Ο κύκλος της χαράς στο Βαλτινό

 

Κάτω από τη σκιά των δέντρων, εκεί όπου το φως της νύχτας μπλέκεται με τις ανάσες των ανθρώπων, οι πέντε νέοι κρατιούνται σφιχτά, σαν να θέλουν να συγκρατήσουν τον ίδιο τον χρόνο. Είναι ο Δεκαπενταύγουστος στο Βαλτινό, δεκαετία του ’60 κι όμως, η στιγμή μοιάζει έξω από κάθε ημερολόγιο. Ο Στέργιος, ο Σιώκας, ο Λάζαρος, ο Αλέκος κι ο Νικόλας - πέντε ονόματα απλά, όπως απλή είναι και η χαρά που τους ενώνει.

Ο χορός τους δεν είναι παράσταση, είναι ο τρόπος να πουν «είμαστε εδώ». Τα βήματά τους, συγχρονισμένα και ελεύθερα μαζί, χαράζουν έναν αόρατο κύκλο που αγκαλιάζει το προαύλιο της Παναγίας, το χώμα, τις καρέκλες στο βάθος, τους ανθρώπους που κοιτούν και ίσως θυμούνται. Τα όργανα δεν φαίνονται, μα είναι παρόντα - σαν την καρδιά που δεν τη βλέπεις, μα ξέρεις πως χτυπά. Κρατούν τον ρυθμό, κι ο ρυθμός κρατά τους ανθρώπους.

Στα πρόσωπά τους είναι ζωγραφισμένο το κέφι, όχι το επιτηδευμένο, αλλά εκείνο που γεννιέται από τη συντροφικότητα, από τη βεβαιότητα πως η ζωή, όσο δύσκολη κι αν είναι, βρίσκει πάντα έναν τρόπο να γίνεται γιορτή. Ένα μαντίλι υψώνεται, ένα χαμόγελο ανοίγει, ένα βήμα μπροστά γίνεται υπόσχεση. Κανείς δεν χορεύει μόνος, ακόμη κι αν ο καθένας κουβαλά τον δικό του κόσμο, εκείνη τη στιγμή ανήκουν όλοι στον ίδιο.

Δεν είναι φτώχεια το λιτό κι απέριττο του γλεντιού, είναι πληρότητα. Είναι η γνώση πως δεν χρειάζονται πολλά για να γεννηθεί η ευτυχία - ένα τραγούδι, λίγη γη κάτω απ’ τα πόδια, μια χούφτα φίλοι. Και ίσως αυτό να είναι που κάνει τη σκηνή διαχρονική: δεν ανήκει μόνο στο τότε, αλλά σε κάθε «μαζί» που καταφέρνει να νικήσει τη φθορά.

Κοιτάζοντας τους πέντε χορευτές, νιώθεις πως δεν χορεύουν μόνο για τον Δεκαπενταύγουστο εκείνης της χρονιάς. Χορεύουν για όλους όσοι έζησαν, για όσους θα ’ρθουν, για τη μνήμη που επιμένει να κρατά ζωντανά τα μικρά, τα ουσιαστικά. Χορεύουν, τελικά, για να θυμίζουν πως η ζωή -όσο κι αν σκοτεινιάζει- πάντα βρίσκει έναν ρυθμό για να συνεχίζεται.