Κυριακή 8 Σεπτεμβρίου 2024

Εντυπωσιακό νεφελώδες φαινόμενο

 

Ένα μάλλον όχι συχνό και συνάμα εντυπωσιακό φαινόμενο που προκλήθηκε χθες το απόγευμα του Σαββάτου, λίγο πριν από την εκδήλωση καταιγίδας στον νομό Τρικάλων, προκάλεσε την έκπληξη και το ενδιαφέρον πολλών κατοίκων, μεταξύ αυτών και της συγχωριανής μας Χριστίνας – Μαρίας Βότσιου που, όπως συνήθως κάνει, το κατέγραψε με το φακό της πάνω από τον Βαλτσινιώτικο ουρανό.

Το εντυπωσιακό σχήμα του φαινομένου, σε συνδυασμό με τις αστραπές που ξεπρόβαλαν μέσα από αυτό το σύννεφο και το αμυδρό φως του ηλίου, φάνταζε ειδυλλιακό έως απόκοσμο.

Φαίνεται πως ο ήλιος, πάντα θα ξαναλέει την ιστορία του, καθώς μας το επισημαίνει και ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος με τους στίχους του:

 «Μα ο ήλιος ποτέ δεν μετριέται,

δεν μπορείς να τον χωρίσεις σε κομμάτια

καθώς το σφυγμό σου και τα λόγια σου

ο ήλιος κάθε μέρα είναι ολόκληρος,

κάθε μέρα ξαναλέει απ’ την αρχή την ιστορία του...».

Τι ήταν όμως αυτό το σύννεφο και ποιο φαινόμενο προκαλεί;

Σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, μάλλον πρόκειται για ένα φαινόμενο που ονομάζεται Shelf Cloud, και που εμφανίζεται μπροστά από ένα σύστημα καταιγίδας ή συμπλέγματος καταιγίδων, όταν ένα έντονο καθοδικό ρεύμα αέρα μέσα από την καταιγίδα, κατέρχεται προς την επιφάνεια της γης και εκτοπίζει απότομα θερμές αέριες μάζες προς τα πάνω. 


Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ

 

Είμαι μπροστά σ’ έναν σκοτεινό δρόμο του δάσους και διστάζω να τον ακολουθήσω, επειδή δεν ξέρω πού βγάζει και από πού περνάει. Ταυτόχρονα θυμάμαι κι ένα ποίημα του Ρόμπερτ Λι Φροστ (1874-1963), όπου χαμένος λέει κι εκείνος στην εξοχή, έφθασε μπροστά σ’ έναν δρόμο που χωριζόταν σε δύο άλλους παρόμοιους δρόμους. Μιας και ήταν άγνωστοι και οι δύο πήρε στην τύχη τον ένα και συνέχισε την πορεία του. Σε όλη τη μετέπειτα ζωή του, όμως, τον κατέτρωγε αυτή η αγωνία της τυχαίας επιλογής και η απορία του για το τι θα συνέβαινε ή το τι θα συναντούσε, αν είχε πάρει τον άλλο δρόμο. Στο κατά πόσο, πιθανόν, να είχε αλλάξει η ζωή του. Στ’ αλήθεια κι εμείς πόσους δρόμους μέχρι τώρα αφήσαμε και δεν περπατήσαμε; Πόσες απαντήσεις μας οφείλει ο βίος σε ερωτήματα που θέσαμε ή που από μόνα τους τέθηκαν στη δίνη μιας αέναης απορίας; Το άγνωστο μας ακολουθεί σε κάθε βήμα μας και κάποτε το δημιουργούμε και το επιτείνουμε με τις επιλογές μας.

Του Ηλία Κεφάλα

Σάββατο 7 Σεπτεμβρίου 2024

Ο τραγικός έρωτας του επιστάτη και της αρχοντοπούλας

 Διήγημα του Δημήτρη Τσιγάρα

Στα πρώτα χρόνια της προσάρτησης της Θεσσαλίας στην Ελλάδα, ένα μεγάλο μέρος της θεσσαλικής γης είχε ήδη περάσει από τους Οθωμανούς σε ελληνικά χέρια. Πολλοί Τούρκοι ιδιοκτήτες, αν και γνώριζαν ότι η συνθήκη του Βερολίνου προέβλεπε την πλήρη προστασία του γαιοκτητικού συστήματος, είχαν φροντίσει να πουλήσουν τα τσιφλίκια τους, όσο όσο, σε πλούσιους Έλληνες της διασποράς και να μεταναστεύσουν. Οι Έλληνες κεφαλαιούχοι που ζούσαν σε μεγάλες πόλεις της Ευρώπης και της Αιγύπτου, όπου είχαν τις έδρες των επιχειρήσεών τους, άδραξαν την ευκαιρία και αγόρασαν εύφορες γέες, σε τιμή ευκαιρίας. Μαζί με τα τσιφλίκια «αγόραζαν» και τους κολίγους, καθώς και τους επιστάτες με τους άλλους υποτακτικούς των Μπέηδων.

Ο Στέφανος Κασιμής, ένας από τους ισχυρότερους κεφαλαιούχους της περιοχής των Τρικάλων, ήταν γόνος της επιφανέστατης οικογένειας του άρχοντα «Κυρίου» Κωνσταντίνου Κασιμή, που δραστηριοποιούνταν επιχειρηματικά στην Κωνσταντινούπολη. Είχε έρθει στα Τρίκαλα επί τουρκοκρατίας και είχε επιφανή θέση, καθώς για πολλά χρόνια ήταν δικαστής (αζάς) στο εμποροδικείο Τρικάλων. Είχε τιμηθεί δε, από τον Βασιλιά της Ελλάδας, με τον σταυρό του «Σωτήρος».

Παντρεύτηκε με μια αρχοντοπούλα, την Καλλιόπη από το Φανάρι της Κωνσταντινούπολης και έκαναν δύο παιδιά, τον Βασίλη και την Ευτέρπη. Το αρχοντικό της οικογένειας βρίσκονταν στη συνοικία Βαρούσι της πόλης των Τρικάλων.

Ο Άρχοντας Στέφανος Κασιμής λοιπόν, αγόρασε το τσιφλίκι της περιοχής του Βαλτινού και τεσσάρων παρακείμενων χωριών. Στην κτηματική του περιφέρεια εκτός από την σιτοκαλλιέργεια και την κτηνοτροφία, εκμεταλλεύονταν δασικές εκτάσεις, λιβάδια και υδάτινους πόρους. Με την συνδιαχείριση του γιού του Βασίλη, ενός φερέλπιδος νέου, με όραμα και ενεργητικότητα, οι προοπτικές που ανοίγονταν μπροστά τους ήταν ευοίωνες.  

Το τσιφλίκι εκτείνονταν σε μια περιοχή με ειδυλλιακή ομορφιά, πλούσια βλάστηση και γόνιμο έδαφος, που ποτίζονταν και καλλιεργούνταν με τον ιδρώτα και το αίμα των κολίγων. Το πρωί με την ανατολή του ήλιου ανθοβολούσε μια φύση ευδαίμων, που έδινε την αίσθηση της ελπίδας και της αισιοδοξίας. Κι όταν ο ήλιος έδυε πίσω από τον Κόζιακα παρουσίαζε τέτοιες συνθέσεις και αποχρώσεις, που έδινε την αίσθηση μιας γλυκιάς μελαγχολίας. Όμως τίποτα δεν μπορούσε να φωτίσει το χάος της ανθρώπινης ψυχής, που είναι γεμάτο από σύννεφα, τα οποία αλλάζουν σχήματα και μορφές, ανάλογα με τον άνεμο που φυσά.

Ο επιστάτης Θοδωρής Γκρέκας ήταν ένας από τους πιο καλούς και έμπιστους επιστάτες που εργάζονταν στο τσιφλίκι, του Βαλτινού. Έχαιρε την εκτίμηση και την συμπάθεια  της αρχοντικής οικογένειας. Όμως η μοίρα τον είχε σημαδέψει κατάστηθα, όταν πριν από κάμποσο καιρό η γυναίκα του Ελένη είχε πεθάνει πάνω στη γέννα του παιδιού τους. Ευτυχώς όμως το παιδί έζησε και μεγάλωνε τώρα με τη γιαγιά του τη Στεγιάνω.

