Στο
Βαλτινό, ο χειμώνας δεν έρχεται μόνο με το κρύο και τη σιωπή των χωραφιών.
Έρχεται και με μνήμες που αντέχουν, με ήχους και μυρωδιές που αρνούνται να
σβήσουν. Η γουρουνοσφαγή, παλιό εορταστικό έθιμο του χωριού, δεν είναι απλώς
μια πράξη επιβίωσης του παρελθόντος, είναι ένας τρόπος να θυμάται η κοινότητα
ποια είναι.
Όταν ο Πέτρος Σταμούλης κι η παρέα του έσφαξαν τα γουρούνια τους με την παραδοσιακή διαδικασία, δεν επανέλαβαν μηχανικά μια συνήθεια. Άνοιξαν ένα πέρασμα στον χρόνο. Με τα ίδια εργαλεία, τις ίδιες κινήσεις, με την ίδια
σχεδόν ιεροτελεστική σοβαρότητα, ανακάλεσαν έναν κόσμο όπου το έθιμο δεν ήταν
φολκλόρ, αλλά ανάγκη, συνεργασία και γιορτή μαζί. Γύρω από τη γουρουνοσφαγή
συγκεντρώνονταν οι άνθρωποι, μοιράζονταν τον κόπο, το κρέας, το κρασί και τον
λόγο. Ήταν μια μικρή κοινωνία σε λειτουργία.
Η αντοχή τέτοιων εθίμων δεν οφείλεται στην
πεισματική προσκόλληση στο παρελθόν, αλλά στη βαθιά τους ρίζα. Η γουρουνοσφαγή
κουβαλά μια κοσμοθεωρία, τον σεβασμό στον κύκλο της ζωής, την αυτάρκεια, τη
συλλογικότητα. Σε μια εποχή που η τροφή αποσπάται από την ιστορία της και ο
άνθρωπος από την κοινότητά του, το έθιμο στέκει ως σιωπηλή υπενθύμιση ότι
κάποτε γνωρίζαμε από πού ερχόμαστε και πώς επιβιώνουμε μαζί.
Το γεγονός ότι το έθιμο αναβιώνει
σήμερα, όχι ως θέαμα αλλά ως βιωμένη πράξη, δείχνει πως το Βαλτινό δεν έχει
κόψει τον ομφάλιο λώρο με τη μνήμη του. Η πράξη του Πέτρου Σταμούλη και της παρέας του λειτουργεί
σαν μια μικρή αντίσταση στη λήθη. Δεν πρόκειται για νοσταλγία, αλλά για
συνέχεια. Για τη συνειδητή επιλογή να διατηρηθεί κάτι που δίνει νόημα στον
χρόνο και βάθος στην καθημερινότητα.
Έτσι,
η γουρουνοσφαγή στο Βαλτινό εκτός από ένα εορταστικό έθιμο που άντεξε, είναι και μια υπενθύμιση ότι η παράδοση ζει όσο υπάρχουν άνθρωποι που τη σηκώνουν
στους ώμους τους, όχι σαν βάρος, αλλά σαν πολύτιμο φορτίο μνήμης και
ταυτότητας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου