«Αν θέλετε τα παιδιά να είναι ευφυή, διαβάζετέ τους παραμύθια»

Μία συνέντευξη του εξαιρετικού αυτού παραμυθά, Ευγένιου Τριβιζά.

Αν οι άνθρωποι άφηναν ελεύθερη τη φαντασία τους, θα είχαμε ένα κόσμο με λιγότερη συννεφιά και περισσότερα ουράνια τόξα, με περισσότερες κόκκινες κλωστές παραμυθιών και λιγότερες αλυσίδες, με λιγότερα συρματοπλέγματα και περισσότερα τετράφυλλα τριφύλλια, με λιγότερη άσφαλτο και περισσότερες μαργαρίτες που λένε πάντα «σ’ αγαπώ», λέει ο Ευγένιος Τριβιζάς. Ο πιο διάσημος και αγαπητός παραμυθάς της Ελλάδας μπήκε σε όλα τα σπίτια με μία από τις πιο πετυχημένες αλλά και σημαντικές παιδικές σειρές όλων των εποχών, την μαγική Φρουτοπία των παιδικών μας χρόνων. Πέρα όμως από το έργο που του χάρισε την αναγνωρισιμότητα στον Τριβιζά χρωστάμε υπέροχα μυθιστορήματα, θεατρικά έργα, παιδικά βιβλία και μερικές από τις πιο χρήσιμες συμβουλές προς τους γονείς που μπορεί να συναντήσει κανείς εκεί έξω. 

 -Τι σας ώθησε να αρχίσετε να γράφετε παραμύθια; 

Όταν ήμουν μικρός και μου διάβαζαν κάποιο παραμύθι αισθανόμουν προδομένος κάθε φορά που άκουγα το «ζήσανε αυτοί καλά και εμείς καλύτερα», επειδή οι ήρωές του ζούσαν μεν καλά, αλλά πολύ αμφέβαλα ότι εγώ ζούσα καλύτερα. Γι’ αυτό το λόγο προσπαθούσα να φανταστώ τι συνέβαινε στους ήρωες μετά το τέλος της ιστορίας.

-Συνεχίζατε δηλαδή την ιστορία με ένα νέο παραμύθι; 

Ναι, άλλοτε καλούσα σε μονομαχία τον πρίγκιπα που είχε παντρευτεί τη Χιονάτη, άλλοτε έτρεχα στη σκοτεινή σπηλιά κι έβαζα οξυζενέ στις πληγές του νικημένου δράκου και άλλοτε πάλι έβρισκα όλες τις μυστικές φλογέρες του φλογεροπαίχτη, όχι μόνο εκείνη που όταν την παίζεις σε ακολουθούν ποντίκια, αλλά και την άλλη που όταν την παίζεις σε ακολουθούν πεταλούδες, χαρταετοί και ζαχαροπλάστες. Αυτή ήταν η αφορμή να αρχίσω να γράφω σιγά-σιγά τα δικά μου παραμύθια.

-Έχετε γράψει δεκάδες βιβλία. Τι τροφοδοτεί τη φαντασία και την έμπνευσή σας; 

Ένα χρώμα, ένας ήχος, μια σκιά, ακόμα και το πιο ασήμαντο αντικείμενο όπως ένα κουκούτσι βύσσινου, ένα τούλι μπομπονιέρας, ένα καμένο σπίρτο ή ένα καλαμάκι πορτοκαλάδας μπορεί να αποτελέσει πηγή έμπνευσης. Τα ηλιοτρόπια της Ισπανίας, οι σαύρες του Αγίου Δομίνικου, οι μπουκαμβίλιες της Πλάκας, οι υπόνομοι του Αμβούργου, οι κόκορες της Ντελαγκράτσια, οι κάκτοι της Αριζόνας, όλα έχουν προσφέρει αφορμές για ιστορίες μου. 

Παιδικές μνήμες «Οι καλικάντζαροι και η Μαμή»

Του Θανάση Ζαμπακά

Εν Βαλτινώ, τη Παραμονή Χριστουγέννων κάποιας χρονιάς τη δεκαετία του ΄60.

Αφού κάναμε μπάνιο στο σκαφίδι εγώ και η αδερφή μου, φορέσαμε τα φτωχικά μας, αλλά καθαρά ρούχα και το βραδάκι της παραμονής μαζευτήκαμε γύρω από το τζάκι για να ζεσταθούμε. Η μάνα, μας έφτιαξε και μας έδωσε, για βραδινό, ζεστό χαμομήλι με φρέσκο ζυμωτό ψωμί στη γάστρα, καθώς νηστεύαμε και την επόμενη μέρα θα πηγαίναμε στην εκκλησία για να μεταλάβουμε.

-«Άντε καθίστε φρόνημα και η γιαγιά θα σας πει ένα παραμύθι», μας είπε.

Εμείς μαζευτήκαμε στο κρεβάτι και κουρνιάσαμε κάτω από την φλοκάτη.

Η γιαγιά έφτιαξε για λίγο τη φωτιά με τη μάσια, πήρε το ξύλινο σκαμνάκι, έκατσε κι άρχισε να μας διηγείται το παραμύθι.

-«Μια φορά κι ένα καιρό, τέτοιες μέρες Χριστουγέννων, οι καλικάντζαροι ανέβαιναν στον πάνω κόσμο κι έκαναν διάφορες ζαβολιές, πείραζαν τον κόσμο, έκαναν ζημιές, και βρόμιζαν τον τόπο. Ένα βράδυ λοιπόν, που η γυναίκα του Τραγοπόδη αρχικαλικάντζαρου, η Πικασόμπρα,  ήταν έγκυος, την έπιασαν οι πόνοι και ήταν έτοιμη να γεννήσει».

-«Αχ τι θα κάνουμε τώρα, νυχτιάτικα, που θα βρούμε μαμή να ξεγεννήσει;» αναφώνησε ανήσυχος ο καλικάντζαρος.

-«Ξέρω εγώ μια μαμή στο άλλο χωριό», πετάγεται και λέει ο παγανός Τρικλοπόδης.

-«Τρεχάτε να την φέρετε γρήγορα εδώ», διέταξε ο αρχικαλικάντζαρος.