Ο Θοδωρής ήταν ένας ψηλός, έξυπνος, δυνατός και γοητευτικός άντρας με ξανθά μακριά μαλλιά και γυμνασμένο κορμί. Συνήθως οπλοφορούσε για λόγους ασφαλείας. Καβάλα στο φαρί του, επόπτευε και επιστατούσε το τσιφλίκι, των τεσσάρων χωριών του κάμπου, προσπαθώντας να κάνει την δουλειά του έντιμα και όσο καλύτερα μπορούσε. Ήταν υπεύθυνος στον έλεγχο της παραγωγής και συμμετείχε στην επιτροπή διαφορών, μεταξύ των κολίγων και της διοίκησης του τσιφλικιού. Ήταν συγκαταβατικός με τους κολίγους και προσπαθούσε να λύνει τις διαφορές πριν να φτάνουν στον ειρηνοδίκη του Βαλτινού. Πολλές φορές συνόδευε τον άρχοντα Κασιμή στα κτήματά του και εξυπηρετούσε τις διάφορες ανάγκες της αρχοντικής οικογένειας, η οποία διέθετε και δύο εξοχικές κατοικίες, μία στην Τύρνα και μία στο Βαλτινό. Άλλες φορές συνόδευε τα παιδιά του, Βασίλη και Ευτέρπη στις εξορμήσεις τους, πότε στο κυνήγι μέσα στη δασώδη περιοχή του λόγκου και πότε στις θερινές διακοπές τους, στην ορεινή Τύρνα. Αυτή η συχνή επαφή, έφερε πιο κοντά τον Θοδωρή με την Ευτέρπη και χωρίς να το καταλάβουν βρέθηκαν μπλεγμένοι στα δίχτυα του έρωτα.

Η θυγατέρα του άρχοντα Κασιμή, η Ευτέρπη ήταν μια πανέμορφη γυναίκα, που έκανε πολλές καρδιές να σκιρτούν στην περιοχή των Τρικάλων. Είχε μια ομορφιά σαν αυτές, που δεν ξέρεις αν είναι ευλογία ή κατάρα! Άρεζε και γοήτευε πολλά αρχοντόπουλα, και πολλοί ήταν εκείνοι που έλεγαν πως, αν ζούσε ο Πραξιτέλης ή ο Φειδίας, η Ευτέρπη θα τους χρησίμευε ως πρότυπο γυναίκας για να ποζάρει, ώστε να φιλοτεχνήσουν μια Αφροδίτη. Η καρδιά της όμως ήταν δοσμένη στον επιστάτη του τσιφλικιού, τον Θοδωρή, με τον οποίο είχε συνάψει κρυφά σχέση. Ο Θοδωρής, αν και γνώριζε την δυσχερή θέση του, δεν έλεγε να κάνει πίσω. Την λάτρευε την Ευτέρπη και την αγαπούσε παράφορα. Όμως ο έρωτάς τους έπρεπε να μείνει κρυφός προς το παρόν, γιατί ο πατέρας της, για κανένα λόγο δεν θα της έδινε σ’ έναν φτωχό επιστάτη. Ήθελε ο γαμπρός που θα έκανε, να είναι όχι μόνο πλούσιος, αλλά κι από μεγάλο «τζάκι». Κι ο Θοδωρής που το ήξερε αυτό, δεν τολμούσε να πάει να τη ζητήσει.

«Αν σε παντρέψουν με άλλον θα τρελαθώ, γιατί χωρίς εσένα η ζωή μου δεν έχει νόημα, θα είναι άχρηστη πια. Ορκίσου πως ό,τι και να γίνει θα είμαστε για πάντα μαζί», της έλεγε στις σύντομες και κρυφές  συναντήσεις τους, στο δάσος του λόγκου.

Η Ευτέρπη τον αγκάλιαζε ευτυχισμένη και τον διαβεβαίωνε κι αυτή για τον έρωτά της. «Όλα θα πάνε καλά. Να εδώ, σ’ αυτό το εκκλησάκι της Παναγίας θα παντρευτούμε» του έλεγε. «Μη φοβάσαι για μένα, η αγάπη μου δεν έχει όρια. Ούτε ο θάνατος δεν θα μπορέσει να μας χωρίσει εμάς τους δύο. Κι αν ακόμα με εγκαταλείψεις εσύ, τίποτε δεν θα αλλάξει σε μένα. Η καρδιά μου θα είναι για πάντα δική σου».

«Να σε εγκαταλείψω εγώ; Καλύτερα να πεθάνω χίλιες φορές, παρά να σκεφτώ άλλη γυναίκα», της έλεγε ο Θοδωρής και της έπιανε με θέρμη τα χέρια και την φιλούσε.

Έλεγε τα λόγια ετούτα ο Θοδωρής και τα πίστευε με όλη του την ψυχή! Όμως φαίνεται πως άλλα όνειρα πλάθουν οι άνθρωποι κι άλλα τους προετοιμάζει η μοίρα…

Ο άρχοντας Στέφανος Κασιμής φαίνεται πως κάτι υποψιάστηκε για την σχέση των δύο νέων και όταν το επιβεβαίωσε έλαβε τα μέτρα του. Έδιωξε τον Θοδωρή από το τσιφλίκι του, προφασιζόμενος δυσλειτουργίες στην επιστασία, και τον αντικατέστησε με άλλον.

Ο Θοδωρής μακριά από την αγαπημένη του και άνεργος πλέον, ήρθε σε δεινή θέση. Μια παλιά του γνωριμία όμως, με τον Λεσκάν, τον διευθυντή, της γαλλικής κατασκευάστριας εταιρείας του σιδηροδρομικού δικτύου της Θεσσαλίας, τον βοήθησε να πιάσει δουλειά στο εργοτάξιο. Άρχισε να εργάζεται καθημερινά για τον θεσσαλικό σιδηρόδρομο, αλλά δεν μπορούσε πλέον να έχει επαφή με την Ευτέρπη και κόντευε να τρελαθεί. Τον έφαγαν τα νυχτερινά δρομολόγια, στα Τρίκαλα. Έκοβε βόλτες στο Βαρούσι μήπως μπορέσει  να την πλησιάσει και να την ξαναδεί, αλλά μάταια. Κάποια βράδια ξενυχτούσε κάτω από το παράθυρό της μήπως και την δει, αλλά χαμένος κόπος.

Είχε περάσει σχεδόν ένα εξάμηνο και ο Θοδωρής δεν είχε καμιά επαφή μαζί της.

***

Ένα βράδυ ο άρχοντας Στέφανος Κασιμής κάλεσε την κόρη του και της είπε: «Μεθαύριο θα μας επισκεφθεί ο γέρο-Αναστάσης Γκαϊτατζής με τον γιό του, τον Αλέξανδρο. Μου μίλησαν σήμερα κι οι δυο. Ο Αλέξανδρος έχει σκοπό να φύγει σε λίγο για το Παρίσι. Προηγουμένως όμως θέλει να παντρευτεί και να πάρει μαζί την γυναίκα του».

Η Ευτέρπη ένοιωσε να σβήνει. Τα χείλη της έγιναν άσπρα. Βρήκε ωστόσο την δύναμη και αποκρίθηκε σιγά. «Πατέρα, αν πρόκειται να είμαι εγώ αυτή η γυναίκα, καλύτερα να μην έρθει να με ζητήσει…»

«Πώς»; έκανε θυμωμένος  ο πατέρας της. «Δεν θέλεις γι’ άντρα σου τον Αλέξανδρο; Αγνοείς ότι είναι ένα έξυπνο και καλό παιδί και ένας από τους πιο πλούσιους του τόπου μας!»

Η Ευτέρπη έσφιξε τα χείλη της. «Δεν αγνοώ τίποτε, πατέρα» είπε. «Ο Αλέξανδρος είναι πλούσιος, νέος και με μεγάλο αρχοντικό όνομα. Είναι τιμή που με γυρεύει για γυναίκα του. Μα εγώ δεν τον αγαπώ και δεν θέλω να παντρευτώ. Κι αν παντρευτώ, δεν θα ’θελα να φύγω από κοντά σας».

Ο άρχοντας Κασιμής χτύπησε τη γροθιά του σ’ ένα τραπέζι και είπε. «Αυτά είναι ανοησίες! Τι θα πει δεν θες να παντρευτείς; Αν έχεις στο μυαλό σου κάποιον άλλον να τον βγάλεις, δεν θα με ρεζιλέψεις εσύ με τα καμώματά σου! Έννοια σου, και τα ξέρω όλα από καιρό. Δεν θες να παντρευτείς, γιατί έχεις στον νου σου εκείνον τον επιστάτη, τον Θοδωρή Γκρέκα».

