Η πλατεία που γεννήθηκε από τα χέρια των ανθρώπων

 

Στο κέντρο του Βαλτινού, εκεί όπου σήμερα απλώνεται η πλατεία και περνούν οι μέρες με τις γνώριμες φωνές του χωριού, κάποτε υπήρχε μόνο χώμα. Ένας ανοιχτός τόπος, αδιαμόρφωτος ακόμη, σαν υπόσχεση που περίμενε να γίνει πραγματικότητα.

Ήταν η δεκαετία του ’60. Ένα πρωινό σαν όλα τα άλλα, κι όμως διαφορετικό. Οι άντρες του χωριού συγκεντρώθηκαν εκεί, άλλος με φτυάρι, άλλος με αξίνα, άλλος οδηγώντας ένα τρακτέρ φορτωμένο χώμα και πέτρες. Δεν τους κάλεσε κάποιος εργολάβος ούτε τους πλήρωσε κάποια υπηρεσία. Τους κάλεσε η ανάγκη του τόπου και η σιωπηλή συμφωνία που υπήρχε τότε ανάμεσα στους ανθρώπους: όταν κάτι αφορά το χωριό, ανήκει σε όλους.

Και έτσι άρχισε η εργασία. Τα φτυάρια μπήγονταν στο χώμα, οι αξίνες το άνοιγαν, τα χέρια το μετέφεραν, το ίσιωναν, το άλλαζαν. Σιγά σιγά ο χώρος μεταμορφωνόταν. Κάθε φτυαριά δεν ήταν μόνο κόπος, ήταν και μια μικρή πράξη πίστης ότι ο τόπος μπορεί να γίνει καλύτερος όταν οι άνθρωποι δουλεύουν μαζί.

Στα δεξιά στεκόταν το παλιό περίπτερο του Σπύρου Παπακώστα, μικρό αλλά ζωντανό σημείο της καθημερινότητας. Εκεί όπου οι κουβέντες περνούσαν από στόμα σε στόμα, μαζί με ένα τσιγάρο ή μια εφημερίδα. Στα αριστερά βρισκόταν το μπακάλικο του Νικόλα Καραθανάση, ένας χώρος γεμάτος μυρωδιές από τρόφιμα, αλλά και ιστορίες από την ζωή του χωριού.

Και μπροστά, σχεδόν μόνη μέσα στον ανοιχτό χώρο, στέκεται ένα μικρό κορίτσι. Παρακολουθεί. Δεν κρατά εργαλείο, δεν σκάβει το χώμα. Κρατά όμως κάτι άλλο: τη μνήμη της στιγμής. Ίσως τότε να μη γνωρίζει πως μπροστά στα μάτια της γεννιέται ένας τόπος που θα γεμίσει αργότερα με γιορτές, συναντήσεις, καλοκαιρινές βραδιές και χειμωνιάτικες κουβέντες.

Γιατί οι πλατείες των χωριών δεν είναι απλώς χώροι. Είναι οι καρδιές τους. Εκεί χτυπά ο ρυθμός της κοινότητας.

Κι αυτή η πλατεία του Βαλτινού δεν χτίστηκε μόνο με χώμα και κόπο. Χτίστηκε με το πνεύμα μιας εποχής όπου οι άνθρωποι πίστευαν ακόμη βαθιά ότι το «μαζί» μπορεί να μετακινήσει γη και πέτρα.

Σήμερα, κοιτάζοντας αυτή τη φωτογραφία, δεν βλέπουμε μόνο εργασία. Βλέπουμε ένα χωριό ολόκληρο την ώρα που δημιουργεί τον εαυτό του. Γιατί εκείνη τη μέρα, μέσα από τα φτυάρια και τις αξίνες, δεν διαμορφωνόταν απλώς μια πλατεία.

Διαμορφωνόταν η ίδια η ψυχή του τόπου.