Οι καλικάντζαροι έγιναν αέρας και έφτασαν στο σπίτι της μαμής, στο άλλο χωριό, και άρχιζαν να φωνάζουν.

-«Ε μαμή, Ε μαμηηή βγες έξω».

Που να βγει έξω η μαμή.

-«Αυτοί όλο ζαβολιές και ζημιές κάνουν, που να μπλέκουμε τώρα», είπε σιγανά στον άντρα της.

-«Βγες έξω είναι ανάγκη να ξεγεννήσεις την καλικαντζαρού» ακούστηκε πάλι μια φωνή από τους καλικάντζαρους.

Τι να κάνει κι η μαμή, άνοιξε σιγά σιγά την πόρτα και είδε ένα τσούρμο από καλικαντζαραίους.

-«Έλα γρήγορα να ξεγεννήσεις την καλικαντζαρού και θα σε χρυσώσει ο αρχηγός μας», είπε ένας καλικάντζαρος.

-«Πώς να ρθώ με ένα γόνα χιόνι έξω;» είπε η μαμή.

-«Θα ζέψουμε το κάρο» είπαν οι καλικάντζαροι.

-«Μπά, φοβάται το άλογο τη νύχτα…», είπε ο άντρας της μαμής, αλλά χωρίς να προλάβει να αποσώσει την κουβέντα του, οι καλικάντζαροι είχαν ζευτεί οι ίδιοι στο κάρο και περίμεναν την μαμή.

Τα χοιροσφάγια - η γουρουνοχαρά στο Βαλτινό (Λαογραφία)

Τα Χριστούγεννα στην Ελλάδα τα χαίρεται κανένας καλύτερα στο χωριό, γιατί εκεί στο χωριό είναι ριζωμένα τα ωραία παραδοσιακά έθιμα, που έχουν χάρη κι ομορφιά.

Ένα από τα πολλά και γνωστότερα έθιμα του Βαλτινού είναι αυτό της χοιροσφαγής (Γουρουνοχαρά).

Η χοιροσφαγία παλιότερα αποτελούσε μεγάλο γεγονός για τους κατοίκους του χωριού μας, γιατί οι άνθρωποι, εκτός του ότι έτρωγαν σπάνια κρέας, συνέπιπτε να γίνεται και με τη μεγάλη γιορτή της χριστιανοσύνης, τη Γέννηση του Χρηστού.

Κάθε οικογένεια λοιπόν στο χωριό, έτρεφε στο κουμάσι με πίτουρα, κι αποφάγια απαραίτητα και από ένα τουλάχιστον χοίρο.

Την παραμονή των Χριστουγέννων και μετά από 40 ημέρες νηστείας, ακόνιζαν τα γουρουνομάχαιρα και τρεις τέσσερεις οικογένειες μαζί, συγγενείς, αδέλφια - ξαδέλφια, καθόριζαν με τη σειρά ποια ημέρα θα έσφαζε το γουρούνι της, η κάθε μία.

Πρωί ­ πρωί η νοικοκυρά άναβε φωτιά στην αυλή και έβαζαν επάνω το καζάνι με το νερό.

Πέντε - έξι άντρες, γεροδεμένοι, έπιαναν το γουρούνι, άλλοι από το σχοινί, άλλοι από τα πόδια, άλλοι από τα αυτιά, άλλοι από την ουρά και με μεγάλη δυσκολία το έριχναν στο έδαφος.Τα ουρλιαχτά του χοίρου αναστάτωναν τη γειτονιά.

Ο σφαγέας τεχνίτης στο σφάξιμο, έσφαζε το γουρούνι με μαχαίρι καλά τροχισμένο και στη συνέχεια με το τσεκούρι έκοβε την καρωτίδα.

Η νοικοκυρά, που είχε έτοιμα σε μια φτιαρίτσα, κάρβουνα και θυμιάμα, περνούσε από όλη την παρέα και τους λιβάνιζε.

Ακολουθούσαν διάφορες ευχές (άντε, να το φάμε με υγεία) και έπαιρναν με την παλάμη τους το πρόσωπο, τον καπνό με το θυμίαμα.

Στη συνέχεια έριχνε τα κάρβουνα με τη θυμιάμα στο κομμένο κεφάλι του γουρουνιού, για να διώξουν τα παγανά.

Οι άντρες έπλεναν τα χέρια τους από τα αίματα και τις λάσπες με ζεστό νερό και στη συνέχεια τοποθετούσαν το γουρούνι ανάσκελα, το στήριζαν σε δυο ξύλινους ράβδους (τάκους) και άρχιζαν να το γδέρνουν. Το γδάρσιμο απαιτούσε χέρια, δυνατά και τεχνικά, για να μην τρυπήσει το δέρμα.

Απεβίωσε ο Βάιος Δημ. Βασδέκης

Απεβίωσε την Παρασκευή 14 Δεκεμβρίου 2018, ο συγχωριανός μας Βάιος Βασδέκης του Δημητρίου, σε ηλικία 84 ετών.

Ο Βάιος Βασδέκης γεννήθηκε στον Πρόδρομο το 1934. Ήρθε γαμπρός στο Βαλτινό. Παντρεύτηκε με την Βασιλική, το γένος Βασιλείου Βελέντζα και απόχτησαν τρία παιδιά. Τον Δημήτριο, τον Βασίλειο και τον Παναγιώτη.

Η λαογραφία της τράπουλας

Τώρα στις γιορτές πολλοί είναι αυτοί που το ρίχνουν στο χαρτάκι και γενικότερα στα τυχερά παιχνίδια. Άλλοι για να δοκιμάσουν την τύχη τους και άλλοι απλά για να περάσουν ευχάριστα την ώρα τους. Ας δούμε όμως την ιστορία της τράπουλας και τα περί αυτής παιχνίδια και λαογραφικά στοιχεία της.

Τράπουλα (λέξη Ιταλική: trappola, που σημαίνει παγίδα, δόλο, κι ύστερα δέσμη με τα παιγνιδόχαρτα, η το ίδιο το χαρτοπαίγνιο) την επινόησαν στην Ανατολή, στα μεσαιωνικά χρόνια, οι ανώτερες τάξεις.