Η Ευτέρπη ακούμπησε σε έναν τοίχο για να μην καταρρεύσει. Την είδε ο πατέρας της σε κείνη την κατάσταση και σαν να μετάνιωσε ξαφνικά για τον απότομο τρόπο του, πήρε τα χέρια της στα δικά του και της τα χάιδεψε. «Συγχώρησέ με, παιδί μου! της είπε. Σου φέρθηκα λίγο σκληρά, χωρίς να το θέλω. Πίστευα όμως ότι θα συμφωνούσες και για αυτό έδωσα τον λόγο μου στους Γκαϊτατζαίους. Αφού όμως δεν θες τον Αλέξανδρο για άντρας σου, δεν πειράζει, θα του μηνύσω πως δεν γίνεται τίποτε».

Η Ευτέρπη έπεσε στην αγκαλιά του πατέρα της κλαίγοντας. «Άσε με λίγο να το σκεφτώ πατέρα και τα λέμε αύριο», είπε.

Όλο το βράδυ η Ευτέρπη πάλευε με τις σκέψεις και τα συναισθήματά της, αμφιταλαντεύονταν ανάμεσα στα «θέλω» και στα «πρέπει», ανάμεσα στον έρωτα και στις ενοχές προς την οικογένειάς της. Έφερνε στο μυαλό της τις στιγμές με τον Θοδωρή και συλλογίζονταν, πως είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζει κανείς καλά τον εαυτό του, τα συναισθήματά του, τις αξίες και τα όριά του… Τα ζύγισε όλα μέσα της και την επόμενη μέρα με βαριά καρδιά πήρε την μεγάλη απόφαση.

«Πατέρα δεν αγαπώ τον Αλέξανδρο, μα θα τον αγαπήσω. Όλες οι πληγές κλείνουν με τον καιρό. Κι η δική μου πληγή κάποτε θα κλείσει…»

***

Το άγγελμα των αρραβώνων του Αλέξανδρου Γκαϊτατζή και της Ευτέρπης Κασιμή χαροποίησε τους Τρικαλινούς που εκτιμούσαν πραγματικά και τις δύο αρχοντικές οικογένειες.

Θα είχε περάσει μια βδομάδα περίπου από το «ευτυχές γεγονός», όταν ο Θοδωρής φάνηκε ένα απόγευμα στα Τρίκαλα. Καβάλα στο άλογό του, σκεφτικός, μελαγχολικός, με απλανές βλέμμα, σιγοτραγουδώντας ένα παλιό λυπητερό τραγούδι:

«Ο νους μου απόψε τριγυρίζει στα περασμένα, στα παλιά

πουλί, που μήτε πια γνωρίζει την γκρεμισμένη του φωλιά,

και που δεν βρίσκει, μες στην τόση γύρω τριγύρω, συμφορά,

μήτε κλαδάκι, να διπλώσει τα ματωμένα του φτερά».

Κατευθύνθηκε σε έναν παραποτάμιο καφενέ, του Ληθαίου ποταμού. Κατέβηκε από το άσπρο άλογό του και μπήκε μέσα. Την ώρα εκείνη, στον καφενέ βρισκόταν και ο Αλέξανδρος Γκαϊτατζής που απολάμβανε τον ναργιλέ του και κουβέντιαζε με την συντροφιά του. Ο Θοδωρής κατευθύνθηκε αργά προς το μέρος του. Το αρχοντόπουλο δεν είχε ιδέα πως, ο ωραίος και μελαγχολικός εκείνος νέος, που μπήκε μέσα στον καφενέ, αγαπούσε πριν απ’ αυτόν την Ευτέρπη. Ασυναίσθητα γύρισε και τον κοίταξε, μα η ματιά που του έριξε στάθηκε μοιραία. Ο Θοδωρής τράβηξε την πιστόλα του, σημάδεψε το μέτωπο του αρχοντόπουλου και πυροβόλησε. Έστρεψε ύστερα το όπλο του στον κρόταφό του και ξανά πυροβόλησε. Δυο πυροβολισμοί ακούστηκαν στον καφενέ και δυο κορμιά σωριάστηκαν κατάχαμα βουτηγμένα στο αίμα.

Αναστατώθηκε το καφενείο κι οι θαμώνες έτρεξαν να σηκώσουν τους δύο χτυπημένους. Μα ήταν πλέον αργά. Ο επιστάτης Θοδωρής Γκρέκας και το αρχοντόπουλο Αλέξανδρος Γκαϊτατζής, είχαν αφήσει την τελευταία τους πνοή στο δάπεδο του καφενείου.

***

Η τρομερή είδηση έφτασε γρήγορα στ’ αυτιά της Ευτέρπης. Η τραγική γυναίκα έβγαλε μια κραυγή και σωριάστηκε στο πάτωμα.

Περισσότερο από μήνα πάλεψε ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο. Όπως φάνηκε όμως είχε πάρει πια την δεύτερη τραγική απόφασή της. Και μια νύχτα στο εξοχικό σπίτι στο Βαλτινό, ξεφεύγοντας την προσοχή του πατέρα της, η Ευτέρπη έπεσε στη μεγάλη στέρνα της αυλής και πνίγηκε…

 

«Σκυμμένες ευλαβητικές, την άκρη του γκρεμού

παίρνουν οι κλαίουσες ιτιές στου φεγγαριού την πάχνη,

φορούν το μαύρο φόρεμα του μαύρου λογισμού,

που λίγο λίγο το ύφανε η πεπρωμένη αράχνη».




Πέμπτη 5 Σεπτεμβρίου 2024

Αναμνήσεις από το Δημοτικό Σχολείο Βαλτινού

 

Τα σχολικά χρόνια μένουν ανεξίτηλα χαραγμένα στην καρδιά και στη μνήμη όλων μας, έλκοντας τη νοσταλγία για μία ανεπιστρεπτί χαμένη Εδέμ, που την βιώσαμε την εποχή της αθωότητας, τότε που ανακαλύπταμε τον κόσμο και προσπαθούσαμε να κατακτήσουμε τη γνώση, να αποκτήσουμε δεξιότητες και να καλλιεργήσουμε τον χαρακτήρα μας.

Με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, νομίζω ότι είναι η καταλληλότερη στιγμή να παρακολουθήσουμε ένα βίντεο-άλμπουμ με τίτλο: «Αναμνήσεις από το Δημοτικό Σχολείο Βαλτινού», το οποίο δημιουργήθηκε με μια ποιητική διάθεση, συνδυάζοντας την επιλεγμένη μουσική με την εικόνα, δίνοντάς μας την ευκαιρία να θυμηθούμε την σχολική ζωή, εξελικτικά και διαχρονικά, από την εποχή της ίδρυσης του σχολείου, μέχρι τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 2000.

Εδώ, σ’ αυτό το σχολείο, γενεές επί γενεών συνάντησαν την ανάγνωση, τη γραφή, τη σκέψη, τη γνώση, την κοινωνική διάσταση του κόσμου...

Εδώ οι μαθητές έγραψαν με το κονδύλι πάνω στην μαύρη πλάκα, και με την κιμωλία στον πίνακα τα πρώτα τους γράμματα α, β, γ, δ...

Σ’ αυτή την αυλή, αγόρια και κορίτσια, σαν πολύβουα μελίσσια, παίξανε, γελάσανε, κλάψανε και ματώσανε τα γυμνά τους παιδικά γόνατα.

Εδώ, μέσα, στη βαρυχειμωνιά, μαζί με τη φορτωμένη με βιβλία και τετράδια σάκα, κουβάλησαν στα παγωμένα χέρια τους ξύλα για τη σόμπα..

Εδώ χορτάσανε το γάλα σκόνη και το κίτρινο τυρί της αμερικάνικης βοήθειας, για να σταθούνε στα πόδια τους...

Εδώ ανακαλύψανε τη συλλογικότητα, τη συνεργασία και την αλληλεγγύη, που πλουτίζουν και δίνουν νόημα στην κοινωνική συμβίωση...

Αλλάζουν όμως οι καιροί κι όλα αυτά περνούν στο χρονοντούλαπο της ιστορίας.

Η σχολική εμπειρία, είναι ένα κομμάτι της ψυχής, ένα κομμάτι της τοπικής ιστορίας. Ζώσες μνήμες που γεφυρώνουν τον χρόνο φωτίζοντας το χθες και σηματοδοτούν το αύριο.

