Επέστρεφε

 

Σήμερα για τη γιορτή του έρωτα διαλέγω λίγους στίχους που μιλούν όχι για τον θόρυβο της αγάπης, αλλά για τη σιωπηλή της δύναμη. Το ποίημα «Επέστρεφε» του Κ. Π. Καβάφη, μας θυμίζει πως ο έρωτας δεν ζει μόνο στις στιγμές που περνούν, αλλά και στη μνήμη που τις φωτίζει και τις κρατά ζωντανές μέσα μας. Είναι μια τρυφερή πρόσκληση να αφήνουμε την αγάπη να επιστρέφει - ξανά και ξανά - σαν ανάσα που μας συντροφεύει στον χρόνο.

Επέστρεφε

Επέστρεφε συχνά και παίρνε με, αγαπημένη αίσθησις επέστρεφε και παίρνε με - όταν ξυπνά του σώματος η μνήμη, κι επιθυμία παλιά ξαναπερνά στο αίμα· όταν τα χείλη και το δέρμα ενθυμούνται, κι αισθάνονται τα χέρια σαν ν’ αγγίζουν πάλι.   Επέστρεφε συχνά και παίρνε με την νύχτα, όταν τα χείλη και το δέρμα ενθυμούνται…

Το «Επέστρεφε» είναι ένα από τα πιο τρυφερά και στοχαστικά ερωτικά ποιήματα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη. Σε λίγους στίχους, ο ποιητής συμπυκνώνει τη σχέση ανάμεσα στον έρωτα και τη μνήμη.

Το ποίημα είναι ένας εσωτερικός μονόλογος: ο ποιητής απευθύνεται στον έρωτα - ή πιο σωστά στη μνήμη του - και τον καλεί να «επιστρέφει». Δεν πρόκειται για επιστροφή ενός προσώπου, αλλά για την ανάκληση της αισθησιακής εμπειρίας μέσα από τη μνήμη.

Κεντρικό θέμα είναι η ιδέα ότι ο έρωτας διαρκεί περισσότερο ως ανάμνηση παρά ως παρόν βίωμα. Η μνήμη εξιδανικεύει τις στιγμές: δεν κρατά την καθημερινότητα ή τις δυσκολίες, αλλά την ένταση της επιθυμίας και της ηδονής. Έτσι, ο έρωτας γίνεται σχεδόν τέχνη - κάτι που ο νους επεξεργάζεται και εξευγενίζει.

Ο Καβάφης παρουσιάζει τον έρωτα όχι ως τραγωδία ή θρίαμβο, αλλά ως ήσυχη, επίμονη παρουσία που συντηρεί την εσωτερική ζωή του ανθρώπου.

Συνολικά, το ποίημα δείχνει πως για τον Καβάφη ο έρωτας είναι μια πνευματική και αισθησιακή μνήμη που τρέφει την ταυτότητα του ατόμου - μια επιστροφή όχι στο παρελθόν, αλλά στον βαθύτερο εαυτό.