Τα πρώτα παιγνιδόχαρτα είχαν αλληγορικές παραστάσεις, θρησκευτικές ή μεταφυσικές, αλλά και κοσμικές από την αυλική ζωή. Με τον καιρό όμως ο τρόπος κατασκευής των χαρτιών φτήνυνε, όσο η τέχνη τους περνούσε από τη ζωγραφική στην ξυλογραφία και ύστερα στη χαλκογραφία και στο τύπωμα. Τα χαρτιά της κάθε δεσμίδας ήταν τότε πιο πολλά.

Οι Ιταλοί τα είχαν 92 και τα χώριζαν στις τέσσερις κατηγορίες που έχουμε σχεδόν ακόμη. Τις «κούπες», τα «σπαθιά», τα «ντινέρια», και τα «μπαστούνια». Αργότερα οι Γάλλοι τα περιόρισαν σε 52 και σε τέσσερις επίσης κατηγορίες. Τα ονόμασαν δε: «καρδιά», «τριφύλλι», «τετράγωνο» και «αιχμή». Από τότε διαδόθηκαν αφού ήταν ένας σατανικός συνδυασμός ψυχαγωγίας και κέρδους.

Στην Ελλάδα οι κατηγορίες από το 1884 ονομάζονταν «μπαστούνια», «σπαθιά», «κούπες» και «καρό».

Η Εκκλησία καταδικάζει το παίξιμό τους ότι είναι αμαρτωλό, και οι Κυβερνήσεις σκέφτηκαν να το φορολογήσουν κι ύστερα να το κρατήσουν μονοπώλιο.

Τις μέρες της πρωτοχρονιάς, η πολιτεία και η οικογένεια το βλέπουν με ανοχή και μπαίνει στα γενικά έθιμα της δοκιμασίας της τύχης που είναι πολλά την πρωτοχρονιά και που γίνονται είτε με μαντική (όποιος κερδίσει σήμερα, θα πάει καλά η χρονιά) είτε με "μαγεία" (πρέπει να κερδίσουμε, για να κερδίζουμε όλο τον χρόνο).

Επίσης είναι γνωστή η χαρτομαντεία σ' όλο τον κόσμο και ξέρουμε καλά τις «χαρτορίχτρες» που μπορούν και «ρίχνουν τα χαρτιά» και να εμπνέονται απ' αυτά στις προφητείες τους.

'"Ο Εκείνος και ο Άλλος"....

Όταν Εκείνος ξεκίνησε από τα στενά πλακόστρωτα των Αναφιώτικων της παλιάς Αθήνας και συνάντησε μετά από χρόνια τον Άλλο στα στενά πλακόστρωτα στο Βαρούσι Τρικάλων....κοινό τους γνώρισμα; γκαφατζήδες και οι δύο....και κάπως έτσι η ιστορία συνεχίζεται.. με τους Τρικαλινούς Κλόουν Βάγια Γουλοπούλου και Βίκυ Φαγκρίδα. Foto:Stefanos Gogοs

Γράμμα στον παππού

Αγαπημένε παππού καλησπέρα....

Αφ’ ότου απήλθες πέρασαν χρόνια 65.

Τις διηγήσεις σου, μου διηγήθηκε η κόρη σου και μάνα μου.

Για τις αδυσώπητες μάχες με τον μακρύ ποδαρόδρομο μέχρι να φτάσεις στο σχολειό, με τους βαρείς χειμώνες για να επιβιώσουν τα ζωντανά, με τη γη για να καρπίσουν τ’ αμπέλια

κι έβγαλαν ρόζους τα χέρια σου για ένα καρβέλι ψωμί που κόβονταν στα δέκα κομμάτια

για λίγες πατάτες που ήταν καθημερινό δείπνο

για μια λάμπα το βράδυ που να θυμίζει το φως,
τις αδυσώπητες μάχες

να μη φύγουν τα παιδιά σου στα ξένα

να μη σβήσει η ελπίδα των ανθρώπων

για μια ζωή καλύτερη…

– για τον άγριο πόλεμο και τους μυριάδες νεκρούς

για το διωγμό και το φόβο απ’ τους... ανακηρυχθέντες... νικητές.

Αγαπητέ μου παππού τα νέα από δω απαράλλαχτα είναι και ίδια.

Η γη να ρημάζει οι νέοι να φεύγουν, γέροι στη φτώχεια

τα σχολειά κλείνουν

η λάμπα ανάβει ξανά

το μέλλον οπισθοχωρεί βίαια.

Αν σκέφτεσαι... να... ξανάρθεις να το σκεφτείς καλά.

Του Κώστα Σκηνιώτη

Το πρώτο χιόνι για φέτος στο Βαλτινό

Ο χειμώνας έκανε την εμφάνισή του και μετεωρολογικά, καθώς το πρώτο φετινό χιόνι άσπρισε την περιοχή του χωριού και γενικότερα του νομού Τρικάλων.

Φαίνεται όμως πως, η έκπληξη των κατοίκων του χωριού ήταν μεγάλη, καθώς αρκετοί έσπευσαν από κάθε γειτονιά να καταγράψουν το γεγονός με τα κινητά τους σε βίντεο.

Συλλέξαμε μερικά βίντεο και δίνουμε τις διευθύνσεις URL, που καταγράφουν τη πρώτη χιονόπτωση στο χωριό:

https://www.facebook.com/panos.stamoulis.908/videos/962449943954068/?t=5

https://www.facebook.com/dimitris.stamoulis.3344/videos/346791726116940/?t=49

https://www.facebook.com/bill.korakas.75/videos/565988830513085/?t=2

https://www.facebook.com/panos.stamoulis.908/videos/962446163954446/?t=7

https://www.facebook.com/eirhnh.ymin/videos/10216903443030777/?t=12

Και παρακάτω μερικές φωτογραφίες από το πασπάλισμα του χιονιού στο χωριό.

Καλημέρες και καλημερούδια

Πόση ομορφιά μπορεί να κρύβουν ένα χαμόγελο και μια καλημέρα κάθε φορά που εκφράζονται από τους ανθρώπους;

Είναι τόσο απλό και όμορφο να χαμογελάσεις και τόσο σημαντική αυτή η ευχή, να πεις μια καλημέρα, στον συνάνθρωπό σου, που δεν κοστίζει τίποτα, αλλά η  προσφορά είναι ανεκτίμητη.