Κάθε έναρξη νέας σχολικής χρονιάς σηματοδοτεί την απαρχή ενός νέου κύκλου δημιουργικής πορείας για το πολυτιμότερο τμήμα του πληθυσμού, τα παιδιά μας, τη νέα γενιά και προοιωνίζει ένα καλύτερο αύριο για την κοινωνία.

Η παιδεία, η σημαντικότερη επένδυση για τον άνθρωπο, αποτελεί το θεμέλιο για την οικοδόμηση μιας κοινωνίας προόδου, μιας ζωής πιο ποιοτικής, πιο ανθρώπινης.

Η επένδυση σε «ανθρώπινο κεφάλαιο», που περιλαμβάνει αλλά δεν περιορίζεται σε γνώση, δεξιότητες και δυνατότητες εκμάθησης, είναι κρίσιμος παράγοντας για την μακροχρόνια ανάπτυξη μιας χώρας και τη βελτίωση της ευημερίας του πληθυσμού.

Διότι η επένδυση στην Παιδεία, αποτελεί τον ασφαλέστερο δρόμο προς την Ανάπτυξη, η οποία, με τη σειρά της, αποτελεί τη μόνη διέξοδο από τη σημερινή κρίση.


Τετάρτη 4 Σεπτεμβρίου 2024

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

 Προς τους κατοίκους Βαλτινού


Σήμερα Τετάρτη 4-9-2024 και ώρα 22.30, θα πραγματοποιηθεί στην περιοχή της τοπικής Κοινότητας Βαλτινού του Δήμου Τρικκαίων επίγεια ακμαιοκτονία με τη μέθοδο του ψεκασμού υπερμικρού όγκου (ULV), για την καταπολέμηση των κουνουπιών, από την εταιρεία Οικοανάπτυξη Α.Ε. παρουσία αρμοδίων υπαλλήλων της Δ/σης Υγείας & Κ.Μ. της Π.Ε. Τρικάλων της Περιφέρειας Θεσσαλίας.

Κατά τη διάρκεια του ψεκασμού και τουλάχιστο για μια ώρα μετά τη λήξη των εργασιών, παρακαλούνται οι Δημότες για προληπτικούς λόγους, να παραμείνουν σε κλειστούς χώρους, με κλειστά παράθυρα και να έχουν απομακρύνει από τις αυλές ζώα, μελισσοσμήνη και είδη οικιακής χρήσης (ρούχα, παιχνίδια κλπ.)

Ο Διευθυντής Δ/σης Υγείας & Κοιν. Μέριμνας

Σωτ. Νικολακάκος




Η οικοδόμηση άρτιας Παραγωγής Γραπτού Λόγου

 Του Κώστα Ε. Στάθη, Φιλολόγου (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΚΙΝΗΤΡΟ ΣΠΟΥΔΩΝ»)

Η Α' Λυκείου είναι μια κομβική τάξη - όσον αφορά τη μεθοδική εξάσκηση του μαθητή στην Παραγωγή Γραπτού Λόγου - αφού εκτός των άλλων πρέπει να συνυπολογιστεί η μακρά περίοδος τηλεκπαίδευσης, κατά την οποία πολλοί απείχαν ουσιαστικά από τη συγγραφή εκθέσεων.

Αυτό που προέχει, είναι να συνειδητοποιηθεί ο τρόπος κατασκευής μιας παραγράφου στηριζόμενης στην ανάπτυξη της βασικής ιδέας («με ποιον τρόπο» παρουσιάζεται το θέμα/ φαινόμενο, το «γιατί» συμβαίνει αυτό που αναγράφεται στη θεμ. περίοδο, το «σε σχέση με άλλοτε ή με άλλα παρόμοια φαινόμενα», η εστίαση στις «συνέπειες» που ενδεχομένως προκαλεί κλπ). Άρα, απαιτείται να διδαχθούν βασικές αρχές επιχειρηματολογίας.

Το επόμενο στάδιο είναι η χρήση, από το μαθητή, του κατάλληλου γλωσσικού ύφους και η προσοχή στο «χτίσιμο» του κειμένου, ανάλογα με το επικοινωνιακό πλαίσιο (η γλωσσική του ανταπόκριση και κάποιες βασικές οδηγίες δόμησης κειμένου, εάν ζητηθεί άρθρο, ομιλία κλπ). Παράλληλα, ελέγχεται η ορθογραφία, οι εκφραστικές αστοχίες, η ποικιλία ή η απουσία πρωτοτυπίας στο λεξιλόγιο, η ορθή χρήση των σημείων στίξης.

Η διάκριση των κειμενικών ειδών – απαραίτητη για την κατανόηση του νοήματος και του τρόπου προσέγγισης και καταγραφής των οπτικών του θέματος από τον συγγραφέα - θα έλθει σιγά σιγά, καθώς ο μαθητής θα εξοικειώνεται στην αίθουσα με την ανάγνωση και τη νοηματική, αισθητική, γλωσσική ανάλυση κειμένων, απαντώντας με τη βοήθεια του καθηγητή σε διάφορες ερωτήσεις περιεχομένου. Ο καθηγητής θέτει, επίσης, ως εργασία για το σπίτι (πέρα από τη συγγραφή εκθέσεων και περιλήψεων) ανάλογες ασκήσεις γλωσσικές και νοηματικές, στηριζόμενος πλέον στις αλλαγές του τρόπου εξέτασης των Νέων Ελληνικών.

Η συνεξέταση απαιτεί πλέον και τη διδασκαλία λογοτεχνικών κειμένων (μικρών σε έκταση και εύληπτων στην αρχή) ώστε σταδιακά να υπάρξει και σε αυτά η απαραίτητη εξοικείωση με τους κειμενικούς δείκτες και τη θεματική του κάθε έργου, η οποία καθορίζεται από το δημιουργό του.

 

Τρίτη 3 Σεπτεμβρίου 2024

Κρούσμα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου εντοπίστηκε στο Βαλτινό

 

Συναγερμός έχει σημάνει στις υγειονομικές αρχές της Περιφέρειας Θεσσαλίας από την Τρίτη (3-09-2024), μετά το επιβεβαιωμένο κρούσμα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου, στο Βαλτινό του Δήμου Τρικκαίων, το οποίο γνωστοποίησε ο ΕΟΔΥ.

Οι τοπικές αρχές προχωρούν σε οδηγίες προς τους πολίτες, ενώ τα πρωτόκολλα υγείας, σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Τοπικής Κοινότητας Βαλτινού, Βάιο Τσιγάρα, έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή και οι πολίτες καλούνται να ακολουθήσουν τις οδηγίες των υγειονομικών αρχών. Ο απαραίτητος ο ψεκασμός έχει προγραμματιστεί για την Τετάρτη, 10.30 μ.μ..


Γενικές Πληροφορίες για την λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου – Περίοδος μετάδοσης 2024

 


ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ

Κρούσματα λοίμωξης από ιό του Δυτικού Νείλου εμφανίζονται σε πολλές χώρες παγκοσμίως, όπως και σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, σε ετήσια βάση. Τα έτη 2010-2014 και 2017-2023 καταγράφηκαν κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου σε διάφορες περιοχές (και) της χώρας μας, κατά τους καλοκαιρινούς και φθινοπωρινούς μήνες, ενώ κυκλοφορία του ιού έχει καταγραφεί σε όλες τις Περιφέρειες. Αυτό υποδηλώνει ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου έχει εγκατασταθεί και στη χώρα μας, όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ως εκ τούτου, είναι πιθανή και αναμενόμενη η επανεμφάνιση περιστατικών στη χώρα μας και σε άλλες ευρωπαϊκές και γειτονικές χώρες, κατά την τρέχουσα περίοδο μετάδοσης 2024 (καθώς και σε επόμενες περιόδους), κατά την περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών.

Καθώς η επιδημιολογία του ιού είναι σύνθετη και καθορίζεται από πολλούς παράγοντες, οι περιοχές κυκλοφορίας του ιού και οι περιοχές εμφάνισης κρουσμάτων κατά την τρέχουσα περίοδο 2024 (και σε κάθε περίοδο μετάδοσης) δεν μπορούν να προβλεφθούν με ασφάλεια. Ως εκ τούτου, ο Ε.Ο.Δ.Υ. συνιστά την τήρηση ατομικών μέτρων προστασίας από τα κουνούπια, σε όλη την επικράτεια, καθόλη την περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών.

Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως με το τσίμπημα μολυσμένων «κοινών» κουνουπιών. Τα κουνούπια μολύνονται από μολυσμένα πτηνά (ορισμένα είδη κυρίως άγριων πτηνών), ενώ οι άνθρωποι που έχουν μολυνθεί δεν μεταδίδουν περαιτέρω τον ιό σε άλλα κουνούπια.

Η πλειοψηφία των ατόμων που μολύνονται από τον ιό δεν αρρωσταίνουν καθόλου ή παρουσιάζουν μόνο ήπια νόσο, ενώ λίγα άτομα (<1% όσων μολύνονται) εμφανίζουν σοβαρή νόσο που προσβάλλει το νευρικό σύστημα (κυρίως εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα). Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας (άνω των 50 ετών) κινδυνεύουν περισσότερο να αρρωστήσουν σοβαρά, καθώς και άτομα με ανοσοκαταστολή και χρόνια υποκείμενα νοσήματα.

Η επιδημιολογική επιτήρηση της νόσου, η έγκαιρη εφαρμογή κατάλληλων ολοκληρωμένων προγραμμάτων διαχείρισης κουνουπιών και η λήψη μέτρων ατομικής προστασίας από τα κουνούπια αποτελούν διεθνώς τα πλέον ενδεδειγμένα μέτρα για την πρόληψη και τον έλεγχο της νόσου.

Στο πλαίσιο αυτό, κρίνεται αναγκαία αφενός η εγρήγορση των επαγγελματιών υγείας και αφετέρου η συνεχιζόμενη εγρήγορση των τοπικών και εθνικών αρχών.

Με στόχο την έγκαιρη εφαρμογή στοχευμένων μέτρων πρόληψης και απόκρισης, ο Ε.Ο.Δ.Υ., σε κάθε περίοδο μετάδοσης, διενεργεί ενισχυμένη επιδημιολογική επιτήρηση της νόσου, διερευνά άμεσα τα περιστατικά και βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία και συνεργασία με τις αρμόδιες εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές.

Στην ιστοσελίδα του Ε.Ο.Δ.Υ. υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες για την κλινική εικόνα  και τον τρόπο μετάδοσης του ιού,  για τα επιδημιολογικά δεδομένα της λοίμωξης κατά τις περιόδους μετάδοσης του ιού (ετήσιες εκθέσεις επιδημιολογικής επιτήρησης και εβδομαδιαίες εκθέσεις κατά την περίοδο μετάδοσης) και για τις δράσεις του Ε.Ο.Δ.Υ. για τη λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου.


Ο Βασίλης Λουλές αποχαιρετά τον Κώστα Κλιάφα

 


Αποχαιρετισμός. Ο Κωστής Κλιάφας, που έφυγε από τη ζωή πριν σαράντα ημέρες, δεν ακολούθησε απλώς τα βήματα του πατέρα του. Αν ο ανήσυχος καινοτόμος Θόδωρος ίδρυσε το 1926 την εταιρεία πάγου και αναψυκτικών στα Τρίκαλα με το όραμα «…να δροσίσουμε και να ζαχαρώσουμε τον κόσμο!», ο Κωστής, από το 1961 και μετά, πήγε ακόμα πιο πέρα: με τον γλυκύ του χαρακτήρα αγκάλιασε και ζέστανε τους εργάτες και τον απλό κόσμο, χάρισε γέλιο με το χιούμορ του, ενθάρρυνε τους συνεργάτες του, έδωσε τα υλικά εφόδια σε πολλούς ανθρώπους για να προχωρήσουν, ήταν παρών σε όλα τα μικρά και τα μεγάλα των Τρικάλων.

Ήταν στο συμβούλιο της ποδοσφαιρικής ομάδας (ήταν βλέπετε και «…παιχταράς!», όπως λέει στο ντοκιμαντέρ μου “Μια μεγάλη οικογένεια” ο παιδικός φίλος και στενός του συνεργάτης Ηλίας Ευαγγέλου), φανατικός ερασιτέχνης κινηματογραφιστής και φωτογράφος (μας άφησε πολύτιμα φιλμάκια της ιστορίας του εργοστασίου και της ζωής μέσα σ’ αυτό), ιδρυτής και Πρόεδρος της Κινηματογραφικής Λέσχης Τρικάλων (εκεί όπου, στην εφηβεία μου, γνώρισα και αγάπησα το προοδευτικό σινεμά).

Στήριξε και ενθάρρυνε την αγαπημένη του σύζυγο Μαρούλα στις ποικίλες της πολιτιστικές δράσεις και στα έργα κοινωνικής προσφοράς από τα χρόνια του ’60 μέχρι πρόσφατα.

Και άλλα πολλά…

Ο Κωστής είναι ο άνθρωπος που έδωσε πνοή στη βιομηχανική ανάπτυξη της πόλης, με καινοτόμο πνεύμα (η βυσσινάδα ως αναψυκτικό είναι δικό του δημιούργημα, μια ελληνική πρωτιά!). Είναι αυτός που, με πνεύμα αλληλεγγύης και φροντίδας, πίστεψε στους εργάτες και τους συνεργάτες του, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί γύρω του ένα μικρό σύμπαν δημιουργικότητας και ανθρωπιάς… και όλοι μαζί να αποτελέσουν “μια μεγάλη οικογένεια”.

Αντίο, Κωστή. Σε ευχαριστούμε θερμά.

Βασίλης Λουλές

Σκηνοθέτης

Υ.Γ. Αφήνω εδώ το ντοκιμαντέρ μου “Μια μεγάλη οικογένεια – η ιστορία των αναψυκτικών Κλιάφα” που ολοκληρώθηκε το 2022, σε παραγωγή της νέας διοίκησης της εταιρείας. Η ταινία αποτελεί μια μικρή προσφορά στους αφανείς κι επιφανείς ανθρώπους αυτής της πόλης και μια συμβολή στην ιστορία της Βιομηχανικής κληρονομιάς.




Δευτέρα 2 Σεπτεμβρίου 2024

ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΠΑΛΙΟΙ;

Πού είναι οι παλιοί; Ποιος σφράγισε τα σπίτια τους; Ποιος μαντάλωσε τις πόρτες και τα παράθυρά τους; Φέρτε μου πίσω τους παλιούς. Να βγουν σαν άλλοτε στα στενά μπαλκόνια τους, που τώρα τρέμουν ετοιμόρροπα στο κενό. Να αερίσουν τα μαύρα σεντόνια τους, ν’ απλώσουν τις πετσέτες και τα σχισμένα πουκάμισά τους, ν’ ανοίξουν τ’ αραχνιασμένα βάζα, να βγάλουν τα σκουριασμένα μαχαιροπήρουνα, να βάλλουν τραπέζι με τα ραγισμένα πιάτα τους. Φέρτε μου πίσω τους παλιούς. Να τους δω να πετούν ανάεροι ψηλά στους τοίχους, να κλαίνε αραχνοΰφαντοι και μετεωρισμένοι στην ατμόσφαιρα, να αιωρούνται σαν μικρά σύννεφα πάνω από τα σπασμένα κεραμίδια τους.

 

Του Ηλία Κεφάλα

Κυριακή 1 Σεπτεμβρίου 2024

Τα φανταράκια κάποτε

 

Περνώντας τις πύλες του στρατού ο νεοσύλλεκτος φαντάρος άφηνε πίσω του την πολιτική ζωή, το οικογενειακό και κοινωνικό του περιβάλλον και έμπαινε σε ένα καινούργιο περιβάλλον γεμάτο ασκήσεις, εκπαιδεύσεις, πειθαρχία, και νέες εμπειρίες.
Ένα κούρεμα στην ψιλή, ένα μπάνιο και μετά το ντύσιμο στα χακί και το στήσιμο στη γραμμή… ήταν οι πρώτες εμπειρίες κατά την μετάβασή του από την πολιτική στη στρατιωτική ζωή.

Οι πρώτες είκοσι ημέρες ήταν ο χρόνος προσαρμογής μέχρι να γίνει η ορκωμοσία και σιγά-σιγά να ενσωματωθεί πλήρως στην καινούργια κοινωνία του στρατού. Η εκπαίδευση, οι ασκήσεις, τα καψόνια, η πειθαρχία, η σκοπιά γίνεται πλέον η καθημερινότητα του και ο νέος τρόπος ζωής.

