαντικές παρεμβάσεις στην κεντρική πλατεία της πόλης τα επόμενα χρόνια έγιναν κατά την δεκαετία του ’60 με την κατασκευή λιμνούλας στο κέντρο της, επί δημαρχίας Στέφανου Παλλαντζά (1955-1959), καθώς και την τοποθέτηση του γλυπτού “Νικολάκη”, έργο του γλύπτη Νικόλα (Νικολάου Παυλόπουλου) επί δημαρχίας Ιωάννη Μάτη (1959-1964). Στις φωτό 7 και 8 βλέπουμε την κεντρική πλατεία όπως είχε διαμορφωθεί από την δεκαετία του ’60 και εντεύθεν, ενώ στην φωτό 9 ο “Νικολάκης” που αποτέλεσε ιδιότυπο σήμα κατατεθέν της πλατείας και της πόλης από την ημέρα που στήθηκε.


Τέλος την δεκαετία του ’80 στήθηκε επί της πλατείας και ο ορειχάλκινος ανδριάντας του αρχηγού του ΕΛ.ΑΣ., στρατηγού Στέφανου Σαράφη, (φωτό 10, έργο του γλύπτη Αν. Καραχάλιου), επί δημαρχίας Αθανασίου Τριγώνη (1982-1986) και επιπρόσθετα η πλατεία μετονομάστηκε σε Ηρώων Πολυτεχνείου.

Να συμπληρώσουμε εν κατακλείδι πως επί της υπάρχουσας κεντρικής πλατείας των Τρικάλων φιλοξενούνται οι προτομές των αγωνιστών για την εθνική Παλιγγενεσία Παπαθύμιου Βλαχάβα (1770-1809), Νικόλαου Στουρνάρα (1885-1826) και Γεώργιου Καραϊσκάκη (1782-1827).

Σημ.: Ιστορικά στοιχεία αντλήθηκαν από το βιβλίο της Μαρούλας Κλιάφα “Τα του Δήμου εν δήμω. Το χρονικό του Δήμου Τρικκαίων (1883-1959)”.

Του Σωτήρη Κύρμπα


Κυριακή 28 Αυγούστου 2022

Ενεργειακή αναβάθμιση του Γυμνασίου -Λυκείου Βαλτινού

 

Αναβαθμίζεται ενεργειακά το κτίριο του Γυμνασίου -Λυκείου Βαλτινού στα Τρίκαλα, με χρηματοδότηση από την Περιφέρεια Θεσσαλίας. Ο Περιφερειάρχης Κώστας Αγοραστός έδωσε την έγκριση για την υπογραφή της σύμβασης του έργου, συνολικού προϋπολογισμού ένταξης 860.000 ευρώ με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ Θεσσαλίας 2014-2020. Δικαιούχος και φορέας υλοποίησης είναι ο Δήμος Τρικκαίων.

«Στην Περιφέρεια Θεσσαλίας εξελίσσεται ένα βραβευμένο, ευρύ   πρόγραμμα ενεργειακών αναβαθμίσεων, χάρη στο οποίο  περισσότερα από 90 σχολικά κτίρια κάθε βαθμίδας και άλλα δημόσια κτίρια μειώνουν το ενεργειακό τους αποτύπωμα, αποκτούν σύγχρονες, λειτουργικές και φιλικές προς το περιβάλλον και τους χρήστες υποδομές, εξοικονομούν χρηματικούς πόρους. Σε συνεργασία με τον Δήμαρχο Τρικκαίων Δημήτρη Παπαστεργίου, τον Αντιπεριφερειάρχη Τρικάλων Χρήστο Μιχαλάκη, τους περιφερειακούς συμβούλους και την Ειδική Υπηρεσία του ΕΣΠΑ Θεσσαλίας 2014-2020 το  Γυμνάσιο Λύκειο Βαλτινού συγχρονίζεται με την εποχή και τις ανάγκες  μαθητών και  εκπαιδευτικών. Πρόκειται για ένα διαγενεακό έργο, που  επενδύει στην πρόληψη, σε εποχή  ενεργειακής και κλιματικής κρίσης» δηλώνει ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Κώστας Αγοραστός.

Τί αλλάζει στο Γυμνάσιο-Λύκειο Βαλτινού

Το υφιστάμενο σχολικό κτίριο Ενεργειακής Κατηγορίας Z, αναβαθμίζεται  σε Κατηγορία Β+ με βελτίωση των ενεργειακών χαρακτηριστικών του.

Η ενεργειακή αναβάθμιση του κτιρίου περιλαμβάνει τις εξής παρεμβάσεις:

-Εφαρμογή συστήματος θερμομόνωσης στο κτιριακό κέλυφος – τοιχοποιία, όπου θα τοποθετηθεί εξωτερική θερμομόνωση .

-Κατασκευή θερμομόνωσης στην οροφή  του κτιρίου εξωτερικά, κάτω από την υφιστάμενη στέγη.

-Αντικατάσταση των κουφωμάτων με νέα θερμοδιακοπτόμενα κουφώματα και ενεργειακούς υαλοπίνακες.

-Αντικατάσταση  φωτιστικών σωμάτων με νέα φωτιστικά εξοικονόμησης ενέργειας (led)

-Εγκατάσταση ανεμιστήρων οροφής στις αίθουσες διδασκαλίας για φυσικό δροσισμό.

-Αντικατάσταση του λέβητα θέρμανσης με νέο υψηλής απόδοσης, και τοποθέτηση αυτοματισμών για την εξοικονόμηση ενέργειας.

-Τοποθέτηση φωτοβολταϊκών πλαισίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με ενεργειακό συμψηφισμό.

Προβλέπεται η Έκδοση Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης, για την επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων.

Το έργο οδηγεί σε μείωση της κατανάλωσης ενέργειας του κτιρίου, μείωση των εκπομπών CO2, αναβάθμιση των συνθηκών θερμικής άνεσης και, κατ’ επέκταση, σε ποιοτική βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας του σχολείου και της διαβίωσης των μαθητών και του εκπαιδευτικού προσωπικού.



επικοινωνιστε μαζι μας