Το χαμόγελο και η καλημέρα είναι ένα κύμα θετικής ενέργειας που μεταφέρεται από άνθρωπο σε άνθρωπο και αλλάζει τη διάθεση προς το καλύτερο εκατέρωθεν.

Ένα χαμόγελο και μια ζεστή καλημέρα είναι τα κλειδιά… για την κάθε μέρα μας.

Οι άνθρωποι, ανέκαθεν, γνώριζαν την αξία της διαχρονικής αυτής ευχής και αποτύπωναν τις καλημέρες σε διάφορα αντικείμενα, με τα οποία ερχόταν καθημερινά σε επαφή, για να τους υπενθυμίζουν την σημασία και τη δύναμη που εμπεριέχεται μέσα σ’ αυτή τη λέξη. Καλημέρα σε καθρέφτες, σε πετσέτες, σε κεντήματα, σε κάδρα κ.α.

Και επειδή η καλή μέρα από το πρωί φαίνεται, ας κάνουμε ότι περνά από το χέρι μας να ομορφύνουμε τη κάθε μέρα, φτιάχνοντας τη διάθεση όχι μόνο τη δική μας αλλά και των γύρω μας.

Συλλέξαμε μια σειρά από ανάλογα παραδοσιακά αντικείμενα που μας εύχονται «Καλημέρα» και σε συνδυασμό με δίστιχα καλημερούδια τα παρουσιάζουμε παρακάτω.

Μια καλημέρα θα σας πω με της καρδιάς τα χείλη

και να περνάτε όμορφα αγαπημένοι φίλοι!!!

Μια καλημέρα θα σας πω και όπου και να είστε

Καλά να πάει η μέρα σας να μη στεναχωρείστε

Επιχρωματισμένα πορτραίτα του Βαλτινού

Παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες, πορτραίτα ανδρών και γυναικών από το Βαλτινό, που επιχρωματίστηκαν στις «Γραφικές Τέχνες» Δ. Τσιγάρα και αναδείχθηκαν σε μια άλλη εικαστική άποψη, όπου το χρώμα κυριαρχεί, χωρίς να χάνεται η αίσθηση της παλαιότητας.

Είναι όλοι Βαλτσινιώτες και αυτή η ιδιότητά τους, τους ενώνει εδώ και πάλι, μετά από τόσο καιρό και τους αθροίζει μαζί σε μια Συλλογή, που σε κάνει να αισθάνεσαι όπως, μπροστά σ’ ένα θαμμένο οικογενειακό άλμπουμ.

Κοιτάζοντας τα πορτρέτα, μπορεί κανείς να ονειροπολήσει και να αναλογιστεί τη σχετικότητα του χρόνου.

Σκιές θα ήταν σήμερα οι άνθρωποι αυτοί στη μνήμη όσων θυμόνταν. Αλλά να, που τώρα με τη επιχρωμάτιση αυτή μεγεθύνονται και μας κοιτάνε χωρίς να μας βλέπουν. 

Λες και θα ξεπηδήσουν από το κάδρο τους και θα μας καλημερίσουν.

Λες και θα μας διηγηθούν την ιστορία τους, για να τους μάθουμε καλύτερα, να τους εμπιστευτούμε, για να μας δείξουν τον τρόπο για το μοιραίο «πέρασμα»...
Εκεί όπου περπάτησαν εκείνοι...
Εκεί όπου ζούμε σήμερα εμείς...
Εκεί όπου θα τρέχουν αύριο οι νεότεροι...

«Ψηφιακό Ασκληπιείο» το πρώτο βήμα

Η πατρίδα του Ασκληπιού τιμά και συνεχίζει το έργο του πρώτου γιατρού της ανθρωπότητας Αναλυτικά τα βήματα και οι δράσεις στον πρωτοποριακό χώρο επιστήμης και γνώσης που σχεδιάστηκε προσεκτικά 

Με έναν άκρως μελετημένο και τεκμηριωμένο σχεδιασμό, ο Δήμος Τρικκαίων προχωρά με συγκεκριμένα βήματα στην αξιοποίηση της παράδοσης του Ασκληπιού. Ετοιμάζεται να υλοποιήσει το «Ψηφιακό Ασκληπιείο», μια καινοτόμα δράση που ενσωματώνει και προωθεί, ολόκληρο το πλέγμα σχέσεων που διέπει την αρχαία και σύγχρονη ιατρική, τη μουσειολογία, την τεχνολογία, τους γιατρούς, τα φαρμακευτικά φυτά, τον εναλλακτικό τουρισμό.
Πρώτο βήματα αυτού σχεδίου, το Ψηφιακό Ασκληπιείο. Ένα μοναδικό στην Ελλάδα κέντρο συνάντησης της ιατρικής, της φαρμακευτικής δράσης και της τεχνολογίας, σε έναν χώρο εμβληματικό: στα ριζά του Κόζιακα, από όπου θρυλείται ότι ο Ασκληπιός συγκέντρωνε τα βότανά του.

Η σχετική πρόταση του Δήμου Τρικκαίων υποβλήθηκε στο τοπικό πρόγραμμα του LEADER την Παρασκευή 12 Οκτωβρίου 2018. Με προϋπολογισμό 599.874,79€  και χρονοδιάγραμμα έναρξης υλοποίησης, τον ερχόμενο Απρίλιο, ο Δήμος Τρικκαίων προωθεί την αξιοποίηση του brand name Ασκληπιός. Αυτό συμβαίνει μέσω ολοκληρωμένου σχεδίου, που συμπεριλαμβάνει δημιουργία τοπικής παραγωγικής ταυτότητας, αλλά και ενθάρρυνση της δημιουργίας ομάδας παραγωγών για τη δημιουργία πιστοποιημένων φαρμακευτικών κι αρωματικών φυτών.