Όμως ο στρατός με τα βάσανά του και τις δυσκολίες του δεν έπαψε ποτέ να εμπνέει τον λαό μας, που τον χαρακτηρίζει η αγάπη της ελευθερίας και η έντονη συναισθηματικότητα. Πολλοί στρατιώτες, είτε από χωριά είτε από πόλεις, συνεχίζοντας μια παλιά παράδοση μάζευαν στα δεφτεράκια τους ή σε τετράδια ολόκληρες ντουζίνες από στιχάκια, που τα μάθαιναν (ή τα αντέγραφαν) απ’ τους παλαιότερους ή τα ταίριαζαν οι ίδιοι παραλλάζοντάς τα. Με τα στιχάκια αυτά διανθίζανε πολλές φορές τα γράμματα που έστελναν στους δικούς τους ή τα έγραφαν μαζί με τις αφιερώσεις πίσω από τις φωτογραφίες τους, ή τα χάραζαν στο θάλαμο, στα ουρητήρια και στις σκοπιές.

Ένα δείγμα από τέτοια στιχάκια που κυκλοφορούσαν στα στρατόπεδα του Ελληνικού Στρατού, τα οποία διαδόθηκαν από στόμα σε στόμα κι από σειρά προς σειρά, καταγράφηκαν και παρουσιάζονται παρακάτω:

Είμαι φαντάρος και πονώ, μα τι μπορώ να κάνω;

Με τα στιχάκια προσπαθώ τον πόνο μου να γιάνω.  


Βάσανα, που ’χει το χακί και πίκρες το γαλόνι,

κι οποίος λεβέντης το φορεί, τα νιάτα του σκλαβώνει.

Τα όμορφα τα νιάτα μας, τα πιο καλά μας χρόνια

τα χαίρονται τα άρματα και τα βαριά κανόνια.


Βαρύς είναι ο θάνατος βαρύ είναι το χώμα

μα του φαντάρου η ζωή βαρύτερη ακόμα.

Ένας φαντάρος έρχεται μες το χακί ντυμένος

είναι ο γιος σου μάνα μου ο ταλαιπωρημένος.

 

Κοιμάμαι κι ονειρεύομαι πως είμαι απολυμένος

και το πρωί σηκώνομαι μες το χακί ντυμένος.

Εβγήκα στην αναφορά άδεια για να ζητήσω

κι ο λοχαγός μου φώναξε «στραβάδι γύρνα πίσω».

Τότε και γω τσαντίστηκα και του ’πα θυμωμένος

«Ζητάω άδεια λοχαγέ, γιατί ’μαι ερωτευμένος».


Σάββατο 31 Αυγούστου 2024

Απόβραδο με απόβροχο στο Βαλτινό

 

Βαλτινό, Παρασκευή 30 Αυγούστου 2024. Τόπος όμορφος και ζωντανός. Χωριό αγαπημένο. Μέρος που θέλουμε να προστατέψουμε και να αναδείξουμε πιο πολύ από ποτέ! Εκτιμούμε όλα όσα μας προσφέρει μέσα απ’ την ιστορία και την κουλτούρα του, μέσα από την μαγευτική φύση και τις αξίες των ανθρώπων του...

Η συγχωριανή μας, Χριστίνα - Μαρία Βότσιου με την φωτογραφική μηχανή του κινητού της, κατέγραψε και φανερώνει στα έκπληκτα μάτια μας, τον μυστηριώδη ονειρικό κόσμο του απόβροχου κι απόβραδου της χθεσινής ημέρας στο Βαλτινό!

Την ώρα που πέφτει η νύχτα στο χωριό μετά από βροχή, με τους φανταστικούς χρωματισμούς, την ώρα που τα φωτεινά αστρικά κύματα κινούνται σε τυχαίες κατευθύνσεις και λούζουν τα πάντα με το κοσμικό τους χρώμα, την ώρα που η αστερόσκονη αρχίζει να ψιχαλίζει κάθε δρομίσκο του χωριού και να μοιράζει έναν συνδυασμό χρωμάτων αντάξιο του βόρειου και νότιου σέλας, την ώρα που το χρυσό του ήλιου και το ασημί του φεγγαριού, τα πράσινα της φύσης, το κόκκινο της διέγερσης, τα κίτρινα της εξουσίας, το πορτοκαλί της ελπίδας κορυφώνονται, η Χριστίνα - Μαρία Βότσιου απαθανατίζει το χρωματικό πανηγύρι και μας καληνυχτίζει, λίγο πριν επισκιάσει τον τόπο το μαύρο ταβάνι του ουρανού!




Παρασκευή 30 Αυγούστου 2024

Γιόρτασαν την επέτειο του γάμου τους

 

Με μια όμορφη φωτογραφία του γάμου τους και μια τρυφερή υπόμνηση στα social media οι συγχωριανοί μας,  Γιάννης Κ. Κουφοχρήστος και Ιωάννα Παπαδημητρίου γιόρτασαν την επέτειο του γάμου τους και εξέφρασαν τον αμείωτο έρωτά τους 18 χρόνια μετά.

Η υπόμνηση έχει ως εξής:

«Ήρθες όταν δεν σε περίμενα...και ήσουν αυτό που περίμενα πάντα...!!!

Πάντα γελαστοί...όπως εκείνη την μέρα...

Σ’ αγαπώ τόσο, όσο την πρώτη μέρα που σε γνώρισα...και αυτή είναι η αλήθεια μου... όταν σε κοιτώ 18 χρόνια μετά...»


Πέμπτη 29 Αυγούστου 2024

«Δέησις»

 

Η θάλασσα στα βάθη της πήρ’ έναν ναύτη.
H μάνα του, ανήξερη, πηαίνει κι ανάφτει

στην Παναγία μπροστά ένα υψηλό κερί
για να επιστρέψει γρήγορα και να ’ν’ καλοί καιροί

και όλο προς τον άνεμο στήνει τ’ αυτί.
Αλλά ενώ προσεύχεται και δέεται αυτή,

η εικών ακούει, σοβαρή και λυπημένη,
ξεύροντας πως δεν θα ’λθει πια ο υιός που περιμένει.

 (Κ.Π. Καβάφης)

Εκλεκτικές συγγένειες «Ευρυκόμη» - «Δέησις»

Στην προηγούμενη ανάρτηση έγινε ανάλυση του ποιήματος «Ευρυκόμη» του Διονυσίου Σολωμού. Στη σημερινή γίνεται μια ανάλυση της «Δέησις» του Κ. Π. Καβάφη και μια προσέγγιση στην εκλεκτική συγγένεια των δύο ποιημάτων. Πρόκειται για δύο αριστουργήματα της νεοελληνικής ποίησης που έχουν το ίδιο θέμα.

Ως εκλεκτική συγγένεια μεταξύ των ποιητών θεωρείται: οι δεσμοί, τα κοινά στοιχεία, ο διαχρονικός διάλογος και τα αποτελέσματά του, και ας μην έζησαν στην ίδια εποχή.

Μια εκλεκτική συγγένεια ανακαλύπτουμε ανάμεσα σε δύο ποιητές της νεοελληνικής ποίησης, στον Σολωμό και τον Καβάφη στα ποιήματά τους «Ευρυκόμη» του πρώτου, που αναλύθηκε στην προηγούμενη ανάρτηση και «Δέησις» του δεύτερου. Το θέμα των δύο ποιημάτων είναι το ίδιο και αφορά από τη μια την αναμονή του αγαπημένου προσώπου, παράλληλα όμως και την άγνοια του θανάτου του, τον «ανήξερο θάνατο».

Στην «Ευρυκόμη» ο Θύρσης περιμένει αδημονώντας στην άκρη της θάλασσας την ωραία Ευρυκόμη και στο «Δέησις» η μάνα ενός ναύτη, ανάβει το καντήλι της Παναγίας και την παρακαλεί για την επιστροφή του γιου της. Και στις δύο περιπτώσεις όμως, ο θάνατος των αγαπημένων προσώπων, έχει ήδη συντελεστεί αλλά και ο Θύρσης και η μάνα του ναύτη αγνοούν το τραγικό γεγονός.

Τέσσερα είναι τα κοινά στοιχεία στη σκηνοθεσία των δύο συγγενικών ποιημάτων. Οι παρόντες, που είναι τα πρόσωπα που αναμένουν και εμφανίζονται στον αναγνώστη-θεατή σε πρώτο πλάνο με λεπτομέρειες των συναισθημάτων και κινήσεών τους, δηλαδή ο Θύρσης και η μάνα του ναύτη, οι απόντες που η ύπαρξή τους υποδηλώνεται αχνά σε δεύτερο μη εικονιζόμενο πλάνο, δηλαδή η Ευρυκόμη και ο ναύτης, η θάλασσα ως διαχωριστικός παράγοντας μεταξύ παρόντων και απόντων που συμβολίζει το άγνωστο και ο θάνατος.

