Το τραινάκι που δεν σφυρίζει πια

 

Στέκει ακίνητο πια το παλιό τραινάκι στον σταθμό των Τρικάλων, σαν μνήμη που έπαψε να τρέχει αλλά αρνείται να σβήσει. Το σίδερο του, σκουρόχρωμο από τον χρόνο, κουβαλά ακόμη την καπνιά του κάρβουνου και τη δίψα του νερού, τα δύο στοιχεία που του έδιναν ζωή, όπως το αίμα και η ανάσα στον άνθρωπο. Από το 1886 όργωνε τον θεσσαλικό κάμπο, όχι μόνο πάνω στις ράγες, αλλά και μέσα στις ζωές των ανθρώπων, ενώνοντας χωριά, πόλεις, ελπίδες.

Το έλεγαν «καπνοτραίνο», όχι μόνο για τον μαύρο καπνό που τύλιγε τον ουρανό, αλλά γιατί άφηνε πίσω του ένα ίχνος μνήμης, βαρύ και επίμονο, σαν την οσμή της φωτιάς που δεν φεύγει εύκολα από τα ρούχα. Οκτώ ώρες χρειαζόταν το ταξίδι από τα Τρίκαλα ως τον Βόλο, χρόνος αργός με τα σημερινά μέτρα, μα τότε ήταν χρόνος γεμάτος. Χρόνος για κουβέντες, για σιωπές, για βλέμματα που χάνονταν στα χωράφια. Ήταν τέτοια η ταχύτητά του, ώστε οι άνθρωποι μπορούσαν να κατεβαίνουν, να περπατούν δίπλα του για να ξεμουδιάσουν και να ξανανέβουν. Σαν να περπατούσε η ζωή παράλληλα με την πρόοδο, χωρίς να βιάζεται να την προσπεράσει.

Και όταν η ανάγκη μεγάλωνε, οι επιβάτες στοιβάζονταν στα φορτηγά βαγόνια, στα περίφημα «άνδρες 24, ίπποι 6». Εκεί, ανάμεσα σε σώματα και αποσκευές, χωρούσαν ιστορίες, φόβοι και όνειρα. Το τρένο δεν ξεχώριζε ανθρώπους, όλους τους μετέφερε με τον ίδιο αργό ρυθμό, σαν να τους υπενθύμιζε ότι το ταξίδι έχει μεγαλύτερη σημασία από τον προορισμό.

Η άφιξή του στον σταθμό των Τρικάλων ήταν γιορτή και αναστάτωση μαζί. Φιλιά και αγκαλιές, δάκρυα χαράς, αμάξια και κάρα που περίμεναν, εμπορεύματα που άλλαζαν χέρια, καροτσάκια που έτρεχαν. Κι εκεί, οι παλιοί εφημεριδοπώλες, με τα μάτια καρφωμένα στο βαγόνι των δεμάτων, περίμεναν τις αθηναϊκές εφημερίδες, την είδηση του κόσμου που ερχόταν καθυστερημένη, μα πολύτιμη.

Σήμερα το τραινάκι δεν σφυρίζει πια. Μα στέκει σαν σιωπηλός αφηγητής, υπενθυμίζοντας πως υπήρξε μια εποχή όπου ο χρόνος είχε βάρος, ο δρόμος είχε διάρκεια και η άφιξη άξιζε την αναμονή. Κοιτώντας το, εκτός από μουσειακό έκθεμα, βλέπεις και τον θεσσαλικό κάμπο να περνά αργά, ανθρώπους να βαδίζουν δίπλα στις ράγες της ζωής τους και μια πόλη που μάθαινε να υποδέχεται, όχι απλώς τρένα, αλλά το ίδιο της το μέλλον.