Το «Ψηφιακό Ασκληπιείο», αποτελεί μια δράση που μεταβάλλει τον Δήμο Τρικκαίων, σε κέντρο της ιατρικής και της υγιεινής. Αυτό θα συμβεί στο παλιό, εγκαταλειμμένο Δημαρχείο Δ. Κόζιακα, που υποδέχεται τη δράση, αναπτύσσοντας επί μέρους δραστηριότητες, αφιερωμένες στον θεό Ασκληπιό.

Η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Θεσσαλίας (ΠΕΔ) τίμησε τους διατελέσαντες Δημάρχους στην Αυτοδιοίκηση.

Σε μια σεμνή τελετή, που πλημμύρισε από συγκίνηση και έντονα συναισθήματα, την Παρασκευή 7 Δεκεμβρίου, στις 7 μ.μ., στο ξενοδοχείο «Ananti City Resort», στα Τρίκαλα, η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Θεσσαλίας διοργάνωσε μια εκδήλωση προκειμένου να τιμήσει όλους τους δημάρχους και νομάρχες της Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων που υπηρέτησαν τις τοπικές κοινωνίες και τον θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, από την εφαρμογή του προγράμματος «Καποδίστριας» (1997) έως και σήμερα.

Πρόκειται για τη δεύτερη (η πρώτη έγινε στην Καρδίτσα τον περασμένο Μάρτιο), από τις τέσσερις συνολικά σχετικές εκδηλώσεις που αποφάσισε να διοργανώσει το Δ.Σ. της Π.Ε.Δ. με σκοπό «να αναδειχθεί η ιδιαίτερη προσφορά των αυτοδιοικητικών της περιοχής μας στην ικανοποιητική εφαρμογή των πολύπλοκων νομικών σχεδίων αρχικά του «Καποδίστρια» και στη συνέχεια του «Καλλικράτη».

Συνολικά τιμήθηκαν 63 πρώην και νυν αιρετοί άρχοντες της αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ βαθμού, που υπηρέτησαν τον θεσμό στο Νομό Τρικάλων. 

Ο Πρόεδρος της διοργανώτριας ΠΕΔ Θεσσαλίας και Δήμαρχος Μουζακίου κ. Γιώργος Κωτσός χαιρέτησε τους παρευρισκόμενους και με τους εν ενεργεία Δημάρχους και τους εκπροσώπους τοπικών φορέων, απένειμαν τιμητικές πλακέτες στους πρωταγωνιστές της βραδιάς.

Μεταξύ των τιμηθέντων ήταν και ο συγχωριανός μας Δημήτρης Τσιγάρας. Την αναμνηστική πλακέτα στον πρώην Δήμαρχο Καλλιδένδρου Δημήτρη Τσιγάρα απέδωσε ο Αστυνομικός Διευθυντής Τρικάλων κ. Στέλιος Μπιλιάλης.

Παρουσιάζουμε παρακάτω τα ονόματα και φωτογραφίες των Δημάρχων από μεταπολίτευση, «Ι. Καποδίστρια – Καλλικράτη» (1975-2019).

Μουσική πανδαισία παρέα με τα ξωτικά

Πλήθος εκδηλώσεων από τον Δήμο Τρικκαίων παράλληλα με τον Μύλο των Ξωτικών - Διάχυση των δράσεων στην πόλη, με φιλαρμονικές, χορωδίες, συναυλίες, παρελάσεις. 

Με πλήθος σημαντικών μουσικών εκδηλώσεων, ο Δήμος Τρικκαίων μετέχει στη μεγαλύτερη γιορτή των Χριστουγέννων στη χώρα, τον Μύλο των Ξωτικών. Οι δομές του Δήμου( μέσω της Διεύθυνσης Παιδείας, Πολιτισμού και Αθλητισμού), Δημοτική Φιλαρμονική, η Δημοτική Χορωδία, το Δημοτικό Ωδείο, η Συμφωνική Ορχήστρα Νέων Τρικάλων και Δημοτικός Κινηματογράφος διοργανώνουν εκδηλώσεις πανελλήνιας σημασίας. Συγκεκριμένα:

1^ο Φεστιβάλ Φιλαρμονικών

Η αρχή γίνεται με την διοργάνωση για πρώτη φορά στα Τρίκαλα του Φεστιβάλ Φιλαρμονικών που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 8 και την Κυριακή 9 Δεκεμβρίου. Σε αυτό θα συμμετέχουν Φιλαρμονικές από όλη την Ελλάδα, οι εξής:

Φιλαρμονική Δήμου Ηγουμενίτσας

Φιλαρμονική Ορχήστρα Δήμου Καρδίτσας

Φιλαρμονική Ορχήστρα Δήμου Λεβαδέων

Φιλαρμονική Δήμου Μετεώρων

Δημοτική Φιλαρμονική Μουζακίου

Φιλαρμονική Δήμου Τεμπών

Δημοτική Φιλαρμονική Τρικάλων

Στις 17:00 και τις δύο ημέρες,  θα γίνει παρέλαση από τις φιλαρμονικές ως εξής:

Η 1^η διαδρομή θα ξεκινήσει από την έδρα της Φιλαρμονικής – τη Δωροθέα Σχολή -, θα διασχίσει την Στρατηγού Σαράφη, θα συνεχίσει στην Ανδρούτσου και από κει στην  Καραϊσκάκη, στην Ερμού, στην Κεντρική Πλατεία και μέσω της πεζογέφυρας. στον πεζόδρομο της Ασκληπιού και θα καταλήξει στο Δημαρχείο.

Η 2^η διαδρομή θα ξεκινήσει επίσης από τη Δωροθέα  Σχολή, θα διασχίσει ένα μικρό τμήμα της Στρατηγού Σαράφη, θα συνεχίσει από την Ν. & Ρ. Παππά και στην συνέχεια στην Κοραή,  στο Παλαιό Δεσποτικό, στον πεζόδρομο Ιουλ. Αδάμ, Βύρωνος και θα καταλήξει στο Δημαρχείο.

Δημιουργίες καλλιεργώντας έπιπλα

Όταν η έμπνευση, το μεράκι και η τεχνική βρίσκουν εύφορο έδαφος, τότε τα αποτελέσματα είναι απίστευτα.
Ο Peter Cook μαζί με τη σύντροφό του Becky Northey δημιούργησαν την εταιρία Pooktre που ειδικεύεται στην καλλιτεχνική διαμόρφωση δέντρων και θάμνων καθώς αυτά αναπτύσσονται.