Ο Καβάφης, με το ίδιο σκηνικό από την «Ευρυδίκη» του Σολωμού, επιχειρεί κάτι πιο δύσκολο. Δεν κρατάει την έκπληξη για το τέλος. Φανερώνει τον θάνατο του ναύτη απ' την αρχή...

Η θάλασσα στα βάθη της πηρ’ έναν ναύτη. —

Έχοντας χαλάσει την έκπληξη του τέλους από τον πρώτο κιόλας στίχο, δε του μένει παρά να δημιουργήσει άλλου είδους συγκινήσεις και άλλου είδους εκπλήξεις. Πρώτον αλλάζει την ερωτική σχέση παρόντα και απόντα που υπάρχει στον Σολωμό και ζωντανεύει τη σχέση μητέρας και γιου, ίσως για να αυξήσει περισσότερο το συναίσθημα της απώλειας -αφού η μητρική αγάπη είναι πιο βαθιά και πιο μεγάλη από κάθε ερωτικό συναίσθημα-. Δεύτερον, σε αντίθεση με τον Σολωμό, εισάγει στο ποίημά του το θεϊκό στοιχείο. Την εικόνα της Παναγίας.

Ενώ στον Σολωμό ο συνδετικός κρίκος του παρόντα και του απόντα είναι η θάλασσα, στον Καβάφη ο συνδετικός κρίκος είναι η εικόνα της Παναγίας και από τα φυσικά στοιχεία ο άνεμος. Το θεϊκό στοιχείο πάνω από τις φυσικές δυνάμεις. Είναι πράγματι όμως το θεϊκό στοιχείο πάνω από τις φυσικές δυνάμεις; Το αφήνει αιωρούμενο και εδώ βρίσκεται η ιδιοφυία του Καβάφη.

...Αλλά ενώ προσεύχεται και δέεται αυτή,

Η εικών ακούει, σοβαρή και λυπημένη,

ξεύροντας πως δεν θα ’λθει πια ο υιός που περιμένει.

Ανήμπορη η Παναγία να βοηθήσει. Γνωρίζει αλλά αδυνατεί. Μόνο λυπάται. Κατώτερη από τις φυσικές δυνάμεις; Ίσως ναι, ίσως όχι. Εκείνο το «σοβαρή» αφήνει υπόνοιες μιας αυστηρότητας πως... έτσι έπρεπε να γίνει. Το θεϊκό στοιχείο σε αρμονία με την ειμαρμένη. Μόνο να λυπηθεί μαζί με τη μάνα μπορεί. Ο Καβάφης αναδεικνύει τον παρηγορητικό ρόλο της θρησκείας, γι’ αυτό την αποδέχεται. Παράλληλα αναδεικνύει και το ζήτημα της Θεοδικίας. Σε ποιον να κατευθύνει τον πόνο και την οργή της η μάνα του ναύτη, όταν μάθει αργότερα τον θάνατο του γιού της; Ποιον θα δικάσει; Σε ποιον θα ξεσπάσει; Στην Παναγία φυσικά που της άναβε το κερί και την παρακαλούσε, μα εκείνη δεν έκανε τίποτα για να αποτρέψει το κακό!

Από κάθε άποψη όμως για τον Καβάφη, είτε παρηγορητικά είτε ως Θεοδικία για να απορροφήσει την οργή από το κακό, ο Θεός ή οι Θεοί είναι χρήσιμοι...

Κοντολογίς τα δύο αυτά ποιήματα «Η Ευρυκόμη» και «Δέησις» αποτελούν παράδειγμα εκλεκτικών συγγενειών μεταξύ μεγάλων ποιητών, διαφορετικών εποχών καθώς και τέλειο παράδειγμα διαχρονικού ποιητικού διαλόγου.


Πηγή: https://www.freeopinion.gr/Article/3475/giorgos-pirgaris/eklektikes-syggeneies-eyrykomi-deisis Γιώργος Πύργαρης

Τετάρτη 28 Αυγούστου 2024

«Η Ευρυκόμη»

 

«Θάλασσα, πότε θέλ᾿ ιδώ την όμορφη Ευρυκόμη;
Πολύς καιρός επέρασε και δεν την είδα ακόμη.
Πόσες φορές κοιτάζοντας από το βράχο γέρνω
και τον αφρό της θάλασσας για τα πανιά της παίρνω!
Φέρ᾿ τηνε, τέλος, φέρ᾿ τηνε». Αυτά ο Θύρσης λέει,
και παίρνει από τη θάλασσα και τη φιλεί και κλαίει·
και δεν ηξέρει ὁ δύστυχος οπού φιλεί το κύμα
εκείνο, που της έδωσε και θάνατο και μνήμα.

Ανάλυση του ποιήματος «Ευρυκόμη» του Διονυσίου Σολωμού

Το θέμα του ποιήματος «Ευρυκόμη» αφορά από τη μια την αναμονή του αγαπημένου προσώπου, παράλληλα όμως και την άγνοια του θανάτου του, τον «ανήξερο Θάνατο». Ο Θύρσης περιμένει αδημονώντας στην άκρη της θάλασσας την ωραία Ευρυκόμη. Όμως ο θάνατος της αγαπημένης του έχει ήδη συντελεστεί αλλά ο ίδιος αγνοεί το τραγικό γεγονός.

Τα σκηνοθετικά στοιχεία του ποιήματος είναι: α) σε πρώτο πλάνο ο παρόντας Θύρσης, με λεπτομέρειες των συναισθημάτων και κινήσεών του, β) σε δεύτερο μη εικονιζόμενο πλάνο η απούσα Ευρυκόμη, που η ύπαρξή της υποδηλώνεται αχνά, γ) η θάλασσα που συμβολίζει το άγνωστο ως διαχωριστικός παράγοντας μεταξύ του παρόντα και της απούσας και δ) ο θάνατος.

Μέσα στους στίχους του ποιήματος συμπυκνώνεται με έναν μοναδικό τρόπο το πάθος και η επιθυμία της επιστροφής της αγαπημένης του, αλλά και η τραγικότητα της ανθρώπινης μοίρας. Η έκπληξη του θανάτου της Ευρυκόμης που ο Σολωμός κρατά για το τέλος χτυπάει σαν μαστίγιο μονάχα τον αναγνώστη, ο οποίος διατηρώντας έντονη την λύπη από την έκπληξη του θανάτου της ακολούθως κατευθύνει τον οίκτο του στον Θύρση, που τον βλέπει όχι μόνο να αγνοεί το γεγονός και να αναμένει μάταια τον ερχομό της, μα μέσω μιας καταπληκτικής σκηνής που μονάχα ξέχωροι ποιητές μπορούν να ζωντανέψουν, τον βλέπει να σκύβει παίρνοντας με τις χούφτες του θάλασσα και να τη φιλάει ως το μόνο συνδετικό κρίκο που τον ενώνει με την αγαπημένη του, αλλά και θεωρώντας την τον μοναδικό δρόμο που θα την φέρει πίσω. Όμως αλλοίμονο!... Χωρίς να το ξέρει φιλάει τον φονιά της αγάπης του, γιατί η θάλασσα που εκείνος φιλάει, αυτή η ίδια είναι και ο θύτης και ο καταστροφέας της ευτυχίας του, γιατί αυτή έχει ήδη σκοτώσει την όμορφη αγαπημένη του την Ευρυκόμη.

Να γιατί μερικοί ποιητές είναι και παραμένουν μεγάλοι. Γιατί μέσα σε ελάχιστους στίχους, κρύβουν ολόκληρους κόσμους, τονίζουν τις πιο υψηλές κι ανέγγιχτες χορδές, φανερώνοντας συνάμα τη σκληρή ειρωνεία της τραγωδίας.


Τρίτη 27 Αυγούστου 2024

Η επανασύσταση της Ακαδημίας ποδοσφαίρου Α.Ο. Βαλτινού - GeoGreen!

 

Η επανασύσταση της Ακαδημίας ποδοσφαίρου Α.Ο. Βαλτινού - GeoGreen είναι μια συλλογική προσπάθεια από τον Α.Ο. Βαλτινού, τους πρώην δήμους Καλλιδένδρου, Κόζιακα, Φαλώρειας, καθώς ακόμη και από τα γειτονικά χωριά της ευρύτερης περιοχής, που έχει στόχο να προσφέρει τη δυνατότητα στους μικρούς αθλητές, τη σωστή εκμάθηση του αθλήματος, την καλλιέργεια ομαδικού πνεύματος και άμιλλας, τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης, την αξιοποίηση των ικανοτήτων & δεξιοτήτων τους, την πειθαρχία, αντίληψη και προσανατολισμό, την άθληση, την ψυχαγωγία, το παιχνίδι και τη διασκέδαση!