Οι δύο καλλιτέχνες κηπουροί δημιουργούν σχέδια που θέλουν να υλοποιήσουν με τη βοήθεια των κλαδιών και του κορμού και ενώ το φυτό αναπτύσσεται εφαρμόζουν ειδικά κλαδέματα και στρέφουν τα νεαρά κλαδιά πάνω σε ειδικά πλαίσια που αντιστοιχούν στο τελικό σχέδιο της διαμόρφωσης. Το φυτό δεν καταστρέφεται, αλλά συνεχίζει να διατηρεί το φύλλωμά τους και να ανθοφορεί.
Με αυτή την τεχνική έχουν δημιουργήσει δέντρα καρέκλες, δέντρα ανθρώπους, δέντρα τραπεζάκια κ.α. 

Δείτε παρακάτω μια συλλογή φωτογραφιών με τις διάφορες δημιουργίες τους.

Λέξεις του τόπου μας, από το Γλωσσάρι Ιδιώματος Δυτικής Θεσσαλίας και ευρύτερης περιοχής αυτής. ΟΜΙΚΡΟ

Του Ευαγγέλου Στάθη Φιλολόγου

Συνεχίζοντας την παρουσίαση μέρους από το λεκτικό – γλωσσολαογραφικό υλικό που αφορά τον τόπο μας, και το οποίο έχει καταγραφεί στο βιβλίο μου με τίτλο: «Γλωσσάρι ιδιώματος Δυτικής Θεσσαλίας και ευρύτερης περιοχής αυτής», γίνεται μια επιλογή λέξεων που αρχίζουν από το γράμμα Ο και παρουσιάζονται παρακάτω με αλφαβητική σειρά:

όλιαλέ   επιφών., όπως το ολαλά·  κραυγή μικρού παιδιού συνοδευόμενη από κλάμα, όταν χτυπούσε ή το χτυπούσαν: όλιαλέ, μανούλα μου, μη μι βαρείς άλλου – όλιαλέέέ! πάτσα ένα αγκάθι !

όλιγου  του ουδ. ουσ.  1) το καθάρσιο· καθαρτικό φάρμακο για την εκκένωση των εντέρων· είναι πολύ άνοστο και προκαλεί λιγούρα 2) μεταφ. για οτιδήποτε υγρό που είναι άνοστο: ατατέ, σαν όλιγου είναι!

όμπγυου  του  ουδ. ουσ.  το έμπυον, το πύον

όντας και όντις ως σύνδ. όταν: όντας βαρέσει (ανατείλει) η ήλιους, να κινήεις για τη δλειά σ’

οξ κι ξηρό σ’  έκφραση οργής και θυμού ως απάντηση στο όχι: σι λέω  τόσην ώρα, θα πας ή δε θα πας; όχι! οξ κι ξηρό σ’ να σι μάσει

όργους  ουδ. ουσ.  ο  όργος,  τμήμα εργασίας στο χωράφι (από δω και η λέξη όργωμα)

όρνιου  του  ουδ. ουσ. 1) το αρπακτικό πτηνό όρνιο: έπισαν απάν’σαν τα όρνια 2) μεταφ. υβριστικά για άνθρωπο ανόητο, ελαφρά καθυστερημένο, αμόρφωτο: κι συ, ρε όρνιου, δεν έκανις τίπουτι; έκατσις μι του στόμα κλειστό;

όρσι  ρ. προστ.  όρισε (ρ. ορίζω)· απάντηση σε κείνον που προσφωνούσε κάποιον: ω νύφη, πού είσι; όρσι, ιδώ στου μαειργιό είμι

ό, τι  αντων.  1) οτιδήποτε:  ό,τι κι να πεις, ό,τι κι να καντς, ιγώ μνια φουρά  δε θα σεακούσου – η παππούς φέρει κάθι μέρα κάτι στ’ αγγόνια τ’, νια καραμέλλα, ένα κλούρι, ένα ό,τι –  2) ό,τι κι αντί· για οτιδήποτε, για κάθε περίπτωση και περίσταση: ό,τι κι αντί αυτήν βγαίνει μπρουστά, μα για του ένα μα για του άλλου συζητάμι –  ό,τι κι αντί ιγώ φταίω, κάνας άλλους; αμ ντε!

ότιλουεός  επίθ.  ότιλουεός, ότιλουεά, ότιλουεό:  ό,τι λογής, οποιοσδήποτε, όποιος: τίλουεό να είνι του χρώμα; ότιλουεό θελτς ισύ

Ουβρεός  η αρσ. θηλ. η Ουβρεά· ο Οβριός, ο Εβραίος

ουγκιά  η  θηλ. ουσ.  μονάδα βάρους· συνηθίζονταν για την αγοραπωλησία πρόβειων μαλλιών: θα χρειαστούμι καμπόσις ουγκιές μαλλιά να φκιάσουμι βιλέντζις

ουγκώνου  ρ. αμετάβ. και μεταβ. αόρ. όγκουσα· ουγκώνουμι ουγκώτχα ουγκουμένους 1) αισθάνομαι όγκωμα στο στομάχι, βαρυστομαχιά: έφαγα πουλύ κι όγκουσα, δε θέλου άλλου 2) μεταφ. για πρόσωπα αντιπαθώ κάποιον: απού τότι που μίλτσι έτσι τουν όγκουσα – ουγκώτχα ένα ένα μι τς κουβέντις απ’μι είπι κι απού τότι είμι ουγκουμένους όταν τουν γλέπου

ουδι  μόριο  ακριβώς, όπως έχει· χρησιμοποιείται σε φράσεις, όπως ουδιέτσι (όπως έχει) – ουδιτότι (αμέσως τότε) – ουδιδώ, ουδικεί (εδώ ακριβώς, εκεί ακριβώς) – ουδι αυτός (αυτός ο ίδιος)

Μια κοινή δράση των Γυμνασίων Βαλτινού, Μεγαλοχωρίου και Μεγ. Καλυβίων. Ενσυναίσθηση: πρέπει να μάθεις τι σημαίνει αυτή η λέξη!

H ενσυναίσθηση λειτουργεί ως αντίδοτο στο μίσος. «Θέλει» να καταλάβει τον άλλον τόσο βαθιά, σαν να ήταν μέσα του, αποτελεί  λοιπόν, έναν πολύ σημαντικό παράγοντα στην συναισθηματική ανάπτυξη.  Έχει αποδειχθεί πως τα παιδιά από την προσχολική κιόλας, ηλικία είναι ικανά να δείξουν ευαισθησία απέναντι στους άλλους.

Για «να βιώσεις τα συναισθήματα του άλλου», δεν χρειάζονται πολλά. Με ένα απλό άγγιγμα, με μία κίνηση του κεφαλιού, ή ακόμη, και με την απόλυτη σιωπή μπορεί να επιτευχθεί η ενσυναίσθηση. Το ρήμα «συν-αισθάνομαι» περιγράφει πιο εύκολα την ουσία της ενσυναίσθησης. «Αισθάνομαι μαζί σου» σημαίνει ότι δεν περιορίζομαι σε μία απλή κατανόηση του προβλήματος σου, αλλά ότι αφήνω τη χαρά ή τη λύπη σου να γίνει δική μου.

«Η αρμονική συμβίωση είναι το ζητούμενο» και η empathy στα αγγλικά / Empathie στα γερμανικά, αυτή η αξιοζήλευτη λέξη, φαίνεται πως πολλές φορές, εκπληρώνει τον σκοπό να μπεις πρώτα στη θέση του άλλου και μετά να τον κρίνεις.  Ή ακόμη καλύτερα να μην κρίνεις, απλώς να γνέψεις πως είσαι εκεί για να ακούσεις και να καταλάβεις.

Το νόημα και την σημασία αυτής της έννοιας προσπάθησαν να εξηγήσουν και να αισθανθούν οι μαθήτριες και οι μαθητές  τριών Γυμνασίων του νομού Τρικάλων, του Γυμνασίου Βαλτινού, του Γυμνασίου Μεγαλοχωρίου και του Γυμνασίου Μεγάλων Καλυβίων.

Με αφορμή την γερμανική γιορτή του Αγίου Μαρτίνου οι μαθητές  της  Α΄ τάξης  των τριών Γυμνασίων με την βοήθεια της καθηγήτριάς τους, Ρίτας Ρουσιαμάνη, και με την υποστήριξη των διευθυντών των γυμνασίων, κυρίου Σωτηρίου Τσαντίλα,, κυρίου Θωμά Ροκκά και κυρίου Νικολάου Κοσβύρα, έμαθαν μέσα από βίντεο, κείμενα και τραγούδια την ιστορία του Αγίου της Συμπόνιας.  Έφτιαξαν οι ίδιοι  γλυκύσματα, τα οποία μοιράστηκαν και πρόσφεραν σε όλους τους μαθητές και τους καθηγητές τους και τραγούδησαν τραγούδια για τον Άγιο κάνοντας  προς τιμήν του μια πομπή με φαναράκια δικής τους κατασκευής.

Απεβίωσε η Αικατερίνη συζ. Νικολάου Απόχα

Απεβίωσε την Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2018 η συγχωριανή μας Αικατερίνη σύζυγος Νικολάου Απόχα, σε ηλικία 89 ετών.

Η Αικατερίνη, το γένος Νικολάου Νικολάου γεννήθηκε το 1929 στη Φωτάδα. Ήταν παντρεμένη με τον Νικόλαο Απόχα και απόκτησαν δύο παιδιά, τον Ευάγγελο και την Σταυρούλα.  

Μια βόλτα με το τρένο των Τρικάλων

Επιστρέφουμε σε μια παλαιότερη ανάρτηση, η οποία έχει τη διαχρονική της αξία και παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον, που αφορά στο δρομολόγιο της γραμμής του τρένου Τρίκαλα - Καλαμπάκα.

Μια καταγραφή ενός ταξιδιού με το τρένο, πήγαινε-έλα: Τρίκαλα - Καλαμπάκα. 
Το 1886 ολοκληρώθηκε η κατασκευή της γραμμής Βόλου - Καλαμπάκας του Θεσσαλικού Σιδηρόδρομου. Αρχικά το τρένο έφτανε από το Βόλο ως τους Στεφανουσαίους (Δροσερό) και λίγο μετά συμπληρώθηκε η διαδρομή ως την Καλαμπάκα. 
Εκατόν δέκα χρόνια μετά, δηλαδή το 1996, με εξοπλισμό μια κάμερα, κάναμε τη διαδρομή, Τρίκαλα - Καλαμπάκα, με το τρένο καταγράφοντας έτσι το ταξίδι. Σκηνοθεσία: Δημήτρης Τσιγάρας.

Με όχημα, την αυτοκινητάμαξα ή οτομοτρίς, που οι παλαιότεροι θα θυμούνται και πολλοί θα έχουν ταξιδέψει με αυτή, πραγματοποιήσαμε τη διαδρομή και καταγράψαμε τον τόπο, τον τρόπο και τις συνθήκες του ταξιδιού. Καταγράψαμε το παλιό κτίριο του σταθμού των Τρικάλων πριν από την ανακατασκευή του σε διώροφο, τα παλιά βαγόνια που υπήρχαν στον σταθμό, τις παλιές γραμμές, και γενικά όλη τη διαδρομή. 
Το οτομοτρίς ήταν ένα σιδηροδρομικό όχημα, τρένο από τα πρώτα πολυτελή στην Ελλάδα. Εκτελούσε το δρομολόγιο Βόλος - Καρδίτσα - Τρίκαλα - Καλαμπάκα και φυσικά με πολλές στάσεις στα ενδιάμεσα χωριά και με την ανταπόκριση στον Παλαιοφάρσαλο. Η αυτοκινητάμαξα αυτή, κινούνταν στις γραμμές μέχρι το 2002 όπου ολοκληρώθηκε η διαπλάτυνση και ο εκσυγχρονισμός του σιδηροδρομικού δικτύου.