Η όλη προσπάθεια στηρίζεται από τον Α.Ο. Βαλτινού παρέχοντας κάθε διευκόλυνση στους προπονητές, στους αθλητές, αλλά και στην παραχώρηση των διαθέσιμων υλικών και άρτιων εγκαταστάσεων του γηπέδου της ομάδας, καθώς και στην στήριξη της εταιρείας GeoGreen, (εταιρία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας), η οποία είναι ο βασικός χορηγός.

Υπεύθυνος της ακαδημίας ποδοσφαίρου ανέλαβε ο προπονητής κ. Νικόλαος Μανούρας (Προπονητής UEFA Α, Καθηγητής Φυσικής Αγωγής) που, μαζί με τους καταρτισμένους και έμπειρους προπονητές, θα προσφέρουν τις γνώσεις τους για την επίτευξη της σωστής καλλιέργειας του αθλήματος.

Έτσι, μέσα σε ένα ασφαλές και φυσικό περιβάλλον, στο γήπεδο του Α.Ο. Βαλτινού, θα προπονείται, θα γυμνάζεται, θα καλλιεργείται, και θα δημιουργείται ένα φυτώριο νέων ποδοσφαιριστών, για τη μελλοντική στελέχωση των ποδοσφαιρικών ομάδων της περιοχής.

Στην ακαδημία θα λειτουργούν τρία τμήματα συγκροτημένα κατά ηλικία, α) Προπαιδεία β) Τζούνιορ – Προτζούνιορ και γ) Μπαμπίνι.

Για εγγραφές ή περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνείτε στο τηλέφωνο 6946151742 ή να στείλετε μήνυμα στις σελίδες της ομάδας ΑΟΒ στα social media (facebook, instagram).


Δευτέρα 26 Αυγούστου 2024

Οι θερινές διακοπές ενός έφηβου στο χωριό

 

Ήμουν δεν ήμουν δεκατριών χρονών τότε και νόμιζα πως ήμουν ο άρχοντας του κόσμου  και πως όλοι γύρω μου υπήρχαν για να με υπηρετούν και να με φροντίζουν, να μου κάνουν όλα τα χατίρια και να μ’ έχουν σαν πρίγκιπα.

Οι διακοπές στο χωριό του πατέρα μου, το Βαλτινό, θυμάμαι κρατούσαν σχεδόν όλο το καλοκαίρι. Με το που έκλειναν τα σχολεία, δηλαδή κάπου τον Ιούνιο, έφτανα στο χωριό για διακοπές και επέστρεφα στην πόλη με βαριά καρδιά το Σεπτέμβρη, αχόρταγος από παιχνίδι, κατράμι μαύρος από τον ήλιο και με σακατεμένα τα γόνατα απ’ τη μπάλα.

Η γιαγιά μου, η μάνα του πατέρα μου, με περίμενε πως και πως κάθε χρόνο, να με χαρεί, να με περιποιηθεί, να με ντύσει, να με ταΐσει και να με κοιμίσει. Ο παππούς μου ήταν πάντα έτοιμος να μου μάθει τις αγροτικές ασχολίες, που ποτέ όμως δεν κατάφερα να μάθω, μου διηγιόταν διάφορες ιστορίες και προσπαθούσε να με νουθετήσει στους ηθικούς κανόνες.

Έτσι για μένα οι διακοπές του θέρους στο χωριό ήταν κάτι παραπάνω από διασκέδαση, κάτι εντελώς προσωπικό, γεμάτο από πηγές χαράς, γνώσεων και εμπειριών.

Κάθε χειμώνα, στην πόλη που ζούσα, ένοιωθα σίγουρος ότι είχα αποκτήσει αρκετή γνώση και νόμιζα ότι θα κατατρόπωνα στην «μαγκιά», όλους τους θερινούς μου φίλους στο χωριό. Έτσι πάντα το έπαιζα «μούρη» και «ιστορία» στους φίλους μου στο χωριό, μα κάθε φορά αποδεικνυόταν πως ήμουν εντελώς αμαθής και φλώρος μπροστά τους.

Και βέβαια, όσο κι αν ακούγεται παράξενο, στο χωριό ήταν που βίωσα για πρώτη φορά τι σημαίνει χαρά, πόνος, ζωή και θάνατος.

Θυμάμαι τις ατέλειωτες βόλτες με τα ποδήλατα που δεν είχανε ποτέ φρένα κι έπρεπε να τρώμε τις σόλες των παπουτσιών μας, σφηνωμένα στο πίσω λάστιχο για να σταματάμε και να μην πέφτουμε πάνω στις γριές και στους γέρους, που κατατρομαγμένοι μας απειλούσαν με τις μαγκούρες και τις βίτσες γιατί τους χαλούσαμε τη θερινή τους ραστώνη.

Μετά ήταν η καθιερωμένη, σχεδόν καθημερινή, μπάλα με τα άλλα παιδιά του χωριού. Μαζευόμασταν στο προαύλιο του σχολείου και νυχτώναμε παίζοντας ποδόσφαιρο, μέχρι να φανεί ο παππούς με το ποδήλατο και να με μαζέψει για το σπίτι. Τα γόνατα  και τα χέρια ήταν μονίμως ματωμένα από τις πτώσεις στο έδαφος, αλλά δεν μ’ ένοιαζε καθόλου. Το αντριλίκι τα είχε αυτά, καθώς η εφηβεία ήταν προ των πυλών.

Τα πρώτα μου τσιγάρα τα κάπνισα εκεί, τα οποία προμηθευόμασταν κρυφά από το περίπτερο που βρίσκονταν στο κέντρο του χωριού.

Και μετά ήρθαν τα κορίτσια… εμείς δεν είχαμε ούτε τολμηρά αγγίγματα ούτε φιλιά, τίποτα τέτοιο σε κείνη την ηλικία, ήμασταν όλοι φαινομενικά αλάνια αλλά στην ουσία ήμασταν κάτι άβγαλτα πουλάκια, αθώα και ξεπουπουλιασμένα κι όταν βλέπαμε ένα κορίτσι που μας άρεσε τότε γινόμασταν κόκκινοι σαν παντζάρια, η γλώσσα διπλωνόταν μέσα στον οισοφάγο κόμπος και το στομάχι γέμιζε πεταλούδες.

Αμέτρητες οι «χυλόπιτες» που τρώγαμε κάθε εφηβικό θέρος, αλλά ήτανε τόσο γλυκές όλες, μία προς μία οι άτιμες, που τέτοια γεύση δεν ξανά ένοιωσα ούτε όταν μεταγενέστερα μεγάλος πια, κατακτούσα μία κοπέλα και ένοιωθα κυρίαρχος στη σχέση.

Σήμερα δυστυχώς μας έχει ρουφήξει για τα καλά η ρουτίνα και η άχαρη ζωή της πόλης, με όλα τα προβλήματα και τα άγχη της καθημερινότητας και δεν αποφασίζουμε, όχι να πάμε στο χωριό αλλά ούτε καν να αναπολήσουμε τα ωραία χρόνια της ζωής μας σ’ αυτό.

Φέτος, ήδη ημερολογιακά τουλάχιστον, φτάσαμε στο τέλος του καλοκαιριού και διαπίστωσα με λύπη πως ένας χρόνος ακόμα έφυγε ανεπιστρεπτί. Ένοιωσα λοιπόν την ανάγκη να γράψω και να μοιραστώ με όλους τους συγχωριανούς μου αυτές τις λίγες σκέψεις, τις μνήμες και τις εμπειρίες μου που είχα από το χωριό και που σημάδεψαν τη ζωή μου.

Όμως του χρόνου τον Ιούλιο το ’χω υποσχεθεί στον εαυτό μου να ξαναέρθω στο χωριό, να κάνω ένα γύρο στα παλιά λημέρια μου, που ως εκ θαύματος έχουν μείνει σχεδόν τα ίδια, αν εξαιρέσεις τη γιαγιά και τον παππού που συγχωρέθηκαν και τα ποδήλατα που σκούριασαν μέσα στην υγρή δίνη του χρόνου.

Ένας Βαλτσινιώτης

επικοινωνιστε μαζι μας