Τα Τρίκαλα και οι άλλοι Πίσω από την σεκόγια των Τρικάλων

Της Λίλας Σταμπούλογλου

Πίσω και από το γεγονός ότι την στολίζουν και την προβάλλουν ως το γιορτινό, πιο ψηλό απ' όλα, φυσικό δέντρο τους, διακρίνεις μια ευαισθησία και μια κομψότητα. Όχι, δεν θέλω να πάω στα Τρίκαλα, θέλω τα Τρίκαλα να «έρθουν» σε μένα!

Η αισθητική και η φιλοσοφία ενός τόπου φαίνεται από παντού. Ακόμα κι από τον χριστουγεννιάτικο στολισμό του. Αλλού διαβάζεις «άναψαν το χριστουγεννιάτικο δέντρο με Φουρέιρα και Αργυρό»  και αλλού «στόλισαν το ψηλότερο φυσικό χριστουγεννιάτικο δέντρο της Ελλάδας». Αλλού βλέπεις να στήνουν πίστες μπουζουκλερί για να γιορτάσουν πάνω τους την έναρξη των γιορτών, και αλλού να στήνουν ένα παραμυθένιο σκηνικό αξιοποιώντας ό,τι έχουν στην πόλη τους. Μια γιγάντια σεκόγια έχουν λοιπόν στην πλατεία τους οι Τρικαλινοί, μιας και γι’ αυτούς μιλάω, και τη στόλισαν και φέτος, όπως κι άλλες χρονιές. Το δέντρο μεταφυτεύτηκε στα Τρίκαλα το 1977, από τον τότε Δήμαρχο Τρικκαίων Κώστα Παπαστεργίου και έκτοτε ζει και βασιλεύει και ψηλώνει, έχοντας πια γίνει ένα σύμβολο της πόλης. Τόσο πολύ, θα μου πείτε, ενθουσιάστηκες κι εσύ με την χριστουγεννιάτικη σεκόγια των Τρικάλων; Ναι, γιατί πίσω απ’ αυτήν, κι απ’ το γεγονός ότι την στολίζουν και την προβάλουν ως το γιορτινό, πιο ψηλό απ’ όλα, φυσικό δέντρο τους, διακρίνεις μια ευαισθησία και μια κομψότητα. Διακρίνεις τη φιλοσοφία της πόλης, τον χαρακτήρα και τη νοοτροπία της. Διακρίνεις έναν πολιτισμό. Θέλετε να τον πείτε ευρωπαϊκό, πείτε τον έτσι. Ο πολιτισμός των Τρικάλων δεν φαίνεται βεβαίως τώρα, μ’ έναν στολισμό Χριστουγέννων. Έχει φανεί από διάφορα άλλα που εδώ και χρόνια καθιερώνουν στην πόλη τους, τα οποία διαμορφώνουν την εικόνα και την καθημερινότητά της. Θες το λεωφορείο χωρίς οδηγό που τέθηκε σε πιλοτική χρήση για ένα διάστημα πραγματοποιώντας συνολικά 1.490 δρομολόγια, και μεταφέροντας 12.138 επιβάτες; Θες η καλαίσθητη ξύλινη περίφραξη που κρύβει τους κάδους σκουπιδιών τους, την οποία καθιέρωσαν πριν ένα χρόνο; Θες το δωρεάν ασύρματο ίντερνετ που η πόλη παρέχει σε όλους τους πολίτες της και τις εκπληκτικές ηλεκτρονικές παροχές που τους δίνει; Ένα παράδειγμα είναι ότι οι δημότες έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν online στις συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου κι ότι απολαμβάνουν υπηρεσίες τηλεπρόνοιας. Πράγματα δηλαδή, που σε άλλες πόλεις της Ελλάδας, φαντάζουν σαν σενάρια επιστημονικής φαντασίας. Θες η καθιέρωση των ποδηλάτων, που είναι τόσο γενικευμένη που σου δίνει την εντύπωση ότι όλη η πόλη κινείται με ποδήλατα; Για την ιστορία, τα Τρίκαλα δεν διαθέτουν μόνο το ψηλότερο φυσικό χριστουγεννιάτικο δέντρο, αλλά και τον μεγαλύτερο ποδηλατόδρομο της Ελλάδας, τον οποίο μάλιστα πρόσφατα έβαψαν και κόκκινο για να ξεχωρίζει και να εξασφαλίζει μεγαλύτερη ασφάλεια στους ποδηλάτες. Για να μην πω βεβαίως για την εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου σε όλη την πόλη. Στις 20 Νοεμβρίου του 2017, τα Τρίκαλα έκοψαν το κάπνισμα κάνοντας παράλληλα εκστρατεία ενημέρωσης σε πολίτες και καταστηματάρχες. Όλοι συμμορφώθηκαν και όποιος παραβαίνει το νόμο, τιμωρείται. Εδώ λες: αλληλούια! Επιτέλους, μια πόλη στην Ελλάδα που κάνει το αυτονόητο. Στα παραπάνω λοιπόν, προστέθηκε και μια γιορτινή πρωτοβουλία, ο στολισμός μιας ψηλής σεκόγιας, πλήρως εναρμονισμένη με τη φιλοσοφία της πόλης και την αισθητική της. Βλέποντας μάλιστα τις φωτογραφίες που δημοσιεύτηκαν, όλος ο χριστουγεννιάτικος στολισμός των Τρικάλων αποπνέει μια ατμόσφαιρα σικάτη. Πόσο λείπει αυτή η λέξη απ’ τον τρόπο που στολίζουμε τις πόλεις μας τις γιορτές. Είναι τόσα τα άθλια γιορτινά στολίδια που βλέπεις να κρέμονται σε δρόμους ανά την Ελλάδα, τόσα τα δέντρα εκτρώματα που αντικρίζεις σε πλατείες και τόσες οι δήθεν μοντέρνες γιορτινές κατασκευές που η λέξη κιτς δεν φτάνει για να τις χαρακτηρίσει, που όταν βλέπεις έναν καλόγουστο στολισμό συγκινείσαι. Άδικο έχω; ΥΓ. Μην αρχίσετε τα: άμα σ’ αρέσουν τόσο πολύ τα Τρίκαλα, πήγαινε να ζήσεις εκεί. Εγώ θέλω τα Τρίκαλα να έρθουν σ’ εμένα.

Πηγή: Protagon.gr